Library·Abhinavagupta: Tantraloka·10

Abhinavagupta: Tantraloka 10

भूततत्त्वाभिधानानां य्ॐ शो धिष्ठेय उच्यते । पिण्डस्थमिति तं प्राहुरिति श्रीमालिनीमते ॥ २४१

bhūtatattvābhidhānānāṃ yoṃ śo dhiṣṭheya ucyate / piṇḍasthamiti taṃ prāhuriti śrīmālinīmate // 241

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लौकिकी जाग्रदित्येषा संज्ञा पिण्डस्थमित्यपि । योगिनां योगसिद्ध्यर्थं संज्ञेयं परिभाष्यते ॥ २४२

laukikī jāgradityeṣā saṃjñā piṇḍasthamityapi / yogināṃ yogasiddhyarthaṃ saṃjñeyaṃ paribhāṣyate // 242

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्ठेयसमापत्तिमध्यासीनस्य योगिनः । तादात्म्यं किल पिण्डस्थं मितं पिण्डं हि पिण्डितम् ॥ २४३

adhiṣṭheyasamāpattimadhyāsīnasya yoginaḥ / tādātmyaṃ kila piṇḍasthaṃ mitaṃ piṇḍaṃ hi piṇḍitam // 243

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसंख्यानैकरूढानां ज्ञानिनां तु तदुच्यते । सर्वतोभद्रमापूर्णं सर्वतो वेद्यसत्तया ॥ २४४

prasaṃkhyānaikarūḍhānāṃ jñānināṃ tu taducyate / sarvatobhadramāpūrṇaṃ sarvato vedyasattayā // 244

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वसत्तासमापूर्ण विश्वं पश्येद्यतो यतः । ज्ञानी ततस्ततः संवित्तत्वमस्य प्रकाशते ॥ २४५

sarvasattāsamāpūrṇa viśvaṃ paśyedyato yataḥ / jñānī tatastataḥ saṃvittatvamasya prakāśate // 245

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकयोगप्रसंख्यानत्रैरूप्यवशतः किल । नामानि त्रीणि भण्यन्ते स्वप्नादिष्वप्ययं विधिः ॥ २४६

lokayogaprasaṃkhyānatrairūpyavaśataḥ kila / nāmāni trīṇi bhaṇyante svapnādiṣvapyayaṃ vidhiḥ // 246

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्त्वधिष्ठानकरणभावमध्यास्य वर्तते । वेद्यं सत्पूर्वकथितं भूततत्त्वाभिधामयम् ॥ २४७

yattvadhiṣṭhānakaraṇabhāvamadhyāsya vartate / vedyaṃ satpūrvakathitaṃ bhūtatattvābhidhāmayam // 247

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्स्वप्नो मुख्यतो ज्ञेयं तच्च वैकल्पिके पथि । वैकल्पिकपथारूढवेद्यसाम्यावभासनात् ॥ २४८

tatsvapno mukhyato jñeyaṃ tacca vaikalpike pathi / vaikalpikapathārūḍhavedyasāmyāvabhāsanāt // 248

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकरूढो प्यसौ स्वप्नः साम्यं चाबाह्यरूपता । उत्प्रेक्षास्वप्नसंकल्पस्मृत्युन्मादादिदृष्टिषु ॥ २४९

lokarūḍho pyasau svapnaḥ sāmyaṃ cābāhyarūpatā / utprekṣāsvapnasaṃkalpasmṛtyunmādādidṛṣṭiṣu // 249

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विस्पष्टं यद्वेद्यजातं जाग्रन्मुख्यतयैव तत् । यत्तु तत्राप्यविस्पष्टं स्पष्टाधिष्ठातृ भासते ॥ २५०

vispaṣṭaṃ yadvedyajātaṃ jāgranmukhyatayaiva tat / yattu tatrāpyavispaṣṭaṃ spaṣṭādhiṣṭhātṛ bhāsate // 250

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विकल्पान्तरगं वेद्यं तत्स्वप्नपदमुच्यते । तदैव तस्य वेत्त्येव स्वयमेव ह्यबाह्यताम् ॥ २५१

vikalpāntaragaṃ vedyaṃ tatsvapnapadamucyate / tadaiva tasya vettyeva svayameva hyabāhyatām // 251

