Library·Abhinavagupta: Tantraloka·29
शक्तिस्तद्वदुचितां सृष्टिं पुष्णाति नो तद्वान् । शान्तोदितात्मकोभयरूपपरामर्शसाम्ययोगे पि ॥ १२१
śaktistadvaducitāṃ sṛṣṭiṃ puṣṇāti no tadvān / śāntoditātmakobhayarūpaparāmarśasāmyayoge pi // 121
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रविकस्वरमध्यपदा शक्तिः शास्त्रे ततः कथिता । तस्यामेव कुलार्थं सम्यक् संचारयेद्गुरुस्तेन ॥ १२२
pravikasvaramadhyapadā śaktiḥ śāstre tataḥ kathitā / tasyāmeva kulārthaṃ samyak saṃcārayedgurustena // 122
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्द्वारेण च कथितक्रमेण संचारयेत नृषु । स्वशरीराधिकसद्भावभावितामिति ततः प्राह ॥ १२३
taddvāreṇa ca kathitakrameṇa saṃcārayeta nṛṣu / svaśarīrādhikasadbhāvabhāvitāmiti tataḥ prāha // 123
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमत्कल्लटनाथः प्रोक्तसमस्तार्थलब्धये वाक्यम् । तन्मुख्यचक्रमुक्तं महेशिना योगिनीवक्त्रम् ॥ १२४
śrīmatkallaṭanāthaḥ proktasamastārthalabdhaye vākyam / tanmukhyacakramuktaṃ maheśinā yoginīvaktram // 124
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्रैष सम्प्रदायस्तस्मात्संप्राप्यते ज्ञानम् । तदिदमलेख्यं भणितं वक्त्राद्वक्त्रस्थमुक्तयुक्त्या च ॥ १२५
tatraiṣa sampradāyastasmātsaṃprāpyate jñānam / tadidamalekhyaṃ bhaṇitaṃ vaktrādvaktrasthamuktayuktyā ca // 125
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्त्रं प्रधानचक्रं स्वा संविल्लिख्यतां च कथम् । अथ सृष्टे द्वितये स्मिन् शान्तोदितधाम्नि ये नुसंदधते ॥ १२६
vaktraṃ pradhānacakraṃ svā saṃvillikhyatāṃ ca katham / atha sṛṣṭe dvitaye smin śāntoditadhāmni ye nusaṃdadhate // 126
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राच्यां विसर्गसत्तामनवच्छिदि ते पदे रूढाः । ये सिद्धिमाप्तुकामास्ते भ्युदितं रूपमाहरेयुरथो ॥ १२७
prācyāṃ visargasattāmanavacchidi te pade rūḍhāḥ / ye siddhimāptukāmāste bhyuditaṃ rūpamāhareyuratho // 127
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनैव पूजयेयुः संविन्नैकट्यशुद्धतमवपुषा । तदपिच मिथो हि वक्त्रात्प्रधानतो वक्त्रगं यतो भणितम् ॥ १२८
tenaiva pūjayeyuḥ saṃvinnaikaṭyaśuddhatamavapuṣā / tadapica mitho hi vaktrātpradhānato vaktragaṃ yato bhaṇitam // 128
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजरामरपददानप्रवणं कुलसंज्ञितं परमम् । ये प्यप्राप्तविबोधास्ते भ्युदितोत्फुल्लयागसंरूढाः ॥ १२९
ajarāmarapadadānapravaṇaṃ kulasaṃjñitaṃ paramam / ye pyaprāptavibodhāste bhyuditotphullayāgasaṃrūḍhāḥ // 129
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्परिकल्पितचक्रस्थदेवताः प्राप्नुवन्ति विज्ञानम् । ते तत्र शक्तिचक्रे तेनैवानन्दरसमयेन बहिः ॥ १३०
tatparikalpitacakrasthadevatāḥ prāpnuvanti vijñānam / te tatra śakticakre tenaivānandarasamayena bahiḥ // 130
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्षु चतसृषु प्रोक्तक्रमेण गणनाथतः प्रभृति सर्वम् । संपूज्य मध्यमपदे कुलेशयुग्मं त्वरात्रये देवीः ॥ १३१
dikṣu catasṛṣu proktakrameṇa gaṇanāthataḥ prabhṛti sarvam / saṃpūjya madhyamapade kuleśayugmaṃ tvarātraye devīḥ // 131
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्ये प्रत्यरमथ किल चतुष्कमिति रश्मिचक्रमर्कारम् । अष्टकमष्टाष्टकमथ विविधं संपूजयेत्क्रमेण मुनिः ॥ १३२
bāhye pratyaramatha kila catuṣkamiti raśmicakramarkāram / aṣṭakamaṣṭāṣṭakamatha vividhaṃ saṃpūjayetkrameṇa muniḥ // 132
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निजदेहगते धामनि तथैव पूज्यं समभ्यस्येत् । यत्तच्छान्तं रूपं तेनाभ्यस्तेन हृदयसंवित्त्या ॥ १३३
nijadehagate dhāmani tathaiva pūjyaṃ samabhyasyet / yattacchāntaṃ rūpaṃ tenābhyastena hṛdayasaṃvittyā // 133
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शान्तं शिवपदमेति हि गलिततरङ्गार्णवप्रख्यम् । तच्छान्तपदाध्यासाच्चक्रस्थो देवतागणः सर्वः ॥ १३४
śāntaṃ śivapadameti hi galitataraṅgārṇavaprakhyam / tacchāntapadādhyāsāccakrastho devatāgaṇaḥ sarvaḥ // 134
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिष्ठत्युपरतवृत्तिः शून्यालम्बी निरानन्दः । यो प्यनुचक्रदृगादिस्वरूपभाक् सो पि यत्तदायत्तः ॥ १३५
