इनो भगो भामनिधिश् चांशुमाल्य् अञ्जिनीपतिः माठरः पिङ्गलो दण्डश्चण्डांशोः पारिपार्श्विकाः
ino bhago bhāmanidhiś cāṃśumāly añjinīpatiḥ māṭharaḥ piṅgalo daṇḍaścaṇḍāṃśoḥ pāripārśvikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Amarasiṃha: Amarakośa (kāṇḍas 1–2)·1
Amarasiṃha: Amarakośa (kāṇḍas 1–2) 1
सूरसूतो ऽरुणो ऽनूरुः काश्यपिर् गरुडाग्रजः परिवेषस्तुपरिधिरुपसूर्यकमण्डले
sūrasūto 'ruṇo 'nūruḥ kāśyapir garuḍāgrajaḥ pariveṣastuparidhirupasūryakamaṇḍale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरणोस्रमयूखांशुगभस्तिघृणिरश्मयः भानुः करो मरीचिः स्त्रीपुंसयोर् दीधितिः स्त्रियाम्
kiraṇosramayūkhāṃśugabhastighṛṇiraśmayaḥ bhānuḥ karo marīciḥ strīpuṃsayor dīdhitiḥ striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्युः प्रभा रुग् रुचिस् त्विड् भाभाश् छविद्युतिदीप्तयः रोचिः शोचिर् उभे क्लीबे प्रकाशो द्योत आतपः
syuḥ prabhā rug rucis tviḍ bhābhāś chavidyutidīptayaḥ rociḥ śocir ubhe klībe prakāśo dyota ātapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोष्णं कवोष्णं मन्दोष्णं कदुष्णं त्रिषु तद्वति तिग्मं तीक्ष्णं खरं तद्वन् मृगतृष्णा मरीचिका
koṣṇaṃ kavoṣṇaṃ mandoṣṇaṃ kaduṣṇaṃ triṣu tadvati tigmaṃ tīkṣṇaṃ kharaṃ tadvan mṛgatṛṣṇā marīcikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालो दिष्टो ऽप्य् अनेहापि समयो ऽप्य् अथ पक्षतिः प्रतिपद् द्वे इमे स्त्रीत्वे तदाद्यास्तिथयो द्वयोः
kālo diṣṭo 'py anehāpi samayo 'py atha pakṣatiḥ pratipad dve ime strītve tadādyāstithayo dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घस्रो दिनाहनी वा तु क्लीबे दिवसवासरौ प्रत्यूषो ऽहर्मुखं कल्यम् उषःप्रत्युषसी अपि
ghasro dināhanī vā tu klībe divasavāsarau pratyūṣo 'harmukhaṃ kalyam uṣaḥpratyuṣasī api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्युष्टं विभातं द्वे क्लीबे पुंसि गोसर्ग इष्यते प्रभातं च दिनान्ते तु सायं संध्या पितृप्रसूः
vyuṣṭaṃ vibhātaṃ dve klībe puṃsi gosarga iṣyate prabhātaṃ ca dinānte tu sāyaṃ saṃdhyā pitṛprasūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राह्णापराह्णमध्याह्नस् त्रिसंध्यम् अथ शर्वरी निशा निशीथिनी रात्रिस्त्रियामा क्षणदा क्षपा
prāhṇāparāhṇamadhyāhnas trisaṃdhyam atha śarvarī niśā niśīthinī rātristriyāmā kṣaṇadā kṣapā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विभावरीतमस्विन्यौ रजनी यामिनी तमी तमिस्रा तामसी रात्रिर्ज्यौत्स्नी चन्द्रिकयान्विता
vibhāvarītamasvinyau rajanī yāminī tamī tamisrā tāmasī rātrirjyautsnī candrikayānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आगामिवर्तमानाहर्युक्तायां निशि पक्षिणी गणरात्रं निशा बह्व्यः प्रदोषो रजनीमुखम्
āgāmivartamānāharyuktāyāṃ niśi pakṣiṇī gaṇarātraṃ niśā bahvyaḥ pradoṣo rajanīmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्धरात्रनिशीथौ द्वौ द्वौ यामप्रहरौ समौ स पर्वसंधिः प्रतिपत्पञ्चदश्योर् यद् अन्तरम्
ardharātraniśīthau dvau dvau yāmapraharau samau sa parvasaṃdhiḥ pratipatpañcadaśyor yad antaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षान्तौ पञ्चदश्यौ द्वे पौर्णमासी तु पौर्णिमा कलाहीने सानुमतिः पूर्णे राका निशाकरे
pakṣāntau pañcadaśyau dve paurṇamāsī tu paurṇimā kalāhīne sānumatiḥ pūrṇe rākā niśākare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अमावास्या त्व् अमावस्या दर्शः सूर्येन्दुसंगमः सा दृष्टेन्दुः सिनीवाली सा नष्टेन्दुकला कुहूः
amāvāsyā tv amāvasyā darśaḥ sūryendusaṃgamaḥ sā dṛṣṭenduḥ sinīvālī sā naṣṭendukalā kuhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपरागो ग्रहो राहुग्रस्ते त्व् इन्दौ च पूष्णि च सोपप्लवोपरक्तौ द्वौ अग्न्युत्पात उपाहितः
