Library·Srighanacarasamgraha·3·3.2
संवरत्यागः कालिकं [यामिकं] यावज्जीविकं सर्पिरादिकं । पारिहार्यमनाधेयं कल्प्याकल्प्यमकल्पिकं
saṃvaratyāgaḥ kālikaṃ [yāmikaṃ] yāvajjīvikaṃ sarpirādikaṃ | pārihāryamanādheyaṃ kalpyākalpyamakalpikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथिव्युदकद्विचतुष्पदापदकपादप । तद्गतं च यतिः किञ्चिन्नाददीत परस्वकं
pṛthivyudakadvicatuṣpadāpadakapādapa | tadgataṃ ca yatiḥ kiñcinnādadīta parasvakaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्षापणचतुर्भागं तदर्धमथवा धनं । स्तेयचित्तो हरन्नन्यैर् नाशनीयो[यतिर्] लघु
kārṣāpaṇacaturbhāgaṃ tadardhamathavā dhanaṃ | steyacitto harannanyair nāśanīyo[yatir] laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाटाद्धृते गजे पादैश् चतुर्भिरयतिश् च्युते । निष्क्रान्ते संवृतद्वाराद् द्विपहृत्स्याद् यतिः [खलु]
vāṭāddhṛte gaje pādaiś caturbhirayatiś cyute | niṣkrānte saṃvṛtadvārād dvipahṛtsyād yatiḥ [khalu]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुल्फाबद्धेक्षदण्डारे दूराकृष्टे महीतलात् । संवरभंग उत्क्षिप्ते पञ्जराद्गजवद्द्विजे
gulphābaddhekṣadaṇḍāre dūrākṛṣṭe mahītalāt | saṃvarabhaṃga utkṣipte pañjarādgajavaddvije
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान्नयेद् हि सन्देशद्रविणं च सञ्चारयेत् । अंगात् स्तैन्येन चित्तेन संवरघूतमाप्नुते
deśānnayed hi sandeśadraviṇaṃ ca sañcārayet | aṃgāt stainyena cittena saṃvaraghūtamāpnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृतो ऽसौ मत्वा श्रुत्वैवाध्वगाद् वै ब्रह्मचारिणः । सीमान्तस्थायिने दत्वा गृह्णन् स्यादयतिर्यतिः
mṛto 'sau matvā śrutvaivādhvagād vai brahmacāriṇaḥ | sīmāntasthāyine datvā gṛhṇan syādayatiryatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्वित्तं श्रामणेरस्य मृतस्य निर्वृतार्हतः । उपाध्यायस्य प्राप्नोति तदित्येवं जगौ मुनिः
yadvittaṃ śrāmaṇerasya mṛtasya nirvṛtārhataḥ | upādhyāyasya prāpnoti tadityevaṃ jagau muniḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हर्त्तुरिष्टां दिशं यायाद् व्रती चेद् हस्तिनं हरेत् । असौ हर्त्ता व्रती चौरः करिपे हृतसंज्ञिनि
hartturiṣṭāṃ diśaṃ yāyād vratī ced hastinaṃ haret | asau harttā vratī cauraḥ karipe hṛtasaṃjñini
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजाचीवरमालान्तद्वयस्य खलु मोचनात् । अवनौ तच्च्युतौ सत्यां भ्रश्यते संवराद् [यतिः]
pūjācīvaramālāntadvayasya khalu mocanāt | avanau taccyutau satyāṃ bhraśyate saṃvarād [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्तं मौक्तिकहारादि गृहीत्वा तद् महाकुलात् ॥ न्यस्य प्रसेविकायां च सहायेन च हारयन्
kṣiptaṃ mauktikahārādi gṛhītvā tad mahākulāt || nyasya prasevikāyāṃ ca sahāyena ca hārayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जटालेनाथवा वत्स हरन् कि संवरच्युतः । कि पादच्युतिमात्रेण ह्युपचारव्यतिक्रमे
jaṭālenāthavā vatsa haran ki saṃvaracyutaḥ | ki pādacyutimātreṇa hyupacāravyatikrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रौ गोशकटाश्वादीन् कश्चिद् वध्नाति चेद् यतिः । एतानेते हरिष्यन्ति तत् किं स्याच्च्युतसंवरः
rātrau gośakaṭāśvādīn kaścid vadhnāti ced yatiḥ | etānete hariṣyanti tat kiṃ syāccyutasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋजुके कीलके बन्धे कठिने हार[कं] हरन् । उत्क्षेपणे च चौरः स्यात् कुटिले शिथिले न तु
ṛjuke kīlake bandhe kaṭhine hāra[kaṃ] haran | utkṣepaṇe ca cauraḥ syāt kuṭile śithile na tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
छिद्रयित्वा घटं सर्पिः क्षौद्रं तैलं जलं हरन् । यतिः पूरस्य विच्छेदे संवरक्षोभमाप्नुते
chidrayitvā ghaṭaṃ sarpiḥ kṣaudraṃ tailaṃ jalaṃ haran | yatiḥ pūrasya vicchede saṃvarakṣobhamāpnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वण्टयमाणे गृहे भ्रात्रोर्भागादेकस्य लिप्सया । बालमात्रं भूमिं यतिः स्यात् क्षतसंवरः
vaṇṭayamāṇe gṛhe bhrātrorbhāgādekasya lipsayā | bālamātraṃ bhūmiṃ yatiḥ syāt kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्करोपात्तपात्रादि निराशः पुनराददन् । संवराद् भ्रश्यते हीतोतरस्त्वाप्नोति नापदं
taskaropāttapātrādi nirāśaḥ punarādadan | saṃvarād bhraśyate hītotarastvāpnoti nāpadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मित्रभावेन लब्धं स्याद् दत्तं गोपादिभिश्[च]वा । तदा [तद्] आददानस्य यतेर्नापत्तिरिष्यते
mitrabhāvena labdhaṃ syād dattaṃ gopādibhiś[ca]vā | tadā [tad] ādadānasya yaternāpattiriṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भयोपदर्शनं कार्यं पात्रचीवरमुक्तये । राजनि न वदेद् गत्वैभिश्चौरैर् मुषिता वयं
bhayopadarśanaṃ kāryaṃ pātracīvaramuktaye | rājani na vaded gatvaibhiścaurair muṣitā vayaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निष्कासयस्युपाध्यायाचार्याणां यत्तदावथोः । तदित्युक्त्वा हरेदेकः स्यातां द्वावपि तस्करौ
niṣkāsayasyupādhyāyācāryāṇāṃ yattadāvathoḥ | tadityuktvā haredekaḥ syātāṃ dvāvapi taskarau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वद्रव्यं स्तैन्यचित्तेनापहरन्तायिमौ यती । भागार्धेनायतिस्त्वेको निष्कासितार्धेनेतरः
svadravyaṃ stainyacittenāpaharantāyimau yatī | bhāgārdhenāyatistveko niṣkāsitārdhenetaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दास्यामस्ते समं तिष्ठ द्वारे कुर्याम चौरिकां । इत्युक्तकृत आपत्तिः सहैव चौरचेल्लकैः
dāsyāmaste samaṃ tiṣṭha dvāre kuryāma caurikāṃ | ityuktakṛta āpattiḥ sahaiva cauracellakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उषित्वागन्तुके याते विस्मृत्य पात्रचीवरं । आगत्य यो यतिस्तच्चेद् गोपयेच्चौर एव सः
uṣitvāgantuke yāte vismṛtya pātracīvaraṃ | āgatya yo yatistacced gopayeccaura eva saḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमावासिका सर्वे भवन्ति क्षतसंवराः । स एव यदि संस्मृत्य नयतीह न किल्विषी
evamāvāsikā sarve bhavanti kṣatasaṃvarāḥ | sa eva yadi saṃsmṛtya nayatīha na kilviṣī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्येन स्तेयचित्तेन पात्रमन्यस्य चेद् यतिः । आनाययति स ततो दोषवान् भवति व्रती
anyena steyacittena pātramanyasya ced yatiḥ | ānāyayati sa tato doṣavān bhavati vratī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत् पूजा मुनेस्तावत् संघस्यापि प्रवर्तते । इति यो ऽन्यस्य दत्ते स भवति क्षतसंवरः
yāvat pūjā munestāvat saṃghasyāpi pravartate | iti yo 'nyasya datte sa bhavati kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिखित्वोद्धारकं ग्राह्यं मिथः स्तूपाच्च संघतः । कर्मादाने च वक्तव्यमियत् नोक्तकृतो ऽन्यथा
likhitvoddhārakaṃ grāhyaṃ mithaḥ stūpācca saṃghataḥ | karmādāne ca vaktavyamiyat noktakṛto 'nyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वांशमुक्तहरश्चौरो[यत्योर]मध्ये तयोर्द्वयोः । दास्यामीति च विश्वासं कृत्वा प्राप्नोति नापदं