tiṣṭhatyuparatavṛttiḥ śūnyālambī nirānandaḥ / yo pyanucakradṛgādisvarūpabhāk so pi yattadāyattaḥ // 135
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेनानन्दे मग्नस्तिष्ठत्यानन्दसाकाङ्क्षः । परतत्स्वरूपसङ्घट्टमन्तरेणैष करणरश्मिगणः ॥ १३६
tenānande magnastiṣṭhatyānandasākāṅkṣaḥ / paratatsvarūpasaṅghaṭṭamantareṇaiṣa karaṇaraśmigaṇaḥ // 136
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आस्ते हि निःस्वरूपः स्वरूपलाभाय चोन्मुखितः । रणरणकरसान्निजरसभरितबहिर्भावचर्वणवशेन ॥ १३७
āste hi niḥsvarūpaḥ svarūpalābhāya conmukhitaḥ / raṇaraṇakarasānnijarasabharitabahirbhāvacarvaṇavaśena // 137
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रान्तिधाम किञ्चिल्लब्ध्वा स्वात्मन्यथार्पयते । तन्निजविषयार्पणतः पूर्णसमुच्छलितसंविदासारः ॥ १३८
viśrāntidhāma kiñcillabdhvā svātmanyathārpayate / tannijaviṣayārpaṇataḥ pūrṇasamucchalitasaṃvidāsāraḥ // 138
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुचक्रदेवतागणपरिपूरणजातवीर्यविक्षोभः । चक्रेश्वरो पि पूर्वोक्तयुक्तितः प्रोच्छलेद्रभसात् ॥ १३९
anucakradevatāgaṇaparipūraṇajātavīryavikṣobhaḥ / cakreśvaro pi pūrvoktayuktitaḥ procchaledrabhasāt // 139
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिविधो विसर्ग इत्थं सङ्घट्टः प्रोदितस्तथा शान्तः । विसृजति यतो विचित्रः सर्गो विगतश्च यत्र सर्ग इति ॥ १४०
trividho visarga itthaṃ saṅghaṭṭaḥ proditastathā śāntaḥ / visṛjati yato vicitraḥ sargo vigataśca yatra sarga iti // 140
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीतत्त्वरक्षणे श्रीनिगमे त्रिशिरोमते च तत्प्रोक्तम् । कुण्डं शक्तिः शिवो लिङ्गं मेलकं परमं पदम् ॥ १४१
śrītattvarakṣaṇe śrīnigame triśiromate ca tatproktam / kuṇḍaṃ śaktiḥ śivo liṅgaṃ melakaṃ paramaṃ padam // 141
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वाभ्यां सृष्टिः संहृतिस्तद्विसर्गस्त्रिविधो गमे । स्रोतोद्वयस्य निष्ठान्तमूर्ध्वाधश्चक्रबोधनम् ॥ १४२
dvābhyāṃ sṛṣṭiḥ saṃhṛtistadvisargastrividho game / srotodvayasya niṣṭhāntamūrdhvādhaścakrabodhanam // 142
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्रामं च समावेशं सुषीणां मरुतां तथा । गतभेदं च यन्त्राणां सन्धीनां मर्मणामपि ॥ १४३
viśrāmaṃ ca samāveśaṃ suṣīṇāṃ marutāṃ tathā / gatabhedaṃ ca yantrāṇāṃ sandhīnāṃ marmaṇāmapi // 143
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वासप्ततिपदे देहे सहस्रारे च नित्यशः । गत्यागत्यन्तरा वित्ती सङ्घट्टयति यच्छिवः ॥ १४४
dvāsaptatipade dehe sahasrāre ca nityaśaḥ / gatyāgatyantarā vittī saṅghaṭṭayati yacchivaḥ // 144
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रयत्नात्सदा तिष्ठेत्सङ्घट्टे भैरवे पदे । उभयोस्तन्निराकारभावसंप्राप्तिलक्षणम् ॥ १४५
tatprayatnātsadā tiṣṭhetsaṅghaṭṭe bhairave pade / ubhayostannirākārabhāvasaṃprāptilakṣaṇam // 145
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मात्राविभागरहितं सुस्फुटार्थप्रकाशकम् । अभ्यस्येद्भावसंवित्तिं सर्वभावनिवर्तनात् ॥ १४६
mātrāvibhāgarahitaṃ susphuṭārthaprakāśakam / abhyasyedbhāvasaṃvittiṃ sarvabhāvanivartanāt // 146
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूर्यसोमौ तु संरुध्य लयविक्षेपमार्गतः । एवं त्रिविधविमर्शावेशसमापत्तिधाम्नि य उदेति ॥ १४७
sūryasomau tu saṃrudhya layavikṣepamārgataḥ / evaṃ trividhavimarśāveśasamāpattidhāmni ya udeti // 147
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संवित्परिमर्शात्मा ध्वनिस्तदेवेह मन्त्रवीर्यं स्यात् । तत्रैवोदिततादृशफललाभसमुत्सुकः स्वकं मन्त्रम् ॥ १४८
saṃvitparimarśātmā dhvanistadeveha mantravīryaṃ syāt / tatraivoditatādṛśaphalalābhasamutsukaḥ svakaṃ mantram // 148
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुसन्धाय सदा चेदास्ते मन्त्रोदयं स वै वेत्ति । अत्रैव जपं कुर्यादनुचक्रैकत्वसंविदागमने ॥ १४९
anusandhāya sadā cedāste mantrodayaṃ sa vai vetti / atraiva japaṃ kuryādanucakraikatvasaṃvidāgamane // 149
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
