Library·Abhinavagupta: Tantraloka·29
अथ समुचिताधिकारिण उद्दिश्य रहस्य उच्यते त्र विधिः । अथ सर्वाप्युपासेयं कुलप्रक्रिययोच्यते ॥ १
atha samucitādhikāriṇa uddiśya rahasya ucyate tra vidhiḥ / atha sarvāpyupāseyaṃ kulaprakriyayocyate // 1
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा धाराधिरूढेषु गुरुशिष्येषु योचिता । उक्तं च परमेशेन सारत्वं क्रमपूजने ॥ २
tathā dhārādhirūḍheṣu guruśiṣyeṣu yocitā / uktaṃ ca parameśena sāratvaṃ kramapūjane // 2
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धक्रमनियुक्तस्य मासेनैकेन यद्भवेत् । न तद्वर्षसहस्रैः स्यान्मन्त्रौघैर्विविधैरिति ॥ ३
siddhakramaniyuktasya māsenaikena yadbhavet / na tadvarṣasahasraiḥ syānmantraughairvividhairiti // 3
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुलं च परमेशस्य शक्तिः सामर्थ्यमूर्ध्वता । स्वातन्त्र्यमोजो वीर्यं च पिण्डः संविच्छरीरकम् ॥ ४
kulaṃ ca parameśasya śaktiḥ sāmarthyamūrdhvatā / svātantryamojo vīryaṃ ca piṇḍaḥ saṃviccharīrakam // 4
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथात्वेन समस्तानि भावजातानि पश्यतः । ध्वस्तशङ्कासमूहस्य यागस्तादृश एव सः ॥ ५
tathātvena samastāni bhāvajātāni paśyataḥ / dhvastaśaṅkāsamūhasya yāgastādṛśa eva saḥ // 5
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृग्रूपनिरूढ्यर्थं मनोवाक्कायवर्त्मना । यद्यत्समाचरेद्वीरः कुलयागः स स स्मृतः ॥ ६
tādṛgrūpanirūḍhyarthaṃ manovākkāyavartmanā / yadyatsamācaredvīraḥ kulayāgaḥ sa sa smṛtaḥ // 6
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिः शक्तौ यामले च देहे प्राणपथे मतौ । इति षोढा कुलेज्या स्यात्प्रतिभेदं विभेदिनी ॥ ७
bahiḥ śaktau yāmale ca dehe prāṇapathe matau / iti ṣoḍhā kulejyā syātpratibhedaṃ vibhedinī // 7
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नानमण्डलकुण्डादि षोढान्यासादि यन्न तत् । किञ्चिदत्रोपयुज्येत कृतं वा खण्डनाय नो ॥ ८
snānamaṇḍalakuṇḍādi ṣoḍhānyāsādi yanna tat / kiñcidatropayujyeta kṛtaṃ vā khaṇḍanāya no // 8
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षण्मण्डलविनिर्मुक्तं सर्वावरणवर्जितम् । ज्ञानज्ञेयमयं कौलं प्रोक्तं त्रैशिरसे मते ॥ ९
ṣaṇmaṇḍalavinirmuktaṃ sarvāvaraṇavarjitam / jñānajñeyamayaṃ kaulaṃ proktaṃ traiśirase mate // 9
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र यागे च यद्द्रव्यं निषिद्धं शास्त्रसन्ततौ । तदेव योजयेद्धीमान्वामामृतपरिप्लुतम् ॥ १०
atra yāge ca yaddravyaṃ niṣiddhaṃ śāstrasantatau / tadeva yojayeddhīmānvāmāmṛtapariplutam // 10
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीब्रह्मयामले प्युक्तं सुरा शिवरसो बहिः । तां विना भुक्तिमुक्ती नो पिष्टक्षौद्रगुडैस्तु सा ॥ ११
śrībrahmayāmale pyuktaṃ surā śivaraso bahiḥ / tāṃ vinā bhuktimuktī no piṣṭakṣaudraguḍaistu sā // 11
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्त्रीनपुंसकपुंरूपा तु पूर्वापरभोगदा । द्राक्षोत्थं तु परं तेजो भैरवं कल्पनोज्झितम् ॥ १२
strīnapuṃsakapuṃrūpā tu pūrvāparabhogadā / drākṣotthaṃ tu paraṃ tejo bhairavaṃ kalpanojjhitam // 12
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतत्स्वयं रसः शुद्धः प्रकाशानन्दचिन्मयः । देवतानां प्रियं नित्यं तस्मादेतत्पिवेत्सदा ॥ १३
etatsvayaṃ rasaḥ śuddhaḥ prakāśānandacinmayaḥ / devatānāṃ priyaṃ nityaṃ tasmādetatpivetsadā // 13
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमत्क्रमरहस्ये च न्यरूपि परमेशिना । अर्घपात्रं यागधाम दीप इत्युच्यते त्रयम् ॥ १४
śrīmatkramarahasye ca nyarūpi parameśinā / arghapātraṃ yāgadhāma dīpa ityucyate trayam // 14
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रहस्यं कौलिके यागे तत्रार्घः शक्तिसंगमात् । भूवस्त्रकायपीठाख्यं धाम चोत्कर्षभाक् क्रमात् ॥ १५
rahasyaṃ kaulike yāge tatrārghaḥ śaktisaṃgamāt / bhūvastrakāyapīṭhākhyaṃ dhāma cotkarṣabhāk kramāt // 15
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपा घृतोत्था गावो हि भूचर्यो देवताः स्मृताः । इति ज्ञात्वा त्रये मुष्मिन्यत्नवान्कौलिको भवेत् ॥ १६
