श्री देव्युवाच
ब्रूहि मे वाक्यमीशान परमार्थधियं प्रति
ये विघ्नाः सन्ति लोकानां वद मे प्रिय शङ्कर
śrī devyuvāca
brūhi me vākyamīśāna paramārthadhiyaṃ prati
ye vighnāḥ santi lokānāṃ vada me priya śaṅkara
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ईश्वर उवाच
शृणु देवि प्रवक्ष्यामि यथा विघ्नाः स्थिताः सदा
मुक्तिं प्रति नराणाञ्च भोगः परमबन्धनः
īśvara uvāca
śṛṇu devi pravakṣyāmi yathā vighnāḥ sthitāḥ sadā
muktiṃ prati narāṇāñca bhogaḥ paramabandhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारी शय्यासनं वस्त्रं धनमस्य विडम्बनम्
ताम्बूलग्नयययानानि राज्यैश्वर्यविभूतयः
हैमं रौप्यं तथा ताम्रं रत्रञ्चागुरुधेनवः
पाण्डित्यं वेदशास्त्राणि नृत्यं गीतं विभूषणम्
वंशी वीणा मृदङ्गाश्च गजेद्रश्चाश्ववाहनम्
दारापत्यानि विषया विघ्ना एते प्रकीर्तिताः
भोगरूपा इमे विघ्ना धर्मरूपानिमाच्छुशु
nārī śayyāsanaṃ vastraṃ dhanamasya viḍambanam
tāmbūlagnayayayānāni rājyaiśvaryavibhūtayaḥ
haimaṃ raupyaṃ tathā tāmraṃ ratrañcāgurudhenavaḥ
pāṇḍityaṃ vedaśāstrāṇi nṛtyaṃ gītaṃ vibhūṣaṇam
vaṃśī vīṇā mṛdaṅgāśca gajedraścāśvavāhanam
dārāpatyāni viṣayā vighnā ete prakīrtitāḥ
bhogarūpā ime vighnā dharmarūpānimācchuśu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानं पूजाविधिर्होमं तथा मोक्षमयी स्थितिः
वतोपवासनियममौनमिन्द्रियनियहः
ध्येयो ध्यानं तथा मन्त्रो दानं ख्यातिर्दिशासु च
वापीकूपतडागादिप्रासादारामकल्पना
यशं चान्द्रायण कच्छूं तीर्थानि विविधानि च
दृश्यन्ते च इमे विघ्ना धर्मरूपेण संस्थिताः
snānaṃ pūjāvidhirhomaṃ tathā mokṣamayī sthitiḥ
vatopavāsaniyamamaunamindriyaniyahaḥ
dhyeyo dhyānaṃ tathā mantro dānaṃ khyātirdiśāsu ca
vāpīkūpataḍāgādiprāsādārāmakalpanā
yaśaṃ cāndrāyaṇa kacchūṃ tīrthāni vividhāni ca
dṛśyante ca ime vighnā dharmarūpeṇa saṃsthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तु विघ्नं भवेज्ज्ञानं कथयामि वरानने
गोमुखं स्वासनं कृत्वा धौतिप्रक्षालन च तत्
नाडीसञ्चारविज्ञानं प्रत्याहारनिरोधनम्
कुक्षिसंचालनं क्षिप्रं प्रवेश इन्द्रियाध्वना
नाडीकर्माणि कल्याणि भोजनं श्रयतां मम
yattu vighnaṃ bhavejjñānaṃ kathayāmi varānane
gomukhaṃ svāsanaṃ kṛtvā dhautiprakṣālana ca tat
nāḍīsañcāravijñānaṃ pratyāhāranirodhanam
kukṣisaṃcālanaṃ kṣipraṃ praveśa indriyādhvanā
nāḍīkarmāṇi kalyāṇi bhojanaṃ śrayatāṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नवधातुरसं छिन्धि शुयिउकास्ताडयेत्पुनः
एककालं समाधिः ख्याञ्जिगभूतमिदं शृणु
navadhāturasaṃ chindhi śuyiukāstāḍayetpunaḥ
ekakālaṃ samādhiḥ khyāñjigabhūtamidaṃ śṛṇu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्गमं गच्छ साधूनां संकोचं भज दुर्जनात्
प्रवेशनिर्गमे वायोर्गुरुलक्षं विलोकयेत्
saṅgamaṃ gaccha sādhūnāṃ saṃkocaṃ bhaja durjanāt
praveśanirgame vāyorgurulakṣaṃ vilokayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डस्थं रूपसंस्थञ्च रूपस्थं रूपवर्जितम्
बर्ह्यैतस्मिन्मतावच्छा हृदयञ्च प्रशाम्यति
इत्येते कथिता विघ्ना ज्ञानरूपे व्यवस्थिताः
piṇḍasthaṃ rūpasaṃsthañca rūpasthaṃ rūpavarjitam
barhyaitasminmatāvacchā hṛdayañca praśāmyati
ityete kathitā vighnā jñānarūpe vyavasthitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्त्रयोगो हत्वश्चैव लययोगस्तृतीयकः
चतुर्थो राजयोगः स्यात्स द्विधाभाववर्जितः
mantrayogo hatvaścaiva layayogastṛtīyakaḥ
caturtho rājayogaḥ syātsa dvidhābhāvavarjitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्धा साधको ज्ञेयो मृदुमध्याधिमात्रकाः
अधिमात्रतमः श्रेष्ठो भवाब्धौ लघनक्षमः
caturdhā sādhako jñeyo mṛdumadhyādhimātrakāḥ
adhimātratamaḥ śreṣṭho bhavābdhau laghanakṣamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दोत्साही सुसमस्वो व्याधिस्थो गुरुदूषकः
लोभी पापमतिश्चैव बह्वाशी वनिताश्रयः
चपलः कातरो रोगी पराधीनोऽतिनिष्ठुरः
मन्दाचारो मन्दवीर्यो ज्ञातव्यो मृदुमानवः
द्वादशाब्दे भवेत्सिद्धिरेतख्य यत्नतः परम्
मन्त्रयोगाधिकारी स ज्ञातव्यो गुरुणा ध्रुवम्
mandotsāhī susamasvo vyādhistho gurudūṣakaḥ
lobhī pāpamatiścaiva bahvāśī vanitāśrayaḥ
capalaḥ kātaro rogī parādhīno'tiniṣṭhuraḥ
mandācāro mandavīryo jñātavyo mṛdumānavaḥ
dvādaśābde bhavetsiddhiretakhya yatnataḥ param
mantrayogādhikārī sa jñātavyo guruṇā dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समबुद्धिः क्षमायुक्तः पुययाकाक्षी प्रियंवदः
मध्यस्थः सर्वकार्येषु सामान्यः ख्याव संशयः
एतज्जात्वैव गुरुभिर्दीयते मुक्तितो लयः
samabuddhiḥ kṣamāyuktaḥ puyayākākṣī priyaṃvadaḥ
madhyasthaḥ sarvakāryeṣu sāmānyaḥ khyāva saṃśayaḥ
etajjātvaiva gurubhirdīyate muktito layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरबुद्धिर्लये युक्तः स्वाधीनो वीर्यवानपि
महाशयो दयायुक्तः क्षमावान् सत्यवानपि
शूरो वयस्थः श्रद्धावान् गुरुपादाज्जपूजकः
योगाभ्यासरतश्चैव ज्ञातव्यश्चाधिमात्रकः
एतस्य सिद्धिः षड्वर्षे भवेदभ्यासयोगतः
एतस्मै दीयते धीरो हढयोगश्च साहतः
sthirabuddhirlaye yuktaḥ svādhīno vīryavānapi
mahāśayo dayāyuktaḥ kṣamāvān satyavānapi
śūro vayasthaḥ śraddhāvān gurupādājjapūjakaḥ
yogābhyāsarataścaiva jñātavyaścādhimātrakaḥ
etasya siddhiḥ ṣaḍvarṣe bhavedabhyāsayogataḥ
etasmai dīyate dhīro haḍhayogaśca sāhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महावीर्यान्वितोत्साही मनोज्ञः शौर्यवानपि
शास्त्रज्ञोऽभ्यासशीलश्च निर्मोहश्च निराकुलः
नवयौवनसम्पत्रो मिताहारी जितेंद्रियः
निर्भयश्च शुचिर्दक्षो दाता सर्वजनाश्रयः
अधिकारी स्थिरो धीमान् यथेच्छावस्थितः क्षमी
सुशीलो धर्मचारी च गुप्तचेष्टः प्रियंवदः
शास्त्रविश्वाससम्पत्रो देवता गुरुपूजकः
जनसंगविरक्तश्च महाव्याधि विवर्जितः
अधिमात्रवतज्ञश्च सर्वयोगस्य साधकः
त्रिभिः संवत्सरैः सिद्धिरेतस्य नात्र संशयः
सर्वयोगाधिकारी स नात्र कार्या विचारणा
प्रतीकोपासना कार्या दृष्टादृष्टफलप्रदा
पुनाती दर्शनादत्र नात्र कार्या विचारणा
mahāvīryānvitotsāhī manojñaḥ śauryavānapi
śāstrajño'bhyāsaśīlaśca nirmohaśca nirākulaḥ
navayauvanasampatro mitāhārī jiteṃdriyaḥ
nirbhayaśca śucirdakṣo dātā sarvajanāśrayaḥ
adhikārī sthiro dhīmān yathecchāvasthitaḥ kṣamī
suśīlo dharmacārī ca guptaceṣṭaḥ priyaṃvadaḥ
śāstraviśvāsasampatro devatā gurupūjakaḥ
janasaṃgaviraktaśca mahāvyādhi vivarjitaḥ
adhimātravatajñaśca sarvayogasya sādhakaḥ
tribhiḥ saṃvatsaraiḥ siddhiretasya nātra saṃśayaḥ
sarvayogādhikārī sa nātra kāryā vicāraṇā
pratīkopāsanā kāryā dṛṣṭādṛṣṭaphalapradā
punātī darśanādatra nātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाढातपे स्वप्रतिविम्बितेश्वरं निरीक्ष्य विस्फारितलोचनद्वयम्
यदा नभः पश्यति स्वप्रतीकं नथोहणे तत्वरगमेव पश्यति
gāḍhātape svaprativimbiteśvaraṃ nirīkṣya visphāritalocanadvayam
yadā nabhaḥ paśyati svapratīkaṃ nathohaṇe tatvaragameva paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्यहं पश्यते यो वै स्वप्रतीकं नथोहणे
आयुर्भूद्धिर्भवेत्तस्य न मृत्युः ख्यात्कदाचन
pratyahaṃ paśyate yo vai svapratīkaṃ nathohaṇe
āyurbhūddhirbhavettasya na mṛtyuḥ khyātkadācana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा पश्यति सम्पूर्णं स्वप्रतीकं नथोहणे
तदा जयमवाप्नोति वायुं निर्जित्य सञ्चरेत्
yadā paśyati sampūrṇaṃ svapratīkaṃ nathohaṇe
tadā jayamavāpnoti vāyuṃ nirjitya sañcaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यात्राकाले विवाहे च शुभे कर्मणि सङ्कटे
पापक्षये पुययवृद्धौ प्रतीकोपासनञ्चरेत्
yātrākāle vivāhe ca śubhe karmaṇi saṅkaṭe
pāpakṣaye puyayavṛddhau pratīkopāsanañcaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरनारकृताभ्यासादनारे पश्यति ध्रुवम्
तदा मुक्तिमवाप्नोति योगी नियतमानसः
niranārakṛtābhyāsādanāre paśyati dhruvam
tadā muktimavāpnoti yogī niyatamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अंगुष्ठाभ्यामुभे श्रोत्रे तर्जनीभ्यां द्विलोचने
नासारन्ध्रे च मध्याभ्यामनामाभ्यां मुखं दृढम्
निरुध्य मारुतं योगी यदैव कुरुते भृशम्
तदा लक्षणमात्सान ज्योतीरूपं स पश्यति
aṃguṣṭhābhyāmubhe śrotre tarjanībhyāṃ dvilocane
nāsārandhre ca madhyābhyāmanāmābhyāṃ mukhaṃ dṛḍham
nirudhya mārutaṃ yogī yadaiva kurute bhṛśam
tadā lakṣaṇamātsāna jyotīrūpaṃ sa paśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तेजो दृश्यते येन क्षणमात्रं निराकुलम्
सर्वपापविनिर्मुक्तः स याति परमां गतिम्
tattejo dṛśyate yena kṣaṇamātraṃ nirākulam
sarvapāpavinirmuktaḥ sa yāti paramāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरनारकृताभ्यासाद्योगी विगतकच्चष
सर्वदेहादि विस्मृत्य तदभिन्नः स्वयं गतः
niranārakṛtābhyāsādyogī vigatakaccaṣa
sarvadehādi vismṛtya tadabhinnaḥ svayaṃ gataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः करोति सदाभ्यासं गुप्ताचारेण मानवः
स वै ब्रह्मविलीनः ख्यात्पापकर्मरतो यदि
yaḥ karoti sadābhyāsaṃ guptācāreṇa mānavaḥ
sa vai brahmavilīnaḥ khyātpāpakarmarato yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोपनीयः प्रयत्नेन सद्यः प्रत्ययकारकः
निर्वाणदायको लोके योगोय मम वल्लभः
नादः संजायते तस्य क्रमेणाभ्यासतश्च वै
gopanīyaḥ prayatnena sadyaḥ pratyayakārakaḥ
nirvāṇadāyako loke yogoya mama vallabhaḥ