युगपल्लक्षविभेदप्रपञ्चितं नादवृत्त्यैव । श्रीयोगसञ्चरे पिच मुद्रेयं योगिनीप्रिया परमा ॥ १५०
yugapallakṣavibhedaprapañcitaṃ nādavṛttyaiva / śrīyogasañcare pica mudreyaṃ yoginīpriyā paramā // 150
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोणत्रयान्तराश्रितनित्योन्मुखमण्डलच्छदे कमले । सततावियुतं नालं षोडशदलकमलकलितसन्मूलम् ॥ १५१
koṇatrayāntarāśritanityonmukhamaṇḍalacchade kamale / satatāviyutaṃ nālaṃ ṣoḍaśadalakamalakalitasanmūlam // 151
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यस्थनालगुम्फितसरोजयुगघट्टनक्रमादग्नौ । मध्यस्थपूर्णसुन्दरशशधरदिनकरकलौघसङ्घट्टात् ॥ १५२
madhyasthanālagumphitasarojayugaghaṭṭanakramādagnau / madhyasthapūrṇasundaraśaśadharadinakarakalaughasaṅghaṭṭāt // 152
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिदलारुणवीर्यकलासङ्गान्मध्ये ङ्कुरः सृष्टिः । इति शशधरवासरपतिचित्रगुसंघट्टमुद्रया झटिति ॥ १५३
tridalāruṇavīryakalāsaṅgānmadhye ṅkuraḥ sṛṣṭiḥ / iti śaśadharavāsarapaticitragusaṃghaṭṭamudrayā jhaṭiti // 153
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सृष्ट्यादिक्रममन्तः कुर्वंस्तुर्ये स्थितिं लभते । एतत्खेचरमुद्रावेशे न्योन्यस्य शक्तिशक्तिमतोः ॥ १५४
sṛṣṭyādikramamantaḥ kurvaṃsturye sthitiṃ labhate / etatkhecaramudrāveśe nyonyasya śaktiśaktimatoḥ // 154
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानोपभोगलीलाहासादिषु यो भवेद्विमर्शमयः । अव्यक्तध्वनिरावस्फोटश्रुतिनादनादान्तैः ॥ १५५
pānopabhogalīlāhāsādiṣu yo bhavedvimarśamayaḥ / avyaktadhvanirāvasphoṭaśrutinādanādāntaiḥ // 155
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अव्युच्छिन्नानाहतरूपैस्तन्मन्त्रवीर्यं स्यात् । इति चक्राष्टकरूढः सहजं जपमाचरन् परे धाम्नि ॥ १५६
avyucchinnānāhatarūpaistanmantravīryaṃ syāt / iti cakrāṣṭakarūḍhaḥ sahajaṃ japamācaran pare dhāmni // 156
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भैरवाष्टकपदं तल्लभते ष्टककलाभिन्नम् । गमनागमने वसितौ कर्णे नयने द्विलिङ्गसंपर्के ॥ १५७
yadbhairavāṣṭakapadaṃ tallabhate ṣṭakakalābhinnam / gamanāgamane vasitau karṇe nayane dviliṅgasaṃparke // 157
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्संमेलनयोगे देहान्ताख्ये च यामले चक्रे । कुचमध्यहृदयदेशादोष्ठान्तं कण्ठगं यदव्यक्तम् ॥ १५८
tatsaṃmelanayoge dehāntākhye ca yāmale cakre / kucamadhyahṛdayadeśādoṣṭhāntaṃ kaṇṭhagaṃ yadavyaktam // 158
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तच्चक्रद्वयमध्यगमाकर्ण्य क्षोभविगमसमये यत् । निर्वान्ति तत्र चैवं यो ष्टविधो नादभैरवः परमः ॥ १५९
taccakradvayamadhyagamākarṇya kṣobhavigamasamaye yat / nirvānti tatra caivaṃ yo ṣṭavidho nādabhairavaḥ paramaḥ // 159
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिर्ध्वनिसमिरकृतः सा मान्त्री व्याप्तिरुच्यते परमा । सकलाकलेशशून्यं कलाढ्यखमले तथा क्षपणकं च ॥ १६०
jyotirdhvanisamirakṛtaḥ sā māntrī vyāptirucyate paramā / sakalākaleśaśūnyaṃ kalāḍhyakhamale tathā kṣapaṇakaṃ ca // 160
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तःस्थं कण्ठ्योष्ठ्यं चन्द्राद्व्याप्तिस्तथोन्मनान्तेयम् । एवं कर्मणि कर्मणि यत्र क्वापि स्मरन् व्याप्तिम् ॥ १६१
antaḥsthaṃ kaṇṭhyoṣṭhyaṃ candrādvyāptistathonmanānteyam / evaṃ karmaṇi karmaṇi yatra kvāpi smaran vyāptim // 161
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सततमलेपो जीवन्मुक्तः परभैरवीभवति । तादृङ्मेलककलिकाकलिततनुः को पि यो भवेद्गर्भे ॥ १६२
satatamalepo jīvanmuktaḥ parabhairavībhavati / tādṛṅmelakakalikākalitatanuḥ ko pi yo bhavedgarbhe // 162
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तः स योगिनीभूः स्वयमेव ज्ञानभाजनं रुद्रः । श्रीवीरावलिशास्त्रे बालो पि च गर्भगो हि शिवरूपः ॥ १६३
uktaḥ sa yoginībhūḥ svayameva jñānabhājanaṃ rudraḥ / śrīvīrāvaliśāstre bālo pi ca garbhago hi śivarūpaḥ // 163
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदीयते यतः सारं तस्य मुख्यस्य चैष यत् । मुख्यश्च यागस्तेनायमादियाग इति स्मृतः ॥ १६४