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमात्रन्तरसाधारभावहान्यस्थिरात्मते । तत्रापि चातुर्विध्यं तत् प्राग्दिशैव प्रकल्पयेत् ॥ २५२

pramātrantarasādhārabhāvahānyasthirātmate / tatrāpi cāturvidhyaṃ tat prāgdiśaiva prakalpayet // 252

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गतागतं सुविक्षिप्तं संगतं सुसमाहितम् । अत्रापि पूर्ववन्नाम लौकिकं स्वप्न इत्यदः ॥ २५३

gatāgataṃ suvikṣiptaṃ saṃgataṃ susamāhitam / atrāpi pūrvavannāma laukikaṃ svapna ityadaḥ // 253

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बाह्याभिमतभावानां स्वापो ह्यग्रहणं मतम् । सर्वाध्वनः पदं प्राणः संकल्पो वगमात्मकः ॥ २५४

bāhyābhimatabhāvānāṃ svāpo hyagrahaṇaṃ matam / sarvādhvanaḥ padaṃ prāṇaḥ saṃkalpo vagamātmakaḥ // 254

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदं च तत्समापत्ति पदस्थं योगिनो विदुः । वेद्यसत्तां बहिर्भूतामनपेक्ष्यैव सर्वतः ॥ २५५

padaṃ ca tatsamāpatti padasthaṃ yogino viduḥ / vedyasattāṃ bahirbhūtāmanapekṣyaiva sarvataḥ // 255

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेद्ये स्वातन्त्र्यभाग् ज्ञानं स्वप्नं व्याप्तितया भजेत् । मानभूमिरियं मुख्या स्वप्नो ह्यामर्शनात्मकः ॥ २५६

vedye svātantryabhāg jñānaṃ svapnaṃ vyāptitayā bhajet / mānabhūmiriyaṃ mukhyā svapno hyāmarśanātmakaḥ // 256

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेद्यच्छायो वभासो हि मेये धिष्ठानमुच्यते । यत्त्वधिष्ठातृभूतादेः पूर्वोक्तस्य वपुर्ध्रुवम् ॥ २५७

vedyacchāyo vabhāso hi meye dhiṣṭhānamucyate / yattvadhiṣṭhātṛbhūtādeḥ pūrvoktasya vapurdhruvam // 257

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजं विश्वस्य तत्तूष्णींभूतं सौषुप्तमुच्यते । अनुभूतौ विकल्पे च यो सौ द्रष्टा स एव हि ॥ २५८

bījaṃ viśvasya tattūṣṇīṃbhūtaṃ sauṣuptamucyate / anubhūtau vikalpe ca yo sau draṣṭā sa eva hi // 258

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न भावग्रहणं तेन सुष्ठु सुप्तत्वमुच्यते । तत्साम्याल्लौकिकीं निद्रां सुषुप्तं मन्वते बुधाः ॥ २५९

na bhāvagrahaṇaṃ tena suṣṭhu suptatvamucyate / tatsāmyāllaukikīṃ nidrāṃ suṣuptaṃ manvate budhāḥ // 259

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बीजभावो थाग्रहणं साम्यं तूष्णींस्वभावता । मुख्या मातृदशा सेयं सुषुप्ताख्या निगद्यते ॥ २६०

bījabhāvo thāgrahaṇaṃ sāmyaṃ tūṣṇīṃsvabhāvatā / mukhyā mātṛdaśā seyaṃ suṣuptākhyā nigadyate // 260

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपकत्वाच्च रूपं तत्तादात्म्यं योगिनः पुनः । रूपस्थं तत्समापत्त्यौदासीन्यं रूपिणां विदुः ॥ २६१

rūpakatvācca rūpaṃ tattādātmyaṃ yoginaḥ punaḥ / rūpasthaṃ tatsamāpattyaudāsīnyaṃ rūpiṇāṃ viduḥ // 261

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसंख्यानवतः कापि वेद्यसंकोचनात्र यत् । नास्ति तेन महाव्याप्तिरियं तदनुसारतः ॥ २६२

prasaṃkhyānavataḥ kāpi vedyasaṃkocanātra yat / nāsti tena mahāvyāptiriyaṃ tadanusārataḥ // 262