dīpā ghṛtotthā gāvo hi bhūcaryo devatāḥ smṛtāḥ / iti jñātvā traye muṣminyatnavānkauliko bhavet // 16
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनार्घपात्रप्राधान्यं ज्ञात्वा द्रव्याणि शम्भुना । यान्युक्तान्यविशङ्को त्र भवेच्छङ्का हि दूषिका ॥ १७
tenārghapātraprādhānyaṃ jñātvā dravyāṇi śambhunā / yānyuktānyaviśaṅko tra bhavecchaṅkā hi dūṣikā // 17
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यागौको गन्धधूपाढ्यं प्रविश्य प्रागुदङ्मुखः । परया वा थ मालिन्या विलोमाच्चानुलोमतः ॥ १८
yāgauko gandhadhūpāḍhyaṃ praviśya prāgudaṅmukhaḥ / parayā vā tha mālinyā vilomāccānulomataḥ // 18
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाहाप्यायमयीं शुद्धिं दीप्तसौम्यविभेदतः । क्रमेण कुर्यादथवा मातृसद्भावमन्त्रतः ॥ १९
dāhāpyāyamayīṃ śuddhiṃ dīptasaumyavibhedataḥ / krameṇa kuryādathavā mātṛsadbhāvamantrataḥ // 19
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षां चेत्प्रचिकीर्षुस्तच्छोध्याध्वन्यासकल्पनम् । ततः संशोध्यवस्तूनि शक्त्यैवामृततां नयेत् ॥ २०
dīkṣāṃ cetpracikīrṣustacchodhyādhvanyāsakalpanam / tataḥ saṃśodhyavastūni śaktyaivāmṛtatāṃ nayet // 20
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परासम्पुटगा यद्वा मातृसम्पुटगाप्यथो । केवला मालिनी यद्वा ताः समस्तेषु कर्मसु ॥ २१
parāsampuṭagā yadvā mātṛsampuṭagāpyatho / kevalā mālinī yadvā tāḥ samasteṣu karmasu // 21
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नन्दहेतुफलैर्द्रव्यैरर्घपात्रं प्रपूरयेत् । तत्रोक्तमन्त्रतादात्म्याद्भैरवात्मत्वमानयेत् ॥ २२
nandahetuphalairdravyairarghapātraṃ prapūrayet / tatroktamantratādātmyādbhairavātmatvamānayet // 22
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन निर्भरमात्मानं बहिश्चक्रानुचक्रगम् । विप्रुड्भिरूर्ध्वाधरयोरन्तः पीत्या च तर्पयेत् ॥ २३
tena nirbharamātmānaṃ bahiścakrānucakragam / vipruḍbhirūrdhvādharayorantaḥ pītyā ca tarpayet // 23
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा पूर्णस्वरश्म्योघः प्रोच्छलद्वृत्तितावशात् । बहिस्तादृशमात्मानं दिदृक्षुर्बहिरर्चयेत् ॥ २४
tathā pūrṇasvaraśmyoghaḥ procchaladvṛttitāvaśāt / bahistādṛśamātmānaṃ didṛkṣurbahirarcayet // 24
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्काङ्गुले थ तद्द्वित्रिगुणे रक्तपटे शुभे । व्योम्नि सिन्दूरसुभगे राजवर्त्तभृते थवा ॥ २५
arkāṅgule tha taddvitriguṇe raktapaṭe śubhe / vyomni sindūrasubhage rājavarttabhṛte thavā // 25
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारिकेलात्मके काद्ये मद्यपूर्णे थ भाजने । यद्वा समुदिते रूपे मण्डलस्थे च तदृशि ॥ २६
nārikelātmake kādye madyapūrṇe tha bhājane / yadvā samudite rūpe maṇḍalasthe ca tadṛśi // 26
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यागं कुर्वीत मतिमांस्तत्रायं क्रम उच्यते । दिश्युदीच्यां रुद्रकोणाद्वायव्यन्तं गणेश्वरम् ॥ २७
yāgaṃ kurvīta matimāṃstatrāyaṃ krama ucyate / diśyudīcyāṃ rudrakoṇādvāyavyantaṃ gaṇeśvaram // 27
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वटुकं त्रीन् गुरून्सिद्धान्योगिनीः पीठमर्चयेत् । प्राच्यां दिशि गणेशाध आरभ्याभ्यर्चयेत्ततः ॥ २८
vaṭukaṃ trīn gurūnsiddhānyoginīḥ pīṭhamarcayet / prācyāṃ diśi gaṇeśādha ārabhyābhyarcayettataḥ // 28
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिद्धचक्रं दिक्चतुष्के गणेशाधस्तनान्तकम् । खगेन्द्रः सहविज्जाम्ब इल्ला+ई+अम्बया सह ॥ २९
siddhacakraṃ dikcatuṣke gaṇeśādhastanāntakam / khagendraḥ sahavijjāmba illā+ī+ambayā saha // 29
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्तष्टिर्विमलो नन्तमेखलाम्बायुतः पुरा । शक्त्या मङ्गलया कूर्म इल्ला+ई+अम्बया सह ॥ ३०
vaktaṣṭirvimalo nantamekhalāmbāyutaḥ purā / śaktyā maṅgalayā kūrma illā+ī+ambayā saha // 30
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जैत्रो याम्ये ह्यविजितस्तथा सानन्दमेखलः । काममङ्गलया मेषः कुल्ला+ई+अम्बया सह ॥ ३१
jaitro yāmye hyavijitastathā sānandamekhalaḥ / kāmamaṅgalayā meṣaḥ kullā+ī+ambayā saha // 31
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विन्ध्यो जितो प्यजरया सह मेखलया परे । मच्छन्दः कुङ्कुणाम्बा च षड्युग्मं साधिकारकम् ॥ ३२
vindhyo jito pyajarayā saha mekhalayā pare / macchandaḥ kuṅkuṇāmbā ca ṣaḍyugmaṃ sādhikārakam // 32
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्ये मरुत्त ईशान्तं द्वितीया पङ्क्तिरीदृशी । अमरवरदेवचित्रालिविन्ध्यगुडिका इति क्रमात्षडमी ॥ ३३
saumye marutta īśāntaṃ dvitīyā paṅktirīdṛśī / amaravaradevacitrālivindhyaguḍikā iti kramātṣaḍamī // 33
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिल्ला+ई एरुणया तथा कुमारी च बोधा+ई । समहालच्छी चापरमेखलया शक्तयः षडिमाः ॥ ३४
sillā+ī eruṇayā tathā kumārī ca bodhā+ī / samahālacchī cāparamekhalayā śaktayaḥ ṣaḍimāḥ // 34
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते हि साधिकाराः पूज्या येषामियं बहुविभेदा । सन्ततिरनवच्छिन्ना चित्रा शिष्यप्रशिष्यमयी ॥ ३५
ete hi sādhikārāḥ pūjyā yeṣāmiyaṃ bahuvibhedā / santatiranavacchinnā citrā śiṣyapraśiṣyamayī // 35
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दावलिबोधिप्रभुपादान्ताथ योगिशब्दान्ता । एता ओवल्ल्यः स्युर्मुद्राषट्कं क्रमात्त्वेतत् ॥ ३६
ānandāvalibodhiprabhupādāntātha yogiśabdāntā / etā ovallyaḥ syurmudrāṣaṭkaṃ kramāttvetat // 36
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षाङ्गुष्ठादिकनिष्ठिकान्तमथ सा कनीयसी वामात् । द्विदशान्तोर्ध्वगकुण्डलिबैन्दवहृन्नाभिकन्दमिति छु म्माः ॥ ३७
dakṣāṅguṣṭhādikaniṣṭhikāntamatha sā kanīyasī vāmāt / dvidaśāntordhvagakuṇḍalibaindavahṛnnābhikandamiti chu mmāḥ // 37
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शवराडबिल्लपट्टिल्लाः करबिल्लाम्बिशरबिल्लाः । अडबीडोम्बीदक्षिणबिल्लाः कुम्भारिकाक्षराख्याच ॥ ३८
śavarāḍabillapaṭṭillāḥ karabillāmbiśarabillāḥ / aḍabīḍombīdakṣiṇabillāḥ kumbhārikākṣarākhyāca // 38
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवीकोट्टकुलाद्रित्रिपुरीकामाख्यमट्टहासश्च । दक्षिणपीठं चैतत्षट्कं घरपल्लिपीठगं क्रमशः ॥ ३९
devīkoṭṭakulādritripurīkāmākhyamaṭṭahāsaśca / dakṣiṇapīṭhaṃ caitatṣaṭkaṃ gharapallipīṭhagaṃ kramaśaḥ // 39
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति सङ्केताभिज्ञो भ्रमते पीठेषु यदि स सिद्धीप्सुः । अचिराल्लभते तत्तत्प्राप्यं यद्योगिनीवदनात् ॥ ४०
iti saṅketābhijño bhramate pīṭheṣu yadi sa siddhīpsuḥ / acirāllabhate tattatprāpyaṃ yadyoginīvadanāt // 40
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भट्टेन्द्रवल्कलाहीन्द्रगजेन्द्राः समहीधराः । ऊर्ध्वरेतस एते षडधिकारपदोज्झिताः ॥ ४१
bhaṭṭendravalkalāhīndragajendrāḥ samahīdharāḥ / ūrdhvaretasa ete ṣaḍadhikārapadojjhitāḥ // 41
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिकारो हि वीर्यस्य प्रसरः कुलवर्त्मनि । तदप्रसरयोगेन ते प्रोक्ता ऊर्ध्वरेतसः ॥ ४२
adhikāro hi vīryasya prasaraḥ kulavartmani / tadaprasarayogena te proktā ūrdhvaretasaḥ // 42
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्याश्च गुरुतत्पत्न्यः श्रीमत्कालीकुलोदिताः । अनात्तदेहाः क्रीडन्ति तैस्तैर्देहैरशङ्किताः ॥ ४३
anyāśca gurutatpatnyaḥ śrīmatkālīkuloditāḥ / anāttadehāḥ krīḍanti taistairdehairaśaṅkitāḥ // 43
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रबोधिततथेच्छाकैस्तज्जे कौलं प्रकाशते । तथारूपतया तत्र गुरुत्वं परिभाषितम् ॥ ४४
prabodhitatathecchākaistajje kaulaṃ prakāśate / tathārūpatayā tatra gurutvaṃ paribhāṣitam // 44
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते विशेषान्न संपूज्याः स्मर्तव्या एव केवलम् । ततो भ्यन्तरतो वायुवह्न्योर्मातृकया सह ॥ ४५
te viśeṣānna saṃpūjyāḥ smartavyā eva kevalam / tato bhyantarato vāyuvahnyormātṛkayā saha // 45
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मालिनी क्रमशः पूज्या ततो न्तर्मन्त्रचक्रकम् । मन्त्रसिद्धप्राणसंवित्करणात्मनि या कुले ॥ ४६
