Library·Aitareya Āraṇyaka (Ṛgveda)·2·2.3·2.3.6

Aitareya Āraṇyaka (Ṛgveda) 2.3.6

तद् वा इदं बृहतीसहस्रं सम्पन्नं तस्य वा एतस्य बृहतीसहस्रस्य सम्पन्नस्यैकादशानुष्टुभां शतानि भवन्ति पञ्चविंशतिश् चानुष्टुभ आत्तं वै भूयसा कनीयः

tad vā idaṃ bṛhatīsahasraṃ sampannaṃ tasya vā etasya bṛhatīsahasrasya sampannasyaikādaśānuṣṭubhāṃ śatāni bhavanti pañcaviṃśatiś cānuṣṭubha āttaṃ vai bhūyasā kanīyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् उक्तम् ऋषिणा

tad uktam ṛṣiṇā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाचम् अष्टापदीम् अहम् इत्य् अष्टौ हि चतुरक्षराणि भवन्ति

vācam aṣṭāpadīm aham ity aṣṭau hi caturakṣarāṇi bhavanti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवस्रक्तिम् इति बृहती संपद्यमाना नवस्रक्तिः

navasraktim iti bṛhatī saṃpadyamānā navasraktiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋतस्पृशम् इति सत्यं वै वाग् ऋचा स्पृष्टा

ṛtaspṛśam iti satyaṃ vai vāg ṛcā spṛṣṭā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रात् परि तन्वं मम इति तद् यद् एवैतद् बृहतीसहस्रम् अनुष्टुप्सम्पन्नं भवति तस्मात् तद् ऐन्द्रात् प्राणाद् बृहत्यै वाचम् अनुष्टुभं तन्वं संनिर्मिमीते

indrāt pari tanvaṃ mama iti tad yad evaitad bṛhatīsahasram anuṣṭupsampannaṃ bhavati tasmāt tad aindrāt prāṇād bṛhatyai vācam anuṣṭubhaṃ tanvaṃ saṃnirmimīte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वा एष वाचः परमो विकारो यद् एतन् महद् उक्थं तद् एतत् पञ्चविधं मितम् अमितं स्वरः सत्यानृते इति

sa vā eṣa vācaḥ paramo vikāro yad etan mahad ukthaṃ tad etat pañcavidhaṃ mitam amitaṃ svaraḥ satyānṛte iti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ऋग् गाथा कुम्ब्या तन् मितं यजुर् निगदो वृथावाक् तद् अमितं सामाथो यः कश् च गेष्णः सः स्वर ओ३म् इति सत्यं नेत्य् अनृतम्

ṛg gāthā kumbyā tan mitaṃ yajur nigado vