प्रत्येत्याग्निम् प्रहरिष्यन् । आहुतीश्च जुहोति समिधश्चादधात्येतद्वा एनं देवा एष्यन्तम् पुरस्तादन्नेनाप्रीणन्नाहुतिभिश्च समिद्भिश्च तथैवैनमयमेतदेष्यन्तम् पुरस्तादन्नेन प्रीणात्याहुतिभिश्च समिद्भिश्च स वै पञ्चगृहीतं गृह्णीते तस्योक्तो बन्धुः
pratyetyāgnim prahariṣyan | āhutīśca juhoti samidhaścādadhātyetadvā enaṃ devā eṣyantam purastādannenāprīṇannāhutibhiśca samidbhiśca tathaivainamayametadeṣyantam purastādannena prīṇātyāhutibhiśca samidbhiśca sa vai pañcagṛhītaṃ gṛhṇīte tasyokto bandhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ षोडशगृहीतं गृह्णीते । षोडशकलः प्रजापतिः प्रजापतिरग्निरात्मसम्मितेनैवैनमेतदन्नेन प्रीणाति यदु वा आत्मसम्मितमन्नं तदवति तन्न हिनस्ति यद्भूयो हिनस्ति तद्यत्कनीयो न तदवति समान्यां स्रुचि गृह्णीते समानो हि स यमेतत्प्रीणाति वैश्वकर्मणाभ्यां जुहोति विश्वकर्मायमग्निस्तमेवैतत्प्रीणाति तिस्र आहुतीर्जुहोति त्रिवृदग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदन्नेन प्रीणाति
atha ṣoḍaśagṛhītaṃ gṛhṇīte | ṣoḍaśakalaḥ prajāpatiḥ prajāpatiragnirātmasammitenaivainametadannena prīṇāti yadu vā ātmasammitamannaṃ tadavati tanna hinasti yadbhūyo hinasti tadyatkanīyo na tadavati samānyāṃ sruci gṛhṇīte samāno hi sa yametatprīṇāti vaiśvakarmaṇābhyāṃ juhoti viśvakarmāyamagnistamevaitatprīṇāti tisra āhutīrjuhoti trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadannena prīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ समिध आदधाति । यथा तर्पयित्वा परिवेविष्यात्तादृक्तदौदुम्बर्यो भवन्त्यूर्ग्वै रस उदुम्बर ऊर्जैवैनमेतद्रसेन प्रीणात्यार्द्रा भवन्त्येतद्वै वनस्पतीनामनार्तं जीवं यदार्द्रं तद्यदेव वनस्पतीनामनार्तं जीवं तेनैनमेतत्प्रीणाति घृते न्युत्ता भवन्त्याग्नेयं वै घृतं स्वेनैवैनमेतद्भागेन स्वेन रसेन प्रीणाति सर्वां रात्रिं वसन्ति तत्र हि ता रसेन सम्पद्यन्ते तिस्रः समिध आदधाति त्रिवृदग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदन्नेन प्रीणाति
atha samidha ādadhāti | yathā tarpayitvā pariveviṣyāttādṛktadaudumbaryo bhavantyūrgvai rasa udumbara ūrjaivainametadrasena prīṇātyārdrā bhavantyetadvai vanaspatīnāmanārtaṃ jīvaṃ yadārdraṃ tadyadeva vanaspatīnāmanārtaṃ jīvaṃ tenainametatprīṇāti ghṛte nyuttā bhavantyāgneyaṃ vai ghṛtaṃ svenaivainametadbhāgena svena rasena prīṇāti sarvāṃ rātriṃ vasanti tatra hi tā rasena sampadyante tisraḥ samidha ādadhāti trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadannena prīṇāti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेवैता आहुतीर्जुहोति । एतद्वा एनं देवा एष्यन्त पुरस्तादन्नेन समस्कुर्वन्नेताभिराहुतिभिस्तथैवैनमयमेतदेष्यन्तम् पुरस्तादन्नेन संस्करोत्येताभिराहुतिभिः
