Amarasiṃha: Amarakośa (kāṇḍas 1–2) 1

यस्य ज्ञानदयासिन्धोर् अगाधस्यानघा गुणाः सेव्यताम् अक्षयो धीराः स श्रिये चामृताय च

yasya jñānadayāsindhor agādhasyānaghā guṇāḥ sevyatām akṣayo dhīrāḥ sa śriye cāmṛtāya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाहृत्यान्यतन्त्राणि संक्षिप्तैः प्रतिसंस्कृतैः सम्पूर्णम् उच्यते वर्गैर् नामलिङ्गानुशासनम्

samāhṛtyānyatantrāṇi saṃkṣiptaiḥ pratisaṃskṛtaiḥ sampūrṇam ucyate vargair nāmaliṅgānuśāsanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायशो रूपभेदेन साहचर्याच् च कुत्रचित् स्त्रीपुंनपुंसकं ज्ञेयं तद्विशेषविधेः क्वचित्

prāyaśo rūpabhedena sāhacaryāc ca kutracit strīpuṃnapuṃsakaṃ jñeyaṃ tadviśeṣavidheḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदाख्यानाय न द्वंद्वो नैकशेषो न संकरः कृतो ऽत्र भिन्नलिङ्गानाम् अनुक्तानां क्रमाद् ऋते

bhedākhyānāya na dvaṃdvo naikaśeṣo na saṃkaraḥ kṛto 'tra bhinnaliṅgānām anuktānāṃ kramād ṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिलिङ्ग्यां त्रिष्व् इति पदं मिथुने तु द्वयोरिति निषिद्धलिङ्गं शेषार्थं त्वन्ताथादि न पूर्वभाक्

triliṅgyāṃ triṣv iti padaṃ mithune tu dvayoriti niṣiddhaliṅgaṃ śeṣārthaṃ tvantāthādi na pūrvabhāk

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरव्ययं स्वर्गनाकत्रिदिवत्रिदशालयाः सुरलोको द्योदिवौ द्वे स्त्रियां क्लीबे त्रिविष्टपम्

svaravyayaṃ svarganākatridivatridaśālayāḥ suraloko dyodivau dve striyāṃ klībe triviṣṭapam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमरा निर्जरा देवास्त्रिदशा विबुधाः सुराः सुपर्वाणः सुमनसस् त्रिदिवेशा दिवौकसः

amarā nirjarā devāstridaśā vibudhāḥ surāḥ suparvāṇaḥ sumanasas tridiveśā divaukasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदितेया दिविषदो लेखा अदितिनन्दनाः आदित्या ऋभवो ऽस्वप्ना अमर्त्या अमृतान्धसः

āditeyā diviṣado lekhā aditinandanāḥ ādityā ṛbhavo 'svapnā amartyā amṛtāndhasaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बर्हिर्मुखाः ऋतुभुजो गीर्वाणा दानवारयः वृन्दारका दैवतानि पुंसि वा देवताः स्त्रियाम्

barhirmukhāḥ ṛtubhujo gīrvāṇā dānavārayaḥ vṛndārakā daivatāni puṃsi vā devatāḥ striyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्यविश्ववसवस् तुषिताभास्वरानिलाः महाराजिकसाध्याश्च रुद्राश् च गणदेवताः

ādityaviśvavasavas tuṣitābhāsvarānilāḥ mahārājikasādhyāśca rudrāś ca gaṇadevatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्याधराप्सरोयक्षरक्षोगन्धर्वकिंनराः पिशाचो गुह्यकः सिद्धो भूतो ऽमी देवयोनयः

vidyādharāpsaroyakṣarakṣogandharvakiṃnarāḥ piśāco guhyakaḥ siddho bhūto 'mī devayonayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असुरा दैत्यदैतेयदनुजेन्द्रारिदानवाः शुक्रशिष्या दितिसुताः पूर्वदेवाः सुरद्विषः

asurā daityadaiteyadanujendrāridānavāḥ śukraśiṣyā ditisutāḥ pūrvadevāḥ suradviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वज्ञः सुगतः बुद्धो धर्मराजस् तथागतः समन्तभद्रो भगवान् मारजिल् लोकजिज् जिनः

sarvajñaḥ sugataḥ buddho dharmarājas tathāgataḥ samantabhadro bhagavān mārajil lokajij jinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

षडभिज्ञो दशबलो ऽद्वयवादी विनायकः मुनीन्द्रः श्रीघनः शास्ता मुनिः शाक्यमुनिस्तु यः

