Śatapatha Brāhmaṇa (Mādhyandina) 9.4.4

अथ प्रातः प्रातरनुवाकमुपाकरिष्यन् । अग्निं युनक्ति युक्तेन समश्नवा इति तेन युक्तेन सर्वान्कामान्त्समश्नुते तं वै पुरस्तात्सर्वस्य कर्मणो युनक्ति तद्यत्किं चात्र ऊर्ध्वं क्रियते युक्ते तत्सर्वं समाधीयते

atha prātaḥ prātaranuvākamupākariṣyan | agniṃ yunakti yuktena samaśnavā iti tena yuktena sarvānkāmāntsamaśnute taṃ vai purastātsarvasya karmaṇo yunakti tadyatkiṃ cātra ūrdhvaṃ kriyate yukte tatsarvaṃ samādhīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिधिषु युनक्ति । अग्नय एते यत्परिधयो ऽग्निभिरेव तदग्निं युनक्ति

paridhiṣu yunakti | agnaya ete yatparidhayo 'gnibhireva tadagniṃ yunakti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स मध्यमम् परिधिमुपस्पृश्य । एतद्यजुर्जपत्यग्निं युनज्मि शवसा घृतेनेति बलं वै शवो ऽग्निं युनज्मि बलेन च घृतेन चेत्येतद्दिव्यं सुपर्णं वयसा बृहन्तमिति दिव्यो वा एष सुपर्णो वयसो बृहन्धूमेन तेन वयं गमेम ब्रध्नस्य विष्टपं स्वर्गं लोकं रोहन्तो ऽधि नाकमुत्तममित्येतत्

sa madhyamam paridhimupaspṛśya | etadyajurjapatyagniṃ yunajmi śavasā ghṛteneti balaṃ vai śavo 'gniṃ yunajmi balena ca ghṛtena cetyetaddivyaṃ suparṇaṃ vayasā bṛhantamiti divyo vā eṣa suparṇo vayaso bṛhandhūmena tena vayaṃ gamema bradhnasya viṣṭapaṃ svargaṃ lokaṃ rohanto 'dhi nākamuttamamityetat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ दक्षिणे । इमौ ते पक्षावजरौ पतत्रिणौ याभ्यां रक्षांस्यपहंस्यग्ने ताभ्याम् पतेम सुकृतामु लोकं यत्र ऋषयो जग्मुः प्रथमजाः पुराणा इत्यमूनेतदृषीनाह

atha dakṣiṇe | imau te pakṣāvajarau patatriṇau yābhyāṃ rakṣāṃsyapahaṃsyagne tābhyām patema sukṛtāmu lokaṃ yatra ṛṣayo jagmuḥ prathamajāḥ purāṇā ityamūnetadṛṣīnāha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोत्तरे । इन्दुर्दक्षः श्येन ऋतावा हिरण्यपक्षः शकुनो भुरण्युरित्यमृतं वै हिरण्यममृतपक्षः शकुनो भर्तेत्येतन्महान्त्सधस्थे ध्रुव आ निषत्तो नमस्ते अस्तु मा मा हिंसीरित्यात्मनः परिदां वदते

athottare | indurdakṣaḥ śyena ṛtāvā hiraṇyapakṣaḥ śakuno bhuraṇyurityamṛtaṃ vai hiraṇyamamṛtapakṣaḥ śakuno bhartetyetanmahāntsadhasthe dhruva ā niṣatto namaste astu mā mā hiṃsīrityātmanaḥ paridāṃ vadate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्यन्मध्यमं यजुः । स आत्माथ ये अभितस्तौ पक्षौ तस्मात्तेपक्षवती भवतः पक्षौ हि तौ

tadyanmadhyamaṃ yajuḥ | sa ātmātha ye abhitastau pakṣau tasmāttepakṣavatī bhavataḥ pakṣau hi tau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिभिर्युनक्ति । त्रिवृदग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतद्युनक्ति

tribhiryunakti | trivṛdagniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadyunakti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ राजानमभिषुत्याग्नौ जुहोति । एष वै स सव एतद्वै तत्सूयते यमस्मै तमेता देवताः सवमनुमन्यन्ते याभिरनुमतः सूयते यस्मै वै राजानो राज्यमनुमन्यन्ते स राजा भवति न स यस्मै न तद्यदग्नौ जुहोति तदग्निमभिषिञ्चति सो ऽस्यैष दैव आत्मा सोमाभिषिक्तो भवत्यमृताभिषिक्तो ऽथ भक्षयति तदात्मानमभिषिञ्चति सो ऽस्यायमात्मा सोमाभिषिक्तो भवत्यमृताभिषिक्तः

atha rājānamabhiṣutyāgnau juhoti | eṣa vai sa sava etadvai tatsūyate yamasmai tametā devatāḥ savamanumanyante yābhiranumataḥ sūyate yasmai vai rājāno rājyamanumanyante sa rājā bhavati na sa yasmai na tadyadagnau juhoti tadagnimabhiṣiñcati so 'syaiṣa daiva ātmā somābhiṣikto bhavatyamṛtābhiṣikto 'tha bhakṣayati tadātmānamabhiṣiñcati so 'syāyamātmā somābhiṣikto bhavatyamṛtābhiṣiktaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नौ हुत्वाथ भक्षयति । दैवो वा अस्यैष आत्मा मानुषो ऽयं देवा उ वा अग्रे ऽथ मनुष्यास्तस्मादग्नौ हुत्वाथ भक्षयति

