Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 8.7.4

अथ स्वयमातृणासु सामानि गायति । इमे वै लोकाः स्वयमातृणास्ता एताः शर्करास्ता देवा उपधायैतादृशीरेवापश्यन्यथैताः शुष्काः शर्कराः

atha svayamātṛṇāsu sāmāni gāyati | ime vai lokāḥ svayamātṛṇāstā etāḥ śarkarāstā devā upadhāyaitādṛśīrevāpaśyanyathaitāḥ śuṣkāḥ śarkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते ऽब्रुवन् । उप तज्जानीत यथैषु लोकेषु रमसुपजीवनं दधामेति ते ऽब्रुवंश्चेतयध्वमिति चितिमिचतेति वाव तदब्रुवंस्तदिचत यथैषु लोकेषु रसमुपजीवनं दधामेति

te 'bruvan | upa tajjānīta yathaiṣu lokeṣu ramasupajīvanaṃ dadhāmeti te 'bruvaṃścetayadhvamiti citimicateti vāva tadabruvaṃstadicata yathaiṣu lokeṣu rasamupajīvanaṃ dadhāmeti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते चेतयमानाः । एतानि सामान्यपश्यंस्तान्यगायंस्तैरेषु लोकेषु रसमुपजीवनमदधुस्तथैवैतद्यजमानो यदेतानि सामानि गायत्येष्वेवैतल्लोकेषु रसमुपजीवनं दधाति

te cetayamānāḥ | etāni sāmānyapaśyaṃstānyagāyaṃstaireṣu lokeṣu rasamupajīvanamadadhustathaivaitadyajamāno yadetāni sāmāni gāyatyeṣvevaitallokeṣu rasamupajīvanaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयमातृणासु गायति । इमे वै लोकाः स्वयमातृणा एष्वेवैतल्लोकेषु रसमुपजीवनं दधाति

svayamātṛṇāsu gāyati | ime vai lokāḥ svayamātṛṇā eṣvevaitallokeṣu rasamupajīvanaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वै भूर्भुवः स्वरिति । एतासु व्याहृतिषु गायति भूरिति वा अयं लोको भुव इत्यन्तरिक्षलोकः स्वरित्यसौ लोक एष्वेवैतल्लोकेषु रसमुपजीवनं दधाति

sa vai bhūrbhuvaḥ svariti | etāsu vyāhṛtiṣu gāyati bhūriti vā ayaṃ loko bhuva ityantarikṣalokaḥ svarityasau loka eṣvevaitallokeṣu rasamupajīvanaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तानि वै नानाप्रस्तावानि । समाननिधनानि तानि यन्नानाप्रस्तावानि नाना ह्यपश्यन्नथ यत्समाननिधनान्येका ह्येव यज्ञस्य प्रतिष्ठैकं निधनं स्वर्ग एव लोकस्तस्मात्स्वर्ज्योतिर्निधनानि

tāni vai nānāprastāvāni | samānanidhanāni tāni yannānāprastāvāni nānā hyapaśyannatha yatsamānanidhanānyekā hyeva yajñasya pratiṣṭhaikaṃ nidhanaṃ svarga eva lokastasmātsvarjyotirnidhanāni

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनं हिरण्यशकलैः प्रोक्षति । अत्रैष सर्वो ऽग्निः संस्कृतस्तस्मिन्देवा एतदमृतं रूपमुत्तमदधुस्तथैवास्मिन्नयमेतदमृतं रूपमुत्तमं दधाति

athainaṃ hiraṇyaśakalaiḥ prokṣati | atraiṣa sarvo 'gniḥ saṃskṛtastasmindevā etadamṛtaṃ rūpamuttamadadhustathaivāsminnayametadamṛtaṃ rūpamuttamaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेवैनं हिरण्यशकलैः प्रोक्षति । एतद्वा अस्मिन्नदो ऽमूम् पुरस्ताद्रम्यां तनूम् मध्यतो दधाति रुक्भं च पुरुषं चाथैनमेतत्सर्वमेवोपरिष्टाद्रम्यया तन्वा प्रचादयति

yadvevainaṃ hiraṇyaśakalaiḥ prokṣati | etadvā asminnado 'mūm purastādramyāṃ tanūm madhyato dadhāti rukbhaṃ ca puruṣaṃ cāthainametatsarvamevopariṣṭādramyayā tanvā pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाभ्यां-द्वाभ्यां शताभ्याम् । द्विपाद्यजमानो यजमानो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवास्मिन्नेतदमृतं रूपमुत्तमं दधाति पञ्च कृत्वः पञ्चचितिको ऽग्निः पञ्च ऽर्तवः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानाग्नर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवास्मिन्नेतदमृतं रूपमुत्तमं दधाति सहस्रेण सर्वं वै सहस्रं सर्वेणैवास्मिन्नेतदमृतं रूपमुत्तमं दधाति

