Library·Abhisamayalankaravrttih sphutartha·1·1.28

Abhisamayalankaravrttih sphutartha 1.28

Abhis 1.28

बोधिसत्त्वानां श्रुतादिप्रकर्षप्राप्तमोक्षभागीयश्रद्धादिलक्षणकुशलमूलादूर्ध्वं चतुःसत्यप्रतिवेधानुकूलानि च चतुर्निर्वेधभागीयानि लौकिकभावनामयानि ऊष्मप्राप्त इति कुशलमूलम्, ततो मूर्धप्राप्तः, ततः क्षान्तिप्राप्तः, ततो ऽग्रधर्म इति मृद्वादिक्रमेण उत्पादो ऽथवा बोधिसत्त्वसम्बद्धमृद्विन्द्रियादिपुद्गलभेदेन वक्ष्यमाणमृदुमध्याधिमात्रालम्बनविशिष्टवस्त्वात्मकचतुःसत्यालम्बनधर्मदर्शन-प्रतिपक्षत्वेनानभिनिवेशाद्याकारविशेषात् यानत्रयाधिगमहेतुत्वविशेषादुपायकौशलकल्याणमित्रलक्षणसम्परिग्रहाद् दर्शनभावनामार्गाभ्यां प्रहातव्या ग्राह्यग्राहकचतुर्विकल्पाः वक्षमाणनयसम्बन्धेनोत्पन्नाः श्रावकादीनामूष्मादिभ्यो विशिष्टाः । तेषामूष्मादिकुशलमूलं न्याये रूपणादिलक्षणवस्त्वात्मकचतुःसत्यालम्बनमात्मदर्शनप्रतिपक्षत्वेनानित्याद्याकारप्रतिपन्नं स्वयानाधिगमहेतुभूतं सम्परिग्रहरहितं, चतुर्विधो विकल्पो ऽसंसृष्टो भवतीति व्यवस्थापनात् । बोधिसत्त्वानां निर्वेधभागीयानि उपायकौशलबलेन क्वचित् हेतुना, क्वचित् फलेन, क्वचित् स्वरूपतया, क्वचिद् धर्मताकारेण यथाभव्यतया चतुःसत्यवस्त्वालम्बनमिति वेदितव्यम् । संक्षिप्तव्याख्यामात्रं वक्तुकामेन न प्रपञ्चितम् । यत इदमेव व्यवस्थापनं ह्यतो ऽन्ययानमाश्रित्य कुत्रापि दूषणं नाभिधातव्यम् । आलम्बनाकारयोः का विशेषता इत्यत आलम्बनाकारौ सप्तमिः अन्तरश्लोकैराह - आलम्बनमनित्यादि सत्याधारं तदाकृतिः । निषेधो ऽभिनिवेशादेर्हेतुर्यानत्रयाप्तये

bodhisattvānāṃ śrutādiprakarṣaprāptamokṣabhāgīyaśraddhādilakṣaṇakuśalamūlādūrdhvaṃ catuḥsatyaprativedhānukūlāni ca caturnirvedhabhāgīyāni laukikabhāvanāmayāni ūṣmaprāpta iti kuśalamūlam, tato mūrdhaprāptaḥ, tataḥ kṣāntiprāptaḥ, tato 'gradharma iti mṛdvādikrameṇa utpādo 'thavā bodhisattvasambaddhamṛdvindriyādipudgalabhedena vakṣyamāṇamṛdumadhyādhimātrālambanaviśiṣṭavastvātmakacatuḥsatyālambanadharmadarśana-pratipakṣatvenānabhiniveśādyākāraviśeṣāt yānatrayādhigamahetutvaviśeṣādupāyakauśalakalyāṇamitralakṣaṇasamparigrahād darśanabhāvanāmārgābhyāṃ prahātavyā grāhyagrāhakacaturvikalpāḥ vakṣamāṇanayasambandhenotpannāḥ śrāvakādīnāmūṣmādibhyo viśiṣṭāḥ / teṣāmūṣmādikuśalamūlaṃ nyāye rūpaṇādilakṣaṇavastvātmakacatuḥsatyālambanamātmadarśanapratipakṣatvenānityādyākārapratipannaṃ svayānādhigamahetubhūtaṃ samparigraharahitaṃ, caturvidho vikalpo 'saṃsṛṣṭo bhavatīti vyavasthāpanāt / bodhisattvānāṃ nirvedhabhāgīyāni upāyakauśalabalena kvacit hetunā, kvacit phalena, kvacit svarūpatayā, kvacid dharmatākāreṇa yathābhavyatayā catuḥsatyavastvālambanamiti veditavyam / saṃkṣiptavyākhyāmātraṃ vaktukāmena na prapañcitam / yata idameva vyavasthāpanaṃ hyato 'nyayānamāśritya kutrāpi dūṣaṇaṃ nābhidhātavyam / ālambanākārayoḥ kā viśeṣatā ityata ālambanākārau saptamiḥ antaraślokairāha - ālambanamanityādi satyādhāraṃ tadākṛtiḥ / niṣedho 'bhiniveśāderheturyānatrayāptaye

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Abhis/1.28

Cite as: Abhisamayalankaravrttih sphutartha 1.28, in HREEM (hreem.cc/library/Abhis/1.28), after GRETIL, Abhisamayalankaravrttih sphutartha Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/buddh/bsa031_u.htm — Abhisamayalankaravrttih sphutartha Based on the ed. by Ram Shankar Tripathi: Abhisamayalankaravrti sputartha. Sarnath: Central Institute of Higher Tibetan Studies, 1977, pp. 3-44. Input by members of the Sanskrit Buddhist Input Project. With kind permission of

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text