mālinī kramaśaḥ pūjyā tato ntarmantracakrakam / mantrasiddhaprāṇasaṃvitkaraṇātmani yā kule // 46
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रात्मके चितिः प्रभ्वी प्रोक्ता सेह कुलेश्वरी । सा मध्ये श्रीपरा देवी मातृसद्भावरूपिणी ॥ ४७
cakrātmake citiḥ prabhvī proktā seha kuleśvarī / sā madhye śrīparā devī mātṛsadbhāvarūpiṇī // 47
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूज्याथ तत्समारोपादपराथ परापरा । एकवीरा च सा पूज्या यदिवा सकुलेश्वरा ॥ ४८
pūjyātha tatsamāropādaparātha parāparā / ekavīrā ca sā pūjyā yadivā sakuleśvarā // 48
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसरेच्छक्तिरुच्छूना सोल्लासो भैरवः पुनः । सङ्घट्टानन्दविश्रान्त्या युग्ममित्थं प्रपूजयेत् ॥ ४९
prasarecchaktirucchūnā sollāso bhairavaḥ punaḥ / saṅghaṭṭānandaviśrāntyā yugmamitthaṃ prapūjayet // 49
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महाप्रकाशरूपायाः संविदो विस्फुलिङ्गवत् । यो रश्म्योघस्तमेवात्र पूजयेद्देवतागणम् ॥ ५०
mahāprakāśarūpāyāḥ saṃvido visphuliṅgavat / yo raśmyoghastamevātra pūjayeddevatāgaṇam // 50
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्द्वादशकं पूज्यं ततो ष्टाष्टाकमेव च । चतुष्कं वा यथेच्छं वा का सङ्ख्या किल रश्मिषु ॥ ५१
antardvādaśakaṃ pūjyaṃ tato ṣṭāṣṭākameva ca / catuṣkaṃ vā yathecchaṃ vā kā saṅkhyā kila raśmiṣu // 51
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माहेशी वैरिञ्ची कौमारी वैष्णवी चतुर्दिक्कम् । ऐन्द्री याम्या मुण्डा योगेशीरीशतस्तु कोणेषु ॥ ५२
māheśī vairiñcī kaumārī vaiṣṇavī caturdikkam / aindrī yāmyā muṇḍā yogeśīrīśatastu koṇeṣu // 52
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पवनान्तमघोरादिकमष्टकमस्मिन्नथाष्टके क्रमशः । सङ्घट्टानन्ददृशा सम्पूज्यं यामलीभूतम् ॥ ५३
pavanāntamaghorādikamaṣṭakamasminnathāṣṭake kramaśaḥ / saṅghaṭṭānandadṛśā sampūjyaṃ yāmalībhūtam // 53
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाष्टके पि हि विधौ नानानामप्रपञ्चिते बहुधा । विधिरेष एव विहितस्तत्संख्या दीपमाला स्यात् ॥ ५४
aṣṭāṣṭake pi hi vidhau nānānāmaprapañcite bahudhā / vidhireṣa eva vihitastatsaṃkhyā dīpamālā syāt // 54
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीरत्नमालाशास्त्रे तु वर्णसंख्याः प्रदीपकाः । वर्णांश्च मुख्यपूज्याया विद्याया गणयेत्सुधीः ॥ ५५
śrīratnamālāśāstre tu varṇasaṃkhyāḥ pradīpakāḥ / varṇāṃśca mukhyapūjyāyā vidyāyā gaṇayetsudhīḥ // 55
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीठक्षेत्रादिभिः साकं कुर्याद्वा कुलपूजनम् । यथा श्रीमाधवकुले परमेशेन भाषितम् ॥ ५६
pīṭhakṣetrādibhiḥ sākaṃ kuryādvā kulapūjanam / yathā śrīmādhavakule parameśena bhāṣitam // 56
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्टिसंस्थितिसंहारानामक्रमचतुष्टयम् । पीठश्मशानसहितं पूजयेद्भोगमोक्षयोः ॥ ५७
sṛṣṭisaṃsthitisaṃhārānāmakramacatuṣṭayam / pīṭhaśmaśānasahitaṃ pūjayedbhogamokṣayoḥ // 57
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनो वाथवा शक्तेश्चक्रस्याथ स्मरेदिमम् । न्यस्यत्वेन विधिं देहे पीठाख्ये पारमेश्वरम् ॥ ५८
ātmano vāthavā śakteścakrasyātha smaredimam / nyasyatvena vidhiṃ dehe pīṭhākhye pārameśvaram // 58
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अट्टहासं शिखास्थाने चरित्रं च करन्ध्रके । श्रुत्योः कौलगिरिं नासारन्ध्रयोश्च जयन्तिकाम् ॥ ५९
aṭṭahāsaṃ śikhāsthāne caritraṃ ca karandhrake / śrutyoḥ kaulagiriṃ nāsārandhrayośca jayantikām // 59
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रुवोरुज्जयिनीं वक्त्रे प्रयागं हृदये पुनः । वाराणसीं स्कन्धयुगे श्रीपीठं विरजं गले ॥ ६०
bhruvorujjayinīṃ vaktre prayāgaṃ hṛdaye punaḥ / vārāṇasīṃ skandhayuge śrīpīṭhaṃ virajaṃ gale // 60
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एडाभीमुदरे हालां नाभौ कन्दे तु गोश्रुतिम् । उपस्थे मरुकोशं च नगरं पौण्ड्रवर्धनम् ॥ ६१
