Library·Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina)·9·9.4·9.4.1

Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 9.4.1

अथातो राष्ट्रभृतो जुहोति । राजानो वै राष्ट्रभृतस्ते हि राष्ट्राणि बिभ्रत्येता ह देवताः सुता एतेन सवेन येनैतत्सोष्यमाणो भवति ता एवैतत्प्रीणाति ता अस्मा इष्टाः प्रीता एतं सवमनुमन्यन्ते ताभिरनुमतः सूयते यस्मै वै राजानो राज्यमनुमन्यन्ते स राजा भवति न स यस्मै न तद्यद्राजानो राष्ट्राणि बिभ्रति राजान उ एते देवास्तस्मादेता राष्ट्रभृतः

athāto rāṣṭrabhṛto juhoti | rājāno vai rāṣṭrabhṛtaste hi rāṣṭrāṇi bibhratyetā ha devatāḥ sutā etena savena yenaitatsoṣyamāṇo bhavati tā evaitatprīṇāti tā asmā iṣṭāḥ prītā etaṃ savamanumanyante tābhiranumataḥ sūyate yasmai vai rājāno rājyamanumanyante sa rājā bhavati na sa yasmai na tadyadrājāno rāṣṭrāṇi bibhrati rājāna u ete devāstasmādetā rāṣṭrabhṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेवैता राष्ट्रभृतो जुहोति । प्रजापतेर्विस्रस्तान्मिथुनान्युदक्रामन्गन्धर्वाप्सरसो भूत्वा तानि रथो भूत्वा पर्यगचत्तानि परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत तथैवैनान्ययमेतत्परिगत्यात्मन्धत्त आत्मन्कुरुते

yadvevaitā rāṣṭrabhṛto juhoti | prajāpatervisrastānmithunānyudakrāmangandharvāpsaraso bhūtvā tāni ratho bhūtvā paryagacattāni parigatyātmannadhattātmannakuruta tathaivainānyayametatparigatyātmandhatta ātmankurute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यः स प्रजापतिर्व्यस्रंसत । अयमेव स यो ऽयमग्निश्चीयते ऽथ यान्यस्मात्तानि मिथुनान्युदक्रामन्नेतास्ता देवता याभ्य एतज्जुहोति

sa yaḥ sa prajāpatirvyasraṃsata | ayameva sa yo 'yamagniścīyate 'tha yānyasmāttāni mithunānyudakrāmannetāstā devatā yābhya etajjuhoti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वाप्सरोभ्यो जुहोति । गन्धर्वाप्सरसो हि भूत्वोदक्रामन्न्नथो गन्धेन च वै रूपेण च गन्धर्वाप्सरसश्चरन्ति तस्माद्यः कश्च मिथुनमुपप्रैति गन्धं चैव स रूपं च कामयते

gandharvāpsarobhyo juhoti | gandharvāpsaraso hi bhūtvodakrāmannnatho gandhena ca vai rūpeṇa ca gandharvāpsarasaścaranti tasmādyaḥ kaśca mithunamupapraiti gandhaṃ caiva sa rūpaṃ ca kāmayate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मिथुनानि जुहोति । मिथुनाद्वा अधि प्रजातिर्यो वै प्रजायते स राष्ट्रम् भवत्यराष्ट्रं वै स भवति यो न प्रजायते तद्यन्मिथुनानि राष्ट्रम् बिभ्रति मिथुना उ एते देवास्तस्मादेता राष्ट्रभृत आज्येन द्वादशगृहीतेन ता उ द्वादशैवाहुतयो भवन्ति तस्योत्रो बन्धुः

mithunāni juhoti | mithunādvā adhi prajātiryo vai prajāyate sa rāṣṭram bhavatyarāṣṭraṃ vai sa bhavati yo na prajāyate tadyanmithunāni rāṣṭram bibhrati mithunā u ete devāstasmādetā rāṣṭrabhṛta ājyena dvādaśagṛhītena tā u dvādaśaivāhutayo bhavanti tasyotro bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुंसे पूर्वस्मै जुहोति । अथ स्रीभ्यः पुमांसं तद्वीर्येणात्यादधात्येकस्मा इव पुंसे जुहोति बह्वीभ्य इव स्रीभ्यस्तस्मादप्येकस्य पुंसो बह्व्यो जाया भवन्त्युभाभ्यां वषट्कारेण च स्वाहाकारेण च पुंसे जुहोति स्वानाकारेणैव स्त्रीभ्यः पुमांसमेव तद्वीर्येणात्यादधाति

puṃse pūrvasmai juhoti | atha srībhyaḥ pumāṃsaṃ tadvīryeṇātyādadhātyekasmā iva puṃse juhoti bahvībhya iva srībhyastasmādapyekasya puṃso bahvyo jāyā bhavantyubhābhyāṃ vaṣaṭkāreṇa ca svāhākāreṇa ca puṃse juhoti svānākāreṇaiva strībhyaḥ pumāṃsameva tadvīryeṇātyādadhāti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋताषाडृतधामेति । सत्यसाट् सत्यधामेत्येतदग्निर्गन्धर्वस्तस्यौषधयो ऽप्सरस इत्यग्निर्ह गन्धर्व ओषधिभिरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्राम मुदो नामेत्योषधयो वै मुद ओषधिभिर्हीदं सर्वम् मोदते स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पातु तस्मै स्वाहा वाट् ताभ्यः स्वाहेति तस्योक्तो बन्धुः