uparāgo graho rāhugraste tv indau ca pūṣṇi ca sopaplavoparaktau dvau agnyutpāta upāhitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकयोक्त्या पुष्पवन्तौ दिवाकरनिशाकरौ अष्टादश निमेषास्तु काष्ठा त्रिंशत् तु ताः कला
ekayoktyā puṣpavantau divākaraniśākarau aṣṭādaśa nimeṣāstu kāṣṭhā triṃśat tu tāḥ kalā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तास्तु त्रिंशत् क्षणस्ते तु मुहूर्तो द्वादशास्त्रियाम् ते तु त्रिंशदहोरात्रः पक्षस्ते दशपञ्च च
tāstu triṃśat kṣaṇaste tu muhūrto dvādaśāstriyām te tu triṃśadahorātraḥ pakṣaste daśapañca ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पक्षौ पूर्वापरौ शुक्लकृष्णौ मासस्तु ताव् उभौ द्वौ द्वौ मार्गादि मासौ स्यादृतुस्तैरयनं त्रिभिः
pakṣau pūrvāparau śuklakṛṣṇau māsastu tāv ubhau dvau dvau mārgādi māsau syādṛtustairayanaṃ tribhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अयने द्वे गतिरुदग्दक्षिणार्कस्य वत्सरः समरात्रिदिवे काले विषुवद्विषुवं च तत्
ayane dve gatirudagdakṣiṇārkasya vatsaraḥ samarātridive kāle viṣuvadviṣuvaṃ ca tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुष्पयुक्ता पौर्णमासी पौषी मासे तु यत्र सा नाम्ना स पौषो माघाद्याश् चैवम् एकादशापरे
puṣpayuktā paurṇamāsī pauṣī māse tu yatra sā nāmnā sa pauṣo māghādyāś caivam ekādaśāpare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मार्गशीर्षे सहा मार्ग आग्रहायणिकश्च सः पौषे तैषसहस्यौ द्वौ तपा माघे ऽथ फाल्गुने
mārgaśīrṣe sahā mārga āgrahāyaṇikaśca saḥ pauṣe taiṣasahasyau dvau tapā māghe 'tha phālgune
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात्तपस्यः फाल्गुनिकः स्याच्चैत्रे चैत्रिको मधुः वैशाखे माधवो राधो ज्येष्ठे शुक्रः शुचिस्त्वयम्
syāttapasyaḥ phālgunikaḥ syāccaitre caitriko madhuḥ vaiśākhe mādhavo rādho jyeṣṭhe śukraḥ śucistvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आषाढे श्रावणे तु स्यान्नभाः श्रावणिकश्च सः स्युर् नभस्यप्रौष्ठपदभाद्रभाद्रपदाः समाः
āṣāḍhe śrāvaṇe tu syānnabhāḥ śrāvaṇikaśca saḥ syur nabhasyaprauṣṭhapadabhādrabhādrapadāḥ samāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यादाश्विन इषो ऽप्याश्वयुजो ऽपि स्यात्तुकार्तिके बाहुलोर्जौ कार्तिकिको हेमन्तः शिशिरो ऽस्त्रियाम्
syādāśvina iṣo 'pyāśvayujo 'pi syāttukārtike bāhulorjau kārtikiko hemantaḥ śiśiro 'striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसन्ते पुष्पसमयः सुरभिर्ग्रीष्म ऊष्मकः निदाघ उष्णोपगम उष्ण ऊष्मागमस् तपः
vasante puṣpasamayaḥ surabhirgrīṣma ūṣmakaḥ nidāgha uṣṇopagama uṣṇa ūṣmāgamas tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियां प्रावृट् स्त्रियां भूम्नि वर्षा अथ शरत्स्त्रियाम् षडमी ऋतवः पुंसि मार्गादीनां युगैः क्रमात्
striyāṃ prāvṛṭ striyāṃ bhūmni varṣā atha śaratstriyām ṣaḍamī ṛtavaḥ puṃsi mārgādīnāṃ yugaiḥ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवत्सरो वत्सरो ऽब्दो हायनो ऽस्त्री शरत्समाः मासेन स्यादहोरात्रः पैत्रो वर्षेण दैवतः
saṃvatsaro vatsaro 'bdo hāyano 'strī śaratsamāḥ māsena syādahorātraḥ paitro varṣeṇa daivataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवे युगसहस्रे द्वे ब्राह्मः कल्पौ तु तौ नॄणाम् मन्वन्तरं तु दिव्यानां युगानामेकसप्ततिः
daive yugasahasre dve brāhmaḥ kalpau tu tau nṝṇām manvantaraṃ tu divyānāṃ yugānāmekasaptatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवर्तः प्रलयः कल्पः क्षयः कल्पान्त इत्यपि अस्त्री पङ्कं पुमान्पाप्मा पापं किल्बिषकल्मषम्
saṃvartaḥ pralayaḥ kalpaḥ kṣayaḥ kalpānta ityapi astrī paṅkaṃ pumānpāpmā pāpaṃ kilbiṣakalmaṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलुषं वृजिनैनो ऽघमंहो दुरितदुष्कृतम् स्याद्धर्ममस्त्रियां पुण्यश्रेयसी सुकृतं वृषः