ādīyate yataḥ sāraṃ tasya mukhyasya caiṣa yat / mukhyaśca yāgastenāyamādiyāga iti smṛtaḥ // 164
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्र तत्र च शास्त्रे स्य स्वरूपं स्तुतवान् विभुः । श्रीवीरावलिहार्देशखमतार्णववर्तिषु ॥ १६५
tatra tatra ca śāstre sya svarūpaṃ stutavān vibhuḥ / śrīvīrāvalihārdeśakhamatārṇavavartiṣu // 165
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीसिद्धोत्फुल्लमर्यादाहीनचर्याकुलादिषु । युग्मस्यास्य प्रसादेन व्रतयोगविवर्जितः ॥ १६६
śrīsiddhotphullamaryādāhīnacaryākulādiṣu / yugmasyāsya prasādena vratayogavivarjitaḥ // 166
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वदा स्मरणं कृत्वा आदियागैकतत्परः । शक्तिदेहे निजे न्यस्येद्विद्यां कूटमनुक्रमात् ॥ १६७
sarvadā smaraṇaṃ kṛtvā ādiyāgaikatatparaḥ / śaktidehe nije nyasyedvidyāṃ kūṭamanukramāt // 167
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ध्यात्वा चन्द्रनिभं पद्ममात्मानं भास्करद्युतिम् । विद्यामन्त्रात्मकं पीठद्वयमत्रैव मेलयेत् ॥ १६८
dhyātvā candranibhaṃ padmamātmānaṃ bhāskaradyutim / vidyāmantrātmakaṃ pīṭhadvayamatraiva melayet // 168
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न पठ्यते रहस्यत्वात्स्पष्टैः शब्दैर्मया पुनः । कुतूहली तूक्तशास्त्रसंपाठादेव लक्षयेत् ॥ १६९
na paṭhyate rahasyatvātspaṣṭaiḥ śabdairmayā punaḥ / kutūhalī tūktaśāstrasaṃpāṭhādeva lakṣayet // 169
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यद्भजन्ते सदा सर्वे यद्वान् देवश्च देवता । तच्चक्रं परमं देवीयागादौ संनिधापकम् ॥ १७०
yadbhajante sadā sarve yadvān devaśca devatā / taccakraṃ paramaṃ devīyāgādau saṃnidhāpakam // 170
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देह एव परं लिङ्गं सर्वतत्त्वात्मकं शिवम् । देवताचक्रसंजुष्टं पूजाधाम तदुत्तमम् ॥ १७१
deha eva paraṃ liṅgaṃ sarvatattvātmakaṃ śivam / devatācakrasaṃjuṣṭaṃ pūjādhāma taduttamam // 171
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदेव मण्डलं मुख्यं त्रित्रिशूलाब्जचक्रखम् । तत्रैव देवताचक्रं बहिरन्तः सदा यजेत् ॥ १७२
tadeva maṇḍalaṃ mukhyaṃ tritriśūlābjacakrakham / tatraiva devatācakraṃ bahirantaḥ sadā yajet // 172
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वस्वमन्त्रपरामर्शपूर्वं तज्जन्मभी रसैः । आनन्दबहुलैः सृष्टिसंहारविधिना स्पृशेत् ॥ १७३
svasvamantraparāmarśapūrvaṃ tajjanmabhī rasaiḥ / ānandabahulaiḥ sṛṣṭisaṃhāravidhinā spṛśet // 173
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्स्पर्शरभसोद्बुद्धसंविच्चक्रं तदीश्वरः । लभते परमं धाम तर्पिताशेषदैवतः ॥ १७४
tatsparśarabhasodbuddhasaṃviccakraṃ tadīśvaraḥ / labhate paramaṃ dhāma tarpitāśeṣadaivataḥ // 174
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुयागोक्तविधिना द्रव्यैर्हृदयहारिभिः । तथैव स्वस्वकामर्शयोगादन्तः प्रतर्पयेत् ॥ १७५
anuyāgoktavidhinā dravyairhṛdayahāribhiḥ / tathaiva svasvakāmarśayogādantaḥ pratarpayet // 175
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वाधारधरां चमत्कृतिरसप्रोक्षाक्षणक्षालितामात्तैर्मानसतः स्वभावकुसुमैः स्वामोदसन्दोहिभिः । आनन्दामृतनिर्भरस्वहृदयानर्घार्घपात्रक्रमात् त्वां देव्या सह देहदेवसदने देवार्चये हर्निशम् ॥ १७६
kṛtvādhāradharāṃ camatkṛtirasaprokṣākṣaṇakṣālitāmāttairmānasataḥ svabhāvakusumaiḥ svāmodasandohibhiḥ / ānandāmṛtanirbharasvahṛdayānarghārghapātrakramāt tvāṃ devyā saha dehadevasadane devārcaye harniśam // 176
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवीरावल्यमर्यादप्रभृतौ शास्त्रसञ्चये । स एष परमो यागः स्तुतः शीतांशुमौलिना ॥ १७७
śrīvīrāvalyamaryādaprabhṛtau śāstrasañcaye / sa eṣa paramo yāgaḥ stutaḥ śītāṃśumaulinā // 177
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा प्राणवृत्तिस्थं समस्तं देवतागणम् । पश्येत्पूर्वोक्तयुक्त्यैव तत्रैवाभ्यर्चयेद्गुरुः ॥ १७८
athavā prāṇavṛttisthaṃ samastaṃ devatāgaṇam / paśyetpūrvoktayuktyaiva tatraivābhyarcayedguruḥ // 178
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणाश्रितानां देवीनां ब्रह्मनासादिभेदिभिः । करन्ध्रैर्विशतापानचान्द्रचक्रेण तर्पणम् ॥ १७९
