प्रधिशेषेषु सप्तसप्तेष्टकाः । चतसृणां मुखेषु तिस्रः । पार्श्वयोर्द्वेद्वे इति तासां चत्वरि करणानि । त्रिकोणमाद्यं, तस्य षट्तिलोनमष्टाविंशत्यङ्गुलमेकं फलकं । षट्त्रिंशकम् सप्ततिलोनं द्वितीयम् । त्र्यंशोनितं षट्चत्वारिंशदङ्गुलं तृतीयं कर्णरूपं, तद्धनुरिव तक्षेत्, यथाध्यर्धाङ्गुलिःशरो भवेत् । द्विदीयस्य षट्तिलोनमष्टाविंशकमेकं तिल्यक्फलकम् । त्र्यंशोनचतुश्वत्वारिंशदङ्गुलमन्यत् । सप्ततिलं षट्त्रिंशकमेकं पार्श्वम् । साष्टादशतिलं नवत्रिंशकं पार्श्वान्तरम् । तद्धनुरिव तक्षेत्, यथा स चतुस्तिलाङ्गुलिःशरः । तृतीयस्य सतिलं नवकमेकं तिर्यक्फलकमेकम् । सतिलं षोडशाह्गुलमन्यत् । द्वादशतिलोनं पञ्चत्रिंशदङ्गुलमेकं पार्श्वं द्वादशतिलयुक्तं पञ्चत्रिंशकं पार्श्वान्तरम्, तद्धनुरिव तक्षेत् । त्रिंशत्तिलाःशरः । चतुर्थस्य सतिले षोडशिके तिरश्वयौ पार्श्वे च दशतिलोनेपञ्चत्रिंशके । एफं पार्श्वं धनुरिव तक्षेत् । एकान्नत्रिंशत्तिलाःशरः । एषा इष्टका प्रधिमध्ये स्थाप्या, अभितस्तिस्रस्तिस्रः पूर्वोक्ताः क्रमोत्क्रमेण । एवं मण्डलक्षेत्रे अष्टाशीतिशतमिष्टका भवन्ति । ततो ऽपरप्रधेर्मध्यास्तिस्र उद्धृत्यत्सर्वग्रे निदध्यात् । त्सरुशेषे द्वादश दीर्घेष्टकाः । द्विशतः प्रस्तारः । एवमेवापरः प्रस्तारः । चतुरश्रस्रक्तयस्तु महादिक्षु भवन्ति । त्सरुणस्त्वन्ये द्वे करणे । तत्रैकस्य तिलोने षड्विंशत्यङ्गुले तिल्यक्फलके । चत्वारिंशदङ्गुले त्र्यंशे पार्श्वै । एकाक्ष्णयारझ्जुस्त्रिचत्वारिंशदङ्गुला षट्तिलयुक्ता । अन्या त्वेकपञ्चाशदह्गुला सदशतिला । एकं पार्श्वफलकं धनुरिव तक्षेत् । स चतुस्तिलाङ्गुलिःशरः । अन्यदपि पार्श्वमेवमेव । अन्तश्वापं तु भवति यथैवमिष्टकारूपं, एता इष्टकाःत्सरुपार्श्वयोश्चतस्रश्चतस्र उदगायताः । अथान्यत्तिलोनषड्विंशकं समचतुरश्रं तस्यैकं तिल्यक्फलं धनुरिव तक्षेत् यथा षोडशतिलाःशरो भवति । एवमेवान्यत्तिर्यक्फलकं। अन्तश्वावीं तु भवति । यथैवमिष्टकाःत्सरुमध्ये एताश्चतस्रः प्रस्तारो द्विशतः । व्यत्यसं चिनुयाद्यवतः प्रस्तारांश्वितीषोन्त् ॥ इति त्रयोदशः खण्डः कपर्दिक्षाष्यम् समूह्यं चिन्वीत पशुकाम इति विज्ञायते
pradhiśeṣeṣu saptasapteṣṭakāḥ / catasṛṇāṃ mukheṣu tisraḥ / pārśvayordvedve iti tāsāṃ catvari karaṇāni / trikoṇamādyaṃ, tasya ṣaṭtilonamaṣṭāviṃśatyaṅgulamekaṃ phalakaṃ / ṣaṭtriṃśakam saptatilonaṃ dvitīyam / tryaṃśonitaṃ ṣaṭcatvāriṃśadaṅgulaṃ tṛtīyaṃ karṇarūpaṃ, taddhanuriva takṣet, yathādhyardhāṅguliḥśaro bhavet / dvidīyasya ṣaṭtilonamaṣṭāviṃśakamekaṃ tilyakphalakam / tryaṃśonacatuśvatvāriṃśadaṅgulamanyat / saptatilaṃ ṣaṭtriṃśakamekaṃ pārśvam / sāṣṭādaśatilaṃ navatriṃśakaṃ pārśvāntaram / taddhanuriva takṣet, yathā sa catustilāṅguliḥśaraḥ / tṛtīyasya satilaṃ navakamekaṃ tiryakphalakamekam / satilaṃ ṣoḍaśāhgulamanyat / dvādaśatilonaṃ pañcatriṃśadaṅgulamekaṃ pārśvaṃ dvādaśatilayuktaṃ pañcatriṃśakaṃ pārśvāntaram, taddhanuriva takṣet / triṃśattilāḥśaraḥ / caturthasya satile ṣoḍaśike tiraśvayau pārśve ca daśatilonepañcatriṃśake / ephaṃ pārśvaṃ dhanuriva takṣet / ekānnatriṃśattilāḥśaraḥ / eṣā iṣṭakā pradhimadhye sthāpyā, abhitastisrastisraḥ pūrvoktāḥ kramotkrameṇa / evaṃ maṇḍalakṣetre aṣṭāśītiśatamiṣṭakā bhavanti / tato 'parapradhermadhyāstisra uddhṛtyatsarvagre nidadhyāt / tsaruśeṣe dvādaśa dīrgheṣṭakāḥ / dviśataḥ prastāraḥ / evamevāparaḥ prastāraḥ / caturaśrasraktayastu mahādikṣu bhavanti / tsaruṇastvanye dve karaṇe / tatraikasya tilone ṣaḍviṃśatyaṅgule tilyakphalake / catvāriṃśadaṅgule tryaṃśe pārśvai / ekākṣṇayārajhjustricatvāriṃśadaṅgulā ṣaṭtilayuktā / anyā tvekapañcāśadahgulā sadaśatilā / ekaṃ pārśvaphalakaṃ dhanuriva takṣet / sa catustilāṅguliḥśaraḥ / anyadapi pārśvamevameva / antaśvāpaṃ tu bhavati yathaivamiṣṭakārūpaṃ, etā iṣṭakāḥtsarupārśvayoścatasraścatasra udagāyatāḥ / athānyattilonaṣaḍviṃśakaṃ samacaturaśraṃ tasyaikaṃ tilyakphalaṃ dhanuriva takṣet yathā ṣoḍaśatilāḥśaro bhavati / evamevānyattiryakphalakaṃ. antaśvāvīṃ tu bhavati / yathaivamiṣṭakāḥtsarumadhye etāścatasraḥ prastāro dviśataḥ / vyatyasaṃ cinuyādyavataḥ prastārāṃśvitīṣont // iti trayodaśaḥ khaṇḍaḥ kapardikṣāṣyam samūhyaṃ cinvīta paśukāma iti vijñāyate
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.