nādaḥ saṃjāyate tasya krameṇābhyāsataśca vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मलधृहवेणुवीरयासदृशः प्रथमो ध्वनिः
एवमभ्यासतः पश्चात् संसारध्वानानाशनम्
चराटानादसमः पश्चात् ध्वनिर्मेघरवोपमः
ध्वनौ तस्मिन्मनो दत्त्वा यदा तिष्ठति निर्भयः
तदा संजायते तस्य लयस्य मम वल्लभे
maladhṛhaveṇuvīrayāsadṛśaḥ prathamo dhvaniḥ
evamabhyāsataḥ paścāt saṃsāradhvānānāśanam
carāṭānādasamaḥ paścāt dhvanirmegharavopamaḥ
dhvanau tasminmano dattvā yadā tiṣṭhati nirbhayaḥ
tadā saṃjāyate tasya layasya mama vallabhe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र नादे यदा चित्तं रमते योगिनो भृशम्
विस्मृत्य सकलं बाह्यं नादेन सह शाम्यति
tatra nāde yadā cittaṃ ramate yogino bhṛśam
vismṛtya sakalaṃ bāhyaṃ nādena saha śāmyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासनं सिद्धसदृशं न कुस्थसदृशं बलम्
न रवेचरीसमा मुद्रा न नादसदृशो लयः
nāsanaṃ siddhasadṛśaṃ na kusthasadṛśaṃ balam
na ravecarīsamā mudrā na nādasadṛśo layaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इदानीं कथयिष्यामि मुक्तस्यानुभवं प्रिये
यज्ज्ञात्वा लभते मुक्तिं पापयुक्तोपि साधकः
idānīṃ kathayiṣyāmi muktasyānubhavaṃ priye
yajjñātvā labhate muktiṃ pāpayuktopi sādhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्येश्वरं सम्यकृत्वा च योगमुत्तमम्
बाह्णीयात्सुस्थितो भूत्वा गुरुं सन्तोष्य बुद्धिमान्
samabhyarcyeśvaraṃ samyakṛtvā ca yogamuttamam
bāhṇīyātsusthito bhūtvā guruṃ santoṣya buddhimān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवादि सकलं वस्तु दत्त्वा योगविदं गुरुम्
सन्तोष्यातिप्रयत्रेन योगोय गृह्यते बुधैः
jīvādi sakalaṃ vastu dattvā yogavidaṃ gurum
santoṣyātiprayatrena yogoya gṛhyate budhaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रान्मतोष्य मेधावी नानामगलसंयुतः
ममालये शुचिर्भूत्वा प्रजाह्णीयाच्छुथाल्पकम्
viprānmatoṣya medhāvī nānāmagalasaṃyutaḥ
mamālaye śucirbhūtvā prajāhṇīyācchuthālpakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संन्यख्यानेन विधिना प्राक्तनं विग्रहादिकम्
भूत्वा दिव्यवपुर्योगी बाह्णीयाद्वययमाणकम्
saṃnyakhyānena vidhinā prāktanaṃ vigrahādikam
bhūtvā divyavapuryogī bāhṇīyādvayayamāṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्यासनस्थितो योगी जनसंगविवर्जितः
विज्ञाननाडीद्वितयमहलीभ्यां निरोधयेत्
padyāsanasthito yogī janasaṃgavivarjitaḥ
vijñānanāḍīdvitayamahalībhyāṃ nirodhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धेस्तदाविर्भवति सुखरूपी निरञ्जनः
तस्मिन्यरिश्रमः कार्यो येन सिद्धो भवेत्खलु
siddhestadāvirbhavati sukharūpī nirañjanaḥ
tasminyariśramaḥ kāryo yena siddho bhavetkhalu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः करोति सदाभ्यासं तस्य सिद्धिर्न दूरतः
वायुसिद्धिर्भवेत्तस्य क्रमादेव न संशयः
yaḥ karoti sadābhyāsaṃ tasya siddhirna dūrataḥ
vāyusiddhirbhavettasya kramādeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदभ्यासशीलो यः स योगी देवपूजितः
अरिगमादिगुरगाक्त्यँध्वा विचरेद्धुवनत्रये
etadabhyāsaśīlo yaḥ sa yogī devapūjitaḥ
arigamādiguragāktya~dhvā vicareddhuvanatraye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो यथाख्यानिलाभ्यासात्तद्भवेत्तस्य विग्रहः
तिष्ठेदात्सनि मेधावी संयुतः क्रीडते भृशम्
yo yathākhyānilābhyāsāttadbhavettasya vigrahaḥ
tiṣṭhedātsani medhāvī saṃyutaḥ krīḍate bhṛśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्योगं परं गोप्यं न देयं यस्य कस्यचित्
यः प्रमाणैः समायुक्तस्तमेव कथ्यते ध्रुवम्
etadyogaṃ paraṃ gopyaṃ na deyaṃ yasya kasyacit
yaḥ pramāṇaiḥ samāyuktastameva kathyate dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगी पद्मासने तिष्ठेत्कयत्वकूपे यदा स्मरन्
जिह्नां कृत्वा तालुमूले क्षुत्पिपासा निवर्तते
yogī padmāsane tiṣṭhetkayatvakūpe yadā smaran
jihnāṃ kṛtvā tālumūle kṣutpipāsā nivartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कयउकूपादधः स्थाने कूर्मनाडघस्ति शोभना
तस्मिन् योगी मनो दत्त्वा चित्तस्थैर्यं लभेद्भशम्
kayaukūpādadhaḥ sthāne kūrmanāḍaghasti śobhanā
tasmin yogī mano dattvā cittasthairyaṃ labhedbhaśam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिरः कपाले रुद्राक्षं विवरं चिन्तयेद्यदा
तदा ज्योतिः प्रकाशः ख्याद्विद्युत्पुञ्जसमप्रथः
एतञ्चिनानमात्रेण पापानां संक्षयो भवेत्
दुराचारोऽपि पुरुषो लभते परमं पदम्
śiraḥ kapāle rudrākṣaṃ vivaraṃ cintayedyadā
tadā jyotiḥ prakāśaḥ khyādvidyutpuñjasamaprathaḥ
etañcinānamātreṇa pāpānāṃ saṃkṣayo bhavet