kaluṣaṃ vṛjinaino 'ghamaṃho duritaduṣkṛtam syāddharmamastriyāṃ puṇyaśreyasī sukṛtaṃ vṛṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुत्प्रीतिः प्रमदो हर्षः प्रमोदामोदसम्मदाः स्यादानन्दथुरानन्दः शर्मशातसुखानि च
mutprītiḥ pramado harṣaḥ pramodāmodasammadāḥ syādānandathurānandaḥ śarmaśātasukhāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वः श्रेयसं शिवं भद्रं कल्याणं मङ्गलं शुभम् भावुकं भविकं भव्यं कुशलं क्षेममस्त्रियाम्
śvaḥ śreyasaṃ śivaṃ bhadraṃ kalyāṇaṃ maṅgalaṃ śubham bhāvukaṃ bhavikaṃ bhavyaṃ kuśalaṃ kṣemamastriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्तं चाथ त्रिषु द्रव्ये पापं पुण्यं सुखादि च मतल्लिका मचर्चिका प्रकाण्डमुद्धतल्लजौ
śastaṃ cātha triṣu dravye pāpaṃ puṇyaṃ sukhādi ca matallikā macarcikā prakāṇḍamuddhatallajau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रशस्तवाचकान्य् अमून्य् अयः शुभावहो विधिः दैवं दिष्टं भागधेयं भाग्यं स्त्री नियतिर्विधिः
praśastavācakāny amūny ayaḥ śubhāvaho vidhiḥ daivaṃ diṣṭaṃ bhāgadheyaṃ bhāgyaṃ strī niyatirvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेतुर् ना कारणं बीजं निदानं त्व् आदिकारणम् क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः प्रधानं प्रकृतिः स्त्रियाम्
hetur nā kāraṇaṃ bījaṃ nidānaṃ tv ādikāraṇam kṣetrajña ātmā puruṣaḥ pradhānaṃ prakṛtiḥ striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशेषः कालिको ऽवस्था गुणाः सत्त्वं रजस्तमः जनुर्जननजन्मानि जनिरुत्पत्तिरुद्भवः
viśeṣaḥ kāliko 'vasthā guṇāḥ sattvaṃ rajastamaḥ janurjananajanmāni janirutpattirudbhavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणी तु चेतनो जन्मी जन्तुजन्युशरीरिणः जातिर्जातं च सामान्यं व्यक्तिस्तु पृथगात्मता
prāṇī tu cetano janmī jantujanyuśarīriṇaḥ jātirjātaṃ ca sāmānyaṃ vyaktistu pṛthagātmatā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चित्तं तु चेतो हृदयं स्वान्तं हृन्मानसं मनः बुद्धिर्मनीषा धिषणा धीः प्रज्ञा शेमुषी मतिः
cittaṃ tu ceto hṛdayaṃ svāntaṃ hṛnmānasaṃ manaḥ buddhirmanīṣā dhiṣaṇā dhīḥ prajñā śemuṣī matiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रेक्षोपलब्धिश् चित् संवित् प्रतिपज् ज्ञप्तिचेतनाः धीर् धारणावती मेधा संकल्पः कर्म मानसम्
prekṣopalabdhiś cit saṃvit pratipaj jñapticetanāḥ dhīr dhāraṇāvatī medhā saṃkalpaḥ karma mānasam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवधानं समाधानं प्रणिधानम् तथैव च चित्ताभोगो मनस्कारश्चर्चा संख्या विचारणा
avadhānaṃ samādhānaṃ praṇidhānam tathaiva ca cittābhogo manaskāraścarcā saṃkhyā vicāraṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विमर्शो भावना चैव वासना च निगद्यते अध्याहारस्तर्क ऊहो विचिकित्सा तु संशयः
vimarśo bhāvanā caiva vāsanā ca nigadyate adhyāhārastarka ūho vicikitsā tu saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदेहद्वापरौ चाथ समौ निर्णयनिश्चयौ मिथ्यादृष्टिर् नास्तिकता व्यापादो द्रोहचिन्तनम्
saṃdehadvāparau cātha samau nirṇayaniścayau mithyādṛṣṭir nāstikatā vyāpādo drohacintanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समौ सिद्धान्तराद्धान्तौ भ्रान्तिर् मिथ्यामतिर् भ्रमः संविद् आगूः प्रतिज्ञानं नियमाश्रवसंश्रवाः
samau siddhāntarāddhāntau bhrāntir mithyāmatir bhramaḥ saṃvid āgūḥ pratijñānaṃ niyamāśravasaṃśravāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गीकाराभ्युपगमप्रतिश्रवसमाधयः मोक्षे धीर् ज्ञानम् अन्यत्र विज्ञानं शिल्पशास्त्रयोः
aṅgīkārābhyupagamapratiśravasamādhayaḥ mokṣe dhīr jñānam anyatra vijñānaṃ śilpaśāstrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तिः कैवल्यनिर्वाणश्रेयोनिःश्रेयसामृतम् मोक्षो ऽपवर्गो ऽथाज्ञानम् अविद्याहंमतिः स्त्रियाम्