ṣaḍabhijño daśabalo 'dvayavādī vināyakaḥ munīndraḥ śrīghanaḥ śāstā muniḥ śākyamunistu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स शाक्यसिंहः सर्वार्थसिद्धः शौद्धोदनिश्च सः गौतमश्चार्कबन्धुश्च मायादेवीसुतश् च सः

sa śākyasiṃhaḥ sarvārthasiddhaḥ śauddhodaniśca saḥ gautamaścārkabandhuśca māyādevīsutaś ca saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मात्मभूः सुरज्येष्ठः परमेष्ठी पितामहः हिरण्यगर्भो लोकेशः स्वयंभूश् चतुराननः

brahmātmabhūḥ surajyeṣṭhaḥ parameṣṭhī pitāmahaḥ hiraṇyagarbho lokeśaḥ svayaṃbhūś caturānanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धाताब्जयोनिर्द्रुहिणो विरिञ्चिः कमलासनः स्रष्टा प्रजापतिर्वेधा विधाता विश्वसृग् विधिः

dhātābjayonirdruhiṇo viriñciḥ kamalāsanaḥ sraṣṭā prajāpatirvedhā vidhātā viśvasṛg vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाभिजन्माण्डजः पूर्वो निधनः कमलोद्भवः सदानन्दो रजोमूर्तिः सत्यको हंसवाहनः

nābhijanmāṇḍajaḥ pūrvo nidhanaḥ kamalodbhavaḥ sadānando rajomūrtiḥ satyako haṃsavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुर्नारायणः कृष्णो वैकुण्ठो विष्टरश्रवाः दामोदरो हृषीकेशः केशवो माधवः स्वभूः

viṣṇurnārāyaṇaḥ kṛṣṇo vaikuṇṭho viṣṭaraśravāḥ dāmodaro hṛṣīkeśaḥ keśavo mādhavaḥ svabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दैत्यारिः पुण्डरीकाक्षो गोविन्दो गरुडध्वजः पीताम्बरो ऽच्युतः शार्ङ्गी विष्वक्सेनो जनार्दनः

daityāriḥ puṇḍarīkākṣo govindo garuḍadhvajaḥ pītāmbaro 'cyutaḥ śārṅgī viṣvakseno janārdanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपेन्द्र इन्द्रावरजश्चक्रपाणिश्चतुर्भुजः पद्मनाभो मधुरिपुर्वासुदेवस्त्रिविक्रमः

upendra indrāvarajaścakrapāṇiścaturbhujaḥ padmanābho madhuripurvāsudevastrivikramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकीनन्दनः शौरिः श्रीपतिः पुरुषोत्तमः वनमाली बलिध्वंसी कंसारातिर् अधोक्षजः

devakīnandanaḥ śauriḥ śrīpatiḥ puruṣottamaḥ vanamālī balidhvaṃsī kaṃsārātir adhokṣajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विश्वम्भरः कैटभजिद्विधुः श्रीवत्सलाञ्छनः पुराणपुरुषो यज्ञपुरुषो नरकान्तकः

viśvambharaḥ kaiṭabhajidvidhuḥ śrīvatsalāñchanaḥ purāṇapuruṣo yajñapuruṣo narakāntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जलशायी विश्वरूपो मुकुन्दो मुरमर्दनः वसुदेवो ऽस्य जनकः स एवानकदुन्दुभिः

jalaśāyī viśvarūpo mukundo muramardanaḥ vasudevo 'sya janakaḥ sa evānakadundubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलभद्रः प्रलम्बघ्नो बलदेवो ऽच्युताग्रजः रेवतीरमणो रामः कामपालो हलायुधः

balabhadraḥ pralambaghno baladevo 'cyutāgrajaḥ revatīramaṇo rāmaḥ kāmapālo halāyudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीलाम्बरो रौहिणेयस् तालाङ्को मुसली हली संकर्षणः सीरपाणिः कालिन्दीभेदनो बलः

nīlāmbaro rauhiṇeyas tālāṅko musalī halī saṃkarṣaṇaḥ sīrapāṇiḥ kālindībhedano balaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मदनो मन्मथो मारः प्रद्युम्नो मीनकेतनः कन्दर्पो दर्पको ऽनङ्गः कामः पञ्चशरः स्मरः

madano manmatho māraḥ pradyumno mīnaketanaḥ kandarpo darpako 'naṅgaḥ kāmaḥ pañcaśaraḥ smaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्बरारिर्मनसिजः कुसुमेषुरनन्यजः पुष्पधन्वा रतिपतिर् मकरध्वज आत्मभूः

śambarārirmanasijaḥ kusumeṣurananyajaḥ puṣpadhanvā ratipatir makaradhvaja ātmabhūḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अरविन्दमशोकं च चूतं च नवमल्लिका नीलोत्पलं च पञ्चैते पञ्चबाणस्य सायकाः

aravindamaśokaṃ ca cūtaṃ ca navamallikā nīlotpalaṃ ca pañcaite pañcabāṇasya sāyakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उन्मादनस्तापनश्च शोषणः स्तम्भनस्तथा सम्मोहनश् च कामश् च पञ्च बाणाः प्रकीर्तिताः

unmādanastāpanaśca śoṣaṇaḥ stambhanastathā sammohanaś ca kāmaś ca pañca bāṇāḥ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मसूर् विश्वकेतुः स्याद् अनिरुद्ध उषापतिः लक्ष्मीः पद्मालया पद्मा कमला श्रीर् हरिप्रिया

brahmasūr viśvaketuḥ syād aniruddha uṣāpatiḥ lakṣmīḥ padmālayā padmā kamalā śrīr haripriyā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्दिरा लोकमाता मा क्षीरोदतनया रमा भार्गवी लोकजननी क्षीरसागरकन्यका

indirā lokamātā mā kṣīrodatanayā ramā bhārgavī lokajananī kṣīrasāgarakanyakā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शङ्खो लक्ष्मीपतेः पाञ्चजन्यश्चक्रं सुदर्शनः कौमोदकी गदा खड्गो नन्दकः कौस्तुभो मणिः