eḍābhīmudare hālāṃ nābhau kande tu gośrutim / upasthe marukośaṃ ca nagaraṃ pauṇḍravardhanam // 61
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एलापुरं पुरस्तीरं सक्थ्यूर्वोर्दक्षिणादितः । कुड्याकेशीं च सोपानं मायापूक्षीरके तथा ॥ ६२
elāpuraṃ purastīraṃ sakthyūrvordakṣiṇāditaḥ / kuḍyākeśīṃ ca sopānaṃ māyāpūkṣīrake tathā // 62
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जानुजङ्घे गुल्फयुग्मे त्वाम्रातनृपसद्मनी । पादाधारे तु वैरिञ्चीं कालाग्न्यवधिदारिकाम् ॥ ६३
jānujaṅghe gulphayugme tvāmrātanṛpasadmanī / pādādhāre tu vairiñcīṃ kālāgnyavadhidārikām // 63
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाहमस्मि नचान्यो स्ति केवलाः शक्तयस्त्वहम् । इत्येवंवासनां कुर्यात्सर्वदा स्मृतिमात्रतः ॥ ६४
nāhamasmi nacānyo sti kevalāḥ śaktayastvaham / ityevaṃvāsanāṃ kuryātsarvadā smṛtimātrataḥ // 64
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तिथिर्न च नक्षत्रं नोपवासो विधीयते । ग्राम्यधर्मरतः सिद्ध्येत्सर्वदा स्मरणेन हि ॥ ६५
na tithirna ca nakṣatraṃ nopavāso vidhīyate / grāmyadharmarataḥ siddhyetsarvadā smaraṇena hi // 65
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मातङ्गकृष्णसौनिककार्मुकचार्मिकविकोषिधातुविभेदाः । मात्स्यिकचाक्रिकदयितास्तेषां पत्न्यो नवात्र नवयागे ॥ ६६
mātaṅgakṛṣṇasaunikakārmukacārmikavikoṣidhātuvibhedāḥ / mātsyikacākrikadayitāsteṣāṃ patnyo navātra navayāge // 66
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सङ्गमवरुणाकुलगिर्यट्टहासजयन्तीचरित्रकाम्रककोट्टम् । हैमपुरं नवमं स्यान्मध्ये तासां च चक्रिणी मुख्या ॥ ६७
saṅgamavaruṇākulagiryaṭṭahāsajayantīcaritrakāmrakakoṭṭam / haimapuraṃ navamaṃ syānmadhye tāsāṃ ca cakriṇī mukhyā // 67
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बीजं सा पीडयते रसशल्कविभागतो त्र कुण्डलिनी । अध्युष्टपीठनेत्री कन्दस्था विश्वतो भ्रमति ॥ ६८
bījaṃ sā pīḍayate rasaśalkavibhāgato tra kuṇḍalinī / adhyuṣṭapīṭhanetrī kandasthā viśvato bhramati // 68
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इष्ट्वा चक्रोदयं त्वित्थं मध्ये पूज्या कुलेश्वरी । सङ्कर्षिणी तदन्तान्ते संहाराप्यायकारिणी ॥ ६९
iṣṭvā cakrodayaṃ tvitthaṃ madhye pūjyā kuleśvarī / saṅkarṣiṇī tadantānte saṃhārāpyāyakāriṇī // 69
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकवीरा चक्रयुक्ता चक्रयामलगापि वा । ईशेन्द्राग्नियमक्रव्यात्कवायूदक्षु हासतः ॥ ७०
ekavīrā cakrayuktā cakrayāmalagāpi vā / īśendrāgniyamakravyātkavāyūdakṣu hāsataḥ // 70
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिकं त्रिकं यजेदेतद्भाविस्वत्रिकसंयुतम् । हृत्कुण्डली भ्रुवोर्मध्यमेतदेव क्रमात्त्रयम् ॥ ७१
trikaṃ trikaṃ yajedetadbhāvisvatrikasaṃyutam / hṛtkuṇḍalī bhruvormadhyametadeva kramāttrayam // 71
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्मशानानि क्रमात्क्षेत्रभवं सद्योगिनीगणम् । वस्वङ्गुलोन्नतानूर्ध्ववर्तुलान् क्षाममध्यकान् ॥ ७२
śmaśānāni kramātkṣetrabhavaṃ sadyoginīgaṇam / vasvaṅgulonnatānūrdhvavartulān kṣāmamadhyakān // 72
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तवर्तीञ्श्रुतिदृशो दीपान्कुर्वीत सर्पिषा । यत्किञ्चिदथवा मध्ये स्वानुष्ठानं प्रपूजयेत् ॥ ७३
raktavartīñśrutidṛśo dīpānkurvīta sarpiṣā / yatkiñcidathavā madhye svānuṣṭhānaṃ prapūjayet // 73
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्वैतमेव न द्वैतमित्याज्ञा परमेशितुः । सिद्धान्तवैष्णवाद्युक्ता मन्त्रा मलयुतास्ततः ॥ ७४
advaitameva na dvaitamityājñā parameśituḥ / siddhāntavaiṣṇavādyuktā mantrā malayutāstataḥ // 74
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावत्तेजो सहिष्णुत्वान्निर्जीवाः स्युरिहाद्वये । कलशं नेत्रबन्धादि मण्डलं स्रुक्स्रुवानलम् ॥ ७५
tāvattejo sahiṣṇutvānnirjīvāḥ syurihādvaye / kalaśaṃ netrabandhādi maṇḍalaṃ sruksruvānalam // 75
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हित्वात्र सिद्धिः सन्मद्ये पात्रे मध्ये कृशां यजेत् । अहोरात्रमिमं यागं कुर्वतश्चापरे हनि ॥ ७६