durācāro'pi puruṣo labhate paramaṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहर्निशं यदा चिन्तां तत्करोति विचक्षणाः
सिद्धानां दर्शनं तस्य भाषणञ्च भवेद्धृध्रुवम्
aharniśaṃ yadā cintāṃ tatkaroti vicakṣaṇāḥ
siddhānāṃ darśanaṃ tasya bhāṣaṇañca bhaveddhṛdhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठन् गच्छन् स्वपन् भुञ्जन् ध्यायेच्छून्यमहर्निशम्
तदाकाशमयो योगी चिदाकाशे विलीयते
tiṣṭhan gacchan svapan bhuñjan dhyāyecchūnyamaharniśam
tadākāśamayo yogī cidākāśe vilīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतज्ज्ञानं सदा कार्यं योगिना सिद्धिमिच्छता
निरनारकृताभ्यासान्मम तुल्यो भवेद्धृध्रुवम्
एतज्जानबलाद्योगी सर्वेषां वल्लभो भवेत्
etajjñānaṃ sadā kāryaṃ yoginā siddhimicchatā
niranārakṛtābhyāsānmama tulyo bhaveddhṛdhruvam
etajjānabalādyogī sarveṣāṃ vallabho bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिः पश्यति योगीन्द्रः शुद्धं शुद्धाचलोपमम्
तत्राभ्यासबलेनैव स्वयं तद्रक्षको भवेत्
jyotiḥ paśyati yogīndraḥ śuddhaṃ śuddhācalopamam
tatrābhyāsabalenaiva svayaṃ tadrakṣako bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तानशयने भूमौ सुप्त्वा ध्यायन्निरनारम्
सद्यः श्रमविनाशाय स्वयं योगी विचक्षणः
शिरः पश्चात्तु भागस्य ध्याने मृत्युञ्जयो भवेत्
भ्रूमध्ये दृष्टिमात्रेण ह्यपरः परिकीर्तितः
uttānaśayane bhūmau suptvā dhyāyanniranāram
sadyaḥ śramavināśāya svayaṃ yogī vicakṣaṇaḥ
śiraḥ paścāttu bhāgasya dhyāne mṛtyuñjayo bhavet
bhrūmadhye dṛṣṭimātreṇa hyaparaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधस्य चान्नस्य रसस्त्रेधा विभज्यते
तत्र सारतमो लिंगदेहस्य परिपोषकः
सप्तधातुमय पिण्डमेती पुष्णाति मध्या,
caturvidhasya cānnasya rasastredhā vibhajyate
tatra sāratamo liṃgadehasya paripoṣakaḥ
saptadhātumaya piṇḍametī puṣṇāti madhyā,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याति वियमूत्ररूपेण तृतीयः सप्ततो बहिः
आद्यभागद्वय नाड्यः प्रोक्तास्ताः सकला अपि
पोषयन्ति वपुर्वायुमापादतलमस्तकम्
yāti viyamūtrarūpeṇa tṛtīyaḥ saptato bahiḥ
ādyabhāgadvaya nāḍyaḥ proktāstāḥ sakalā api
poṣayanti vapurvāyumāpādatalamastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाडीभिराभिः सर्वाभिर्वायुः सञ्चरते यदा
तदैवात्ररसो देहे साम्येनेह प्रवर्तते
nāḍībhirābhiḥ sarvābhirvāyuḥ sañcarate yadā
tadaivātraraso dehe sāmyeneha pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दशानां तत्रेह व्यापारे मुरतयथागतः
ता अनुप्रत्वहीनाश्च प्राणसञ्चारनाडिकाः
caturdaśānāṃ tatreha vyāpāre muratayathāgataḥ
tā anupratvahīnāśca prāṇasañcāranāḍikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुदाद्वयंगुलतश्चोर्ध्वं मेतैकागुलतस्त्वधः
एवञ्चास्ति समं कन्दं समताञ्चतुरंगुलम्
gudādvayaṃgulataścordhvaṃ metaikāgulatastvadhaḥ
evañcāsti samaṃ kandaṃ samatāñcaturaṃgulam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चिमाभिमुखीः योनिर्गुदमेढ्रान्तरालगा
तत्र कन्दं समाख्यातं तत्रास्ति कुण्डली सदा
संवेष्ट्य सकला नाडीः सार्द्धत्रिकुटलाकृतीः
मुखे निवेश्य सा पुच्छं सुषुम्यगाविवरे स्थिता
paścimābhimukhīḥ yonirgudameḍhrāntarālagā
tatra kandaṃ samākhyātaṃ tatrāsti kuṇḍalī sadā
saṃveṣṭya sakalā nāḍīḥ sārddhatrikuṭalākṛtīḥ
mukhe niveśya sā pucchaṃ suṣumyagāvivare sthitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुप्ता नागोपमा ह्येषा स्फुरन्ती प्रभया स्वया
अहिवत्सन्धिसंस्थाना वावदेवी बीजसंज्ञिका
suptā nāgopamā hyeṣā sphurantī prabhayā svayā
ahivatsandhisaṃsthānā vāvadevī bījasaṃjñikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र बन्धूकपुष्पाभं कामबीजं प्रकीर्तितम्
कलहेमसमं योगे प्रयुक्ताक्षररूपिणम्
tatra bandhūkapuṣpābhaṃ kāmabījaṃ prakīrtitam
kalahemasamaṃ yoge prayuktākṣararūpiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषुम्यगापि च संश्लिष्टा बीजं तत्र वरं स्थितम्
शरञ्चद्रनिभं तेजञ्जयमेतक्त्युरोक्त्यतम्
सूर्यकोटिप्रतीकाशं चन्द्रकोटिसुशीतलम्
एतत्त्रयं मिलित्वैव देवी त्रिपुरथैरवी
बीजसंज्ञं परतेजस्तदेव परिकीर्तितम्
suṣumyagāpi ca saṃśliṣṭā bījaṃ tatra varaṃ sthitam
śarañcadranibhaṃ tejañjayametaktyuroktyatam
sūryakoṭipratīkāśaṃ candrakoṭisuśītalam
etattrayaṃ militvaiva devī tripurathairavī
bījasaṃjñaṃ paratejastadeva parikīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रियाविज्ञानशक्तिभ्यां युतं यत्परितो भ्रमत्
उत्तिष्ठद्विशतस्त्वस्थः सूक्ष्मं शोणशिखायुतम्
योनिस्थं तत्परं तेजः स्वयंभूलिंगसंज्ञितम्
kriyāvijñānaśaktibhyāṃ yutaṃ yatparito bhramat
uttiṣṭhadviśatastvasthaḥ sūkṣmaṃ śoṇaśikhāyutam