śaṅkho lakṣmīpateḥ pāñcajanyaścakraṃ sudarśanaḥ kaumodakī gadā khaḍgo nandakaḥ kaustubho maṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चापः शार्ङ्गं मुरारेस् तु श्रीवत्सो लाञ्छनं स्मृतम् अश्वाश्च शैब्यसुग्रीवमेघपुष्पबलाहकाः

cāpaḥ śārṅgaṃ murāres tu śrīvatso lāñchanaṃ smṛtam aśvāśca śaibyasugrīvameghapuṣpabalāhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सारथिर्दारुको मन्त्री ह्य् उद्धवश् चानुजो गदः गरुत्मान्गरुडस्तार्क्ष्यो वैनतेयः खगेश्वरः

sārathirdāruko mantrī hy uddhavaś cānujo gadaḥ garutmāngaruḍastārkṣyo vainateyaḥ khageśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागान्तको विष्णुरथः सुपर्णः पन्नगाशनः शम्भुरीशः पशुपतिः शिवः शूली महेश्वरः

nāgāntako viṣṇurathaḥ suparṇaḥ pannagāśanaḥ śambhurīśaḥ paśupatiḥ śivaḥ śūlī maheśvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ईश्वरः शर्व ईशानः शंकरश्चन्द्रशेखरः भूतेशः खण्डपरशुर् गिरीशो गिरिशो मृडः

īśvaraḥ śarva īśānaḥ śaṃkaraścandraśekharaḥ bhūteśaḥ khaṇḍaparaśur girīśo giriśo mṛḍaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्युंजयः कृत्तिवासाः पिनाकी प्रमथाधिपः उग्रः कपर्दी श्रीकण्ठः शितिकण्ठः कपालभृत्

mṛtyuṃjayaḥ kṛttivāsāḥ pinākī pramathādhipaḥ ugraḥ kapardī śrīkaṇṭhaḥ śitikaṇṭhaḥ kapālabhṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वामदेवो महादेवो विरूपाक्षस्त्रिलोचनः कृशानुरेताः सर्वज्ञो धूर्जटिर् नीललोहितः

vāmadevo mahādevo virūpākṣastrilocanaḥ kṛśānuretāḥ sarvajño dhūrjaṭir nīlalohitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरः स्मरहरो भर्गस् त्र्यम्बकस् त्रिपुरान्तकः गङ्गाधरो ऽन्धकरिपुः क्रतुध्वंसी वृषध्वजः

haraḥ smaraharo bhargas tryambakas tripurāntakaḥ gaṅgādharo 'ndhakaripuḥ kratudhvaṃsī vṛṣadhvajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्योमकेशो भवो भीमः स्थाणू रुद्र उमापतिः अहिर्बुध्न्यो ऽष्टमूर्तिश् च गजारिश् च महानटः

vyomakeśo bhavo bhīmaḥ sthāṇū rudra umāpatiḥ ahirbudhnyo 'ṣṭamūrtiś ca gajāriś ca mahānaṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कपर्दो ऽस्य जटाजूटः पिनाको ऽजगवं धनुः प्रमथाः स्युः पारिषदा ब्राह्मीत्याद्यास् तु मातरः

kapardo 'sya jaṭājūṭaḥ pināko 'jagavaṃ dhanuḥ pramathāḥ syuḥ pāriṣadā brāhmītyādyās tu mātaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विभूतिर् भूतिर् ऐश्वर्यम् अणिमादिकम् अष्टधा अणिमा महिमा चैव गरिमा लघिमा तथा

vibhūtir bhūtir aiśvaryam aṇimādikam aṣṭadhā aṇimā mahimā caiva garimā laghimā tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्तिः प्राकाम्यम् ईशित्वं वशित्वं चाष्ट सिद्धयः उमा कात्यायनी गौरी काली हैमवतीश्वरी

prāptiḥ prākāmyam īśitvaṃ vaśitvaṃ cāṣṭa siddhayaḥ umā kātyāyanī gaurī kālī haimavatīśvarī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिवा भवानी रुद्राणी शर्वाणी सर्वमङ्गला अपर्णा पार्वती दुर्गा मृडानी चण्डिकाम्बिका