prāṇāśritānāṃ devīnāṃ brahmanāsādibhedibhiḥ / karandhrairviśatāpānacāndracakreṇa tarpaṇam // 179
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं प्राणक्रमेणैव तर्पयेद्देवतागणम् । अचिरात्तत्प्रसादेन ज्ञानसिद्धीरथाश्नुते ॥ १८०
evaṃ prāṇakrameṇaiva tarpayeddevatāgaṇam / acirāttatprasādena jñānasiddhīrathāśnute // 180
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संविन्मात्रस्थितं देवीचक्रं वा संविदर्पणात् । विश्वाभोगप्रयोगेण तर्पणीयं विपश्चिता ॥ १८१
saṃvinmātrasthitaṃ devīcakraṃ vā saṃvidarpaṇāt / viśvābhogaprayogeṇa tarpaṇīyaṃ vipaścitā // 181
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र सर्वे लयं यान्ति दह्यन्ते तत्त्वसञ्चयाः । तां चितिं पश्य कायस्थां कालानलसमप्रभाम् ॥ १८२
yatra sarve layaṃ yānti dahyante tattvasañcayāḥ / tāṃ citiṃ paśya kāyasthāṃ kālānalasamaprabhām // 182
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शून्यरूपे श्मशाने स्मिन् योगिनीसिद्धसेविते । क्रीडास्थाने महारौद्रे सर्वास्तमितविग्रहे ॥ १८३
śūnyarūpe śmaśāne smin yoginīsiddhasevite / krīḍāsthāne mahāraudre sarvāstamitavigrahe // 183
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वरश्मिमण्डलाकीर्णे ध्वंसितध्वान्तसन्ततौ । सर्वैर्विकल्पैर्निर्मुक्ते आनन्दपदकेवले ॥ १८४
svaraśmimaṇḍalākīrṇe dhvaṃsitadhvāntasantatau / sarvairvikalpairnirmukte ānandapadakevale // 184
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असंख्यचितिसंपूर्णे श्मशाने चितिभीषणे । समस्तदेवताधारे प्रविष्टः को न सिद्ध्यति ॥ १८५
asaṃkhyacitisaṃpūrṇe śmaśāne citibhīṣaṇe / samastadevatādhāre praviṣṭaḥ ko na siddhyati // 185
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीमद्वीरावलीशास्त्रे इत्थं प्रोवाच भैरवी । इत्थं यागं विधायादौ तादृशौचित्यभागिनम् ॥ १८६
śrīmadvīrāvalīśāstre itthaṃ provāca bhairavī / itthaṃ yāgaṃ vidhāyādau tādṛśaucityabhāginam // 186
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लक्षैकीयं स्वशिष्यं तं दीक्षयेत्तादृशि क्रमे । रुद्रशक्त्या तु तं प्रोक्ष्य देवाभ्याशे निवेशयेत् ॥ १८७
lakṣaikīyaṃ svaśiṣyaṃ taṃ dīkṣayettādṛśi krame / rudraśaktyā tu taṃ prokṣya devābhyāśe niveśayet // 187
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजौ तस्य समालोक्य रुद्रशक्त्या प्रदीपयेत् । तयैवास्यार्पयेत्पुष्पं करयोर्गन्धदिग्धयोः ॥ १८८
bhujau tasya samālokya rudraśaktyā pradīpayet / tayaivāsyārpayetpuṣpaṃ karayorgandhadigdhayoḥ // 188
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरालम्बौ तु तौ तस्य स्थापयित्वा विचिन्तयेत् । रुद्रशक्त्याकृष्यमाणौ दीप्तयाङ्कुशरूपया ॥ १८९
nirālambau tu tau tasya sthāpayitvā vicintayet / rudraśaktyākṛṣyamāṇau dīptayāṅkuśarūpayā // 189
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः स स्वयमादाय वस्त्रं बद्धदृशिर्भवेत् । स्वयं च पातयेत्पुष्पं तत्पाताल्लक्षयेत्कुलम् ॥ १९०
tataḥ sa svayamādāya vastraṃ baddhadṛśirbhavet / svayaṃ ca pātayetpuṣpaṃ tatpātāllakṣayetkulam // 190
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो स्य मुखमुद्धाट्य पादयोः प्रणिपातयेत् । हस्तयोर्मूर्ध्नि चाप्यस्य देवीचक्रं समर्चयेत् ॥ १९१
tato sya mukhamuddhāṭya pādayoḥ praṇipātayet / hastayormūrdhni cāpyasya devīcakraṃ samarcayet // 191
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आकर्ष्याकर्षकत्वेन प्रेर्यप्रेरकभावतः । उक्तं श्रीरत्नमालायां नाभिं दण्डेन संपुटम् ॥ १९२
ākarṣyākarṣakatvena preryaprerakabhāvataḥ / uktaṃ śrīratnamālāyāṃ nābhiṃ daṇḍena saṃpuṭam // 192
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामभूषणजङ्घाभ्यां नितम्बेनाप्यलङ्कृतम् । शिष्यहस्ते पुष्पभृते चोदनास्त्रं तु योजयेत् ॥ १९३
vāmabhūṣaṇajaṅghābhyāṃ nitambenāpyalaṅkṛtam / śiṣyahaste puṣpabhṛte codanāstraṃ tu yojayet // 193
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावत्स स्तोभमायातः स्वयं पतति मूर्धनि । शिवहस्तः स्वयं सो यं सद्यःप्रत्ययकारकः ॥ १९४
yāvatsa stobhamāyātaḥ svayaṃ patati mūrdhani / śivahastaḥ svayaṃ so yaṃ sadyaḥpratyayakārakaḥ // 194