svāṃśamuktaharaścauro[yatyora]madhye tayordvayoḥ | dāsyāmīti ca viśvāsaṃ kṛtvā prāpnoti nāpadaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लभसे त्वं लभे चाहं यं लाभं तदावयोः । इति लाभे समुत्पन्ने ततो ऽर्धेन [स] तस्करः
labhase tvaṃ labhe cāhaṃ yaṃ lābhaṃ tadāvayoḥ | iti lābhe samutpanne tato 'rdhena [sa] taskaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणादेशने ऽप्येवं पांशुकूलिकयोर्द्वयोः । भिनत्ति यः क्रियाकारं ततः स च्युतसंवरः
dakṣiṇādeśane 'pyevaṃ pāṃśukūlikayordvayoḥ | bhinatti yaḥ kriyākāraṃ tataḥ sa cyutasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकार्यपकारिभ्यश्चान्नपानादि सांघिकं । विहारस्वामिराजादिचौरादिभ्यो यथाक्रमं
upakāryapakāribhyaścānnapānādi sāṃghikaṃ | vihārasvāmirājādicaurādibhyo yathākramaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीघनेभ्यो ऽपि दातव्यं प्रातराशादि सांघिकं । आलेपनादि कुर्वन्ति विहारे यदि नान्यथा
śrīghanebhyo 'pi dātavyaṃ prātarāśādi sāṃghikaṃ | ālepanādi kurvanti vihāre yadi nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सीमान्तस्थायिने दत्वा भिक्षूपस्थानकारिणे । दारकप्रस्थव्याजेन गृह्णीयात्तण्डुलादिकं
sīmāntasthāyine datvā bhikṣūpasthānakāriṇe | dārakaprasthavyājena gṛhṇīyāttaṇḍulādikaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यक्ताशो[हि]गृह्णीयात् नष्टं स्वपात्रचीवरं । मत्वैवं नष्टपात्रादिराशां नैव त्यजेद् [यतिः]
atyaktāśo[hi]gṛhṇīyāt naṣṭaṃ svapātracīvaraṃ | matvaivaṃ naṣṭapātrādirāśāṃ naiva tyajed [yatiḥ]
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायाध्ययनोद्देशं कृत्वा ये संघशीलकं । क्रियाकारं न कुर्वन्ति ते जिनोदितलंघिनः
svādhyāyādhyayanoddeśaṃ kṛtvā ye saṃghaśīlakaṃ | kriyākāraṃ na kurvanti te jinoditalaṃghinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पताकालक्षणं स्तूपान्न ग्राह्यं यतिना[खलु] । प्रांशुकूलमिति ग्राह्यमनिलोद्धूतपातितं
patākālakṣaṇaṃ stūpānna grāhyaṃ yatinā[khalu] | prāṃśukūlamiti grāhyamaniloddhūtapātitaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुल्ककृत्यं परद्रव्यं न नयेत् नापि नाययेत । शुल्कप्रदानमोक्षार्थोपायं नोपदिशेद् यतिः
śulkakṛtyaṃ paradravyaṃ na nayet nāpi nāyayeta | śulkapradānamokṣārthopāyaṃ nopadiśed yatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नं दत्वा यतिभ्यः प्राक् पश्चात् मार्गयते वणिक् । विसंवादयसीत्येवं दातव्यं परिभाष्य तत्
ratnaṃ datvā yatibhyaḥ prāk paścāt mārgayate vaṇik | visaṃvādayasītyevaṃ dātavyaṃ paribhāṣya tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नास्ति शुल्कं मुनेरेवं व्रतिनां पारिभोगिके । क्रयविक्रयकृद्दद्यात् शुल्कमन्यत्र वस्तुनि
nāsti śulkaṃ munerevaṃ vratināṃ pāribhogike | krayavikrayakṛddadyāt śulkamanyatra vastuni
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षावासिकलाभो [हि] देयो वर्षोषितस्य च । जीवितब्रह्मचर्यस्य ययोर्नाशस्तयोरपि
varṣāvāsikalābho [hi] deyo varṣoṣitasya ca | jīvitabrahmacaryasya yayornāśastayorapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राक्प्रागुपगतैः कार्या वर्षावासिकयाचना । पश्चादुपगतैः पश्चात् संघे युगपदेव च
prākprāgupagataiḥ kāryā varṣāvāsikayācanā | paścādupagataiḥ paścāt saṃghe yugapadeva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्गृह्णाति दीक्षां यो वस्तुकर्मजुगुप्सया । भिक्षुभावं परित्यज्य तस्मै चाप्याह सर्ववित्