yonisthaṃ tatparaṃ tejaḥ svayaṃbhūliṃgasaṃjñitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आधारपद्यमेतद्धि योनिर्यख्यास्ति कन्दतः
परिस्फुरद्वादिसान्तचतुर्वर्णं चतुर्दलम्
ādhārapadyametaddhi yoniryakhyāsti kandataḥ
parisphuradvādisāntacaturvarṇaṃ caturdalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलाभिधं सुवर्णाभं स्वयस्थूलिहसंगतम्
द्विरयडो यत्र सिद्धोस्ति डाकिनी यत्र देवता
तत्पद्यमध्यगा योनिस्तत्र कुडूणलिनी स्थिता
तस्या ऊर्ध्वे स्फुरत्तेजः कामबीजं भ्रमन्मतम्
यः करोति सदा ध्यानं मूलाधारे विचक्षणाः
तस्य ख्याद्दार्दुरी सिद्धिर्भूमित्यागक्रमेण वै
kulābhidhaṃ suvarṇābhaṃ svayasthūlihasaṃgatam
dvirayaḍo yatra siddhosti ḍākinī yatra devatā
tatpadyamadhyagā yonistatra kuḍūṇalinī sthitā
tasyā ūrdhve sphurattejaḥ kāmabījaṃ bhramanmatam
yaḥ karoti sadā dhyānaṃ mūlādhāre vicakṣaṇāḥ
tasya khyāddārdurī siddhirbhūmityāgakrameṇa vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चपुष कान्तिरुत्कृष्टा जढराग्निविवर्धनम्
आतोयञ्च पटुत्वञ्च सर्वज्ञत्वञ्च जायते
capuṣa kāntirutkṛṣṭā jaḍharāgnivivardhanam
ātoyañca paṭutvañca sarvajñatvañca jāyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतं भव्यं भविष्यञ्च वेत्ति सर्वं सकारणम्
अश्रुतान्यपि शास्त्राणि सरहस्यं भवेद्धृध्रुवम्
bhūtaṃ bhavyaṃ bhaviṣyañca vetti sarvaṃ sakāraṇam
aśrutānyapi śāstrāṇi sarahasyaṃ bhaveddhṛdhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रे सरस्वती देवी सदा नृत्यति निर्भरम्
मन्त्रसिद्धिर्भवेत्तख्य जपादेव न संशयः
vaktre sarasvatī devī sadā nṛtyati nirbharam
mantrasiddhirbhavettakhya japādeva na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जरामरणदुरवौघान्नाशयति गुरोर्वचः
इदं ध्यानं सदा कार्यं पवनाभ्यासिना परम्
ध्यानमात्रेण योगीन्द्रो मुच्यते सर्वकिल्विषात्
jarāmaraṇaduravaughānnāśayati gurorvacaḥ
idaṃ dhyānaṃ sadā kāryaṃ pavanābhyāsinā param
dhyānamātreṇa yogīndro mucyate sarvakilviṣāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलपद्यं यदा ध्यायेद्योगी स्वयम्मुलिहकम्
तदा तत्वणमात्रेण पापौघं नाशयेद्ध्रुवम्
mūlapadyaṃ yadā dhyāyedyogī svayammulihakam
tadā tatvaṇamātreṇa pāpaughaṃ nāśayeddhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यं यं कामयते चित्ते तं तं फलमवाप्नुयात्
निरनारकृताभ्यासात्तं पश्यति विभुक्तिदम्
बहिरभ्यन्तरे श्रेष्ठं पूजनीयं प्रयत्नतः
ततः श्रेष्ठतमं ह्येतत्रान्यदस्ति मतं मम
yaṃ yaṃ kāmayate citte taṃ taṃ phalamavāpnuyāt
niranārakṛtābhyāsāttaṃ paśyati vibhuktidam
bahirabhyantare śreṣṭhaṃ pūjanīyaṃ prayatnataḥ
tataḥ śreṣṭhatamaṃ hyetatrānyadasti mataṃ mama
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मसंस्थं शिवं त्यक्त्या बहिस्थं यः समर्चयेत्
हस्तस्थं पिण्डमुत्सृज्य भ्रमते जीविताशया
ātmasaṃsthaṃ śivaṃ tyaktyā bahisthaṃ yaḥ samarcayet
hastasthaṃ piṇḍamutsṛjya bhramate jīvitāśayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्सलिंगार्चनं कुर्यादनालस्यं दिने दिने
तस्य ख्यात्सकला सिद्धिर्नात्र कार्या विचारणा
ātsaliṃgārcanaṃ kuryādanālasyaṃ dine dine
tasya khyātsakalā siddhirnātra kāryā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरनारकृताभ्यासात्पयमासैः सिद्धिमाप्नुयात्
तस्य वायुप्रवेशोपि सुषुम्यगायास्थवेदध्रुवम्
niranārakṛtābhyāsātpayamāsaiḥ siddhimāpnuyāt
tasya vāyupraveśopi suṣumyagāyāsthavedadhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोजयञ्च लभते वायुविन्दुविधारणात्
ऐहिकामुष्ट्यिकीसिद्धिर्भवेन्नैवात्र संशयः
manojayañca labhate vāyuvinduvidhāraṇāt
aihikāmuṣṭyikīsiddhirbhavennaivātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयन्तु सरोजञ्च लिंगमूले व्यवस्थिम्
बादिलान्तं च षड्वरय परिभास्वरषड्दलम्
स्वाधिष्ठानाभिधं तत्तु पंकजं शोणरूपकम्
बालाख्यो यत्र सिद्धोऽस्ति देवी यत्रास्ति राकिणी
dvitīyantu sarojañca liṃgamūle vyavasthim
bādilāntaṃ ca ṣaḍvaraya paribhāsvaraṣaḍdalam
svādhiṣṭhānābhidhaṃ tattu paṃkajaṃ śoṇarūpakam
bālākhyo yatra siddho'sti devī yatrāsti rākiṇī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वो ध्यायति सदा दिव्यं स्वाधिष्ठानारविन्दकम्
तस्य कामाहनाः सर्वा भजन्ते काममोहिताः
vo dhyāyati sadā divyaṃ svādhiṣṭhānāravindakam
tasya kāmāhanāḥ sarvā bhajante kāmamohitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विविधञ्चाश्रुतं शास्त्रं निःशङ्को वै भवेदधुवम्
सर्वरोगविनिर्मुक्तो लोके चरति निर्भयः
vividhañcāśrutaṃ śāstraṃ niḥśaṅko vai bhavedadhuvam