śivā bhavānī rudrāṇī śarvāṇī sarvamaṅgalā aparṇā pārvatī durgā mṛḍānī caṇḍikāmbikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्या दाक्षायणी चैव गिरिजा मेनकात्मजा कर्ममोटी तु चामुण्डा चर्ममुण्डा तु चर्चिका

āryā dākṣāyaṇī caiva girijā menakātmajā karmamoṭī tu cāmuṇḍā carmamuṇḍā tu carcikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विनायको विघ्नराजद्वैमातुरगणाधिपाः अप्य् एकदन्तहेरम्बलम्बोदरगजाननाः

vināyako vighnarājadvaimāturagaṇādhipāḥ apy ekadantaherambalambodaragajānanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कार्त्तिकेयो महासेनः शरजन्मा षडाननः पार्वतीनन्दनः स्कन्दः सेनानीर् अग्निभूर् गुहः

kārttikeyo mahāsenaḥ śarajanmā ṣaḍānanaḥ pārvatīnandanaḥ skandaḥ senānīr agnibhūr guhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाहुलेयस्तारकजिद्विशाखः शिखिवाहनः षाण्मातुरः शक्तिधरः कुमारः क्रौञ्चदारणः

bāhuleyastārakajidviśākhaḥ śikhivāhanaḥ ṣāṇmāturaḥ śaktidharaḥ kumāraḥ krauñcadāraṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृङ्गी भृङ्गी रिटिस् तुण्डी नन्दिको नन्दिकेश्वरः इन्द्रो मरुत्वान् मघवा बिडौजाः पाकशासनः

śṛṅgī bhṛṅgī riṭis tuṇḍī nandiko nandikeśvaraḥ indro marutvān maghavā biḍaujāḥ pākaśāsanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृद्धश्रवाः सुनासीरः पुरुहूतः पुरंदरः जिष्णुर्लेखर्षभः शक्रः शतमन्युर्दिवस्पतिः

vṛddhaśravāḥ sunāsīraḥ puruhūtaḥ puraṃdaraḥ jiṣṇurlekharṣabhaḥ śakraḥ śatamanyurdivaspatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुत्रामा गोत्रभिद् वज्री वासवो वृत्रहा वृषा वास्तोष्पतिः सुरपतिर्बलारातिः शचीपतिः

sutrāmā gotrabhid vajrī vāsavo vṛtrahā vṛṣā vāstoṣpatiḥ surapatirbalārātiḥ śacīpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जम्भभेदी हरिहयः स्वाराण् नमुचिसादनः संक्रन्दनो दुश्च्यवनस् तुराषाण् मेघवाहनः

jambhabhedī harihayaḥ svārāṇ namucisādanaḥ saṃkrandano duścyavanas turāṣāṇ meghavāhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आखण्डलः सहस्राक्ष ऋभुक्षास्तस्य तु प्रिया पुलोमजा शचीन्द्राणी नगरी त्वमरावती

ākhaṇḍalaḥ sahasrākṣa ṛbhukṣāstasya tu priyā pulomajā śacīndrāṇī nagarī tvamarāvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हय उच्चैःश्रवाः सूतो मातलिर्नन्दनं वनम् स्यात्प्रासादो वैजयन्तो जयन्तः पाकशासनिः

haya uccaiḥśravāḥ sūto mātalirnandanaṃ vanam syātprāsādo vaijayanto jayantaḥ pākaśāsaniḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऐरावतो ऽभ्रमातङ्गैरावणाभ्रमुवल्लभाः ह्रादिनी वज्रमस्त्री स्यात् कुलिशं भिदुरं पविः

airāvato 'bhramātaṅgairāvaṇābhramuvallabhāḥ hrādinī vajramastrī syāt kuliśaṃ bhiduraṃ paviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शतकोटिः स्वरुः शम्बो दम्भोलिरशनिर्द्वयोः व्योमयानं विमानो ऽस्त्री नारदाद्याः सुरर्षयः

śatakoṭiḥ svaruḥ śambo dambholiraśanirdvayoḥ vyomayānaṃ vimāno 'strī nāradādyāḥ surarṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात् सुधर्मा देवसभा पीयूषम् अमृतं सुधा मन्दाकिनी वियद्गङ्गा स्वर्णदी सुरदीर्घिका

syāt sudharmā devasabhā pīyūṣam amṛtaṃ sudhā mandākinī viyadgaṅgā svarṇadī suradīrghikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेरुः सुमेरुर्हेमाद्री रत्नसानुः सुरालयः पञ्चैते देवतरवो मन्दारः पारिजातकः

meruḥ sumerurhemādrī ratnasānuḥ surālayaḥ pañcaite devataravo mandāraḥ pārijātakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संतानः कल्पवृक्षश्च पुंसि वा हरिचन्दनम् सनत्कुमारो वैधात्रः स्वर्वैद्याव् अश्विनीसुतौ