hitvātra siddhiḥ sanmadye pātre madhye kṛśāṃ yajet / ahorātramimaṃ yāgaṃ kurvataścāpare hani // 76
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वीरभोज्ये कृते वश्यं मन्त्राः सिद्ध्यन्त्ययत्नतः । पीठस्तोत्रं पठेदत्र यागे भाग्यावहाह्वये ॥ ७७
vīrabhojye kṛte vaśyaṃ mantrāḥ siddhyantyayatnataḥ / pīṭhastotraṃ paṭhedatra yāge bhāgyāvahāhvaye // 77
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूर्तीरेवाथवा युग्मरूपा वीरस्वरूपिणीः । अवधूता निराचाराः पूजयेत्क्रमशो बुधः ॥ ७८
mūrtīrevāthavā yugmarūpā vīrasvarūpiṇīḥ / avadhūtā nirācārāḥ pūjayetkramaśo budhaḥ // 78
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एक एवाथ कौलेशः स्वयं भूत्वापि तावतीः । शक्तीर्यामलयोगेन तर्पयेद्विश्वरूपवत् ॥ ७९
eka evātha kauleśaḥ svayaṃ bhūtvāpi tāvatīḥ / śaktīryāmalayogena tarpayedviśvarūpavat // 79
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमो नाम न कश्चित्स्यात्प्रकाशमयसंविदि । चिदभावो हि नास्त्येव तेनाकालं तु तर्पणम् ॥ ८०
kramo nāma na kaścitsyātprakāśamayasaṃvidi / cidabhāvo hi nāstyeva tenākālaṃ tu tarpaṇam // 80
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्र क्रमे भेदतरोः समूलमुन्मूलनादासनपक्षचर्चा । पृथङ्न युक्ता परमेश्वरो हि स्वशक्तिधाम्नीव विशंश्रमीति ॥ ८१
atra krame bhedataroḥ samūlamunmūlanādāsanapakṣacarcā / pṛthaṅna yuktā parameśvaro hi svaśaktidhāmnīva viśaṃśramīti // 81
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो जपः प्रकर्तव्यस्त्रिलक्षादिविभेदतः । उक्तं श्रीयोगसञ्चारे स च चित्रस्वरूपकः ॥ ८२
tato japaḥ prakartavyastrilakṣādivibhedataḥ / uktaṃ śrīyogasañcāre sa ca citrasvarūpakaḥ // 82
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उदये सङ्गमे शान्तौ त्रिलक्षो जप उच्यते । आस्ये गमागमे सूत्रे हंसाख्ये शैवयुग्मके ॥ ८३
udaye saṅgame śāntau trilakṣo japa ucyate / āsye gamāgame sūtre haṃsākhye śaivayugmake // 83
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चलक्षा इमे प्रोक्ता दशांशं होममाचरेत् । नेत्रे गमागमे वक्त्रे हंसे चैवाक्षसूत्रके ॥ ८४
pañcalakṣā ime proktā daśāṃśaṃ homamācaret / netre gamāgame vaktre haṃse caivākṣasūtrake // 84
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिवशक्तिसमायोगे षड्लक्षो जप उच्यते । नेत्रे गमागमे कर्णे हंसे वक्त्रे च भामिनि ॥ ८५
śivaśaktisamāyoge ṣaḍlakṣo japa ucyate / netre gamāgame karṇe haṃse vaktre ca bhāmini // 85
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्ते च युग्मके चैव जपः सप्तविधः स्मृतः । नेत्रे गमागमे कर्णावास्यं गुह्यं च गुह्यकम् ॥ ८६
haste ca yugmake caiva japaḥ saptavidhaḥ smṛtaḥ / netre gamāgame karṇāvāsyaṃ guhyaṃ ca guhyakam // 86
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शतारेषु च मध्यस्थं सहस्रारेषु भामिनि । जप एष रुद्रलक्षो होमो प्यत्र दशांशतः ॥ ८७
śatāreṣu ca madhyasthaṃ sahasrāreṣu bhāmini / japa eṣa rudralakṣo homo pyatra daśāṃśataḥ // 87
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नेत्रे गमागमे कर्णौ मुखं ब्रह्मबिलान्तरम् । स्तनौ हस्तौ च पादौ च गुह्यचक्रे द्विरभ्यसेत् ॥ ८८
netre gamāgame karṇau mukhaṃ brahmabilāntaram / stanau hastau ca pādau ca guhyacakre dvirabhyaset // 88
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र यत्र गतं चक्षुर्यत्र यत्र गतं मनः । हंसस्तत्र द्विरभ्यस्यो विकासाकुञ्चनात्मकः ॥ ८९
yatra yatra gataṃ cakṣuryatra yatra gataṃ manaḥ / haṃsastatra dvirabhyasyo vikāsākuñcanātmakaḥ // 89
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स आत्मा मातृका देवी शिवो देहव्यवस्थितः । अन्यः सो न्यो हमित्येवं विकल्पं नाचरेद्यतः ॥ ९०
sa ātmā mātṛkā devī śivo dehavyavasthitaḥ / anyaḥ so nyo hamityevaṃ vikalpaṃ nācaredyataḥ // 90
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यो विल्पयते तस्य सिद्धिमुक्ती सुदूरतः । अथ षोडशलक्षादिप्राणचारे पुरोक्तवत् ॥ ९१