sarvarogavinirmukto loke carati nirbhayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरणं खाद्यते तेन स केनापि न खाद्यते
तस्य स्यात्परमा सिद्धिरणिमादिगुणप्रदा
वायुः सञ्चरते देहे रसवृद्धिर्भवेदध्रुवम्
आकाशपङ्कजगलत्पीयूषमपि वर्द्धते
maraṇaṃ khādyate tena sa kenāpi na khādyate
tasya syātparamā siddhiraṇimādiguṇapradā
vāyuḥ sañcarate dehe rasavṛddhirbhavedadhruvam
ākāśapaṅkajagalatpīyūṣamapi varddhate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुद्राख्यो यत्र सिद्धोऽस्ति सर्वमहलदायकः
तत्रस्था लाकिनी नाम्री देवी परमधार्मिका
rudrākhyo yatra siddho'sti sarvamahaladāyakaḥ
tatrasthā lākinī nāmrī devī paramadhārmikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् ध्यानं सदा योगी करोति मणिपूरके
तस्य पातालसिद्धिः स्राविरन्तरसरवावहा
ईप्सितञ्च भवेल्लोके दुरवरोगविनाशनम्
कालस्य वञ्चनञ्चापि परदेहप्रवेशनम्
tasmin dhyānaṃ sadā yogī karoti maṇipūrake
tasya pātālasiddhiḥ srāvirantarasaravāvahā
īpsitañca bhavelloke duravarogavināśanam
kālasya vañcanañcāpi paradehapraveśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाम्बूनदादिकरणं सिद्धानां दर्शनं भवेत्
ओषधीदर्शनञ्चापि निधीनां दर्शनं भवेत्
jāmbūnadādikaraṇaṃ siddhānāṃ darśanaṃ bhavet
oṣadhīdarśanañcāpi nidhīnāṃ darśanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृदयेऽनाहतं नाम चतुर्थं पङ्कज भवेत्
कादिढान्तार्णसंस्थानं द्वादशारसमन्वितम्
अतिशोण वायुबीजं प्रसादस्थानमीरितम्
hṛdaye'nāhataṃ nāma caturthaṃ paṅkaja bhavet
kādiḍhāntārṇasaṃsthānaṃ dvādaśārasamanvitam
atiśoṇa vāyubījaṃ prasādasthānamīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मस्थं तत्परं तेजो बाणलिगं प्रकीर्तितम्
यस्य स्मररगमात्रेण दृष्टादृष्टफलं लभेत्
padmasthaṃ tatparaṃ tejo bāṇaligaṃ prakīrtitam
yasya smararagamātreṇa dṛṣṭādṛṣṭaphalaṃ labhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धः पिनाकी यत्रास्ते काकिनी यत्र देवता
एतस्मिन्मततं ध्यानं हृत्पाथोजे करोति यः
क्षुभ्यन्ते तस्य कान्ता वै कामार्ता दिव्ययोषित
siddhaḥ pinākī yatrāste kākinī yatra devatā
etasminmatataṃ dhyānaṃ hṛtpāthoje karoti yaḥ
kṣubhyante tasya kāntā vai kāmārtā divyayoṣita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानञ्चाप्रतिम तस्य त्रिकालविषयस्थवेत्
दूरश्रुतिर्दूरदृष्टिः स्वेच्छया स्वगता वजेत्
jñānañcāpratima tasya trikālaviṣayasthavet
dūraśrutirdūradṛṣṭiḥ svecchayā svagatā vajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धानां दर्शनञ्चापि योगिनी दर्शनं तथा
भवेतवेचरसिद्धिश्च खेचराणां जयन्तथा
siddhānāṃ darśanañcāpi yoginī darśanaṃ tathā
bhavetavecarasiddhiśca khecarāṇāṃ jayantathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो ध्यायति परं नित्यं बाणलिगं द्वितीयकम्
खेचरी भूचरी सिद्धिर्भवेत्तस्य न संशयः
yo dhyāyati paraṃ nityaṃ bāṇaligaṃ dvitīyakam
khecarī bhūcarī siddhirbhavettasya na saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्धघानस्य माहात्म्यं कथितं नैव शक्यते
ब्रह्माद्याः सकला देवा गोपयन्ति परञ्जिदम्
etaddhaghānasya māhātmyaṃ kathitaṃ naiva śakyate
brahmādyāḥ sakalā devā gopayanti parañjidam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कयउस्थानस्थितं पद्यं वुशुद्धं नामपञ्चमम्
सुहेमाभं स्वरोपेतं षोडशस्वरसंयुतम्
छगलायडोऽस्ति सिद्धोत्र शाकिनी चाधिदेवता
kayausthānasthitaṃ padyaṃ vuśuddhaṃ nāmapañcamam
suhemābhaṃ svaropetaṃ ṣoḍaśasvarasaṃyutam
chagalāyaḍo'sti siddhotra śākinī cādhidevatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यानं करोति यो नित्यं स योगीश्वरपण्डितः
किन्त्वस्य योगिनोऽन्यत्र विशुद्धाख्ये सरोरुहे
चतुर्वेदा विभासन्ते सरहस्या निधेरिव
dhyānaṃ karoti yo nityaṃ sa yogīśvarapaṇḍitaḥ
kintvasya yogino'nyatra viśuddhākhye saroruhe
caturvedā vibhāsante sarahasyā nidheriva
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्थाने स्थितो योगी यदा क्रोधवशो भवेत्
तदा समस्त १ ल नात्र सशयः
rahasthāne sthito yogī yadā krodhavaśo bhavet
tadā samasta 1 la nātra saśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा त्यजति तद्ध्यानं योगीद्रोऽवनिमण्डले
तदा वर्षसहस्राणि मन्यते तत्क्षणं कृती
yadā tyajati taddhyānaṃ yogīdro'vanimaṇḍale
tadā varṣasahasrāṇi manyate tatkṣaṇaṃ kṛtī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञापद्य भ्रुवोर्मध्ये हक्षोपेतं द्विपत्रकम्
शुक्लाभं तन्महाकालः सिद्धो देव्यत्र हाकिनी
ājñāpadya bhruvormadhye hakṣopetaṃ dvipatrakam
śuklābhaṃ tanmahākālaḥ siddho devyatra hākinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरञ्चद्रनिभं तराक्षरबीजं विजंभितम्
