Library·Srighanacarasamgraha·3
संवरत्यागः सकलेन शरीरेण शरीरान्यतरेण वा । पञ्चशाखादिनिर्वृत्तं न हन्यात् प्राणिनं [यतिः]
saṃvaratyāgaḥ sakalena śarīreṇa śarīrānyatareṇa vā | pañcaśākhādinirvṛttaṃ na hanyāt prāṇinaṃ [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृत्योर्वर्ण न भाषेत शस्त्रहारं न चैषयेत् । वधकेन न चित्तेन मारणाय नियोजयेत्
mṛtyorvarṇa na bhāṣeta śastrahāraṃ na caiṣayet | vadhakena na cittena māraṇāya niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विरेकवमनालेपविषशस्त्राभिसंस्कृति । न कुर्यात् प्राणिघाताय न च गर्भस्य शातनं
virekavamanālepaviṣaśastrābhisaṃskṛti | na kuryāt prāṇighātāya na ca garbhasya śātanaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निमित्तं न व्रती कुर्यात् स्वप्नोलूकादिवाशितैः । [दौःशीलं] (वापि कार्यं न) दानशीलफलाप्तिभिः
nimittaṃ na vratī kuryāt svapnolūkādivāśitaiḥ | [dauḥśīlaṃ] (vāpi kāryaṃ na) dānaśīlaphalāptibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यपश्चात्पुरोगेषु यत्रैव वधकं मनः । [तं पुरुषं] ध्नतो हिंसा नान्यमित्याह सर्ववित्
madhyapaścātpurogeṣu yatraiva vadhakaṃ manaḥ | [taṃ puruṣaṃ] dhnato hiṃsā nānyamityāha sarvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कूटावमार्थावष्टम्भवेताला[द्य]भिसंस्कृति । अवपयञ्च कुर्यान्न मारणाय शरीरिणां
kūṭāvamārthāvaṣṭambhavetālā[dya]bhisaṃskṛti | avapayañca kuryānna māraṇāya śarīriṇāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्करा[द्य]हिसेनाभ्यः यत्र मार्गे भयं[भवेत्] । तत्पन्थानं न नाशाय देहिनां कथयेद्यतिः
taskarā[dya]hisenābhyaḥ yatra mārge bhayaṃ[bhavet] | tatpanthānaṃ na nāśāya dehināṃ kathayedyatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजगावर्तकाभ्यां च यत्र तीर्थे[भयं भवेत्] । [नदीप्रतरणार्थाय] तत्तीर्थं न प्रकाशयेत्
bhujagāvartakābhyāṃ ca yatra tīrthe[bhayaṃ bhavet] | [nadīprataraṇārthāya] tattīrthaṃ na prakāśayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किञ्चिद् भूपतये मा दास्त्वं वरं जीवितं त्यज । इति बद्धायुक्ते ऽयुक्तं वचनं न वदेद् [यतिः]
kiñcid bhūpataye mā dāstvaṃ varaṃ jīvitaṃ tyaja | iti baddhāyukte 'yuktaṃ vacanaṃ na vaded [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजग [व्याडयक्षे]भ्यः यद्विहारे[भयं भवेत्] । तद्वधकाभिप्रायेणागन्तुकाय न चोद्दिशेत्
bhujaga [vyāḍayakṣe]bhyaḥ yadvihāre[bhayaṃ bhavet] | tadvadhakābhiprāyeṇāgantukāya na coddiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याघ्रादिव्यपदेशेन शत्रुं हन्याद् हि यः शठः । विहारादाशु[निर्द्वारं] घट्टनीयः स चेल्लकैः
vyāghrādivyapadeśena śatruṃ hanyād hi yaḥ śaṭhaḥ | vihārādāśu[nirdvāraṃ] ghaṭṭanīyaḥ sa cellakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा कार्यं यथैको ऽपि नानिर्जीवेच्च कश्चन । अधर्म्या न क्रिया कार्या संस्मृत्य क्रकचोपमं
tathā kāryaṃ yathaiko 'pi nānirjīvecca kaścana | adharmyā na kriyā kāryā saṃsmṛtya krakacopamaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वधश्च श्रामणेरा ये घातयितुं वधीकृताः । युगपत् तत्प्रयोगे ते नाशनीया विहारतः
vadhaśca śrāmaṇerā ye ghātayituṃ vadhīkṛtāḥ | yugapat tatprayoge te nāśanīyā vihārataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रमो नृसंज्ञा च नरो वधकचेतना । जीवितस्य क्षयश्चेति पञ्चांगानि नृघातने
upakramo nṛsaṃjñā ca naro vadhakacetanā | jīvitasya kṣayaśceti pañcāṃgāni nṛghātane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रामणेरेण नाशाय विषशस्त्रादि यत्[कृतं] । म्रियते नरस्तेनैवासौ तदासंवरी भवेत्