muktiḥ kaivalyanirvāṇaśreyoniḥśreyasāmṛtam mokṣo 'pavargo 'thājñānam avidyāhaṃmatiḥ striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपं शब्दो गन्धरसस्पर्शाश्च विषया अमी गोचरा इन्द्रियार्थाश्च हृषीकं विषयीन्द्रियम्
rūpaṃ śabdo gandharasasparśāśca viṣayā amī gocarā indriyārthāśca hṛṣīkaṃ viṣayīndriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मेन्द्रियं तु पाय्वादि मनोनेत्रादि धीन्द्रियम् तुवरस् तु कषायो ऽस्त्री मधुरो लवणः कटुः
karmendriyaṃ tu pāyvādi manonetrādi dhīndriyam tuvaras tu kaṣāyo 'strī madhuro lavaṇaḥ kaṭuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिक्तो ऽम्लश्च रसाः पुंसि तद्वत्सु षडमी त्रिषु विमर्दोत्थे परिमलो गन्धे जनमनोहरे
tikto 'mlaśca rasāḥ puṃsi tadvatsu ṣaḍamī triṣu vimardotthe parimalo gandhe janamanohare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमोदः सो ऽतिनिर्हारी वाच्यलिङ्गत्वम् आगुणात् समाकर्षी तु निर्हारी सुरभिर्घ्राणतर्पणः
āmodaḥ so 'tinirhārī vācyaliṅgatvam āguṇāt samākarṣī tu nirhārī surabhirghrāṇatarpaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्टगन्धः सुगन्धिः स्यादामोदी मुखवासनः पूतिगन्धस्तु दुर्गन्धो विस्रं स्यादामगन्धि यत्
iṣṭagandhaḥ sugandhiḥ syādāmodī mukhavāsanaḥ pūtigandhastu durgandho visraṃ syādāmagandhi yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लशुभ्रशुचिश्वेतविशदश्येतपाण्डराः अवदातः सितो गौरो ऽवलक्षो धवलो ऽर्जुनः
śuklaśubhraśuciśvetaviśadaśyetapāṇḍarāḥ avadātaḥ sito gauro 'valakṣo dhavalo 'rjunaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिणः पाण्डुरः पाण्डुरीषत्पाण्डुस्तु धूसरः कृष्णे नीलासितश्यामकालश्यामलमेचकाः
hariṇaḥ pāṇḍuraḥ pāṇḍurīṣatpāṇḍustu dhūsaraḥ kṛṣṇe nīlāsitaśyāmakālaśyāmalamecakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतो गौरो हरिद्राभः पलाशो हरितो हरित् लोहितो रोहितो रक्तः शोणः कोकनदच्छविः
pīto gauro haridrābhaḥ palāśo harito harit lohito rohito raktaḥ śoṇaḥ kokanadacchaviḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्यक्तरागस्त्वरुणः श्वेतरक्तस्तु पाटलः श्यावः स्यात्कपिशो धूम्रधूमलौ कृष्णलोहिते
avyaktarāgastvaruṇaḥ śvetaraktastu pāṭalaḥ śyāvaḥ syātkapiśo dhūmradhūmalau kṛṣṇalohite
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कडारः कपिलः पिङ्गपिशङ्गौ कद्रुपिङ्गलौ चित्रं किर्मीरकल्माषशबलैताश्च कर्बुरे
kaḍāraḥ kapilaḥ piṅgapiśaṅgau kadrupiṅgalau citraṃ kirmīrakalmāṣaśabalaitāśca karbure
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणे शुक्लादयः पुंसि गुणिलिङ्गास्तु तद्वति ब्राह्मी तु भारती भाषा गीर् वाग् वाणी सरस्वती
guṇe śuklādayaḥ puṃsi guṇiliṅgāstu tadvati brāhmī tu bhāratī bhāṣā gīr vāg vāṇī sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याहार उक्तिर् लपितं भाषितं वचनं वचः अपभ्रंशो ऽपशब्दः स्याच्छास्त्रे शब्दस्तु वाचकः
vyāhāra uktir lapitaṃ bhāṣitaṃ vacanaṃ vacaḥ apabhraṃśo 'paśabdaḥ syācchāstre śabdastu vācakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिङ् सुबन्तचयो वाक्यं क्रिया वा कारकान्विता श्रुतिः स्त्री वेद आम्नायस्त्रयी धर्मस्तु तद्विधिः
tiṅ subantacayo vākyaṃ kriyā vā kārakānvitā śrutiḥ strī veda āmnāyastrayī dharmastu tadvidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रियामृक् सामयजुषी इति वेदास्त्रयस्त्रयी शिक्षेत्यादि श्रुतेर् अङ्गम् ॐकारप्रणवौ समौ
striyāmṛk sāmayajuṣī iti vedāstrayastrayī śikṣetyādi śruter aṅgam oṃkārapraṇavau samau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इतिहासः पुरावृत्तम् उदात्ताद्यास् त्रयः स्वराः आन्वीक्षिकी दण्डनीतिस्तर्कविद्यार्थशास्त्रयोः