saṃtānaḥ kalpavṛkṣaśca puṃsi vā haricandanam sanatkumāro vaidhātraḥ svarvaidyāv aśvinīsutau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नासत्याव् अश्विनौ दस्राव् आश्विनेयौ च ताव् उभौ स्त्रियां बहुष्वप्सरसः स्वर्वेश्या उर्वशीमुखाः

nāsatyāv aśvinau dasrāv āśvineyau ca tāv ubhau striyāṃ bahuṣvapsarasaḥ svarveśyā urvaśīmukhāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हाहा हाहाश् चैवमाद्या गन्धर्वास् त्रिदिवौकसाम् अग्निर् वैश्वानरो वह्निर् वीतिहोत्रो धनंजयः

hāhā hāhāś caivamādyā gandharvās tridivaukasām agnir vaiśvānaro vahnir vītihotro dhanaṃjayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृपीटयोनिर्ज्वलनो जातवेदास् तनूनपात् बर्हिः शुष्मा कृष्णवर्त्मा शोचिष्केश उषर्बुधः

kṛpīṭayonirjvalano jātavedās tanūnapāt barhiḥ śuṣmā kṛṣṇavartmā śociṣkeśa uṣarbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आश्रयाशो बृहद्भानुः कृशानुः पावको ऽनलः रोहिताश्वो वायुसखः शिखावानाशुशुक्षणिः

āśrayāśo bṛhadbhānuḥ kṛśānuḥ pāvako 'nalaḥ rohitāśvo vāyusakhaḥ śikhāvānāśuśukṣaṇiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हिरण्यरेता हुतभुग् दहनो हव्यवाहनः सप्तार्चिर्दमुनाः शुक्रश् चित्रभानुर् विभावसुः

hiraṇyaretā hutabhug dahano havyavāhanaḥ saptārcirdamunāḥ śukraś citrabhānur vibhāvasuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुचिरप्पित्तमौर्वस्तु वाडबो वडबानलः वह्नेर् द्वयोर् ज्वालकीलाव् अर्चिर् हेतिः शिखाः स्त्रियाम्

śucirappittamaurvastu vāḍabo vaḍabānalaḥ vahner dvayor jvālakīlāv arcir hetiḥ śikhāḥ striyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रिषु स्फुलिङ्गो ऽग्निकणः संतापः संज्वरः समौ उल्का स्यात् निर्गतज्वाला भातिर्भसितभस्मनी

triṣu sphuliṅgo 'gnikaṇaḥ saṃtāpaḥ saṃjvaraḥ samau ulkā syāt nirgatajvālā bhātirbhasitabhasmanī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षारो रक्षा च दावस्तु दवो वनहुताशनः धर्मराजः पितृपतिः समवर्ती परेतराट्

kṣāro rakṣā ca dāvastu davo vanahutāśanaḥ dharmarājaḥ pitṛpatiḥ samavartī paretarāṭ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतान्तो यमुनाभ्राता शमनो यमराड् यमः कालो दण्डधरः श्राद्धदेवो वैवस्वतो ऽन्तकः

kṛtānto yamunābhrātā śamano yamarāḍ yamaḥ kālo daṇḍadharaḥ śrāddhadevo vaivasvato 'ntakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राक्षसः कोणपः क्रव्यात् क्रव्यादो ऽस्रप आशरः रात्रिंचरो रात्रिचरः कर्बुरो निकषात्मजः

rākṣasaḥ koṇapaḥ kravyāt kravyādo 'srapa āśaraḥ rātriṃcaro rātricaraḥ karburo nikaṣātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यातुधानः पुण्यजनो नैरृतो यातुरक्षसी प्रचेता वरुणः पाशी यादसांपतिर् अप्पतिः

yātudhānaḥ puṇyajano nairṛto yāturakṣasī pracetā varuṇaḥ pāśī yādasāṃpatir appatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वसनः स्पर्शनो वायुर्मातरिश्वा सदागतिः पृषदश्वो गन्धवहो गन्धवाहानिलाशुगाः

śvasanaḥ sparśano vāyurmātariśvā sadāgatiḥ pṛṣadaśvo gandhavaho gandhavāhānilāśugāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीरमारुतमरुत् जगत्प्राणसमीरणाः नभस्वद्वातपवनपवमानप्रभञ्जनाः

samīramārutamarut jagatprāṇasamīraṇāḥ nabhasvadvātapavanapavamānaprabhañjanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रकम्पनो महावातो झञ्झावातः सवृष्टिकः प्राणो ऽपानः समानश्चोदानव्यानौ च वायवः

prakampano mahāvāto jhañjhāvātaḥ savṛṣṭikaḥ prāṇo 'pānaḥ samānaścodānavyānau ca vāyavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरस्था इमे रंहस्तरसी तु रयः स्यदः जवो ऽथ शीघ्रं त्वरितं लघु क्षिप्रमरं द्रुतम्