śrāmaṇereṇa nāśāya viṣaśastrādi yat[kṛtaṃ] | mriyate narastenaivāsau tadāsaṃvarī bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवक्रीतादिरज्ञानात् मनुष्यं मारयन् खलु । संवरक्षोभलाभी स [यतिर्] नोन्मत्तादिकः
avakrītādirajñānāt manuṣyaṃ mārayan khalu | saṃvarakṣobhalābhī sa [yatir] nonmattādikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्कृतानि कायमैत्रादि सत्त्वेषु यतिना कार्यं सर्वदा । यस्मात् कारुणिकैरुक्तं तस्मात्[सत्त्वान्न पीडयेत्]
duṣkṛtāni kāyamaitrādi sattveṣu yatinā kāryaṃ sarvadā | yasmāt kāruṇikairuktaṃ tasmāt[sattvānna pīḍayet]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न सत्त्वान् पीडयेद्दारुरज्वयश्चर्मबन्धनैः । जलानलप्रवेशानुत्यागादौ न नियोजयेत्
na sattvān pīḍayeddārurajvayaścarmabandhanaiḥ | jalānalapraveśānutyāgādau na niyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृमिगोरूप[कादीनां] मिथ्याजीवश्च हिंसनं । कर्षणे[हि] भवेद्यस्मात् तस्मात्[तद्]दूरतो त्यजेत्
kṛmigorūpa[kādīnāṃ] mithyājīvaśca hiṃsanaṃ | karṣaṇe[hi] bhavedyasmāt tasmāt[tad]dūrato tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नांकयेद् गोमहिष्यादि नासिकां नास्य वेधयेत् । [यतिश्च विविधान् सत्त्वान्] वेत्रादिना न ताडयेत्
nāṃkayed gomahiṣyādi nāsikāṃ nāsya vedhayet | [yatiśca vividhān sattvān] vetrādinā na tāḍayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्दिश्य यत् कृतं मांसव्यञ्जनं [खादतो] यतेः । निघृणं जायते चित्तं तस्मात्तन्नैव भक्षयेत्
uddiśya yat kṛtaṃ māṃsavyañjanaṃ [khādato] yateḥ | nighṛṇaṃ jāyate cittaṃ tasmāttannaiva bhakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञेयं तु त्रिभिराकारैरीक्षितश्रुतशंकितैः । ईक्षितं यत् स्वयं दृष्टं श्रुतं प्रत्यायितोदितं
jñeyaṃ tu tribhirākārairīkṣitaśrutaśaṃkitaiḥ | īkṣitaṃ yat svayaṃ dṛṣṭaṃ śrutaṃ pratyāyitoditaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गृहाबद्धमृगादीनां श्रृंगपक्षादिदर्शनात् । आशंकोत्पद्यते [तत्र] ममोद्दिश्य हता न वा
gṛhābaddhamṛgādīnāṃ śrṛṃgapakṣādidarśanāt | āśaṃkotpadyate [tatra] mamoddiśya hatā na vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृष्टो दाता वदेदेवं त्वन्निमित्तममी हता । तस्मिन् गृहे न भुञ्जीत विरतः प्राणिनां वधात्
pṛṣṭo dātā vadedevaṃ tvannimittamamī hatā | tasmin gṛhe na bhuñjīta virataḥ prāṇināṃ vadhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्येनकादिहता वै[ते] शालियवमुद्गभक्षणात् । मातापित्रोश्च यज्ञस्य कृते दोषो ऽस्ति नाश्नतां
śyenakādihatā vai[te] śāliyavamudgabhakṣaṇāt | mātāpitrośca yajñasya kṛte doṣo 'sti nāśnatāṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकं श्रीघनमुद्दिश्य मांसं मत्स्यादिकं कृतं । अन्येषां श्रामणेराणां तद्भोगाय न कल्पते
ekaṃ śrīghanamuddiśya māṃsaṃ matsyādikaṃ kṛtaṃ | anyeṣāṃ śrāmaṇerāṇāṃ tadbhogāya na kalpate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नादेयादिजलं जानन् नापि पिबेत् सजन्तुकं । जन्तवो ऽभिमताः सूक्ष्मास् त्रसिकोर्मिकिरादयः
nādeyādijalaṃ jānan nāpi pibet sajantukaṃ | jantavo 'bhimatāḥ sūkṣmās trasikormikirādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वारि[पूत्या]यधिष्ठेयः करको [हि] सखल्लकः । विघातपरिहारार्थं कोशो ऽन्तशः सुवाससः
vāri[pūtyā]yadhiṣṭheyaḥ karako [hi] sakhallakaḥ | vighātaparihārārthaṃ kośo 'ntaśaḥ suvāsasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिव्यनेत्रान्धयोर्नेष्टं जलस्य प्रत्यवेक्षणं । हस्तांगुष्ठाग्रकावर्तदर्शिनो न निवार्यते
divyanetrāndhayorneṣṭaṃ jalasya pratyavekṣaṇaṃ | hastāṃguṣṭhāgrakāvartadarśino na nivāryate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोचनविभ्रमो मा भूदिति पश्येन्न तच्चिरं । कल्पमात्रं न वै कुर्यात् मायाशाठयसमन्वितः