yo vilpayate tasya siddhimuktī sudūrataḥ / atha ṣoḍaśalakṣādiprāṇacāre puroktavat // 91
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धाशुद्धविकल्पानां त्याग एकान्त उच्यते । तत्रस्थः स्वयमेवैष जुहोति च जपत्यपि ॥ ९२
śuddhāśuddhavikalpānāṃ tyāga ekānta ucyate / tatrasthaḥ svayamevaiṣa juhoti ca japatyapi // 92
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपः सञ्जल्पवृत्तिश्च नादामर्शस्वरूपिणी । तदामृष्टस्य चिद्वह्नौ लयो होमः प्रकीर्तितः ॥ ९३
japaḥ sañjalpavṛttiśca nādāmarśasvarūpiṇī / tadāmṛṣṭasya cidvahnau layo homaḥ prakīrtitaḥ // 93
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आमर्शश्च पुरा प्रोक्तो देवीद्वादशकात्मकः । द्वे अन्त्ये संविदौ तत्र लयरूपाहुतिक्रिया ॥ ९४
āmarśaśca purā prokto devīdvādaśakātmakaḥ / dve antye saṃvidau tatra layarūpāhutikriyā // 94
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दशान्यास्तदुपायायेत्येवं होमे दशांशताम् । श्रीशम्भुनाथ आदिक्षत्त्रिकार्थाम्भोधिचन्द्रमाः ॥ ९५
daśānyāstadupāyāyetyevaṃ home daśāṃśatām / śrīśambhunātha ādikṣattrikārthāmbhodhicandramāḥ // 95
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साकं बाह्यस्थया शक्त्या यदा त्वेष समर्चयेत् । तदायं परमेशोक्तो रहस्यो भण्यते विधिः ॥ ९६
sākaṃ bāhyasthayā śaktyā yadā tveṣa samarcayet / tadāyaṃ parameśokto rahasyo bhaṇyate vidhiḥ // 96
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तं श्रीयोगसञ्चारे ब्रह्मचर्ये स्थितिं भजेत् । आनन्दो ब्रह्म परमं तच्च देहे त्रिधा स्थितम् ॥ ९७
uktaṃ śrīyogasañcāre brahmacarye sthitiṃ bhajet / ānando brahma paramaṃ tacca dehe tridhā sthitam // 97
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकारि द्वयं तत्र फलमन्यत्तदात्मकम् । ओष्ठ्यान्त्यत्रितयासेवी ब्रह्मचारी स उच्यते ॥ ९८
upakāri dvayaṃ tatra phalamanyattadātmakam / oṣṭhyāntyatritayāsevī brahmacārī sa ucyate // 98
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वर्जिता ये पशव आनन्दपरिवर्जिताः । आनन्दकृत्त्रिमाहारास्तद्वर्जं चक्रयाजकाः ॥ ९९
tadvarjitā ye paśava ānandaparivarjitāḥ / ānandakṛttrimāhārāstadvarjaṃ cakrayājakāḥ // 99
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वये पि निरये यान्ति रौरवे भीषणे त्विति । शक्तेर्लक्षणमेतावत्तद्वतो ह्यविभेदिता ॥ १००
dvaye pi niraye yānti raurave bhīṣaṇe tviti / śakterlakṣaṇametāvattadvato hyavibheditā // 100
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तादृशीं तेन तां कुर्यान्नतु वर्णाद्यपेक्षणम् । लौकिकालौकिकद्व्यात्मसङ्गात्तादात्म्यतो धिकात् ॥ १०१
tādṛśīṃ tena tāṃ kuryānnatu varṇādyapekṣaṇam / laukikālaukikadvyātmasaṅgāttādātmyato dhikāt // 101
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कार्यहेतुसहोत्था सा त्रिधोक्ता शासने गुरोः । साक्षात्परम्परायोगात्तत्तुल्येति त्रिधा पुनः ॥ १०२
kāryahetusahotthā sā tridhoktā śāsane guroḥ / sākṣātparamparāyogāttattulyeti tridhā punaḥ // 102
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीसर्वाचारहृदये तदेतदुपसंहृतम् । षडेताः शक्तयः प्रोक्ता भुक्तिमुक्तिफलप्रदाः ॥ १०३
śrīsarvācārahṛdaye tadetadupasaṃhṛtam / ṣaḍetāḥ śaktayaḥ proktā bhuktimuktiphalapradāḥ // 103
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाभ्यां तु सृष्टिसंहारौ तस्मान्मेलकमुत्तमम् । तामाहृत्य मिथो भ्यर्च्य तर्पयित्वा परस्परम् ॥ १०४
dvābhyāṃ tu sṛṣṭisaṃhārau tasmānmelakamuttamam / tāmāhṛtya mitho bhyarcya tarpayitvā parasparam // 104
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तरङ्गक्रमेणैव मुख्यचक्रस्य पूजनम् । यदेवानन्दसन्दोहि संविदो ह्यन्तरङ्गकम् ॥ १०५
antaraṅgakrameṇaiva mukhyacakrasya pūjanam / yadevānandasandohi saṃvido hyantaraṅgakam // 105
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रधानं भवेच्चक्रमनुचक्रमतो परम् । विकासात्तृप्तितः पाशोत्कर्तनात्कृतिशक्तितः ॥ १०६
tatpradhānaṃ bhaveccakramanucakramato param / vikāsāttṛptitaḥ pāśotkartanātkṛtiśaktitaḥ // 106