śarīrasthā ime raṃhastarasī tu rayaḥ syadaḥ javo 'tha śīghraṃ tvaritaṃ laghu kṣipramaraṃ drutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्वरं चपलं तूर्णम् अविलम्बितम् आशु च सतते ऽनारताश्रान्तसंतताविरतानिशम्

satvaraṃ capalaṃ tūrṇam avilambitam āśu ca satate 'nāratāśrāntasaṃtatāviratāniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यानवरताजस्रमप्यथातिशयो भरः अतिवेलभृशात्यर्थातिमात्रोद्गाढनिर्भरम्

nityānavaratājasramapyathātiśayo bharaḥ ativelabhṛśātyarthātimātrodgāḍhanirbharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तीव्रैकान्तनितान्तानि गाढबाढदृढानि च क्लीबे शीघ्राद्यसत्त्वे स्यात् त्रिष्वेषां सत्त्वगामि यत्

tīvraikāntanitāntāni gāḍhabāḍhadṛḍhāni ca klībe śīghrādyasattve syāt triṣveṣāṃ sattvagāmi yat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुबेरस्त्र्यम्बकसखो यक्षराड् गुह्यकेश्वरः मनुष्यधर्मा धनदो राजराजो धनाधिपः

kuberastryambakasakho yakṣarāḍ guhyakeśvaraḥ manuṣyadharmā dhanado rājarājo dhanādhipaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंनरेशो वैश्रवणः पौलस्त्यो नरवाहनः यक्षैकपिङ्गैलविलश्रीदपुण्यजनेश्वराः

kiṃnareśo vaiśravaṇaḥ paulastyo naravāhanaḥ yakṣaikapiṅgailavilaśrīdapuṇyajaneśvarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्योद्यानं चैत्ररथं पुत्रस्तु नलकूबरः कैलासः स्थानमलका पूर् विमानं तु पुष्पकम्

asyodyānaṃ caitrarathaṃ putrastu nalakūbaraḥ kailāsaḥ sthānamalakā pūr vimānaṃ tu puṣpakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्यात् किंनरः किम्पुरुषस् तुरंगवदनो मयुः निधिर्ना शेवधिर् भेदाः पद्मशङ्खादयो निधेः

syāt kiṃnaraḥ kimpuruṣas turaṃgavadano mayuḥ nidhirnā śevadhir bhedāḥ padmaśaṅkhādayo nidheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महापद्मश्च पद्मश्च शङ्खो मकरकच्छपौ मुकुन्दकुन्दनीलाश्च खर्वश्च निधयो नव

mahāpadmaśca padmaśca śaṅkho makarakacchapau mukundakundanīlāśca kharvaśca nidhayo nava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्योदिवौ द्वे स्त्रियामभ्रं व्योम पुष्करमम्बरम् नभो ऽन्तरिक्षं गगनमनन्तं सुरवर्त्म खम्

dyodivau dve striyāmabhraṃ vyoma puṣkaramambaram nabho 'ntarikṣaṃ gaganamanantaṃ suravartma kham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वियद् विष्णुपदं वा तु पुंस्याकाशविहायसी विहासयो ऽपि नाको ऽपि द्युर् अपि स्यात् तदव्यम्

viyad viṣṇupadaṃ vā tu puṃsyākāśavihāyasī vihāsayo 'pi nāko 'pi dyur api syāt tadavyam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारापथो ऽन्तरिक्षं च मेघाध्वा च महाबिलम् विहायाः शकुने पुंसि गगने पुंनपुंसकम्

tārāpatho 'ntarikṣaṃ ca meghādhvā ca mahābilam vihāyāḥ śakune puṃsi gagane puṃnapuṃsakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिशस्तु ककुभः काष्ठा आशाश्च हरितश्च ताः प्राच्यवाचीप्रतीच्यस् ताः पूर्वदक्षिणपश्चिमाः

diśastu kakubhaḥ kāṣṭhā āśāśca haritaśca tāḥ prācyavācīpratīcyas tāḥ pūrvadakṣiṇapaścimāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तरा दिग् उदीची स्याद् दिश्यं तु त्रिषु दिग्भवे अवाग्भवम् अवाचीनम् उदीचीनम् उदग्भवम्

uttarā dig udīcī syād diśyaṃ tu triṣu digbhave avāgbhavam avācīnam udīcīnam udagbhavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यग्भवं प्रतीचीनं प्राचीनं प्राग्भवं त्रिषु इन्द्रो वह्निः पितृपतिर्नैरृतो वरुणो मरुत्

pratyagbhavaṃ pratīcīnaṃ prācīnaṃ prāgbhavaṃ triṣu indro vahniḥ pitṛpatirnairṛto varuṇo marut