locanavibhramo mā bhūditi paśyenna tacciraṃ | kalpamātraṃ na vai kuryāt māyāśāṭhayasamanvitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येनान्तरेण षष्टयब्दः परिभ्रम्यते कुञ्जरः । शकटं वंशपूर्णं वा स कालः सलिलेक्षणे
yenāntareṇa ṣaṣṭayabdaḥ paribhramyate kuñjaraḥ | śakaṭaṃ vaṃśapūrṇaṃ vā sa kālaḥ salilekṣaṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वाधोमध्यमास्तिस्त्रः सलिलस्यापि भूमयः । याया भूः शुद्धिमायाति कार्यं कुर्यात्तया[यतिः]
ūrdhvādhomadhyamāstistraḥ salilasyāpi bhūmayaḥ | yāyā bhūḥ śuddhimāyāti kāryaṃ kuryāttayā[yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्राधः प्राणका यान्ति स्थूलाः करतलाहताः । [ग्राह्यं] तदुदकं [स्राव्यं] पंचांगुलिकया न चेत्
yatrādhaḥ prāṇakā yānti sthūlāḥ karatalāhatāḥ | [grāhyaṃ] tadudakaṃ [srāvyaṃ] paṃcāṃgulikayā na cet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भवेयुरुदके यस्मिन् करे लग्ना[श्च] प्राणिनः । न तत्र पाणिपादास्यवस्त्रादि क्षालयेद्यतिः
bhaveyurudake yasmin kare lagnā[śca] prāṇinaḥ | na tatra pāṇipādāsyavastrādi kṣālayedyatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुले गतेन प्रष्टव्यं जलं [हि] स्रावितं न वा । नेति चेत् संज्ञिको वाच्यः स्रावयेत्यितरो न तु
kule gatena praṣṭavyaṃ jalaṃ [hi] srāvitaṃ na vā | neti cet saṃjñiko vācyaḥ srāvayetyitaro na tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
[पृष्ट्वा] यस्तदानीतं मुञ्चेत् तत्रैव [स] स्वयं
[pṛṣṭvā] yastadānītaṃ muñcet tatraiva [sa] svayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताहं वा[तथा] यत्र पानीयमवतिष्ठति । विहारे वा कटाहादौ स्थापयेत् तदशुष्यति
saptāhaṃ vā[tathā] yatra pānīyamavatiṣṭhati | vihāre vā kaṭāhādau sthāpayet tadaśuṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवृष्टे वा [यतिर्] देवे स्वच्छनीरौघवाहिनि । निम्नगानां पतिं पातं गच्छतेति विसर्जयेत्
pravṛṣṭe vā [yatir] deve svacchanīraughavāhini | nimnagānāṃ patiṃ pātaṃ gacchateti visarjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुदीर्घतलिकावक्त्ररज्जुद्वया[व]बद्धया । घटिकयोदकं मुञ्चेदधस्तादुदके ऽध्वगः
sudīrghatalikāvaktrarajjudvayā[va]baddhayā | ghaṭikayodakaṃ muñcedadhastādudake 'dhvagaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घटिकात्रितयं वीक्ष्य मार्गगेणोदपानतः । परिशुद्धाश्चेत् पेयं जलं तत् स्राव्यमन्यथा
ghaṭikātritayaṃ vīkṣya mārgageṇodapānataḥ | pariśuddhāścet peyaṃ jalaṃ tat srāvyamanyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न रज्जुघटिकादानं शस्तं सप्राणके जले । पिबेति वक्तुं दातुं वा न जातु क्षमते यतिः
na rajjughaṭikādānaṃ śastaṃ saprāṇake jale | pibeti vaktuṃ dātuṃ vā na jātu kṣamate yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सजन्तुकं तडागादि न परेषामुच्चैर्वदेत् । [कृत्यं] कुरु समीक्ष्येति पृष्टः प्रतिवदेत्परान्
sajantukaṃ taḍāgādi na pareṣāmuccairvadet | [kṛtyaṃ] kuru samīkṣyeti pṛṣṭaḥ prativadetparān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाध्याये ऽपि वक्तव्यं सप्राणकमिदं न वा । तडागादीति [वै] शाठयं कर्त्तव्यं [यतिना] न [तु]
upādhyāye 'pi vaktavyaṃ saprāṇakamidaṃ na vā | taḍāgādīti [vai] śāṭhayaṃ karttavyaṃ [yatinā] na [tu]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृक्षसेको न दातव्यो ऽपरिशुद्धेन वारिणा । उपाध्यायादिकस्नानं कर्त्तव्यं च तथैव न
vṛkṣaseko na dātavyo 'pariśuddhena vāriṇā | upādhyāyādikasnānaṃ karttavyaṃ ca tathaiva na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मस्तुकाञ्जिकसौवीरमण्डदण्डाहतादिकं । न पिबेत् न यतिर्दद्यात् परस्मै न भुवि त्यजेत्