ṛtāṣāḍṛtadhāmeti | satyasāṭ satyadhāmetyetadagnirgandharvastasyauṣadhayo 'psarasa ityagnirha gandharva oṣadhibhirapsarobhirmithunena sahoccakrāma mudo nāmetyoṣadhayo vai muda oṣadhibhirhīdaṃ sarvam modate sa na idam brahma kṣatram pātu tasmai svāhā vāṭ tābhyaḥ svāheti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संहित इति । असौ वा आदित्यः संहित एष ह्यहोरात्रे संदधाति विश्वसामेत्येष ह्येव सर्वं साम सूर्यो गन्धर्वस्तस्य मरीचयो ऽप्सरस इति सूर्यो ह गन्धर्वो मरीचिभिरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्रामायुवो नामेत्यायुवाना इव हि मरीचयः प्लवन्ते स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पात्विति तस्योक्तो बन्धुः

saṃhita iti | asau vā ādityaḥ saṃhita eṣa hyahorātre saṃdadhāti viśvasāmetyeṣa hyeva sarvaṃ sāma sūryo gandharvastasya marīcayo 'psarasa iti sūryo ha gandharvo marīcibhirapsarobhirmithunena sahoccakrāmāyuvo nāmetyāyuvānā iva hi marīcayaḥ plavante sa na idam brahma kṣatram pātviti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुषुम्ण इति । सुयज्ञिय इत्येतत्सूर्यरश्मिरिति सूर्यस्येव हि चन्द्रमसो रश्मयश्चन्द्रमा गन्धर्वस्तस्य नक्षत्राण्यप्सरस इति चन्द्रमा ह गन्धर्वो नक्षत्रैरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्राम भेकुरयो नामेति भाकुरयो ह नामैते भां हि नक्षत्राणि कुर्वन्ति स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पात्विति तस्योक्तो बन्धुः

suṣumṇa iti | suyajñiya ityetatsūryaraśmiriti sūryasyeva hi candramaso raśmayaścandramā gandharvastasya nakṣatrāṇyapsarasa iti candramā ha gandharvo nakṣatrairapsarobhirmithunena sahoccakrāma bhekurayo nāmeti bhākurayo ha nāmaite bhāṃ hi nakṣatrāṇi kurvanti sa na idam brahma kṣatram pātviti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इषिर इति । क्षिप्र इत्येतद्विश्वव्यचा इत्येष हीदं सर्वं व्यचः करोति वातो गन्धर्वस्तस्यापो अप्सरस इति वातो ह गन्धर्वो ऽद्भिरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्रामोर्जो नामेत्यापो वा ऊर्जो ऽद्भ्यो ह्यूर्ग्जायते स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पात्विति तस्योक्तो बन्धुः

iṣira iti | kṣipra ityetadviśvavyacā ityeṣa hīdaṃ sarvaṃ vyacaḥ karoti vāto gandharvastasyāpo apsarasa iti vāto ha gandharvo 'dbhirapsarobhirmithunena sahoccakrāmorjo nāmetyāpo vā ūrjo 'dbhyo hyūrgjāyate sa na idam brahma kṣatram pātviti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुज्युः सुपर्ण इति । यज्ञो वै भुज्युर्यज्ञो हि सर्वाणि भूतानि भुनक्ति यज्ञो गन्धर्वस्तस्य दक्षिणा अप्सरस इति यज्ञो ह गन्धर्वो दक्षिणाभिरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्राम स्तावा नामेति दक्षिणा वै स्तावा दक्षिणाभिर्हि यज्ञ स्तूयते ऽथो यो वै कश्च दक्षिणां ददाति स्तूयत एव स स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पात्विति तस्योक्तो बन्धुः