itihāsaḥ purāvṛttam udāttādyās trayaḥ svarāḥ ānvīkṣikī daṇḍanītistarkavidyārthaśāstrayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आख्यायिकोपलब्धार्था पुराणं पञ्चलक्षणम् प्रबन्धकल्पना कथा प्रवह्लिका प्रहेलिका
ākhyāyikopalabdhārthā purāṇaṃ pañcalakṣaṇam prabandhakalpanā kathā pravahlikā prahelikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्मृतिस्तु धर्मसंहिता समाहृतिस्तु संग्रहः समस्या तु समासार्था किंवदन्ती जनश्रुतिः
smṛtistu dharmasaṃhitā samāhṛtistu saṃgrahaḥ samasyā tu samāsārthā kiṃvadantī janaśrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वार्त्ता प्रवृत्तिर्वृत्तान्त उदन्तः स्यादथाह्वयः आख्याह्वे अभिधानं च नामधेयं च नाम च
vārttā pravṛttirvṛttānta udantaḥ syādathāhvayaḥ ākhyāhve abhidhānaṃ ca nāmadheyaṃ ca nāma ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हूतिराकारणाह्वानं संहूतिर्बहुभिः कृता विवादो व्यवहारः स्यादुपन्यासस्तु वाङ्मुखम्
hūtirākāraṇāhvānaṃ saṃhūtirbahubhiḥ kṛtā vivādo vyavahāraḥ syādupanyāsastu vāṅmukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपोद्घात उदाहारः शपनं शपथः पुमान् प्रश्नो ऽनुयोगः पृच्छा च प्रतिवाक्योत्तरे समे
upodghāta udāhāraḥ śapanaṃ śapathaḥ pumān praśno 'nuyogaḥ pṛcchā ca prativākyottare same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मिथ्याभियोगो ऽभ्याख्यानमथ मिथ्याभिशंसनम् अभिशापः प्रणादस्तु शब्दः स्यादनुरागजः
mithyābhiyogo 'bhyākhyānamatha mithyābhiśaṃsanam abhiśāpaḥ praṇādastu śabdaḥ syādanurāgajaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यशः कीर्तिः समज्ञा च स्तवः स्तोत्रं स्तुतिर्नुतिः आम्रेडितं द्विस्त्रिरुक्तमुच्चैर्घुष्टं तु घोषणा
yaśaḥ kīrtiḥ samajñā ca stavaḥ stotraṃ stutirnutiḥ āmreḍitaṃ dvistriruktamuccairghuṣṭaṃ tu ghoṣaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकुः स्त्रियां विकारो यः शोकभीत्यादिभिर्ध्वनेः अवर्णाक्षेपनिर्वादपरीवादापवादवत्
kākuḥ striyāṃ vikāro yaḥ śokabhītyādibhirdhvaneḥ avarṇākṣepanirvādaparīvādāpavādavat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपक्रोशो जुगुप्सा च कुत्सा निन्दा च गर्हणे पारुष्यमतिवादः स्याद् भर्त्सनं त्व् अपकारगीः
upakrośo jugupsā ca kutsā nindā ca garhaṇe pāruṣyamativādaḥ syād bhartsanaṃ tv apakāragīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः सनिन्द उपालम्भस्तत्र स्यात्परिभाषणम् तत्र त्व् आक्षारणा यः स्यादाक्रोशो मैथुनं प्रति
yaḥ saninda upālambhastatra syātparibhāṣaṇam tatra tv ākṣāraṇā yaḥ syādākrośo maithunaṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्याद् आभाषणम् आलापः प्रलापो ऽनर्थकं वचः अनुलापो मुहुर्भाषा विलापः परिदेवनम्
syād ābhāṣaṇam ālāpaḥ pralāpo 'narthakaṃ vacaḥ anulāpo muhurbhāṣā vilāpaḥ paridevanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्रलापो विरोधोक्तिः संलापो भाषणं मिथः सुप्रलापः सुवचनम् अपलापस् तु निह्नवः
vipralāpo virodhoktiḥ saṃlāpo bhāṣaṇaṃ mithaḥ supralāpaḥ suvacanam apalāpas tu nihnavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चोद्यम् आक्षेपाभियोगौ शापाक्रोशौ दुरेषणा अस्त्री चाटु चटु श्लाघा प्रेम्णा मिथ्याविकत्थनम्
codyam ākṣepābhiyogau śāpākrośau dureṣaṇā astrī cāṭu caṭu ślāghā premṇā mithyāvikatthanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संदेशवाग्वाचिकं स्याद् वाग्भेदास्तु त्रिषूत्तरे रुशती वाग् अकल्याणी स्यात्कल्या तु शुभात्मिका
saṃdeśavāgvācikaṃ syād vāgbhedāstu triṣūttare ruśatī vāg akalyāṇī syātkalyā tu śubhātmikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यर्थमधुरं सान्त्वं संगतं हृदयंगमम् निष्ठुरं परुषं ग्राम्यमश्लीलं सूनृतं प्रिये