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुबेर ईशः पतयः पूर्वादीनां दिशां क्रमात् रविः शुक्रो महीसानुः स्वर्भानुर्भानुजो विधुः

kubera īśaḥ patayaḥ pūrvādīnāṃ diśāṃ kramāt raviḥ śukro mahīsānuḥ svarbhānurbhānujo vidhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बुधो बृहस्पतिश् चेति दिशां चैव तथा ग्रहाः ऐरावतः पुण्डरीको वामनः कुमुदो ऽञ्जनः

budho bṛhaspatiś ceti diśāṃ caiva tathā grahāḥ airāvataḥ puṇḍarīko vāmanaḥ kumudo 'ñjanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पदन्तः सार्वभौमः सुप्रतीकश्च दिग्गजाः करिण्यो ऽभ्रमुकपिलापिङ्गलानुपमाः क्रमात्

puṣpadantaḥ sārvabhaumaḥ supratīkaśca diggajāḥ kariṇyo 'bhramukapilāpiṅgalānupamāḥ kramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ताम्रकर्णी शुभ्रदन्ती चाङ्गना चाञ्जनावती क्लीबाव्ययं त्व् अपदिशं दिशोर्मध्ये विदिक् स्त्रियाम्

tāmrakarṇī śubhradantī cāṅganā cāñjanāvatī klībāvyayaṃ tv apadiśaṃ diśormadhye vidik striyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभ्यन्तरं त्व् अन्तरालं चक्रवालं तु मण्डलम् अभ्रं मेघो वारिवाहः स्तनयित्नुर्बलाहकः

abhyantaraṃ tv antarālaṃ cakravālaṃ tu maṇḍalam abhraṃ megho vārivāhaḥ stanayitnurbalāhakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धाराधरो जलधरस्तडित्वान् वारिदो ऽम्बुभृत् घनजीमूतमुदिरजलमुग्धामयोनयः

dhārādharo jaladharastaḍitvān vārido 'mbubhṛt ghanajīmūtamudirajalamugdhāmayonayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कादम्बिनी मेघमाला त्रिषु मेघभवे ऽभ्रियम् स्तनितं गर्जितम् मेघनिर्घोषे रसितादि च

kādambinī meghamālā triṣu meghabhave 'bhriyam stanitaṃ garjitam meghanirghoṣe rasitādi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शम्पा शतह्रदाह्रादिन्यैरावत्यः क्षणप्रभा तडित् सौदामनी विद्युच् चञ्चला चपला अपि

śampā śatahradāhrādinyairāvatyaḥ kṣaṇaprabhā taḍit saudāmanī vidyuc cañcalā capalā api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्फूर्जथुर् वज्रनिर्घोषो मेघज्योतिरिरंमदः इन्द्रायुधं शक्रधनुस्तदेव ऋजुरोहितम्

sphūrjathur vajranirghoṣo meghajyotiriraṃmadaḥ indrāyudhaṃ śakradhanustadeva ṛjurohitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृष्टिवर्षं तद्विघाते ऽवग्राहावग्रहौ समौ धारासम्पात आसारः शीकरो ऽम्बुकणाः स्मृताः

vṛṣṭivarṣaṃ tadvighāte 'vagrāhāvagrahau samau dhārāsampāta āsāraḥ śīkaro 'mbukaṇāḥ smṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षोपलस्तु करका मेघच्छन्ने ऽह्नि दुर्दिनम् अन्तर्धा व्यवधा पुंसि त्व् अन्तर्धिर् अपवारणम्

varṣopalastu karakā meghacchanne 'hni durdinam antardhā vyavadhā puṃsi tv antardhir apavāraṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपिधानतिरोधानपिधानाच्छादनानि च हिमांशुश्चन्द्रमाश्चन्द्र इन्दुः कुमुदबान्धवः

apidhānatirodhānapidhānācchādanāni ca himāṃśuścandramāścandra induḥ kumudabāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधुः सुधांशुः शुभ्रांशुरोषधीशो निशापतिः अब्जो जैवातृकः सोमो ग्लौर् मृगाङ्कः कलानिधिः

vidhuḥ sudhāṃśuḥ śubhrāṃśuroṣadhīśo niśāpatiḥ abjo jaivātṛkaḥ somo glaur mṛgāṅkaḥ kalānidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्विजराजः शशधरो नक्षत्रेशः क्षपाकरः कला तु षोडशो भागो बिम्बो ऽस्त्री मण्डलं त्रिषु

dvijarājaḥ śaśadharo nakṣatreśaḥ kṣapākaraḥ kalā tu ṣoḍaśo bhāgo bimbo 'strī maṇḍalaṃ triṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भित्तं शकलखण्डे वा पुंस्यर्धो ऽर्धं समे ऽंशके चन्द्रिका कौमुदी ज्योत्स्ना प्रसादस् तु प्रसन्नता

bhittaṃ śakalakhaṇḍe vā puṃsyardho 'rdhaṃ same 'ṃśake candrikā kaumudī jyotsnā prasādas tu prasannatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलङ्काङ्कौ लाञ्छनं च चिह्नं लक्ष्म च लक्षणम् सुषमा परमा शोभा शोभा कान्तिर् द्युतिश् छविः

kalaṅkāṅkau lāñchanaṃ ca cihnaṃ lakṣma ca lakṣaṇam suṣamā paramā śobhā śobhā kāntir dyutiś chaviḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवश्यायस्तु नीहारस्तुषारस्तुहिनं हिमम् प्रालेयं मिहिका चाथ हिमानी हिमसंहतिः

avaśyāyastu nīhārastuṣārastuhinaṃ himam prāleyaṃ mihikā cātha himānī himasaṃhatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शीतं गुणे तद्वदर्थाः सुषीमः शिशिरो जडः तुषारः शीतलः शीतो हिमः सप्तान्यलिङ्गकाः