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदासीनस्य तस्यापि वेद्यं येन चतुर्विधम् । भूतादि तदुपाध्युत्थमत्र भेदचतुष्टयम् ॥ २६३

udāsīnasya tasyāpi vedyaṃ yena caturvidham / bhūtādi tadupādhyutthamatra bhedacatuṣṭayam // 263

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदितं विपुलं शान्तं सुप्रसन्नमथापरम् । यत्तु प्रमात्मकं रूपं प्रमातुरुपरि स्थितम् ॥ २६४

uditaṃ vipulaṃ śāntaṃ suprasannamathāparam / yattu pramātmakaṃ rūpaṃ pramāturupari sthitam // 264

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्णतागमनौन्मुख्यमौदासीन्यात्परिच्युतिः । तत्तुर्यमुच्यते शक्तिसमावेशो ह्यसौ मतः ॥ २६५

pūrṇatāgamanaunmukhyamaudāsīnyātparicyutiḥ / tatturyamucyate śaktisamāveśo hyasau mataḥ // 265

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा संवित्स्वप्रकाशा तु कैश्चिदुक्ता प्रमेयतः । मानान्मातुश्च भिन्नैव तदर्थं त्रितयं यतः ॥ २६६

sā saṃvitsvaprakāśā tu kaiściduktā prameyataḥ / mānānmātuśca bhinnaiva tadarthaṃ tritayaṃ yataḥ // 266

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मेयं माने मातरि तत् सो पि तस्यां मितौ स्फुटम् । विश्राम्यतीति सैवैषा देवी विश्वैकजीवितम् ॥ २६७

meyaṃ māne mātari tat so pi tasyāṃ mitau sphuṭam / viśrāmyatīti saivaiṣā devī viśvaikajīvitam // 267

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रूपं दृशाहमित्यंशत्रयमुत्तीर्य वर्तते । द्वारमात्राश्रितोपाया पश्यामीत्यनुपायिका ॥ २६८

rūpaṃ dṛśāhamityaṃśatrayamuttīrya vartate / dvāramātrāśritopāyā paśyāmītyanupāyikā // 268

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमातृता स्वतन्त्रत्वरूपा सेयं प्रकाशते । संवित्तुरीयरूपैवं प्रकाशात्मा स्वयं च सा ॥ २६९

pramātṛtā svatantratvarūpā seyaṃ prakāśate / saṃvitturīyarūpaivaṃ prakāśātmā svayaṃ ca sā // 269

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समावेशतादात्म्ये मातृत्वं भवति स्फुटम् । तत्समावेशोपरागान्मानत्वं मेयता पुनः ॥ २७०

tatsamāveśatādātmye mātṛtvaṃ bhavati sphuṭam / tatsamāveśoparāgānmānatvaṃ meyatā punaḥ // 270

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्समावेशनैकट्यात्त्रयं तत्तदनुग्रहात् । वेद्यादिभेदगलनादुक्ता सेयमनामया ॥ २७१

tatsamāveśanaikaṭyāttrayaṃ tattadanugrahāt / vedyādibhedagalanāduktā seyamanāmayā // 271

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्राद्यनुग्रहादा(धा)नात्सव्यापारेति भण्यते । जाग्रदाद्यपि देवस्य शक्तित्वेन व्यवस्थितम् ॥ २७२

mātrādyanugrahādā(dhā)nātsavyāpāreti bhaṇyate / jāgradādyapi devasya śaktitvena vyavasthitam // 272

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपरं परापरं च द्विधा तत्सा परा त्वियम् । रूपकत्वादुदासीनाच्च्युतेयं पूर्णतोन्मुखी ॥ २७३

aparaṃ parāparaṃ ca dvidhā tatsā parā tviyam / rūpakatvādudāsīnāccyuteyaṃ pūrṇatonmukhī // 273

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशा तस्यां समापत्ती रूपातीतं तु योगिनः । पूर्णतौन्मुख्ययोगित्वाद्विश्वं पश्यति तन्मयः ॥ २७४

daśā tasyāṃ samāpattī rūpātītaṃ tu yoginaḥ / pūrṇataunmukhyayogitvādviśvaṃ paśyati tanmayaḥ // 274