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेनैव प्रयोगेण चरुकं ग्राहयेद्गुरुः । शिष्येण दन्तकाष्ठं च तत्पातः प्राग्वदेव तु ॥ १९५
anenaiva prayogeṇa carukaṃ grāhayedguruḥ / śiṣyeṇa dantakāṣṭhaṃ ca tatpātaḥ prāgvadeva tu // 195
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करस्तोभो नेत्रपटग्रहात् प्रभृति यः किल । दन्तकाष्ठसमादानपर्यन्तस्तत्र लक्षयेत् ॥ १९६
karastobho netrapaṭagrahāt prabhṛti yaḥ kila / dantakāṣṭhasamādānaparyantastatra lakṣayet // 196
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीव्रमन्दादिभेदेन शक्तिपातं तथाविधम् । इत्येष समयी प्रोक्तः श्रीपूर्वे करकम्पतः ॥ १९७
tīvramandādibhedena śaktipātaṃ tathāvidham / ityeṣa samayī proktaḥ śrīpūrve karakampataḥ // 197
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समयी तु करस्तोभादिति श्रीभोगहस्तके । चर्वेव वा गुरुर्दद्याद्वामामृतपरिप्लुतम् ॥ १९८
samayī tu karastobhāditi śrībhogahastake / carveva vā gururdadyādvāmāmṛtapariplutam // 198
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निःशङ्कं ग्रहणाच्छक्तिगोत्रो मायोज्झितो भवेत् । सकम्पस्त्वाददानः स्यात् समयी वाचनादिषु ॥ १९९
niḥśaṅkaṃ grahaṇācchaktigotro māyojjhito bhavet / sakampastvādadānaḥ syāt samayī vācanādiṣu // 199
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालान्तरे ध्वसंशुद्ध्या पालनात्समयस्थितेः । सिद्धिपात्रमिति श्रीमदानन्देश्वर उच्यते ॥ २००
kālāntare dhvasaṃśuddhyā pālanātsamayasthiteḥ / siddhipātramiti śrīmadānandeśvara ucyate // 200
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदा तु पुत्रकं कुर्यात्तदा दीक्षां समाचरेत् । उक्तं श्रीरत्नमालायां नादिफान्तां ज्वलत्प्रभाम् ॥ २०१
yadā tu putrakaṃ kuryāttadā dīkṣāṃ samācaret / uktaṃ śrīratnamālāyāṃ nādiphāntāṃ jvalatprabhām // 201
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यस्येच्छिखान्तं पतति तेनात्रेदृक् क्रमो भवेत् । प्रोक्षितस्य शिशोर्न्यस्तप्रोक्तशोध्याध्वपद्धतेः ॥ २०२
nyasyecchikhāntaṃ patati tenātredṛk kramo bhavet / prokṣitasya śiśornyastaproktaśodhyādhvapaddhateḥ // 202
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋजुदेहजुषः शक्तिं पादान्मूर्धान्तमागताम् । पाशान्दहन्तीं संदीप्तां चिन्तयेत्तन्मयो गुरुः ॥ २०३
ṛjudehajuṣaḥ śaktiṃ pādānmūrdhāntamāgatām / pāśāndahantīṃ saṃdīptāṃ cintayettanmayo guruḥ // 203
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपविश्य ततस्तस्य मूलशोध्यात् प्रभृत्यलम् । अन्तशोध्यावसानान्तां दहन्तीं चिन्तयेत्क्रमात् ॥ २०४
upaviśya tatastasya mūlaśodhyāt prabhṛtyalam / antaśodhyāvasānāntāṃ dahantīṃ cintayetkramāt // 204
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं सर्वाणि शोध्यानि तत्त्वादीनि पुरोक्तवत् । दग्ध्वा लीनां शिवे ध्यायेन्निष्कले सकले थवा ॥ २०५
evaṃ sarvāṇi śodhyāni tattvādīni puroktavat / dagdhvā līnāṃ śive dhyāyenniṣkale sakale thavā // 205
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योगिना योजिता मार्गे सजातीयस्य पोषणम् । कुरुते निर्दहत्यन्तद्भिन्नजातिकदम्बकम् ॥ २०६
yoginā yojitā mārge sajātīyasya poṣaṇam / kurute nirdahatyantadbhinnajātikadambakam // 206
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनया शोध्यमानस्य शिशोस्तीव्रादिभेदतः । शक्तिपाताच्चितिव्योमप्राणनान्तर्बहिस्तनूः ॥ २०७
anayā śodhyamānasya śiśostīvrādibhedataḥ / śaktipātāccitivyomaprāṇanāntarbahistanūḥ // 207
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविशन्ती रुद्रशक्तिः क्रमात्सूते फलं त्विदम् । आनन्दमुद्भवं कम्पं निद्रां घूर्णिं च देहगाम् ॥ २०८
āviśantī rudraśaktiḥ kramātsūte phalaṃ tvidam / ānandamudbhavaṃ kampaṃ nidrāṃ ghūrṇiṃ ca dehagām // 208
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं स्तोभितपाशस्य योजितस्यात्मनः शिवे । शेषभोगाय कुर्वीत सृष्टिं संशुद्धतत्त्वगाम् ॥ २०९
evaṃ stobhitapāśasya yojitasyātmanaḥ śive / śeṣabhogāya kurvīta sṛṣṭiṃ saṃśuddhatattvagām // 209