पुमान् परमहसोऽयं यज्जात्वा नावसीदति
śarañcadranibhaṃ tarākṣarabījaṃ vijaṃbhitam
pumān paramahaso'yaṃ yajjātvā nāvasīdati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतदेव परन्तेजः सर्वतन्त्रेषु मन्त्रिणः
चिन्तयित्वा परां सिद्धिं लभते नात्र संशयः
etadeva parantejaḥ sarvatantreṣu mantriṇaḥ
cintayitvā parāṃ siddhiṃ labhate nātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुरीयं त्रितयं लिंगं तदाहं मुक्तिदायकः
ध्यानमात्रेण योगीन्द्रो मत्समो भवति ध्रुवम्
turīyaṃ tritayaṃ liṃgaṃ tadāhaṃ muktidāyakaḥ
dhyānamātreṇa yogīndro matsamo bhavati dhruvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इडा हि ओषगला ख्याता वरणासीति होच्यते
वाराणसी तयोर्मध्ये विश्वनाथोत्र भाषितः
iḍā hi oṣagalā khyātā varaṇāsīti hocyate
vārāṇasī tayormadhye viśvanāthotra bhāṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्वेत्रस्य माहात्म्यभूषिभिस्तत्त्वदर्शिभिः
शास्त्रेषु बहुधा प्रोक्तं परं तत्त्वं सुभाषितम्
etatvetrasya māhātmyabhūṣibhistattvadarśibhiḥ
śāstreṣu bahudhā proktaṃ paraṃ tattvaṃ subhāṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुषुम्यगा मेरुणा याता बह्यरञ्ज यतोऽस्ति वै
ततश्चैषा पराहत्य तदाज्ञापद्यदक्षिणे
वामनासापुटं याति ७गेति परिगीयते
suṣumyagā meruṇā yātā bahyarañja yato'sti vai
tataścaiṣā parāhatya tadājñāpadyadakṣiṇe
vāmanāsāpuṭaṃ yāti 7geti parigīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्यरन्धे हि यत्पद्य सहस्रारं व्यवस्थितम्
तत्र कन्देहि या योनिस्तन्त्वा चन्द्रो व्यवस्थितः
त्रिकोणाकारतस्तख्याः सुधा क्षरति सन्ततम्
इडायाममृतं तत्र समं स्रवति चन्द्रमाः
अमृतं वहति धारा धारारूपं निरन्तरम्
वामनासापुटं याति गंगेत्युक्ता हि योगिभिः
brahyarandhe hi yatpadya sahasrāraṃ vyavasthitam
tatra kandehi yā yonistantvā candro vyavasthitaḥ
trikoṇākāratastakhyāḥ sudhā kṣarati santatam
iḍāyāmamṛtaṃ tatra samaṃ sravati candramāḥ
amṛtaṃ vahati dhārā dhārārūpaṃ nirantaram
vāmanāsāpuṭaṃ yāti gaṃgetyuktā hi yogibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञापङ्कजदक्षासाद्वामनासापुटगता
उदावहेति तत्रेडा वरणा समुदाहृता
ājñāpaṅkajadakṣāsādvāmanāsāpuṭagatā
udāvaheti tatreḍā varaṇā samudāhṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो द्वयोर्हि मध्ये तु वाराणसीति चिन्तयेत्
तदाकारा ओषगलापि तदाज्ञाकमलानारे
दक्षनासापुटे याति प्रोक्तास्माभिरसीति वै
tato dvayorhi madhye tu vārāṇasīti cintayet
tadākārā oṣagalāpi tadājñākamalānāre
dakṣanāsāpuṭe yāti proktāsmābhirasīti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलाधारे हि यत्पद्य चतुष्पत्रं व्यवस्थितम्
तत्र मध्येहि या योनिस्तन्त्वा सूर्यो व्यवस्थितः
mūlādhāre hi yatpadya catuṣpatraṃ vyavasthitam
tatra madhyehi yā yonistantvā sūryo vyavasthitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सूर्यमयडलद्वाराद्विष क्षरति सन्ततम्
ओषगलायां विषं तत्र समर्पयति तापनः
tatsūryamayaḍaladvārādviṣa kṣarati santatam
oṣagalāyāṃ viṣaṃ tatra samarpayati tāpanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषं तत्र वहन्ती या धारारूपं निरन्तरम्
दक्षनासापुटे याति कल्पितेयन्तु पूर्ववत्
viṣaṃ tatra vahantī yā dhārārūpaṃ nirantaram
dakṣanāsāpuṭe yāti kalpiteyantu pūrvavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञापङ्कजवामाख्याद्दक्षनासापुटं गता
उदावहा ओषगलापि पुरासीति प्रकीर्तिता
ājñāpaṅkajavāmākhyāddakṣanāsāpuṭaṃ gatā
udāvahā oṣagalāpi purāsīti prakīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आज्ञापद्यमिदं प्रोक्तं यत्र देवो महेश्वरः
पीउत्रयं ततश्चोर्ध्वं निरुक्तं योगचिन्तकैः
तद्विन्दुनादशक्त्याख्यं भालपद्ये व्यवस्थितम्
ājñāpadyamidaṃ proktaṃ yatra devo maheśvaraḥ
pīutrayaṃ tataścordhvaṃ niruktaṃ yogacintakaiḥ
tadvindunādaśaktyākhyaṃ bhālapadye vyavasthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इह स्थिते यदा योगी ध्यानं कुर्यात्रिरन्तरम्
तदा करोति प्रतिमां पूजाजपमनर्थवत्
iha sthite yadā yogī dhyānaṃ kuryātrirantaram
tadā karoti pratimāṃ pūjājapamanarthavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यक्षराक्षसगन्धर्वा अष्मरोगरवकिन्नराः
सेवन्ते चरणौ तस्य सर्वे तस्य वशानुगाः
yakṣarākṣasagandharvā aṣmarogaravakinnarāḥ
sevante caraṇau tasya sarve tasya vaśānugāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करोति रसनां योगी प्रविष्टां विपरीतगाम्
लम्बिकोर्ध्वेषु गर्तेषु धृत्वा ध्यानं भयापहम्
अस्मिन् स्थाने मनो यस्य क्षणार्धं वर्ततेऽचलम्