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसंख्याता प्रचयतस्तेनेयं प्रचयो मता । नैतस्यामपरा तुर्यदशा संभाव्यते किल ॥ २७५

prasaṃkhyātā pracayatasteneyaṃ pracayo matā / naitasyāmaparā turyadaśā saṃbhāvyate kila // 275

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संविन्न किल वेद्या सा वित्त्वेनैव हि भासते । जाग्रदाद्यास्तु संभाव्यास्तिस्रो स्याः प्राग्दशा यतः ॥ २७६

saṃvinna kila vedyā sā vittvenaiva hi bhāsate / jāgradādyāstu saṃbhāvyāstisro syāḥ prāgdaśā yataḥ // 276

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रितयानुग्रहात्सेयं तेनोक्ता त्रिकशासने । मनोन्मनमनन्तं च सर्वार्थमिति भेदतः ॥ २७७

tritayānugrahātseyaṃ tenoktā trikaśāsane / manonmanamanantaṃ ca sarvārthamiti bhedataḥ // 277

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्तु पूर्णानवच्छिन्नवपुरानन्दनिर्भरम् । तुर्यातीतं तु तत्प्राहुस्तदेव परमं पदम् ॥ २७८

yattu pūrṇānavacchinnavapurānandanirbharam / turyātītaṃ tu tatprāhustadeva paramaṃ padam // 278

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नात्र योगस्य सद्भावो भावनादेरभावतः । अप्रमेये परिच्छिन्ने स्वतन्त्रे भाव्यता कुतः ॥ २७९

nātra yogasya sadbhāvo bhāvanāderabhāvataḥ / aprameye paricchinne svatantre bhāvyatā kutaḥ // 279

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

योगाद्यभावतस्तेन नामास्मिन्नादिशद्विभुः । प्रसंख्यानबलात्त्वेतद्रूपं पूर्णत्वयोगतः ॥ २८०

yogādyabhāvatastena nāmāsminnādiśadvibhuḥ / prasaṃkhyānabalāttvetadrūpaṃ pūrṇatvayogataḥ // 280

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुत्तरादिह प्रोक्तं महाप्रचयसंज्ञितम् । पूर्णत्वादेव भेदानामस्यां संभावना न हि ॥ २८१

anuttarādiha proktaṃ mahāpracayasaṃjñitam / pūrṇatvādeva bhedānāmasyāṃ saṃbhāvanā na hi // 281

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्निरासाय नैतस्यां भेद उक्तो विशेषणम् । सततोदितमित्येतत्सर्वव्यापित्वसूचकम् ॥ २८२

tannirāsāya naitasyāṃ bheda ukto viśeṣaṇam / satatoditamityetatsarvavyāpitvasūcakam // 282

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्येक एव भवति भेदः क्वचन कश्चन । तुर्यातीते भेद एकः सततोदित इत्ययम् ॥ २८३

na hyeka eva bhavati bhedaḥ kvacana kaścana / turyātīte bheda ekaḥ satatodita ityayam // 283

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूढवादस्तेन सिद्धमविभेदित्वमस्य तु । श्रीपूर्वशास्त्रे तेनोक्तं पदस्थमपरं विदुः ॥ २८४

mūḍhavādastena siddhamavibheditvamasya tu / śrīpūrvaśāstre tenoktaṃ padasthamaparaṃ viduḥ // 284

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रास्तत्पतयः सेशा रूपस्थमिति कीर्त्यते । रूपातीतं परा शक्तिः सव्यापाराप्यनामया ॥ २८५

mantrāstatpatayaḥ seśā rūpasthamiti kīrtyate / rūpātītaṃ parā śaktiḥ savyāpārāpyanāmayā // 285

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निष्प्रपञ्चो निराभासः शुद्धः स्वात्मन्यवस्थितः । सर्वातीतः शिवो ज्ञेयो यं विदित्वा विमुच्यते ॥ २८६

niṣprapañco nirābhāsaḥ śuddhaḥ svātmanyavasthitaḥ / sarvātītaḥ śivo jñeyo yaṃ viditvā vimucyate // 286

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति श्रीसुमतिप्रज्ञाचन्द्रिकाशान्ततामसः । श्रीशंभुनाथः सद्भावं जाग्रदादौ न्यरूपयत् ॥ २८७

iti śrīsumatiprajñācandrikāśāntatāmasaḥ / śrīśaṃbhunāthaḥ sadbhāvaṃ jāgradādau nyarūpayat // 287

