द्वादशचतुर्भागीयाक्षेत्रं सारत्निप्रादेशस्य दशम्ॐऽशः । षष्ठयङ्गुलप्रमाणं तिर्यङ्भानी तस्य द्विकरणी पार्श्वमानी । तस्या क्ष्णया रज्ज्वा कृते चतुरश्रे द्वादशचतुर्भागीया क्षेत्रं भवति । यच्सरोः प्रमाणम् । तयैव त्रिगुणीकृतया द्रोणः । तस्य पुच्छेन निर्हार उक्तः - पुच्छेनैव मानमार्गो व्याख्यातः । तस्य करण्या द्वादशेष्टकाः कारयोत् तस्येति द्रोणः परामृश्यते नत्सरुः स च त्रिकोण समदेशेन चतुर्भागीयेनेत्यर्थः । अध्यर्धाः पादेष्टेकाश् च अत्र विप्रतिपन्ना याज्ञिकाः अक्ष्णया पादमिच्छन्ति केचित् । केचिद्दीर्घपदपादमर्धेष्टकाः कर्तव्याः ताभिर्विना संख्यापूरणस्याशक्यत्वात् । व्क्तमुक्तं शुल्बान्तरे "अर्धेष्टकास्वेति । इहापि चकारादर्धेष्टकाश्चेति । करणानि च ष्ट्त्रिंशदङ्गुलं तिलोनमेकं करणञ्च; एकतो ऽध्यर्धं द्वितीयं; प्रथमकरणमुभयतो ऽभ्णया चतुर्धा दीर्घं,ऽ तेन पादानां तृतीयं करणं, तृतीयेनैव करणेन दीर्घेण वार्ऽधेष्टकानां करणं चतुर्थम् । उपधाने ऽध्यर्धाः पुरस्तात् प्रतीचीर् आत्मन्य् उपदधाति । त्सर्वर्गे श्रोण्योश् च प्राचीः
dvādaśacaturbhāgīyākṣetraṃ sāratniprādeśasya daśamoṃ'śaḥ / ṣaṣṭhayaṅgulapramāṇaṃ tiryaṅbhānī tasya dvikaraṇī pārśvamānī / tasyā kṣṇayā rajjvā kṛte caturaśre dvādaśacaturbhāgīyā kṣetraṃ bhavati / yacsaroḥ pramāṇam / tayaiva triguṇīkṛtayā droṇaḥ / tasya pucchena nirhāra uktaḥ - pucchenaiva mānamārgo vyākhyātaḥ / tasya karaṇyā dvādaśeṣṭakāḥ kārayot tasyeti droṇaḥ parāmṛśyate natsaruḥ sa ca trikoṇa samadeśena caturbhāgīyenetyarthaḥ / adhyardhāḥ pādeṣṭekāś ca atra vipratipannā yājñikāḥ akṣṇayā pādamicchanti kecit / keciddīrghapadapādamardheṣṭakāḥ kartavyāḥ tābhirvinā saṃkhyāpūraṇasyāśakyatvāt / vktamuktaṃ śulbāntare "ardheṣṭakāsveti / ihāpi cakārādardheṣṭakāśceti / karaṇāni ca ṣṭtriṃśadaṅgulaṃ tilonamekaṃ karaṇañca; ekato 'dhyardhaṃ dvitīyaṃ; prathamakaraṇamubhayato 'bhṇayā caturdhā dīrghaṃ,' tena pādānāṃ tṛtīyaṃ karaṇaṃ, tṛtīyenaiva karaṇena dīrgheṇa vār'dheṣṭakānāṃ karaṇaṃ caturtham / upadhāne 'dhyardhāḥ purastāt pratīcīr ātmany upadadhāti | tsarvarge śroṇyoś ca prācīḥ
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.