mastukāñjikasauvīramaṇḍadaṇḍāhatādikaṃ | na pibet na yatirdadyāt parasmai na bhuvi tyajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समत्कुणं यच्छयनमातपे तन्न शोषयेत् । न हिमे कर्दमे वा[पि] शीतोष्णवारिणि क्षिपेत्
samatkuṇaṃ yacchayanamātape tanna śoṣayet | na hime kardame vā[pi] śītoṣṇavāriṇi kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवकर्म स नो कुर्यात् सजन्तुकेन [वारिणा] । दिनान्तं स्रावयित्वा तद् धार्यं [त्रिकोण]खल्लकं
navakarma sa no kuryāt sajantukena [vāriṇā] | dināntaṃ srāvayitvā tad dhāryaṃ [trikoṇa]khallakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृतकं शिक्षयेदेवं वधान त्वं त्रिकोणकं । कपात्[तत्] स्रावयोत्क्षिप्य खल्लकं च विमोचय
bhṛtakaṃ śikṣayedevaṃ vadhāna tvaṃ trikoṇakaṃ | kapāt[tat] srāvayotkṣipya khallakaṃ ca vimocaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकोणसप्तकेनाम्भः स्राव्यं खल्लकेन तत् । [प्रतिकूप्यथ] कार्या[वा] त्यक्त्वा देशान्तरं [व्रजेत्]
trikoṇasaptakenāmbhaḥ srāvyaṃ khallakena tat | [pratikūpyatha] kāryā[vā] tyaktvā deśāntaraṃ [vrajet]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभूत्वा सम्भवन्त्येते भूत्वा यान्ति भवान्तरं । नवकर्म तदा कार्य यथोक्तविधिकारिणा
abhūtvā sambhavantyete bhūtvā yānti bhavāntaraṃ | navakarma tadā kārya yathoktavidhikāriṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्पटाबद्धमञ्चादेरुच्छीदच्चतुरांगुलात् । नद्यादौ जलमालोक्य कार्यं च नवकर्मणि
satpaṭābaddhamañcāderucchīdaccaturāṃgulāt | nadyādau jalamālokya kāryaṃ ca navakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिद्रकर्णद्वयासक्तसूत्रबद्धद्विदण्डकं । धारणपात्रकं दध्यात् खल्लकस्य बहिर्[यतिः]
chidrakarṇadvayāsaktasūtrabaddhadvidaṇḍakaṃ | dhāraṇapātrakaṃ dadhyāt khallakasya bahir[yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृपापरीतचित्तेन स्वादु वारि सजन्तुकं । क्षारे ऽम्भसि न मोक्तव्यमनापत् मृष्टसंज्ञिनः
kṛpāparītacittena svādu vāri sajantukaṃ | kṣāre 'mbhasi na moktavyamanāpat mṛṣṭasaṃjñinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवरत्यागः कालिकं [यामिकं] यावज्जीविकं सर्पिरादिकं । पारिहार्यमनाधेयं कल्प्याकल्प्यमकल्पिकं
saṃvaratyāgaḥ kālikaṃ [yāmikaṃ] yāvajjīvikaṃ sarpirādikaṃ | pārihāryamanādheyaṃ kalpyākalpyamakalpikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्युदकद्विचतुष्पदापदकपादप । तद्गतं च यतिः किञ्चिन्नाददीत परस्वकं
pṛthivyudakadvicatuṣpadāpadakapādapa | tadgataṃ ca yatiḥ kiñcinnādadīta parasvakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्षापणचतुर्भागं तदर्धमथवा धनं । स्तेयचित्तो हरन्नन्यैर् नाशनीयो[यतिर्] लघु
kārṣāpaṇacaturbhāgaṃ tadardhamathavā dhanaṃ | steyacitto harannanyair nāśanīyo[yatir] laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाटाद्धृते गजे पादैश् चतुर्भिरयतिश् च्युते । निष्क्रान्ते संवृतद्वाराद् द्विपहृत्स्याद् यतिः [खलु]
vāṭāddhṛte gaje pādaiś caturbhirayatiś cyute | niṣkrānte saṃvṛtadvārād dvipahṛtsyād yatiḥ [khalu]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुल्फाबद्धेक्षदण्डारे दूराकृष्टे महीतलात् । संवरभंग उत्क्षिप्ते पञ्जराद्गजवद्द्विजे
gulphābaddhekṣadaṇḍāre dūrākṛṣṭe mahītalāt | saṃvarabhaṃga utkṣipte pañjarādgajavaddvije
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान्नयेद् हि सन्देशद्रविणं च सञ्चारयेत् । अंगात् स्तैन्येन चित्तेन संवरघूतमाप्नुते
deśānnayed hi sandeśadraviṇaṃ ca sañcārayet | aṃgāt stainyena cittena saṃvaraghūtamāpnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतो ऽसौ मत्वा श्रुत्वैवाध्वगाद् वै ब्रह्मचारिणः । सीमान्तस्थायिने दत्वा गृह्णन् स्यादयतिर्यतिः