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथवा कस्यचिन्नैवमावेशस्तद्दहेदिमम् । बहिरन्तश्चोक्तशक्त्या पतेदित्थं स भूतले ॥ २१०
athavā kasyacinnaivamāveśastaddahedimam / bahirantaścoktaśaktyā pateditthaṃ sa bhūtale // 210
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्य त्वेवमपि स्यान्न तमत्रोपलवत्त्यजेत् । अथ सप्रत्ययां दीक्षां वक्ष्ये तुष्टेन धीमता ॥ २११
yasya tvevamapi syānna tamatropalavattyajet / atha sapratyayāṃ dīkṣāṃ vakṣye tuṣṭena dhīmatā // 211
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शंभुनाथेनोपदिष्टां दृष्टां सद्भावशासने । सुधाग्निमरुतो मन्दपरकालाग्निवायवः ॥ २१२
śaṃbhunāthenopadiṣṭāṃ dṛṣṭāṃ sadbhāvaśāsane / sudhāgnimaruto mandaparakālāgnivāyavaḥ // 212
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वह्निसौधासुकूटाग्निवायुः सर्वे सषष्ठकाः । एतत्पिण्डत्रयं स्तोभकारि प्रत्येकमुच्यते ॥ २१३
vahnisaudhāsukūṭāgnivāyuḥ sarve saṣaṣṭhakāḥ / etatpiṇḍatrayaṃ stobhakāri pratyekamucyate // 213
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शक्तिबीजं स्मृतं यच्च न्यस्येत्सार्वाङ्गिकं तु तत् । हृच्चक्रे न्यस्यते मन्त्रो द्वादशस्वरभूषितः ॥ २१४
śaktibījaṃ smṛtaṃ yacca nyasyetsārvāṅgikaṃ tu tat / hṛccakre nyasyate mantro dvādaśasvarabhūṣitaḥ // 214
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जपाकुसुमसंकाशं चैतन्यं तस्य मध्यतः । वायुना प्रेरितं चक्रं वह्निना परिदीपितम् ॥ २१५
japākusumasaṃkāśaṃ caitanyaṃ tasya madhyataḥ / vāyunā preritaṃ cakraṃ vahninā paridīpitam // 215
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्ध्यायेच्च जपेन्मन्त्रं नामान्तरितयोगतः । निमेषार्धात्तु शिष्यस्य भवेत्स्तोभो न संशयः ॥ २१६
taddhyāyecca japenmantraṃ nāmāntaritayogataḥ / nimeṣārdhāttu śiṣyasya bhavetstobho na saṃśayaḥ // 216
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं प्रेक्षते देवि तत्त्वे तत्त्वे नियोजितः । यावत्प्राप्तः परं तत्त्वं तदा त्वेष न पश्यति ॥ २१७
ātmānaṃ prekṣate devi tattve tattve niyojitaḥ / yāvatprāptaḥ paraṃ tattvaṃ tadā tveṣa na paśyati // 217
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनेन क्रमयोगेन सर्वाध्वानं स पश्यति । अथवा सर्वशास्त्राण्यप्युद्ग्राहयति तत्क्षणात् ॥ २१८
anena kramayogena sarvādhvānaṃ sa paśyati / athavā sarvaśāstrāṇyapyudgrāhayati tatkṣaṇāt // 218
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथक्तत्त्वविधौ दीक्षां योग्यतावशवर्तिनः । तत्त्वाभ्यासविधानेन सिद्धयोगी समाचरेत् ॥ २१९
pṛthaktattvavidhau dīkṣāṃ yogyatāvaśavartinaḥ / tattvābhyāsavidhānena siddhayogī samācaret // 219
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संदीक्षितस्यास्य मुमुक्षोः शेषवर्तने । कुलक्रमेष्टिरादेश्या पञ्चावस्थासमन्विता ॥ २२०
iti saṃdīkṣitasyāsya mumukṣoḥ śeṣavartane / kulakrameṣṭirādeśyā pañcāvasthāsamanvitā // 220
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाग्रदादिषु संवित्तिर्यथा स्यादनपायिनी । कुलयागस्तथादेश्यो योगिनीमुखसंस्थितः ॥ २२१
jāgradādiṣu saṃvittiryathā syādanapāyinī / kulayāgastathādeśyo yoginīmukhasaṃsthitaḥ // 221
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वं जाग्रति कर्तव्यं स्वप्ने प्रत्येकमन्त्रगम् । निवार्य सुप्ते मूलाख्यः स्वशक्तिपरिबृंहितः ॥ २२२
sarvaṃ jāgrati kartavyaṃ svapne pratyekamantragam / nivārya supte mūlākhyaḥ svaśaktiparibṛṃhitaḥ // 222
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुर्ये त्वेकैव दूत्याख्या तदतीते कुलेशिता । स्वशक्तिपरिपूर्णानामित्थं पूजा प्रवर्तते ॥ २२३
turye tvekaiva dūtyākhyā tadatīte kuleśitā / svaśaktiparipūrṇānāmitthaṃ pūjā pravartate // 223
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिण्डस्थादि च पूर्वोक्तं सर्वातीतावसानकम् । अवस्थापञ्चकं प्रोक्तभेदं तस्मै निरूपयेत् ॥ २२४
piṇḍasthādi ca pūrvoktaṃ sarvātītāvasānakam / avasthāpañcakaṃ proktabhedaṃ tasmai nirūpayet // 224
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साधकस्य बुभुक्षोस्तु सम्यग्योगाभिषेचनम् । तत्रेष्ट्वा विभवैर्देवं हेमादिमयमव्रणम् ॥ २२५