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये तु कथयन्त्येषां भङ्गीमन्यादृशीं श्रिताः । यद्रूपं जाग्रदादीनां तदिदानीं निरूप्यते ॥ २८८

anye tu kathayantyeṣāṃ bhaṅgīmanyādṛśīṃ śritāḥ / yadrūpaṃ jāgradādīnāṃ tadidānīṃ nirūpyate // 288

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राक्षवृत्तिमाश्रित्य बाह्याकारग्रहो हि यः । तज्जाग्रत्स्फुटमासीनमनुबन्धि पुनः पुनः ॥ २८९

tatrākṣavṛttimāśritya bāhyākāragraho hi yaḥ / tajjāgratsphuṭamāsīnamanubandhi punaḥ punaḥ // 289

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आत्मसंकल्पनिर्माणं स्वप्नो जाग्रद्विपर्ययः । लयाकलस्य भोगो सौ मलकर्मवशान्नतु ॥ २९०

ātmasaṃkalpanirmāṇaṃ svapno jāgradviparyayaḥ / layākalasya bhogo sau malakarmavaśānnatu // 290

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थिरीभवेन्निशाभावात्सुप्तं सौख्याद्यवेदने । ज्ञानाकलस्य मलतः केवलाद्भोगमात्रतः ॥ २९१

sthirībhavenniśābhāvātsuptaṃ saukhyādyavedane / jñānākalasya malataḥ kevalādbhogamātrataḥ // 291

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भेदवन्तः स्वतो भिन्नाश्चिकीर्ष्यन्ते जडाजडाः । तुर्ये तत्र स्थिता मन्त्रतन्नाथाधीश्वरास्त्रयः ॥ २९२

bhedavantaḥ svato bhinnāścikīrṣyante jaḍājaḍāḥ / turye tatra sthitā mantratannāthādhīśvarāstrayaḥ // 292

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्भैरवबोधान्तःप्रवेशनसहिष्णवः । भावा विगलदात्मीयसाराः स्वयमभेदिनः ॥ २९३

yāvadbhairavabodhāntaḥpraveśanasahiṣṇavaḥ / bhāvā vigaladātmīyasārāḥ svayamabhedinaḥ // 293

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तुर्यातीतपदे संस्युरिति पञ्चदशात्मके । यस्य यद्यत्स्फुटं रूपं तज्जाग्रदिति मन्यताम् ॥ २९४

turyātītapade saṃsyuriti pañcadaśātmake / yasya yadyatsphuṭaṃ rūpaṃ tajjāgraditi manyatām // 294

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदेवास्थिरमाभाति सपूर्वं स्वप्न ईदृशः । अस्फुटं तु यदाभाति सुप्तं तत्तत्पुरो पि यत् ॥ २९५

yadevāsthiramābhāti sapūrvaṃ svapna īdṛśaḥ / asphuṭaṃ tu yadābhāti suptaṃ tattatpuro pi yat // 295

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रयस्यास्यानुसंधिस्तु यद्वशादुपजायते । स्रक्सूत्रकल्पं तत्तुर्यं सर्वभेदेषु गृह्यताम् ॥ २९६

trayasyāsyānusaṃdhistu yadvaśādupajāyate / sraksūtrakalpaṃ tatturyaṃ sarvabhedeṣu gṛhyatām // 296

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्त्वद्वैतभरोल्लासद्राविताशेषभेदकम् । तुर्यातीतं तु तत्प्राहुरित्थं सर्वत्र योजयेत् ॥ २९७

yattvadvaitabharollāsadrāvitāśeṣabhedakam / turyātītaṃ tu tatprāhuritthaṃ sarvatra yojayet // 297

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लयाकले तु स्वं रूपं जाग्रत्तत्पूर्ववृत्ति तु । स्वप्नादीति क्रमं सर्वं सर्वत्रानुसरेद्बुधः ॥ २९८

layākale tu svaṃ rūpaṃ jāgrattatpūrvavṛtti tu / svapnādīti kramaṃ sarvaṃ sarvatrānusaredbudhaḥ // 298

