Library·Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja·18·18.1

Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja 18.1

AKKS 18.1

पक्षस्य नमनी षष्ठः तेन स्यात्फलकानतिः ॥ एवं द्वितीयश्येनोक्तमार्गेणोन्नीय जम्भनम् । करणस्य विधातव्यं फलकानमनं तथा ॥ इति करविन्दस्वामिकृतायां शुल्बप्रतीपिकायां पञ्चमः पटलः सुन्दरराजीया व्याख्या शेषेर् --- थ्यः पुच्छ उदगायताः । श्रोण्यंअश् च आत्मनः श्रोण्यंसेषु द्वेद्वे बाह्यविशेषे । शेषे पञ्चम्यः आत्मशेषे षड्विंशतिचतुर्थ्यः प्राच्यः प्रतीच्यः । तत्र मध्यरीत्योः सप्तसप्तोदगग्रा दक्षिणाग्राश् च । द्वितीयपञ्चमरीत्योः पञ्चपञ्च मताः । सममध्ये दक्षिणोत्तरे अन्याः प्राक्प्रतीच्यः । आद्यन्तरीत्योर्मध्ये एकैकचतुर्थ्यौ दक्षिणोत्तरयोः पश्चात्पुरस्ताच्च द्वेद्वे षष्ठयौ । ताश्वाष्टौ दक्षिणोत्तराः । तद्रीत्योः शेषे चतस्रः पञ्चम्य उदगायताः । शिरसि चतुर्थ्यौ विशये अप्यये पुच्छाप्ययवत् । तयो च्यौ बाह्यविशेषे चतुर्थ्यौ । एष स्तारः अतो ऽत्र संख्यापूरणाय कर्तव्यो यत्न इत्यर्थः । अपर तामेकैकाम् अन्यतरतः दक्षिणे पार्श्वे उत्तरे वा द्वितीयचतुर्थीभ्यां सप्तमीभ्यां संहितामेकां सप्तमीमन्तरुपदध्यात् ॥ शेषे ष्टम्यः षुच्छ शेषे । श्रोण्यंअचीश् च द्वेद्वे बाह्यविशेषे । शेषे पञ्चमी आत्मशेषे विंशतिश्चतुर्थ्यः प्रागायताः । मध्ये प्रागायताभिः षष्ठीभिर्द्वात्रिंशता द्वे रीती । तयोर्दक्षिणस्यां द्वे उद्धृत्य एकां पञ्चमीं निदध्यात् ॥ शिरसि चतुर्थ्यौ उदगायते ॥ तयो म्यः उदगायताः ॥ एष स्तारः - व्यत्या र्षेत् इति श्री सुन्दरराजकृतायां शुल्बप्रदीपिकायां पञ्चमः पटलः कपर्दिभाष्यम् श्येनचितं चिन्वीत सुवर्गकाम इति विज्ञायते

pakṣasya namanī ṣaṣṭhaḥ tena syātphalakānatiḥ // evaṃ dvitīyaśyenoktamārgeṇonnīya jambhanam / karaṇasya vidhātavyaṃ phalakānamanaṃ tathā // iti karavindasvāmikṛtāyāṃ śulbapratīpikāyāṃ pañcamaḥ paṭalaḥ sundararājīyā vyākhyā śeṣer --- thyaḥ puccha udagāyatāḥ / śroṇyaṃaś ca ātmanaḥ śroṇyaṃseṣu dvedve bāhyaviśeṣe / śeṣe pañcamyaḥ ātmaśeṣe ṣaḍviṃśaticaturthyaḥ prācyaḥ pratīcyaḥ / tatra madhyarītyoḥ saptasaptodagagrā dakṣiṇāgrāś ca / dvitīyapañcamarītyoḥ pañcapañca matāḥ / samamadhye dakṣiṇottare anyāḥ prākpratīcyaḥ / ādyantarītyormadhye ekaikacaturthyau dakṣiṇottarayoḥ paścātpurastācca dvedve ṣaṣṭhayau / tāśvāṣṭau dakṣiṇottarāḥ / tadrītyoḥ śeṣe catasraḥ pañcamya udagāyatāḥ / śirasi caturthyau viśaye apyaye pucchāpyayavat / tayo cyau bāhyaviśeṣe caturthyau / eṣa stāraḥ ato 'tra saṃkhyāpūraṇāya kartavyo yatna ityarthaḥ / apara tāmekaikām anyatarataḥ dakṣiṇe pārśve uttare vā dvitīyacaturthībhyāṃ saptamībhyāṃ saṃhitāmekāṃ saptamīmantarupadadhyāt // śeṣe ṣṭamyaḥ ṣuccha śeṣe / śroṇyaṃacīś ca dvedve bāhyaviśeṣe / śeṣe pañcamī ātmaśeṣe viṃśatiścaturthyaḥ prāgāyatāḥ / madhye prāgāyatābhiḥ ṣaṣṭhībhirdvātriṃśatā dve rītī / tayordakṣiṇasyāṃ dve uddhṛtya ekāṃ pañcamīṃ nidadhyāt // śirasi caturthyau udagāyate // tayo myaḥ udagāyatāḥ // eṣa stāraḥ - vyatyā rṣet iti śrī sundararājakṛtāyāṃ śulbapradīpikāyāṃ pañcamaḥ paṭalaḥ kapardibhāṣyam śyenacitaṃ cinvīta suvargakāma iti vijñāyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AKKS/18.1

Cite as: Āpastambaśulbasūtra with the commentaries of Kapardin, Karavinda and Sundararāja 18.1, in HREEM (hreem.cc/library/AKKS/18.1), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_ApastambazulbasUtra.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text