तस्य सर्वाणि पापानि संक्षयं यान्ति तत्त्वात्
karoti rasanāṃ yogī praviṣṭāṃ viparītagām
lambikordhveṣu garteṣu dhṛtvā dhyānaṃ bhayāpaham
asmin sthāne mano yasya kṣaṇārdhaṃ vartate'calam
tasya sarvāṇi pāpāni saṃkṣayaṃ yānti tattvāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः करोति सदाभ्यासमाज्ञा पद्ये विचक्षणः
वासनाया महाबन्धं तिरस्कृत्य प्रमोदते
yaḥ karoti sadābhyāsamājñā padye vicakṣaṇaḥ
vāsanāyā mahābandhaṃ tiraskṛtya pramodate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणप्रयाणसमये तत्पद्यं यः स्मरन्मुधीः
त्यजेत्पारगं स धर्मात्मा परमात्मनि लीयते
prāṇaprayāṇasamaye tatpadyaṃ yaḥ smaranmudhīḥ
tyajetpāragaṃ sa dharmātmā paramātmani līyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठन् गच्छन् स्वपन् जाग्रत् यो ध्यानं कुरुते नरः
पापकर्मविकुर्वाणो हनि मज्जति किल्विषे
tiṣṭhan gacchan svapan jāgrat yo dhyānaṃ kurute naraḥ
pāpakarmavikurvāṇo hani majjati kilviṣe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः करोति सदाध्यानमाज्ञापद्यख्य गोपितम्
पूर्वजन्मकृतं कर्म विनश्येदविरोधतः
yaḥ karoti sadādhyānamājñāpadyakhya gopitam
pūrvajanmakṛtaṃ karma vinaśyedavirodhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत ऊर्ध्वं तालुमूले सहस्रारंसरोरुहम्
अस्ति यत्र सुषुम्यगाया मूलं सविवरं स्थितम्
ata ūrdhvaṃ tālumūle sahasrāraṃsaroruham
asti yatra suṣumyagāyā mūlaṃ savivaraṃ sthitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालुमूले सुषुम्यगा सा अधोवक्या प्रवर्तते
मूला धारेणयोन्यस्ताः सर्वनाड्यः समाश्रिताः
ता बीजभूतास्तत्त्वख्य बह्यमार्गप्रदायिकाः
tālumūle suṣumyagā sā adhovakyā pravartate
mūlā dhāreṇayonyastāḥ sarvanāḍyaḥ samāśritāḥ
tā bījabhūtāstattvakhya bahyamārgapradāyikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तालुस्थाने च यत्पद्य सहस्रारं पुराहितम्
तत्कन्दे योनिरेकास्ति पश्चिमाग्निमुखी मता
tālusthāne ca yatpadya sahasrāraṃ purāhitam
tatkande yonirekāsti paścimāgnimukhī matā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्या मध्ये सुषुम्यगाया मूलं सविवरं स्थितम्
ब्रह्यरन्धं तदेवोक्तमामूलाधारपङ्कजम्
tasyā madhye suṣumyagāyā mūlaṃ savivaraṃ sthitam
brahyarandhaṃ tadevoktamāmūlādhārapaṅkajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तम्भधे तच्छक्तिः सुषुन्यया कुण्डली सदा
सुषुम्यगायां सदा शक्तिश्चित्रा स्यान्मम वल्लभे
तस्यां मम मते कार्या बह्यरञ्जादिकल्पना
tatastambhadhe tacchaktiḥ suṣunyayā kuṇḍalī sadā
suṣumyagāyāṃ sadā śaktiścitrā syānmama vallabhe
tasyāṃ mama mate kāryā bahyarañjādikalpanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्याः ख्यररगमात्रेण ब्रह्यज्ञत्वं प्रजायते
पापक्षयश्च भवति न भूयः पुरुषो भवेत्
yasyāḥ khyararagamātreṇa brahyajñatvaṃ prajāyate
pāpakṣayaśca bhavati na bhūyaḥ puruṣo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवेशितं चलाहष्ठं मुखे स्वस्य निवेशयेत्
तेनात्र न वहत्येव देहचारी समीरणः
praveśitaṃ calāhaṣṭhaṃ mukhe svasya niveśayet
tenātra na vahatyeva dehacārī samīraṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन संसारचक्रेस्मिन् भ्रमतीत्येव सर्वदा
तदर्थं ये प्रवर्तन्ते योगी न प्राणधारणे
तत एवाखिला नाडी विरुद्धा चाष्टवेष्टनम्
इयं कुण्डलिनी शक्ती रन्ध्रं त्यजति नान्यथा
tena saṃsāracakresmin bhramatītyeva sarvadā
tadarthaṃ ye pravartante yogī na prāṇadhāraṇe
tata evākhilā nāḍī viruddhā cāṣṭaveṣṭanam
iyaṃ kuṇḍalinī śaktī randhraṃ tyajati nānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा पूर्णासु नाडीषु सत्रिरुद्धानिलास्तदा
बन्धत्यागेन कुण्डल्या मुखं स्नधात् बहिर्भवेत्
yadā pūrṇāsu nāḍīṣu satriruddhānilāstadā
bandhatyāgena kuṇḍalyā mukhaṃ snadhāt bahirbhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बह्यरन्ध्रतु तत्रैव सुषुम्यगाधारमण्डले
यो जानाति स मुक्तः ख्यात्कर्मबन्धाद्विचक्षणः
bahyarandhratu tatraiva suṣumyagādhāramaṇḍale
yo jānāti sa muktaḥ khyātkarmabandhādvicakṣaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बह्यरन्धमुखे तासां संगमः ख्यादसंशयः
तस्मिन्त्राने स्नातकानां मुक्तिः ख्यादविरोधतः
bahyarandhamukhe tāsāṃ saṃgamaḥ khyādasaṃśayaḥ
tasmintrāne snātakānāṃ muktiḥ khyādavirodhataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गंगायमुनयोर्मध्ये वहत्येषा सरस्वती
तासां तु संगमे स्नात्वा धन्यो याति परां गतिम्
gaṃgāyamunayormadhye vahatyeṣā sarasvatī
tāsāṃ tu saṃgame snātvā dhanyo yāti parāṃ gatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.