atyarthamadhuraṃ sāntvaṃ saṃgataṃ hṛdayaṃgamam niṣṭhuraṃ paruṣaṃ grāmyamaślīlaṃ sūnṛtaṃ priye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्ये ऽथ संकुलक्लिष्टे परस्परपराहते लुप्तवर्णपदं ग्रस्तं निरस्तं त्वरितोदितम्
satye 'tha saṃkulakliṣṭe parasparaparāhate luptavarṇapadaṃ grastaṃ nirastaṃ tvaritoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जम्बूकृतं सनिष्ठीवम् अबद्धं स्यादनर्थकम् अनक्षरमवाच्यं स्यादाहतं तु मृषार्थकम्
jambūkṛtaṃ saniṣṭhīvam abaddhaṃ syādanarthakam anakṣaramavācyaṃ syādāhataṃ tu mṛṣārthakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोल्लुठनं तु सोत्प्रासं मणितं रतिकूजितम् श्राव्यं हृद्यं मनोहारि विस्पष्टं प्रकटोदितम्
solluṭhanaṃ tu sotprāsaṃ maṇitaṃ ratikūjitam śrāvyaṃ hṛdyaṃ manohāri vispaṣṭaṃ prakaṭoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ म्लिष्टमविस्पष्टं वितथं त्व् अनृतं वचः सत्यं तथ्यमृतं सम्यगमूनि त्रिषु तद्वति
atha mliṣṭamavispaṣṭaṃ vitathaṃ tv anṛtaṃ vacaḥ satyaṃ tathyamṛtaṃ samyagamūni triṣu tadvati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शब्दे निनादनिनदध्वनिध्वानरवस्वनाः स्वाननिर्घोषनिर्ह्रादनादनिस्वाननिस्वनाः
śabde ninādaninadadhvanidhvānaravasvanāḥ svānanirghoṣanirhrādanādanisvānanisvanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरवारावसंरावविरावा अथ मर्मरः स्वनिते वस्त्रपर्णानां भूषणानां तु शिञ्जितम्
āravārāvasaṃrāvavirāvā atha marmaraḥ svanite vastraparṇānāṃ bhūṣaṇānāṃ tu śiñjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निक्वाणो निक्वणः क्वाणः क्वणः क्वणनमित्यपि वीणायाः क्वणिते प्रादेः प्रक्वाणप्रक्वणादयः
nikvāṇo nikvaṇaḥ kvāṇaḥ kvaṇaḥ kvaṇanamityapi vīṇāyāḥ kvaṇite prādeḥ prakvāṇaprakvaṇādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोलाहलः कलकलस् तिरश्चां वाशितं रुतम् स्त्री प्रतिश्रुत्प्रतिध्वाने गीतं गानमिमे समे
kolāhalaḥ kalakalas tiraścāṃ vāśitaṃ rutam strī pratiśrutpratidhvāne gītaṃ gānamime same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निषादर्षभगान्धारषड्जमध्यमधैवताः पञ्चमश् चेत्य् अमी सप्त तन्त्रीकण्ठोत्थिताः स्वराः
niṣādarṣabhagāndhāraṣaḍjamadhyamadhaivatāḥ pañcamaś cety amī sapta tantrīkaṇṭhotthitāḥ svarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकली तु कले सूक्ष्मे ध्वनी तु मधुरास्फुटे कलो मन्द्रस्तु गम्भीरे तारो ऽत्युच्चैस्त्रयस्त्रिषु
kākalī tu kale sūkṣme dhvanī tu madhurāsphuṭe kalo mandrastu gambhīre tāro 'tyuccaistrayastriṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नॄणाम् उरसि मध्यस्थो द्वाविंशतिविधो ध्वनिः स मन्द्रः कण्ठमध्यस्थस्तारः शिरसि गीयते
nṝṇām urasi madhyastho dvāviṃśatividho dhvaniḥ sa mandraḥ kaṇṭhamadhyasthastāraḥ śirasi gīyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समन्वितलयस्त्वेकतालो वीणा तु वल्लकी त्रिपञ्ची सा तु तन्त्रीभिः सप्तभिः परिवादिनी
samanvitalayastvekatālo vīṇā tu vallakī tripañcī sā tu tantrībhiḥ saptabhiḥ parivādinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततं वीणादिकं वाद्यमानद्धं मुरजादिकम् वंशादिकं तु सुषिरं कांस्यतालादिकं घनम्
tataṃ vīṇādikaṃ vādyamānaddhaṃ murajādikam vaṃśādikaṃ tu suṣiraṃ kāṃsyatālādikaṃ ghanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्विधमिदं वाद्यं वादित्रातोद्यनामकम् मृदङ्गा मुरजा भेदास् त्व् अङ्क्यालिङ्ग्योर्ध्वकास् त्रयः
caturvidhamidaṃ vādyaṃ vāditrātodyanāmakam mṛdaṅgā murajā bhedās tv aṅkyāliṅgyordhvakās trayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्याद् यशःपटहो ढक्का भेरी स्त्री दुन्दुभिः पुमान् आनकः पटहो ऽस्त्री स्यात् कोणो वीणादि वादनम्
syād yaśaḥpaṭaho ḍhakkā bherī strī dundubhiḥ pumān ānakaḥ paṭaho 'strī syāt koṇo vīṇādi vādanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीणादण्डः प्रवालः स्यात् ककुभस्तु प्रसेवकः कोलम्बकस्तु कायो ऽस्या उपनाहो निबन्धनम्