agnau hutvātha bhakṣayati | daivo vā asyaiṣa ātmā mānuṣo 'yaṃ devā u vā agre 'tha manuṣyāstasmādagnau hutvātha bhakṣayati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैनं विमुञ्चति । आप्त्वा तं कामं यस्मै कामायैनं युङ्क्ते यज्ञायज्ञियं स्तोत्रमुपाकरिष्यन्त्स्वर्गो वै लोको यज्ञायज्ञियमेतस्य वै गत्या एनं युङ्क्ते तदाप्त्वा तं कामं यस्मै कामायैनं युङ्क्ते

athainaṃ vimuñcati | āptvā taṃ kāmaṃ yasmai kāmāyainaṃ yuṅkte yajñāyajñiyaṃ stotramupākariṣyantsvargo vai loko yajñāyajñiyametasya vai gatyā enaṃ yuṅkte tadāptvā taṃ kāmaṃ yasmai kāmāyainaṃ yuṅkte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं वै पुरस्तात्स्तोत्रस्य विमुञ्चति । स यदुपरिष्टात्स्तोत्रस्य विमुञ्चेत्पराङ् हैतं स्वर्गं लोकमतिप्रणश्येदथ यत्पुरस्तात्स्तोत्रस्य विमुञ्चति तत्सम्प्रति स्वर्गं लोकमाप्त्वा विमुञ्चति

taṃ vai purastātstotrasya vimuñcati | sa yadupariṣṭātstotrasya vimuñcetparāṅ haitaṃ svargaṃ lokamatipraṇaśyedatha yatpurastātstotrasya vimuñcati tatsamprati svargaṃ lokamāptvā vimuñcati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परिधिषु विमुञ्चति । परिधिषु ह्येनं युनक्ति यत्र वाव योग्यं युञ्जन्ति तदेव तद्विमुञ्चन्ति

paridhiṣu vimuñcati | paridhiṣu hyenaṃ yunakti yatra vāva yogyaṃ yuñjanti tadeva tadvimuñcanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स संध्योरुपस्पृश्य । एने यजुषी जपति तथा द्वे यजुषी त्रीन्परिधीननुविभवतो दिवो मूर्धासि पृथिव्या नाभिरिति दक्षिणे विश्वस्य मूर्धन्नधि तिष्ठसि श्रित इत्युत्तरे मूर्धवतीभ्याम् मूर्धा ह्यस्यैषो ऽप्सुमतीभ्यामग्नेरेतद्वैश्वानरस्य स्तोत्रं यद्यज्ञायज्ञियं शान्तिर्वा आपस्तस्मादप्सुमतीभ्याम्

sa saṃdhyorupaspṛśya | ene yajuṣī japati tathā dve yajuṣī trīnparidhīnanuvibhavato divo mūrdhāsi pṛthivyā nābhiriti dakṣiṇe viśvasya mūrdhannadhi tiṣṭhasi śrita ityuttare mūrdhavatībhyām mūrdhā hyasyaiṣo 'psumatībhyāmagneretadvaiśvānarasya stotraṃ yadyajñāyajñiyaṃ śāntirvā āpastasmādapsumatībhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्वाभ्यां विमुञ्चति । द्विपाद्यजमानो यजमानो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावतैवैनमेतद्विमुञ्चति त्रिभिर्युनक्ति तत्पञ्च पञ्चचितिको ऽग्निः पञ्च ऽर्तवः संवत्सरः संवत्सरो ऽग्निर्यावानग्निर्यावत्यस्य मात्रा तावत्तद्भवति

dvābhyāṃ vimuñcati | dvipādyajamāno yajamāno 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvataivainametadvimuñcati tribhiryunakti tatpañca pañcacitiko 'gniḥ pañca 'rtavaḥ saṃvatsaraḥ saṃvatsaro 'gniryāvānagniryāvatyasya mātrā tāvattadbhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं हैके । प्रायणीय एवातिरात्रे युञ्जन्त्युदयनीये विमुञ्चन्ति संस्थारूपं वा एतद्यद्विमोचनं किम् पुरा संस्थायै संस्थारूपं कुर्यामेति न तथा कुर्यादहरहरहर्वा एष यज्ञस्तायते ऽहरहः संतिष्ठते ऽहरहरेनं स्वर्गस्य लोकस्य गत्यै युङ्क्ते ऽहरहरेनेन स्वर्गं लोकं गचति तस्मादहरहरेव युञ्ज्यादहरहर्विमुञ्चेत्

taṃ haike | prāyaṇīya evātirātre yuñjantyudayanīye vimuñcanti saṃsthārūpaṃ vā etadyadvimocanaṃ kim purā saṃsthāyai saṃsthārūpaṃ kuryāmeti na tathā kuryādaharaharaharvā eṣa yajñastāyate 'harahaḥ saṃtiṣṭhate 'haraharenaṃ svargasya lokasya gatyai yuṅkte 'haraharenena svargaṃ lokaṃ gacati tasmādaharahareva yuñjyādaharaharvimuñcet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथो यथा प्रायणीये ऽतिरात्रे । सामिधेनीरनूच्य ब्रूयादुदयनीय एवातो ऽनुवक्तास्मीति तादृक्तत्तस्मादहरहरेव युञ्ज्यदहरहर्विमुञ्चेत्

atho yathā prāyaṇīye 'tirātre | sāmidhenīranūcya brūyādudayanīya evāto 'nuvaktāsmīti tādṛktattasmādaharahareva yuñjyadaharaharvimuñcet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्धैतचाण्डिल्यः । कङ्कतीयेभ्यो ऽहरहःकर्म प्रदिश्य प्रवव्राजाहरहरेव वो युनजानहरहर्विमुञ्चानिति तस्मादहरहरेव युञ्ज्यादहरहर्विमुञ्चेत्

taddhaitacāṇḍilyaḥ | kaṅkatīyebhyo 'harahaḥkarma pradiśya pravavrājāharahareva vo yunajānaharaharvimuñcāniti tasmādaharahareva yuñjyādaharaharvimuñcet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.