mṛto 'sau matvā śrutvaivādhvagād vai brahmacāriṇaḥ | sīmāntasthāyine datvā gṛhṇan syādayatiryatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वित्तं श्रामणेरस्य मृतस्य निर्वृतार्हतः । उपाध्यायस्य प्राप्नोति तदित्येवं जगौ मुनिः
yadvittaṃ śrāmaṇerasya mṛtasya nirvṛtārhataḥ | upādhyāyasya prāpnoti tadityevaṃ jagau muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्त्तुरिष्टां दिशं यायाद् व्रती चेद् हस्तिनं हरेत् । असौ हर्त्ता व्रती चौरः करिपे हृतसंज्ञिनि
hartturiṣṭāṃ diśaṃ yāyād vratī ced hastinaṃ haret | asau harttā vratī cauraḥ karipe hṛtasaṃjñini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजाचीवरमालान्तद्वयस्य खलु मोचनात् । अवनौ तच्च्युतौ सत्यां भ्रश्यते संवराद् [यतिः]
pūjācīvaramālāntadvayasya khalu mocanāt | avanau taccyutau satyāṃ bhraśyate saṃvarād [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तं मौक्तिकहारादि गृहीत्वा तद् महाकुलात् ॥ न्यस्य प्रसेविकायां च सहायेन च हारयन्
kṣiptaṃ mauktikahārādi gṛhītvā tad mahākulāt || nyasya prasevikāyāṃ ca sahāyena ca hārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटालेनाथवा वत्स हरन् कि संवरच्युतः । कि पादच्युतिमात्रेण ह्युपचारव्यतिक्रमे
jaṭālenāthavā vatsa haran ki saṃvaracyutaḥ | ki pādacyutimātreṇa hyupacāravyatikrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ गोशकटाश्वादीन् कश्चिद् वध्नाति चेद् यतिः । एतानेते हरिष्यन्ति तत् किं स्याच्च्युतसंवरः
rātrau gośakaṭāśvādīn kaścid vadhnāti ced yatiḥ | etānete hariṣyanti tat kiṃ syāccyutasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋजुके कीलके बन्धे कठिने हार[कं] हरन् । उत्क्षेपणे च चौरः स्यात् कुटिले शिथिले न तु
ṛjuke kīlake bandhe kaṭhine hāra[kaṃ] haran | utkṣepaṇe ca cauraḥ syāt kuṭile śithile na tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिद्रयित्वा घटं सर्पिः क्षौद्रं तैलं जलं हरन् । यतिः पूरस्य विच्छेदे संवरक्षोभमाप्नुते
chidrayitvā ghaṭaṃ sarpiḥ kṣaudraṃ tailaṃ jalaṃ haran | yatiḥ pūrasya vicchede saṃvarakṣobhamāpnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वण्टयमाणे गृहे भ्रात्रोर्भागादेकस्य लिप्सया । बालमात्रं भूमिं यतिः स्यात् क्षतसंवरः
vaṇṭayamāṇe gṛhe bhrātrorbhāgādekasya lipsayā | bālamātraṃ bhūmiṃ yatiḥ syāt kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्करोपात्तपात्रादि निराशः पुनराददन् । संवराद् भ्रश्यते हीतोतरस्त्वाप्नोति नापदं
taskaropāttapātrādi nirāśaḥ punarādadan | saṃvarād bhraśyate hītotarastvāpnoti nāpadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रभावेन लब्धं स्याद् दत्तं गोपादिभिश्[च]वा । तदा [तद्] आददानस्य यतेर्नापत्तिरिष्यते
mitrabhāvena labdhaṃ syād dattaṃ gopādibhiś[ca]vā | tadā [tad] ādadānasya yaternāpattiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयोपदर्शनं कार्यं पात्रचीवरमुक्तये । राजनि न वदेद् गत्वैभिश्चौरैर् मुषिता वयं
bhayopadarśanaṃ kāryaṃ pātracīvaramuktaye | rājani na vaded gatvaibhiścaurair muṣitā vayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कासयस्युपाध्यायाचार्याणां यत्तदावथोः । तदित्युक्त्वा हरेदेकः स्यातां द्वावपि तस्करौ
niṣkāsayasyupādhyāyācāryāṇāṃ yattadāvathoḥ | tadityuktvā haredekaḥ syātāṃ dvāvapi taskarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वद्रव्यं स्तैन्यचित्तेनापहरन्तायिमौ यती । भागार्धेनायतिस्त्वेको निष्कासितार्धेनेतरः
svadravyaṃ stainyacittenāpaharantāyimau yatī | bhāgārdhenāyatistveko niṣkāsitārdhenetaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यामस्ते समं तिष्ठ द्वारे कुर्याम चौरिकां । इत्युक्तकृत आपत्तिः सहैव चौरचेल्लकैः