vīṇādaṇḍaḥ pravālaḥ syāt kakubhastu prasevakaḥ kolambakastu kāyo 'syā upanāho nibandhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाद्यप्रभेदा डमरुमड्डुडिण्डिमझर्झराः मर्दलः पणवो ऽन्ये च नर्तकीलासिके समे
vādyaprabhedā ḍamarumaḍḍuḍiṇḍimajharjharāḥ mardalaḥ paṇavo 'nye ca nartakīlāsike same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विलम्बितं द्रुतं मध्यं तत्त्वमोघो घनं क्रमात् तालः कालक्रियामानं लयः साम्यम् अथास्त्रियाम्
vilambitaṃ drutaṃ madhyaṃ tattvamogho ghanaṃ kramāt tālaḥ kālakriyāmānaṃ layaḥ sāmyam athāstriyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताण्डवं नटनं नाट्यं लास्यं नृत्यं च नर्तने तौर्यत्रिकं नृत्यगीतवाद्यं नाट्यमिदं त्रयम्
tāṇḍavaṃ naṭanaṃ nāṭyaṃ lāsyaṃ nṛtyaṃ ca nartane tauryatrikaṃ nṛtyagītavādyaṃ nāṭyamidaṃ trayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रकुंसश् च भ्रुकुंसश् च भ्रूकुंसश्चेति नर्तकः स्त्रीवेषधारी पुरुषो नाट्योक्तौ गणिकाज्जुका
bhrakuṃsaś ca bhrukuṃsaś ca bhrūkuṃsaśceti nartakaḥ strīveṣadhārī puruṣo nāṭyoktau gaṇikājjukā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगिनीपतिर् आबुत्तो भावो विद्वानथावुकः जनको युवराजस्तु कुमारो भर्तृदारकः
bhaginīpatir ābutto bhāvo vidvānathāvukaḥ janako yuvarājastu kumāro bhartṛdārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा भट्टारको देवस्तत्सुता भर्तृदारिका देवी कृताभिषेकायामितरासु तु भट्टिनी
rājā bhaṭṭārako devastatsutā bhartṛdārikā devī kṛtābhiṣekāyāmitarāsu tu bhaṭṭinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्रह्मण्यम् अवध्योक्तौ राजश्यालस् तु राष्ट्रियः अम्बा माताथ बाला स्याद्वासूरार्यस्तु मारिषः
abrahmaṇyam avadhyoktau rājaśyālas tu rāṣṭriyaḥ ambā mātātha bālā syādvāsūrāryastu māriṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्तिका भगिनी ज्येष्ठा निष्ठानिर्वहणे समे हण्डे हञ्जे हलाह्वाने नीचां चेटीं सखीं प्रति
attikā bhaginī jyeṣṭhā niṣṭhānirvahaṇe same haṇḍe hañje halāhvāne nīcāṃ ceṭīṃ sakhīṃ prati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गहारो ऽङ्गविक्षेपो व्यञ्जकाभिनयौ समौ निर्वृत्ते त्व् अङ्गसत्त्वाभ्यां द्वे त्रिष्वाङ्गिकसात्त्विके
aṅgahāro 'ṅgavikṣepo vyañjakābhinayau samau nirvṛtte tv aṅgasattvābhyāṃ dve triṣvāṅgikasāttvike
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गारवीरकरुणाद्भुतहास्यभयानकाः बीभत्सरौद्रौ च रसाः शृङ्गारः शुचिरुज्ज्वलः
śṛṅgāravīrakaruṇādbhutahāsyabhayānakāḥ bībhatsaraudrau ca rasāḥ śṛṅgāraḥ śucirujjvalaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्साहवर्धनो वीरः कारुण्यं करुणा घृणा कृपा दयानुकम्पा स्यादनुक्रोशो ऽप्यथो हसः
utsāhavardhano vīraḥ kāruṇyaṃ karuṇā ghṛṇā kṛpā dayānukampā syādanukrośo 'pyatho hasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हासो हास्यं च बीभत्सं विकृतं त्रिष्विदं द्वयम् विस्मयो ऽद्भुतमाश्चर्यं चित्रमप्यथ भैरवम्
hāso hāsyaṃ ca bībhatsaṃ vikṛtaṃ triṣvidaṃ dvayam vismayo 'dbhutamāścaryaṃ citramapyatha bhairavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुणं भीषणं भीष्मं घोरं भीमं भयानकम् भयङ्करं प्रतिभयं रौद्रं तूग्रममी त्रिषु
dāruṇaṃ bhīṣaṇaṃ bhīṣmaṃ ghoraṃ bhīmaṃ bhayānakam bhayaṅkaraṃ pratibhayaṃ raudraṃ tūgramamī triṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्दश दरस् त्रासो भीतिर् भीः साध्वसं भयम् विकारो मानसो भावो ऽनुभावो भावबोधकः
caturdaśa daras trāso bhītir bhīḥ sādhvasaṃ bhayam vikāro mānaso bhāvo 'nubhāvo bhāvabodhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्वो ऽभिमानो ऽहंकारो मानश् चित्तसमुन्नतिः दर्पो ऽवलोको ऽवष्टम्भश् चित्तोद्रेकः स्मयो मदः