yadvevaitā āhutīrjuhoti | etadvā enaṃ devā eṣyanta purastādannena samaskurvannetābhirāhutibhistathaivainamayametadeṣyantam purastādannena saṃskarotyetābhirāhutibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वै पञ्चगृहीतं गृह्णीते । पञ्चधाविहितो वा अयं शीर्षन्प्राणो मनो वाक् प्राणश्चक्षुः श्रोत्रमेतमेवास्मिन्नेतत्पञ्चधाविहितं शीर्षन्प्राणं दधात्यग्निस्तिग्मेन शोचिषेति तिग्मवत्या शिर एवास्यैतया संश्यति तिग्मतायै
sa vai pañcagṛhītaṃ gṛhṇīte | pañcadhāvihito vā ayaṃ śīrṣanprāṇo mano vāk prāṇaścakṣuḥ śrotrametamevāsminnetatpañcadhāvihitaṃ śīrṣanprāṇaṃ dadhātyagnistigmena śociṣeti tigmavatyā śira evāsyaitayā saṃśyati tigmatāyai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ षोडशगृहीतं गृह्णीते । अष्टौ प्राणा अष्टावङ्गान्येतामभिसम्पदं समान्यां स्रुचि गृह्णीते समाने ह्येवात्मन्नङ्गानि च प्राणाश्च भवन्ति नाना जुहोत्यङ्गेभ्यश्च तत्प्राणेभ्यश्च विधृतिं करोति वैश्वकर्मणाभ्यां जुहोति विश्वकर्मायमग्निस्तमेवैतत्संस्करोति तिस्र आहुतीर्जुहोति त्रिवृदग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदन्नेन संस्करोति सप्तदशभिरृग्भिः सप्तदशः प्रजापतिः प्रजापतिरग्निर्यावानाग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतत्संस्करोत्येकविंशतिगृहीतेन द्वादश मासाः पञ्च ऽर्तवस्त्रय इमे लोका असावादित्य एकविंश एतामभिसम्पदम्
atha ṣoḍaśagṛhītaṃ gṛhṇīte | aṣṭau prāṇā aṣṭāvaṅgānyetāmabhisampadaṃ samānyāṃ sruci gṛhṇīte samāne hyevātmannaṅgāni ca prāṇāśca bhavanti nānā juhotyaṅgebhyaśca tatprāṇebhyaśca vidhṛtiṃ karoti vaiśvakarmaṇābhyāṃ juhoti viśvakarmāyamagnistamevaitatsaṃskaroti tisra āhutīrjuhoti trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadannena saṃskaroti saptadaśabhirṛgbhiḥ saptadaśaḥ prajāpatiḥ prajāpatiragniryāvānāgniryāvatyasya mātrā tāvataivainametatsaṃskarotyekaviṃśatigṛhītena dvādaśa māsāḥ pañca 'rtavastraya ime lokā asāvāditya ekaviṃśa etāmabhisampadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वेवैताः समिध आदधाति । एतद्वा एनं देवाः सर्वं कृत्स्नं संस्कृत्याथैनमेतेनान्नेनाप्रीणन्नेताभिः समिद्भिस्तथैवैनमयमेतत्सर्वं कृत्स्नं संस्कृत्याथैनमेतेनान्नेन प्रीणात्येताभिः समिद्भिरौदुम्बर्यो भवन्त्यार्द्रा घृते न्युत्ता सर्वां रात्रिं वसन्ति तस्योक्तो बन्धुरुदेनमुत्तरां नयेन्द्रेमम् प्रतरां नय यस्य कुर्मो गृहे हविरिति यथा यजुस्तथा बन्धुस्तिस्रः समिध आदधाति त्रिवृदग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतदन्नेन प्रीणाति तिस आहुतीर्जुहोति तत्षट् तस्योक्तो बन्धुः
yadvevaitāḥ samidha ādadhāti | etadvā enaṃ devāḥ sarvaṃ kṛtsnaṃ saṃskṛtyāthainametenānnenāprīṇannetābhiḥ samidbhistathaivainamayametatsarvaṃ kṛtsnaṃ saṃskṛtyāthainametenānnena prīṇātyetābhiḥ samidbhiraudumbaryo bhavantyārdrā ghṛte nyuttā sarvāṃ rātriṃ vasanti tasyokto bandhurudenamuttarāṃ nayendremam pratarāṃ naya yasya kurmo gṛhe haviriti yathā yajustathā bandhustisraḥ samidha ādadhāti trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadannena prīṇāti tisa āhutīrjuhoti tatṣaṭ tasyokto bandhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.