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रं कसेश्चकेः कृत्या करोतेश्च किलोदितम् । यागश्च तर्पणं बाह्ये विकासस्तच्च कीर्त्यते ॥ १०७
cakraṃ kaseścakeḥ kṛtyā karoteśca kiloditam / yāgaśca tarpaṇaṃ bāhye vikāsastacca kīrtyate // 107
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रानुचक्रान्तरगाच्छक्तिमत्परिकल्पितात् । प्राणगादप्यथानन्दस्यन्दिनो भ्यवहारतः ॥ १०८
cakrānucakrāntaragācchaktimatparikalpitāt / prāṇagādapyathānandasyandino bhyavahārataḥ // 108
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धधूपस्रगादेश्च बाह्यादुच्छलनं चितः । इत्थं स्वोचितवस्त्वंशैरनुचक्रेषु तर्पणम् ॥ १०९
gandhadhūpasragādeśca bāhyāducchalanaṃ citaḥ / itthaṃ svocitavastvaṃśairanucakreṣu tarpaṇam // 109
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्वीयातामिहान्योन्यं मुख्यचक्रैकताकृते । उक्तं च त्रिशिरस्तन्त्रे विमलासनगोचरः ॥ ११०
kurvīyātāmihānyonyaṃ mukhyacakraikatākṛte / uktaṃ ca triśirastantre vimalāsanagocaraḥ // 110
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षषट्कस्य मध्ये तु रुद्रस्थानं समाविशेत् । निजनिजभोगाभोगप्रविकासिनिजस्वरूपपरिमर्शे ॥ १११
akṣaṣaṭkasya madhye tu rudrasthānaṃ samāviśet / nijanijabhogābhogapravikāsinijasvarūpaparimarśe // 111
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमशो नुचक्रदेव्यः संविच्चक्रं हि मध्यमं यान्ति । स्वस्थतनोरपरस्य तु ता देहाधिष्ठितं विहाय यतः ॥ ११२
kramaśo nucakradevyaḥ saṃviccakraṃ hi madhyamaṃ yānti / svasthatanoraparasya tu tā dehādhiṣṭhitaṃ vihāya yataḥ // 112
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आसत इति तदहंयुर्नो पूर्णो नापि चोच्छलति । अनुचक्रदेवतात्मकमरीचिपरिपूरणाधिगतवीर्यम् ॥ ११३
āsata iti tadahaṃyurno pūrṇo nāpi cocchalati / anucakradevatātmakamarīciparipūraṇādhigatavīryam // 113
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्छक्तिशक्तिमद्युगमन्योन्यसमुन्मुखं भवति । तद्युगलमूर्ध्वधामप्रवेशसंस्पर्शजातसङ्क्षोभम् ॥ ११४
tacchaktiśaktimadyugamanyonyasamunmukhaṃ bhavati / tadyugalamūrdhvadhāmapraveśasaṃsparśajātasaṅkṣobham // 114
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षुभ्नात्यनुचक्राण्यपि तानि तदा तन्मयानि न पृथक्तु । इत्थं यामलमेतद्गलितभिदासंकथं यदेव स्यात् ॥ ११५
kṣubhnātyanucakrāṇyapi tāni tadā tanmayāni na pṛthaktu / itthaṃ yāmalametadgalitabhidāsaṃkathaṃ yadeva syāt // 115
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रमतारतम्ययोगात्सैव हि संविद्विसर्गसङ्घट्टः । तद्ध्रुवधामानुत्तरमुभयात्मकजगदुदारसानन्दम् ॥ ११६
kramatāratamyayogātsaiva hi saṃvidvisargasaṅghaṭṭaḥ / taddhruvadhāmānuttaramubhayātmakajagadudārasānandam // 116
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नो शान्तं नाप्युदितं शान्तोदितसूतिकारणं परं कौलम् । अनवच्छिन्नपदेप्सुस्तां संविदमात्मसात्सदा कुर्यात् ॥ ११७
no śāntaṃ nāpyuditaṃ śāntoditasūtikāraṇaṃ paraṃ kaulam / anavacchinnapadepsustāṃ saṃvidamātmasātsadā kuryāt // 117
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनवच्छिन्नं परमार्थतो हि रूपं चितो देव्याः । ईदृक्तादृक्प्रायप्रशमोदयभावविलयपरिकथया ॥ ११८
anavacchinnaṃ paramārthato hi rūpaṃ cito devyāḥ / īdṛktādṛkprāyapraśamodayabhāvavilayaparikathayā // 118
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनवच्छिन्नं धाम प्रविशेद्वैसर्गिकं सुभगः । शान्तोदितात्मकं द्वयमथ युगपदुदेति शक्तिशक्तिमतोः ॥ ११९
anavacchinnaṃ dhāma praviśedvaisargikaṃ subhagaḥ / śāntoditātmakaṃ dvayamatha yugapadudeti śaktiśaktimatoḥ // 119
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूपमुदितं परस्परधामगतं शान्तमात्मगतमेव । उभयमपि वस्तुतः किल यामलमिति तथोदितं शान्तम् ॥ १२०
rūpamuditaṃ parasparadhāmagataṃ śāntamātmagatameva / ubhayamapi vastutaḥ kila yāmalamiti tathoditaṃ śāntam // 120
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.