sādhakasya bubhukṣostu samyagyogābhiṣecanam / tatreṣṭvā vibhavairdevaṃ hemādimayamavraṇam // 225
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीपाष्टकं रक्तवर्तिसर्पिषापूर्य बोधयेत् । कुलाष्टकेन तत्पूज्यं शङ्खे चापि कुलेश्वरौ ॥ २२६
dīpāṣṭakaṃ raktavartisarpiṣāpūrya bodhayet / kulāṣṭakena tatpūjyaṃ śaṅkhe cāpi kuleśvarau // 226
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनन्दामृतसंपूर्णे शिवहस्तोक्तवर्त्मना । तेनाभिषिञ्चेत्तं पश्चात् स कुर्यान्मन्त्रसाधनम् ॥ २२७
ānandāmṛtasaṃpūrṇe śivahastoktavartmanā / tenābhiṣiñcettaṃ paścāt sa kuryānmantrasādhanam // 227
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आचार्यस्याभिषेको यमधिकारान्वितः स तु । कुर्यात्पिष्टादिभिश्चास्य चतुष्षष्टिं प्रदीपकान् ॥ २२८
ācāryasyābhiṣeko yamadhikārānvitaḥ sa tu / kuryātpiṣṭādibhiścāsya catuṣṣaṣṭiṃ pradīpakān // 228
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाष्टकेन पूज्यास्ते मध्ये प्राग्वत् कुलेश्वरौ । शिवहस्तोक्तयुक्त्यैव गुरुमप्यभिषेचयेत् ॥ २२९
aṣṭāṣṭakena pūjyāste madhye prāgvat kuleśvarau / śivahastoktayuktyaiva gurumapyabhiṣecayet // 229
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषिक्ताविमावेवं सर्वयोगिगणेन तु । विदितौ भवतस्तत्र गुरुर्मोक्षप्रदो भवेत् ॥ २३०
abhiṣiktāvimāvevaṃ sarvayogigaṇena tu / viditau bhavatastatra gururmokṣaprado bhavet // 230
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तात्पर्यमस्य पादस्य स सिद्धीः संप्रयच्छति । गुरुर्यः साधकः प्राक्स्यादन्यो मोक्षं ददात्यलम् ॥ २३१
tātparyamasya pādasya sa siddhīḥ saṃprayacchati / gururyaḥ sādhakaḥ prāksyādanyo mokṣaṃ dadātyalam // 231
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनयोः कथयेज्ज्ञानं त्रिविधं सर्वमप्यलम् । स्वकीयाज्ञां च वितरेत् स्वक्रियाकरणं प्रति ॥ २३२
anayoḥ kathayejjñānaṃ trividhaṃ sarvamapyalam / svakīyājñāṃ ca vitaret svakriyākaraṇaṃ prati // 232
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्कं कारणसंज्ञं यत्तथा यः परमः शिवः । साकं भैरवनाथेन तदष्टकमुदाहृतम् ॥ २३३
ṣaṭkaṃ kāraṇasaṃjñaṃ yattathā yaḥ paramaḥ śivaḥ / sākaṃ bhairavanāthena tadaṣṭakamudāhṛtam // 233
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रत्येकं तस्य सार्वात्म्यं पश्यंस्तां वृत्तिमात्मगाम् । चक्षुरादौ संक्रमयेद्यत्र यत्रेन्द्रिये गुरुः ॥ २३४
pratyekaṃ tasya sārvātmyaṃ paśyaṃstāṃ vṛttimātmagām / cakṣurādau saṃkramayedyatra yatrendriye guruḥ // 234
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव पूर्णैः कलशैरभिषेकः परः स्मृतः । विना बाह्यैरपीत्युक्तं श्रीवीरावलिभैरवे ॥ २३५
sa eva pūrṇaiḥ kalaśairabhiṣekaḥ paraḥ smṛtaḥ / vinā bāhyairapītyuktaṃ śrīvīrāvalibhairave // 235
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्य एव तु भोगेप्सोर्योगात्सिद्धतमो गुरुः । कुर्यात्सद्यस्तथाभीष्टफलदं वेधदीक्षणम् ॥ २३६
sadya eva tu bhogepsoryogātsiddhatamo guruḥ / kuryātsadyastathābhīṣṭaphaladaṃ vedhadīkṣaṇam // 236
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेधदीक्षा च बहुधा तत्र तत्र निरूपिता । सा चाभ्यासवता कार्या येनोर्ध्वोर्ध्वप्रवेशतः ॥ २३७
vedhadīkṣā ca bahudhā tatra tatra nirūpitā / sā cābhyāsavatā kāryā yenordhvordhvapraveśataḥ // 237
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्यस्य चक्रसंभेदप्रत्ययो जायते ध्रुवः । येनाणिमादिका सिद्धिः श्रीमालायां च चोदिता ॥ २३८
śiṣyasya cakrasaṃbhedapratyayo jāyate dhruvaḥ / yenāṇimādikā siddhiḥ śrīmālāyāṃ ca coditā // 238
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊर्ध्वचक्रदशालाभे पिशाचावेश एव सा । मन्त्रनादबिन्दुशक्तिभुजङ्गमपरात्मिका ॥ २३९
ūrdhvacakradaśālābhe piśācāveśa eva sā / mantranādabinduśaktibhujaṅgamaparātmikā // 239
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षोढा श्रीगह्वरे वेधदीक्षोक्ता परमेशिना । ज्वालाकुलं स्वशास्त्रोक्तं चक्रमष्टारकादिकम् ॥ २४०
ṣoḍhā śrīgahvare vedhadīkṣoktā parameśinā / jvālākulaṃ svaśāstroktaṃ cakramaṣṭārakādikam // 240
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.