bhujyuḥ suparṇa iti | yajño vai bhujyuryajño hi sarvāṇi bhūtāni bhunakti yajño gandharvastasya dakṣiṇā apsarasa iti yajño ha gandharvo dakṣiṇābhirapsarobhirmithunena sahoccakrāma stāvā nāmeti dakṣiṇā vai stāvā dakṣiṇābhirhi yajña stūyate 'tho yo vai kaśca dakṣiṇāṃ dadāti stūyata eva sa sa na idam brahma kṣatram pātviti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजापतिर्विश्वकर्मेति । प्रजापतिर्वै विश्वकमा स हीदं सर्वमकरोन्मनो गन्धर्वस्तस्य ऋक्षामान्यप्सरस इति मनो ह गन्धर्व ऋक्षामैरप्सरोभिर्मिथुनेन सहोच्चक्रामेष्टयो नामेत्यृक्षामानि वा एष्टय ऋक्षामैर्ह्याशासत इति नो ऽस्त्वित्थं नो ऽस्त्विति स न इदम् ब्रह्म क्षत्रम् पात्विति तस्योक्तो बन्धुः

prajāpatirviśvakarmeti | prajāpatirvai viśvakamā sa hīdaṃ sarvamakaronmano gandharvastasya ṛkṣāmānyapsarasa iti mano ha gandharva ṛkṣāmairapsarobhirmithunena sahoccakrāmeṣṭayo nāmetyṛkṣāmāni vā eṣṭaya ṛkṣāmairhyāśāsata iti no 'stvitthaṃ no 'stviti sa na idam brahma kṣatram pātviti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ रथशीर्षे जुहोति । एष वै स सव एतद्वै तत्सूयते यमस्मै तमेता देवताः सवमनुमन्यन्ते याभिरनुमतः सूयते यस्मै वै राजानो राज्यमनुमन्यन्ते स राजा भवति न स यस्मै नाज्येन पञ्चगृहीतेन ता उ पञ्चैवाहुतयो हुता भवन्ति तस्योक्तो बन्धुः

atha rathaśīrṣe juhoti | eṣa vai sa sava etadvai tatsūyate yamasmai tametā devatāḥ savamanumanyante yābhiranumataḥ sūyate yasmai vai rājāno rājyamanumanyante sa rājā bhavati na sa yasmai nājyena pañcagṛhītena tā u pañcaivāhutayo hutā bhavanti tasyokto bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीर्षतः । शीर्षतो वा अभिषिच्यमानो ऽभिषिच्यत उपरि धार्यमाण उपरि हि स यमेतदभिषिञ्चति समानेन मन्त्रेण समातो हि स यमेतदभिषिञ्चति सर्वतः परिहारं सर्वत एवैनमेतदभिषिञ्चति

śīrṣataḥ | śīrṣato vā abhiṣicyamāno 'bhiṣicyata upari dhāryamāṇa upari hi sa yametadabhiṣiñcati samānena mantreṇa samāto hi sa yametadabhiṣiñcati sarvataḥ parihāraṃ sarvata evainametadabhiṣiñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्वेव रथशीर्षे जुहोति । असौ वा आदित्य एष रथ एतद्वै तद्रूपं कृत्वा प्रजापतिरेतानि मिथुनानि परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत तथैवैनान्ययमेतत्परिगत्यात्मन्धत्त आत्मन्कुरुत उपरि धार्यमाण उपरि हि स य एतानि मिथुनानि परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत समानेन मन्त्रेण समानो हि स य एतानि मिथुनानि परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत सर्वतः परिहारं सर्वतो हि स य एतानि मिथुनानि परिगत्यात्मन्नधत्तात्मन्नकुरुत

yadveva rathaśīrṣe juhoti | asau vā āditya eṣa ratha etadvai tadrūpaṃ kṛtvā prajāpatiretāni mithunāni parigatyātmannadhattātmannakuruta tathaivainānyayametatparigatyātmandhatta ātmankuruta upari dhāryamāṇa upari hi sa ya etāni mithunāni parigatyātmannadhattātmannakuruta samānena mantreṇa samāno hi sa ya etāni mithunāni parigatyātmannadhattātmannakuruta sarvataḥ parihāraṃ sarvato hi sa ya etāni mithunāni parigatyātmannadhattātmannakuruta

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स नो भुवनस्य पते प्रजापत इति । भुवनस्य ह्येष पतिः प्रजापतिर्यस्य त उपरि गृहा यस्य वेहेत्युपरि च ह्येतस्य गृहा इह चास्मै ब्रह्मणे ऽस्मै क्षत्रायेत्ययं वा आग्निर्ब्रह्म च क्षत्रं च महि शर्म यच स्वाहेति महचर्म यच स्वाहेत्येतत्

sa no bhuvanasya pate prajāpata iti | bhuvanasya hyeṣa patiḥ prajāpatiryasya ta upari gṛhā yasya vehetyupari ca hyetasya gṛhā iha cāsmai brahmaṇe 'smai kṣatrāyetyayaṃ vā āgnirbrahma ca kṣatraṃ ca mahi śarma yaca svāheti mahacarma yaca svāhetyetat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.