śītaṃ guṇe tadvadarthāḥ suṣīmaḥ śiśiro jaḍaḥ tuṣāraḥ śītalaḥ śīto himaḥ saptānyaliṅgakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्रुव औत्तानपादिः स्यात् अगस्त्यः कुम्भसम्भवः मैत्रावरुणिर् अस्यैव लोपामुद्रा सधर्मिणी

dhruva auttānapādiḥ syāt agastyaḥ kumbhasambhavaḥ maitrāvaruṇir asyaiva lopāmudrā sadharmiṇī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्रमृक्षं भं तारा तारकाप्युडु वा स्त्रियाम् दाक्षायिण्यो ऽश्विनीत्यादितारा अश्वयुग् अश्विनी

nakṣatramṛkṣaṃ bhaṃ tārā tārakāpyuḍu vā striyām dākṣāyiṇyo 'śvinītyāditārā aśvayug aśvinī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राधाविशाखा पुष्ये तु सिध्यतिष्यौ श्रविष्ठया समा धनिष्ठाः स्युः प्रोष्ठपदा भाद्रपदाः स्त्रियः

rādhāviśākhā puṣye tu sidhyatiṣyau śraviṣṭhayā samā dhaniṣṭhāḥ syuḥ proṣṭhapadā bhādrapadāḥ striyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृगशीर्षं मृगशिरस्तस्मिन् एवाग्रहायणी इल्वलास्तच्छिरोदेशे तारका निवसन्ति याः

mṛgaśīrṣaṃ mṛgaśirastasmin evāgrahāyaṇī ilvalāstacchirodeśe tārakā nivasanti yāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहस्पतिः सुराचार्यो गीष्पतिर् धिषणो गुरुः जीव आङ्गिरसो वाचस्पतिश् चित्रशिखण्डिजः

bṛhaspatiḥ surācāryo gīṣpatir dhiṣaṇo guruḥ jīva āṅgiraso vācaspatiś citraśikhaṇḍijaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्रो दैत्यगुरुः काव्य उशना भार्गवः कविः अङ्गारकः कुजो भौमो लोहिताङ्गो महीसुतः

śukro daityaguruḥ kāvya uśanā bhārgavaḥ kaviḥ aṅgārakaḥ kujo bhaumo lohitāṅgo mahīsutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रौहिणेयो बुधः सौम्यः समौ सौरिशनैश्चरौ तमस् तु राहुः स्वर्भानुः सैंहिकेयो विधुंतुदः

rauhiṇeyo budhaḥ saumyaḥ samau sauriśanaiścarau tamas tu rāhuḥ svarbhānuḥ saiṃhikeyo vidhuṃtudaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तर्षयो मरीच्यत्रिमुखाश् चित्रशिखण्डिनः राशीनाम् उदयो लग्नं ते तु मेषवृषादयः

saptarṣayo marīcyatrimukhāś citraśikhaṇḍinaḥ rāśīnām udayo lagnaṃ te tu meṣavṛṣādayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूरसूर्यार्यमादित्यद्वादशात्मदिवाकराः भास्कराहस्करब्रध्नप्रभाकरविभाकराः

sūrasūryāryamādityadvādaśātmadivākarāḥ bhāskarāhaskarabradhnaprabhākaravibhākarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भास्वद्विवस्वत्सप्ताश्वहरिदश्वोष्णरश्मयः विकर्तनार्कमार्तण्डमिहिरारुणपूषणः

bhāsvadvivasvatsaptāśvaharidaśvoṣṇaraśmayaḥ vikartanārkamārtaṇḍamihirāruṇapūṣaṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

द्युमणिस्तरणिर्मित्रश्चित्रभानुर्विरोचनः विभावसुर् ग्रहपतिस् त्विषांपतिर् अहर्पतिः

dyumaṇistaraṇirmitraścitrabhānurvirocanaḥ vibhāvasur grahapatis tviṣāṃpatir aharpatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भानुर्हंसः सहस्रांशुस्तपनः सविता रविः पद्माक्षस् तेजसांराशिश् छायानाथस् तमिस्रहा

bhānurhaṃsaḥ sahasrāṃśustapanaḥ savitā raviḥ padmākṣas tejasāṃrāśiś chāyānāthas tamisrahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्लोकबन्धुस्त्रयीतनुः प्रद्योतनो दिनमणिः खद्योतो लोकबान्धवः

karmasākṣī jagaccakṣurlokabandhustrayītanuḥ pradyotano dinamaṇiḥ khadyoto lokabāndhavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.