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकत्रापि प्रभौ पूर्णे चित्तुर्यातीतमुच्यते । आनन्दस्तुर्यमिच्छैव बीजभूमिः सुषुप्तता ॥ २९९

ekatrāpi prabhau pūrṇe citturyātītamucyate / ānandasturyamicchaiva bījabhūmiḥ suṣuptatā // 299

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ज्ञानशक्तिः स्वप्न उक्तः क्रियाशक्तिस्तु जागृतिः । न चैवमुपचारः स्यात्सर्वं तत्रैव वस्तुतः ॥ ३००

jñānaśaktiḥ svapna uktaḥ kriyāśaktistu jāgṛtiḥ / na caivamupacāraḥ syātsarvaṃ tatraiva vastutaḥ // 300

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चेन्न क्वापि मुख्यत्वं नोपचारो पि तत्क्वचित् । एतच्छ्रीपूर्वशास्त्रे च स्फुटमुक्तं महेशिना ॥ ३०१

na cenna kvāpi mukhyatvaṃ nopacāro pi tatkvacit / etacchrīpūrvaśāstre ca sphuṭamuktaṃ maheśinā // 301

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र स्वरूपं शक्तिश्च सकलश्चेति तत्त्रयम् । इति जाग्रदवस्थेयं भेदे पञ्चदशात्मके ॥ ३०२

tatra svarūpaṃ śaktiśca sakalaśceti tattrayam / iti jāgradavastheyaṃ bhede pañcadaśātmake // 302

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकलौ स्वप्नसौषुप्ते तुर्यं मन्त्रादिवर्गभाक् । तुर्यातीतं शक्तिशंभू त्रयोदशाभिधे पुनः ॥ ३०३

akalau svapnasauṣupte turyaṃ mantrādivargabhāk / turyātītaṃ śaktiśaṃbhū trayodaśābhidhe punaḥ // 303

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरूपं जाग्रदन्यत्तु प्राग्वत्प्रलयकेवले । स्वं जाग्रत्स्वप्नसुप्ते द्वे तुर्याद्यत्र च पूर्ववत् ॥ ३०४

svarūpaṃ jāgradanyattu prāgvatpralayakevale / svaṃ jāgratsvapnasupte dve turyādyatra ca pūrvavat // 304

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विज्ञानाकलभेदे पि स्वं मन्त्रा मन्त्रनायकाः । तदीशाः शक्तिशंभ्वित्थं पञ्च स्युर्जाग्रदादयः ॥ ३०५

vijñānākalabhede pi svaṃ mantrā mantranāyakāḥ / tadīśāḥ śaktiśaṃbhvitthaṃ pañca syurjāgradādayaḥ // 305

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तभेदे तु मन्त्राख्ये स्वं मन्त्रेशा महेश्वराः । शक्तिः शंभुश्च पञ्चोक्ता अवस्था जाग्रदादयः ॥ ३०६

saptabhede tu mantrākhye svaṃ mantreśā maheśvarāḥ / śaktiḥ śaṃbhuśca pañcoktā avasthā jāgradādayaḥ // 306

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वरूपं मन्त्रमाहेशी शक्तिर्मन्त्रमहेश्वरः । शक्तिः शंभुरिमाः पञ्च मन्त्रेशे पञ्चभेदके ॥ ३०७

svarūpaṃ mantramāheśī śaktirmantramaheśvaraḥ / śaktiḥ śaṃbhurimāḥ pañca mantreśe pañcabhedake // 307

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वं क्रिया ज्ञानमिच्छा च शंभुरत्र च पञ्चमी । महेशभेदे त्रिविधे जाग्रदादि निरूपितम् ॥ ३०८

svaṃ kriyā jñānamicchā ca śaṃbhuratra ca pañcamī / maheśabhede trividhe jāgradādi nirūpitam // 308

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्यापारादाधिपत्याच्च तद्धान्या प्रेरकत्वतः । इच्छानिवृत्तेः स्वस्थत्वाच्छिव एको पि पञ्चधा ॥ ३०९

vyāpārādādhipatyācca taddhānyā prerakatvataḥ / icchānivṛtteḥ svasthatvācchiva eko pi pañcadhā // 309

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्येष दर्शितो स्माभिस्तत्त्वाध्वा विस्तरादथ ।

ityeṣa darśito smābhistattvādhvā vistarādatha /

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.