dāsyāmaste samaṃ tiṣṭha dvāre kuryāma caurikāṃ | ityuktakṛta āpattiḥ sahaiva cauracellakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषित्वागन्तुके याते विस्मृत्य पात्रचीवरं । आगत्य यो यतिस्तच्चेद् गोपयेच्चौर एव सः
uṣitvāgantuke yāte vismṛtya pātracīvaraṃ | āgatya yo yatistacced gopayeccaura eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमावासिका सर्वे भवन्ति क्षतसंवराः । स एव यदि संस्मृत्य नयतीह न किल्विषी
evamāvāsikā sarve bhavanti kṣatasaṃvarāḥ | sa eva yadi saṃsmṛtya nayatīha na kilviṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येन स्तेयचित्तेन पात्रमन्यस्य चेद् यतिः । आनाययति स ततो दोषवान् भवति व्रती
anyena steyacittena pātramanyasya ced yatiḥ | ānāyayati sa tato doṣavān bhavati vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् पूजा मुनेस्तावत् संघस्यापि प्रवर्तते । इति यो ऽन्यस्य दत्ते स भवति क्षतसंवरः
yāvat pūjā munestāvat saṃghasyāpi pravartate | iti yo 'nyasya datte sa bhavati kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिखित्वोद्धारकं ग्राह्यं मिथः स्तूपाच्च संघतः । कर्मादाने च वक्तव्यमियत् नोक्तकृतो ऽन्यथा
likhitvoddhārakaṃ grāhyaṃ mithaḥ stūpācca saṃghataḥ | karmādāne ca vaktavyamiyat noktakṛto 'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वांशमुक्तहरश्चौरो[यत्योर]मध्ये तयोर्द्वयोः । दास्यामीति च विश्वासं कृत्वा प्राप्नोति नापदं
svāṃśamuktaharaścauro[yatyora]madhye tayordvayoḥ | dāsyāmīti ca viśvāsaṃ kṛtvā prāpnoti nāpadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लभसे त्वं लभे चाहं यं लाभं तदावयोः । इति लाभे समुत्पन्ने ततो ऽर्धेन [स] तस्करः
labhase tvaṃ labhe cāhaṃ yaṃ lābhaṃ tadāvayoḥ | iti lābhe samutpanne tato 'rdhena [sa] taskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणादेशने ऽप्येवं पांशुकूलिकयोर्द्वयोः । भिनत्ति यः क्रियाकारं ततः स च्युतसंवरः
dakṣiṇādeśane 'pyevaṃ pāṃśukūlikayordvayoḥ | bhinatti yaḥ kriyākāraṃ tataḥ sa cyutasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकार्यपकारिभ्यश्चान्नपानादि सांघिकं । विहारस्वामिराजादिचौरादिभ्यो यथाक्रमं
upakāryapakāribhyaścānnapānādi sāṃghikaṃ | vihārasvāmirājādicaurādibhyo yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीघनेभ्यो ऽपि दातव्यं प्रातराशादि सांघिकं । आलेपनादि कुर्वन्ति विहारे यदि नान्यथा
śrīghanebhyo 'pi dātavyaṃ prātarāśādi sāṃghikaṃ | ālepanādi kurvanti vihāre yadi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीमान्तस्थायिने दत्वा भिक्षूपस्थानकारिणे । दारकप्रस्थव्याजेन गृह्णीयात्तण्डुलादिकं
sīmāntasthāyine datvā bhikṣūpasthānakāriṇe | dārakaprasthavyājena gṛhṇīyāttaṇḍulādikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यक्ताशो[हि]गृह्णीयात् नष्टं स्वपात्रचीवरं । मत्वैवं नष्टपात्रादिराशां नैव त्यजेद् [यतिः]
atyaktāśo[hi]gṛhṇīyāt naṣṭaṃ svapātracīvaraṃ | matvaivaṃ naṣṭapātrādirāśāṃ naiva tyajed [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायाध्ययनोद्देशं कृत्वा ये संघशीलकं । क्रियाकारं न कुर्वन्ति ते जिनोदितलंघिनः
svādhyāyādhyayanoddeśaṃ kṛtvā ye saṃghaśīlakaṃ | kriyākāraṃ na kurvanti te jinoditalaṃghinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पताकालक्षणं स्तूपान्न ग्राह्यं यतिना[खलु] । प्रांशुकूलमिति ग्राह्यमनिलोद्धूतपातितं
patākālakṣaṇaṃ stūpānna grāhyaṃ yatinā[khalu] | prāṃśukūlamiti grāhyamaniloddhūtapātitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुल्ककृत्यं परद्रव्यं न नयेत् नापि नाययेत । शुल्कप्रदानमोक्षार्थोपायं नोपदिशेद् यतिः
śulkakṛtyaṃ paradravyaṃ na nayet nāpi nāyayeta | śulkapradānamokṣārthopāyaṃ nopadiśed yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नं दत्वा यतिभ्यः प्राक् पश्चात् मार्गयते वणिक् । विसंवादयसीत्येवं दातव्यं परिभाष्य तत्