punargṛhṇāti dīkṣāṃ yo vastukarmajugupsayā | bhikṣubhāvaṃ parityajya tasmai cāpyāha sarvavit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवर्षोषितविभ्रान्तकुदृष्टिमृतकास्[तथा] । देशान्तरगता लाभं नार्हन्ति पंचपुद्गलाः
avarṣoṣitavibhrāntakudṛṣṭimṛtakās[tathā] | deśāntaragatā lābhaṃ nārhanti paṃcapudgalāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमुष्मै देयमित्येवं लाभोत्पन्ने यतौ मृते । दातव्यो नियतं तस्मै स विकल्पितभिक्षवे
amuṣmai deyamityevaṃ lābhotpanne yatau mṛte | dātavyo niyataṃ tasmai sa vikalpitabhikṣave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देशान्तरगतस्यापि स्थापयेत् कल्पमन्दिरे । त्रये कुर्वन्ति चानर्थं तेभ्यो देयंबुधर्न हि
deśāntaragatasyāpi sthāpayet kalpamandire | traye kurvanti cānarthaṃ tebhyo deyaṃbudharna hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आच्छादं चीवरं मूल्यं दास्यामीति चतुष्पदैः । आप्नोति सम्मुखीभूतान् लाभो नेतरेषु च
ācchādaṃ cīvaraṃ mūlyaṃ dāsyāmīti catuṣpadaiḥ | āpnoti sammukhībhūtān lābho netareṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्षावासिकलाभश्च वर्षोषितस्य [गच्छति] । तदेतरस्य दोषो न गृह्णतो दायकेच्छया
varṣāvāsikalābhaśca varṣoṣitasya [gacchati] | tadetarasya doṣo na gṛhṇato dāyakecchayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालिको यामिको यावज्जीविकः साप्ताहिकः । मृतक्षुद्रपरिष्कारनैत्यकाकालचीवरं
kāliko yāmiko yāvajjīvikaḥ sāptāhikaḥ | mṛtakṣudrapariṣkāranaityakākālacīvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुटीप्रतिष्ठाजात्यादिसम्बोध्यादिमहोद्भवः । प्राप्नोति दशधा लाभः सम्मुखीभूतपुद्गलान्
kuṭīpratiṣṭhājātyādisambodhyādimahodbhavaḥ | prāpnoti daśadhā lābhaḥ sammukhībhūtapudgalān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनाधेयं [गुरुद्रव्यं] सांघिकं शयनासनं । विक्रेतव्यं न भोक्तव्यं कृत्वा पौद्गलिकं न च
anādheyaṃ [gurudravyaṃ] sāṃghikaṃ śayanāsanaṃ | vikretavyaṃ na bhoktavyaṃ kṛtvā paudgalikaṃ na ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चातुर्दिशाय बुद्धाय सम्मुखीभूतसांघिके यतिर्द्रव्यान्तरे दत्ते तत्र तत्रोपनामयेत्
cāturdiśāya buddhāya sammukhībhūtasāṃghike yatirdravyāntare datte tatra tatropanāmayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूष्णीं दत्वा गते देयं बुद्धे मुक्ताफलादिकं । चातुर्दिक्सम्मुखीभूते शयनासनमंशुकं
tūṣṇīṃ datvā gate deyaṃ buddhe muktāphalādikaṃ | cāturdiksammukhībhūte śayanāsanamaṃśukaṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथु द्रव्यं परोपात्तं तत्संज्ञी स्तेयचेतना । स्थानच्युतिश्च पंचांगैर्युक्तश्चेदयतिर्भवेत्
pṛthu dravyaṃ paropāttaṃ tatsaṃjñī steyacetanā | sthānacyutiśca paṃcāṃgairyuktaścedayatirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दत्तस्वकापरोपात्तसंज्ञी चान्यो ऽपि संवरी । न तावत्कालिकं स्वांशाद् गृह्णन् जहाति संवरं
dattasvakāparopāttasaṃjñī cānyo 'pi saṃvarī | na tāvatkālikaṃ svāṃśād gṛhṇan jahāti saṃvaraṃ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदायादत्तमुत्प्लुत्य खं गत्वाशाचतुष्टयं । तत्रैव पुनरासीनो भवति क्षतसंवरः
ādāyādattamutplutya khaṃ gatvāśācatuṣṭayaṃ | tatraiva punarāsīno bhavati kṣatasaṃvaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवक्रीतादिरज्ञानात् परद्रव्यं हरन् खलु । संवरक्षोभलाभी स यतिर्नोन्मत्तादिकः
avakrītādirajñānāt paradravyaṃ haran khalu | saṃvarakṣobhalābhī sa yatirnonmattādikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.