Library·Abhisamayalankaravrttih sphutartha·1·1.40

Abhisamayalankaravrttih sphutartha 1.40

Abhis 1.40

तत्रादौ तावच्चतुर्विधलौकिकनिर्वेधभागीयानामुत्पादाधारः । ततो लोकोत्तरदर्शनभावनामार्गयोः । ततस्तदुत्पत्तिबलेन चौरनिष्कासनकपाटपिधानवत् समकालं समस्तप्रतिपक्षोत्पादविपक्षनिरोधयोः । ततस्तदनुपलब्ध्या तदुत्पादनिरोधयुक्तविकल्पापगमस्य । ततं पूर्वप्रणिधानदानाद्युपायकौशल्यबलेन संसारनिर्वाणाप्रतिष्ठानयोः प्रज्ञाकरुणयोः । ततस्तदुत्पत्त्या श्रावकाद्यसाधारणधर्मस्य । ततो यथाशयमवतारणाद्यभिसन्धिद्वारेण यानत्रयप्रतिष्ठापनलक्षणपरार्थानुक्रमस्य । ततो यावदासंसारं निर्निमित्तानाभोगपरार्थज्ञानस्य चाधारः । अयमेवानुक्रमः । अनेनैव सर्व पुरुषार्थाः सम्पद्यन्ते । प्रतिपत्तिधर्मावस्थान्तरभेदेन त्रयोदशविधो बोधिसत्त्वो यथोक्तधर्माधारो धर्मधातुस्वभाव एव गोत्रमिति निर्दिष्टम् । यदि धर्मधातोरेवार्यधर्माधिगमाय हेतुत्वात्तदात्मको बोधिसत्त्वः प्रकृतिस्थमनुत्तरबुद्धधर्माणां गोत्रम्, तदा तत्सामान्यवर्तित्वाद् ऽन बोधिसत्त्व एवेतिऽ मन्दबुद्धि पुरुषं प्रत्याशंक्य अन्तरश्लोकमाह - धर्मधातोरसम्भेदाद् गोत्रभेदो न युज्यते । यथा श्रावकयानाद्यधिगमक्रमेणालम्बेत तथार्यधर्माधिगमाय धर्मधातोर्हेतुभावेन व्यवस्थापनाद् गोत्रत्वेन व्यपदेश इत्यपि समाधिः दृश्यते, तथापि सौकर्यात् लौकिकदृष्टान्तेनापि समाध्यन्तरमाह - आधेयधर्मभेदात्तु तद्भेदः परिगीयते

tatrādau tāvaccaturvidhalaukikanirvedhabhāgīyānāmutpādādhāraḥ / tato lokottaradarśanabhāvanāmārgayoḥ / tatastadutpattibalena cauraniṣkāsanakapāṭapidhānavat samakālaṃ samastapratipakṣotpādavipakṣanirodhayoḥ / tatastadanupalabdhyā tadutpādanirodhayuktavikalpāpagamasya / tataṃ pūrvapraṇidhānadānādyupāyakauśalyabalena saṃsāranirvāṇāpratiṣṭhānayoḥ prajñākaruṇayoḥ / tatastadutpattyā śrāvakādyasādhāraṇadharmasya / tato yathāśayamavatāraṇādyabhisandhidvāreṇa yānatrayapratiṣṭhāpanalakṣaṇaparārthānukramasya / tato yāvadāsaṃsāraṃ nirnimittānābhogaparārthajñānasya cādhāraḥ / ayamevānukramaḥ / anenaiva sarva puruṣārthāḥ sampadyante / pratipattidharmāvasthāntarabhedena trayodaśavidho bodhisattvo yathoktadharmādhāro dharmadhātusvabhāva eva gotramiti nirdiṣṭam / yadi dharmadhātorevāryadharmādhigamāya hetutvāttadātmako bodhisattvaḥ prakṛtisthamanuttarabuddhadharmāṇāṃ gotram, tadā tatsāmānyavartitvād 'na bodhisattva eveti' mandabuddhi puruṣaṃ pratyāśaṃkya antaraślokamāha - dharmadhātorasambhedād gotrabhedo na yujyate / yathā śrāvakayānādyadhigamakrameṇālambeta tathāryadharmādhigamāya dharmadhātorhetubhāvena vyavasthāpanād gotratvena vyapadeśa ityapi samādhiḥ dṛśyate, tathāpi saukaryāt laukikadṛṣṭāntenāpi samādhyantaramāha - ādheyadharmabhedāttu tadbhedaḥ parigīyate

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/Abhis/1.40

Cite as: Abhisamayalankaravrttih sphutartha 1.40, in HREEM (hreem.cc/library/Abhis/1.40), after GRETIL, Abhisamayalankaravrttih sphutartha Based on the ed.

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/buddh/bsa031_u.htm — Abhisamayalankaravrttih sphutartha Based on the ed. by Ram Shankar Tripathi: Abhisamayalankaravrti sputartha. Sarnath: Central Institute of Higher Tibetan Studies, 1977, pp. 3-44. Input by members of the Sanskrit Buddhist Input Project. With kind permission of

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text