dvābhyāṃ-dvābhyāṃ śatābhyām | dvipādyajamāno yajamāno 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivāsminnetadamṛtaṃ rūpamuttamaṃ dadhāti pañca kṛtvaḥ pañcacitiko 'gniḥ pañca 'rtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānāgnaryāvatyasya mātrā tāvataivāsminnetadamṛtaṃ rūpamuttamaṃ dadhāti sahasreṇa sarvaṃ vai sahasraṃ sarveṇaivāsminnetadamṛtaṃ rūpamuttamaṃ dadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चादग्रे प्राङ् तिष्ठन् । अथोत्तरतो दक्षिणाथ पुरस्तात्प्रत्यङ्ङथ जघनेन परीत्य दक्षिणत उदङ् तिष्ठंस्तद्दक्षिणावृत्तद्धि देवत्राथानुपरीत्य पश्चात्प्राङ् तिष्ठंस्तथो हास्यैतत्प्रागेव कर्म कृतम् भवति

paścādagre prāṅ tiṣṭhan | athottarato dakṣiṇātha purastātpratyaṅṅatha jaghanena parītya dakṣiṇata udaṅ tiṣṭhaṃstaddakṣiṇāvṛttaddhi devatrāthānuparītya paścātprāṅ tiṣṭhaṃstatho hāsyaitatprāgeva karma kṛtam bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सहस्रस्य प्रमासि । सहस्रस्य प्रतिमासि सहस्रस्योन्मासि साहस्रो ऽसि सहस्राय त्वेति सर्वं वै सहस्रं सर्वमसि सर्वस्मै त्वेत्येतत्

sahasrasya pramāsi | sahasrasya pratimāsi sahasrasyonmāsi sāhasro 'si sahasrāya tveti sarvaṃ vai sahasraṃ sarvamasi sarvasmai tvetyetat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथातश्चितिपुरीषाणामेव मीमांसा । अयमेव लोकः प्रथमा चितिः पशवः पुरीषं यत्प्रथमां चितिम् पुरीषेण प्रचादयतीमं तल्लोकम् पशुभिः प्रचादयति

athātaścitipurīṣāṇāmeva mīmāṃsā | ayameva lokaḥ prathamā citiḥ paśavaḥ purīṣaṃ yatprathamāṃ citim purīṣeṇa pracādayatīmaṃ tallokam paśubhiḥ pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तरिक्षमेव द्वितीया चितिः । वयांसि पुरीषं यद्द्वितीयां चितिम् पुरीषेण प्रचादयत्यन्तरिक्षं तद्वयोभिः प्रचादयति

antarikṣameva dvitīyā citiḥ | vayāṃsi purīṣaṃ yaddvitīyāṃ citim purīṣeṇa pracādayatyantarikṣaṃ tadvayobhiḥ pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्यौरेव तृतीया चितिः । नक्षत्राणि पुरीषं यत्तृतीयां चितिम् पुरीषेण प्रचादयति दिवं तन्नक्षत्रैः प्रचादयति

dyaureva tṛtīyā citiḥ | nakṣatrāṇi purīṣaṃ yattṛtīyāṃ citim purīṣeṇa pracādayati divaṃ tannakṣatraiḥ pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञ एव चतुर्थी चितिः । दक्षिणाः पुरीषं यच्चतुर्थी चितिम् पुरीषेण प्रचादयति यज्ञम् तद्दक्षिनाभिः प्रचादयति

yajña eva caturthī citiḥ | dakṣiṇāḥ purīṣaṃ yaccaturthī citim purīṣeṇa pracādayati yajñam taddakṣinābhiḥ pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यजमान एव पञ्चमी चितिः । प्रजा पुरीषं यत्पञ्चमीं चितिम् पुरीषेण प्रचादयति यजमानं तत्प्रजया प्रचादयति

yajamāna eva pañcamī citiḥ | prajā purīṣaṃ yatpañcamīṃ citim purīṣeṇa pracādayati yajamānaṃ tatprajayā pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्ग एव लोकः षष्ठी चितिः । देवाः पुरीषं यत्षष्ठीम् चितिम् पुरीषेण प्रचादयति स्वर्गं तल्लोकं देवैः प्रचादयति

svarga eva lokaḥ ṣaṣṭhī citiḥ | devāḥ purīṣaṃ yatṣaṣṭhīm citim purīṣeṇa pracādayati svargaṃ tallokaṃ devaiḥ pracādayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमृतमेव सप्तमी चितिः तामुत्तमामुपदधात्यमृतं तदस्य सर्वस्योत्तमं दधाति तस्मादस्य सर्वस्यामृतमुत्तमं तस्माद्देवा अनन्तर्हितास्तस्मादु ते ऽमृता इत्यधिदेवतम्

amṛtameva saptamī citiḥ tāmuttamāmupadadhātyamṛtaṃ tadasya sarvasyottamaṃ dadhāti tasmādasya sarvasyāmṛtamuttamaṃ tasmāddevā anantarhitāstasmādu te 'mṛtā ityadhidevatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाध्यात्मम् । यैवेयम् प्रतिष्ठा यश्चायमवाङ् प्राणस्सत्प्रथमा चितिर्मांसम् पुरीषं यत्प्रथमां चितिम् पुरीषेण प्रचादयत्येतस्य तदात्मनो मांसैः संचादयतीष्टका उपधायास्थीष्टका अस्थि तन्मांसैः संचादयति नाधस्तात्संचादयति तस्मादिमे प्राणा अधस्तादसंचन्ना उपरिष्टात्तु प्रचादयत्येतदस्य तदात्मन उपरिष्टान्मांसैः संचादयति तस्मादस्यैतदात्मन उपरिष्टान्मांसैः संचन्नं नावकाशते

athādhyātmam | yaiveyam pratiṣṭhā yaścāyamavāṅ prāṇassatprathamā citirmāṃsam purīṣaṃ yatprathamāṃ citim purīṣeṇa pracādayatyetasya tadātmano māṃsaiḥ saṃcādayatīṣṭakā upadhāyāsthīṣṭakā asthi tanmāṃsaiḥ saṃcādayati nādhastātsaṃcādayati tasmādime prāṇā adhastādasaṃcannā upariṣṭāttu pracādayatyetadasya tadātmana upariṣṭānmāṃsaiḥ saṃcādayati tasmādasyaitadātmana upariṣṭānmāṃsaiḥ saṃcannaṃ nāvakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदूर्ध्वम् प्रतिष्ठाया अवाचीनम् मध्यात् । तद्द्वितीया चितिर्मांसम् पुरीषं यद्द्वितीयां चितिम् पुरीषेण प्रचादयत्येतदस्य तदात्मनो मांसैः संचादयतीष्टका उपधायास्थीष्टका अस्थि तन्मांसैः संचादयति पुरीष उपदधाति पुरीषेण प्रचादयत्येतदस्य तदात्मन उभयतो मांसैः संचादयति तस्मादस्यैतदात्मन उभयतो मांसैः संचन्नं नावकाशते

yadūrdhvam pratiṣṭhāyā avācīnam madhyāt | taddvitīyā citirmāṃsam purīṣaṃ yaddvitīyāṃ citim purīṣeṇa pracādayatyetadasya tadātmano māṃsaiḥ saṃcādayatīṣṭakā upadhāyāsthīṣṭakā asthi tanmāṃsaiḥ saṃcādayati purīṣa upadadhāti purīṣeṇa pracādayatyetadasya tadātmana ubhayato māṃsaiḥ saṃcādayati tasmādasyaitadātmana ubhayato māṃsaiḥ saṃcannaṃ nāvakāśate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यमेव तृतीया चितिः । यदूर्ध्वम् मध्यादवाचीनं ग्रीवाभ्यस्तच्चतुर्थी चितिर्ग्रीवा एव पञ्चमी चितिः शिर एव षष्ठी चितिः प्राणा एव सप्तमी चितिस्तामुत्तमामुपदधाति प्राणांस्तदस्य सर्वस्योत्तमान्दधाति तस्मादस्य सर्वस्य प्राणा उत्तमाः पुरीष उपदधाति मांसं वै पुरीषम् मांसेन तत्प्राणान्प्रतिष्ठापयति नोपरिष्टात्प्रचादयति तस्मादिमे प्राणा उपरिष्टादसंचन्नाः

madhyameva tṛtīyā citiḥ | yadūrdhvam madhyādavācīnaṃ grīvābhyastaccaturthī citirgrīvā eva pañcamī citiḥ śira eva ṣaṣṭhī citiḥ prāṇā eva saptamī citistāmuttamāmupadadhāti prāṇāṃstadasya sarvasyottamāndadhāti tasmādasya sarvasya prāṇā uttamāḥ purīṣa upadadhāti māṃsaṃ vai purīṣam māṃsena tatprāṇānpratiṣṭhāpayati nopariṣṭātpracādayati tasmādime prāṇā upariṣṭādasaṃcannāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.