garvo 'bhimāno 'haṃkāro mānaś cittasamunnatiḥ darpo 'valoko 'vaṣṭambhaś cittodrekaḥ smayo madaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनादरः परिभवः परीभावस् तिरस्क्रिया रीढावमाननावज्ञावहेलनम् असूर्क्षणम्
anādaraḥ paribhavaḥ parībhāvas tiraskriyā rīḍhāvamānanāvajñāvahelanam asūrkṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्दाक्षं ह्रीस्त्रपा व्रीडा लज्जा सापत्रपान्यतः क्षान्तिस्तितिक्षाभिध्या तु परस्य विषये स्पृहा
mandākṣaṃ hrīstrapā vrīḍā lajjā sāpatrapānyataḥ kṣāntistitikṣābhidhyā tu parasya viṣaye spṛhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षान्तिरीर्ष्यासूया तु दोषारोपो गुणेष्व् अपि वैरं विरोधो विद्वेषो मन्युशोकौ तु शुक् स्त्रियाम्
akṣāntirīrṣyāsūyā tu doṣāropo guṇeṣv api vairaṃ virodho vidveṣo manyuśokau tu śuk striyām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पश्चात्तापो ऽनुतापश् च विप्रतीसार इत्यपि कोपक्रोधामर्षरोषप्रतिघा रुट्क्रुधौ स्त्रियौ
paścāttāpo 'nutāpaś ca vipratīsāra ityapi kopakrodhāmarṣaroṣapratighā ruṭkrudhau striyau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुचौ तु चरिते शीलमुन्मादश्चित्तविभ्रमः प्रेमा ना प्रियता हार्दं प्रेमस्नेहो ऽथ दोहदम्
śucau tu carite śīlamunmādaścittavibhramaḥ premā nā priyatā hārdaṃ premasneho 'tha dohadam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इच्छा काङ्क्षा स्पृहेहा तृड् वाञ्छा लिप्सा मनोरथः कामो ऽभिलाषस्तर्षश्च सो ऽत्यर्थं लालसा द्वयोः
icchā kāṅkṣā spṛhehā tṛḍ vāñchā lipsā manorathaḥ kāmo 'bhilāṣastarṣaśca so 'tyarthaṃ lālasā dvayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपाधिर् ना धर्मचिन्ता पुंस्याधिर्मानसी व्यथा स्याच् चिन्ता स्मृतिराध्यानमुत्कण्ठोत्कलिके समे
upādhir nā dharmacintā puṃsyādhirmānasī vyathā syāc cintā smṛtirādhyānamutkaṇṭhotkalike same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्साहो ऽध्यवसायः स्यात् स वीर्यम् अतिशक्तिभाक् कपटो ऽस्त्री व्याजदम्भोपधयश् छद्मकैतवे
utsāho 'dhyavasāyaḥ syāt sa vīryam atiśaktibhāk kapaṭo 'strī vyājadambhopadhayaś chadmakaitave
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुसृतिर्निकृतिः शाठ्यं प्रमादो ऽनवधानता कौतूहलं कौतुकं च कुतुकं च कुतूहलम्
kusṛtirnikṛtiḥ śāṭhyaṃ pramādo 'navadhānatā kautūhalaṃ kautukaṃ ca kutukaṃ ca kutūhalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीणां विलासबिब्बोकविभ्रमा ललितं तथा हेला लीलेत्यमी हावाः क्रियाः शृङ्गारभावजाः
strīṇāṃ vilāsabibbokavibhramā lalitaṃ tathā helā līletyamī hāvāḥ kriyāḥ śṛṅgārabhāvajāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रवकेलिपरीहासाः क्रीडा लीला च नर्म च व्याजो ऽपदेशो लक्ष्यं च क्रीडा खेला च कूर्दनम्
dravakeliparīhāsāḥ krīḍā līlā ca narma ca vyājo 'padeśo lakṣyaṃ ca krīḍā khelā ca kūrdanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
घर्मो निदाघः स्वेदः स्यात्प्रलयो नष्टचेष्टता अवहित्थाकारगुप्तिः समौ संवेगसम्भ्रमौ
gharmo nidāghaḥ svedaḥ syātpralayo naṣṭaceṣṭatā avahitthākāraguptiḥ samau saṃvegasambhramau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यादाच्छुरितकं हासः सोत्प्रासः स मनाक् स्मितम् मध्यमः स्याद्विहसितं रोमाञ्चो रोमहर्षणम्
syādācchuritakaṃ hāsaḥ sotprāsaḥ sa manāk smitam madhyamaḥ syādvihasitaṃ romāñco romaharṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रन्दितं रुदितम् क्रुष्टं जृम्भस्तु त्रिषु जृम्भणम् विप्रलम्भो विसंवादो रिङ्गणं स्खलनं समे
kranditaṃ ruditam kruṣṭaṃ jṛmbhastu triṣu jṛmbhaṇam vipralambho visaṃvādo riṅgaṇaṃ skhalanaṃ same
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.