ratnaṃ datvā yatibhyaḥ prāk paścāt mārgayate vaṇik | visaṃvādayasītyevaṃ dātavyaṃ paribhāṣya tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति शुल्कं मुनेरेवं व्रतिनां पारिभोगिके । क्रयविक्रयकृद्दद्यात् शुल्कमन्यत्र वस्तुनि
nāsti śulkaṃ munerevaṃ vratināṃ pāribhogike | krayavikrayakṛddadyāt śulkamanyatra vastuni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षावासिकलाभो [हि] देयो वर्षोषितस्य च । जीवितब्रह्मचर्यस्य ययोर्नाशस्तयोरपि
varṣāvāsikalābho [hi] deyo varṣoṣitasya ca | jīvitabrahmacaryasya yayornāśastayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक्प्रागुपगतैः कार्या वर्षावासिकयाचना । पश्चादुपगतैः पश्चात् संघे युगपदेव च
prākprāgupagataiḥ kāryā varṣāvāsikayācanā | paścādupagataiḥ paścāt saṃghe yugapadeva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्गृह्णाति दीक्षां यो वस्तुकर्मजुगुप्सया । भिक्षुभावं परित्यज्य तस्मै चाप्याह सर्ववित्
punargṛhṇāti dīkṣāṃ yo vastukarmajugupsayā | bhikṣubhāvaṃ parityajya tasmai cāpyāha sarvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवर्षोषितविभ्रान्तकुदृष्टिमृतकास्[तथा] । देशान्तरगता लाभं नार्हन्ति पंचपुद्गलाः
avarṣoṣitavibhrāntakudṛṣṭimṛtakās[tathā] | deśāntaragatā lābhaṃ nārhanti paṃcapudgalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुष्मै देयमित्येवं लाभोत्पन्ने यतौ मृते । दातव्यो नियतं तस्मै स विकल्पितभिक्षवे
amuṣmai deyamityevaṃ lābhotpanne yatau mṛte | dātavyo niyataṃ tasmai sa vikalpitabhikṣave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान्तरगतस्यापि स्थापयेत् कल्पमन्दिरे । त्रये कुर्वन्ति चानर्थं तेभ्यो देयंबुधर्न हि
deśāntaragatasyāpi sthāpayet kalpamandire | traye kurvanti cānarthaṃ tebhyo deyaṃbudharna hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आच्छादं चीवरं मूल्यं दास्यामीति चतुष्पदैः । आप्नोति सम्मुखीभूतान् लाभो नेतरेषु च
ācchādaṃ cīvaraṃ mūlyaṃ dāsyāmīti catuṣpadaiḥ | āpnoti sammukhībhūtān lābho netareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षावासिकलाभश्च वर्षोषितस्य [गच्छति] । तदेतरस्य दोषो न गृह्णतो दायकेच्छया
varṣāvāsikalābhaśca varṣoṣitasya [gacchati] | tadetarasya doṣo na gṛhṇato dāyakecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालिको यामिको यावज्जीविकः साप्ताहिकः । मृतक्षुद्रपरिष्कारनैत्यकाकालचीवरं
kāliko yāmiko yāvajjīvikaḥ sāptāhikaḥ | mṛtakṣudrapariṣkāranaityakākālacīvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटीप्रतिष्ठाजात्यादिसम्बोध्यादिमहोद्भवः । प्राप्नोति दशधा लाभः सम्मुखीभूतपुद्गलान्
kuṭīpratiṣṭhājātyādisambodhyādimahodbhavaḥ | prāpnoti daśadhā lābhaḥ sammukhībhūtapudgalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाधेयं [गुरुद्रव्यं] सांघिकं शयनासनं । विक्रेतव्यं न भोक्तव्यं कृत्वा पौद्गलिकं न च
anādheyaṃ [gurudravyaṃ] sāṃghikaṃ śayanāsanaṃ | vikretavyaṃ na bhoktavyaṃ kṛtvā paudgalikaṃ na ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्दिशाय बुद्धाय सम्मुखीभूतसांघिके यतिर्द्रव्यान्तरे दत्ते तत्र तत्रोपनामयेत्
cāturdiśāya buddhāya sammukhībhūtasāṃghike yatirdravyāntare datte tatra tatropanāmayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूष्णीं दत्वा गते देयं बुद्धे मुक्ताफलादिकं । चातुर्दिक्सम्मुखीभूते शयनासनमंशुकं
tūṣṇīṃ datvā gate deyaṃ buddhe muktāphalādikaṃ | cāturdiksammukhībhūte śayanāsanamaṃśukaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथु द्रव्यं परोपात्तं तत्संज्ञी स्तेयचेतना । स्थानच्युतिश्च पंचांगैर्युक्तश्चेदयतिर्भवेत्
pṛthu dravyaṃ paropāttaṃ tatsaṃjñī steyacetanā | sthānacyutiśca paṃcāṃgairyuktaścedayatirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तस्वकापरोपात्तसंज्ञी चान्यो ऽपि संवरी । न तावत्कालिकं स्वांशाद् गृह्णन् जहाति संवरं
dattasvakāparopāttasaṃjñī cānyo 'pi saṃvarī | na tāvatkālikaṃ svāṃśād gṛhṇan jahāti saṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदायादत्तमुत्प्लुत्य खं गत्वाशाचतुष्टयं । तत्रैव पुनरासीनो भवति क्षतसंवरः
ādāyādattamutplutya khaṃ gatvāśācatuṣṭayaṃ | tatraiva punarāsīno bhavati kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवक्रीतादिरज्ञानात् परद्रव्यं हरन् खलु । संवरक्षोभलाभी स यतिर्नोन्मत्तादिकः
avakrītādirajñānāt paradravyaṃ haran khalu | saṃvarakṣobhalābhī sa yatirnonmattādikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवरत्यागः नृस्त्रीपण्डकविण्मूत्रवक्त्ररन्ध्रेंऽगजात[कं] । क्षिप्त्वा निगमयेत् स्वादं स [यतिः] क्षतसंवरः
saṃvaratyāgaḥ nṛstrīpaṇḍakaviṇmūtravaktrarandhreṃ'gajāta[kaṃ] | kṣiptvā nigamayet svādaṃ sa [yatiḥ] kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मानुषाऽमानुषास्ते तु तिर्यञ्चश्च नरादयः । मृताः सुप्ताश्च जाग्रन्तो ज्ञेया [हि] मैथुनाश्रयाः
mānuṣā'mānuṣāste tu tiryañcaśca narādayaḥ | mṛtāḥ suptāśca jāgranto jñeyā [hi] maithunāśrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तिनीमादितः [कृत्वा] यावत् कुक्कुटजाति[कां] । क्षुद्रिकां महतीं गच्छन्[स यतिश्] च्यवते व्रतात्
hastinīmāditaḥ [kṛtvā] yāvat kukkuṭajāti[kāṃ] | kṣudrikāṃ mahatīṃ gacchan[sa yatiś] cyavate vratāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुष्कृतानि रक्तः सन् न स्त्रियं पश्येत् शब्दमाकर्णयेन्न च । निर्वस्त्रः सन् न चोपेयादंगजात न निर्भुजेत्
duṣkṛtāni raktaḥ san na striyaṃ paśyet śabdamākarṇayenna ca | nirvastraḥ san na copeyādaṃgajāta na nirbhujet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भित्तिद्वये कृतां शुष्कां क्लिन्नां संयोज्य [कोटरीं] । [विप्रतिपत्तितो] नाश्यः संग्रहे सति नान्यदा
bhittidvaye kṛtāṃ śuṣkāṃ klinnāṃ saṃyojya [koṭarīṃ] | [vipratipattito] nāśyaḥ saṃgrahe sati nānyadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अध ऊर्ध्वं त्रिखण्डाया विनीलाध्मातिकां च न । न चास्थिसंकलां यायात् नाभ्यक्तां रुधिरादिभिः
adha ūrdhvaṃ trikhaṇḍāyā vinīlādhmātikāṃ ca na | na cāsthisaṃkalāṃ yāyāt nābhyaktāṃ rudhirādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सितास्थिसंकलां शैलदारुपुस्तमयीं[यतिः] । न च गच्छेत् स्त्रियं यो ऽत्र विरतो मैथुनात्सदा
sitāsthisaṃkalāṃ śailadārupustamayīṃ[yatiḥ] | na ca gacchet striyaṃ yo 'tra virato maithunātsadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानमिद्धगतं मत्तमभिभूतं च निद्रया । विक्षिप्तं वेदनातुन्नं गृहीत्वाभिनिषीदति
dhyānamiddhagataṃ mattamabhibhūtaṃ ca nidrayā | vikṣiptaṃ vedanātunnaṃ gṛhītvābhiniṣīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिमध्यावसानेषु स्वादयेत् ध्यानव्युत्थितः । विहाराद् घट्टनीयः सो ऽभावे तु स्वादनस्य न
ādimadhyāvasāneṣu svādayet dhyānavyutthitaḥ | vihārād ghaṭṭanīyaḥ so 'bhāve tu svādanasya na
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नानाव्यंजन[को]पेतरसशाल्युपभोगवत् । आस्वादना च तैलाच्छशौण्डासवपानवत्
nānāvyaṃjana[ko]petarasaśālyupabhogavat | āsvādanā ca tailācchaśauṇḍāsavapānavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनास्वादो युवग्रीवामृतकुक्कुरबन्धवत् । विज्ञेयः सुकुमारस्य प्रदीप्तलोहस्पर्शवत्
anāsvādo yuvagrīvāmṛtakukkurabandhavat | vijñeyaḥ sukumārasya pradīptalohasparśavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.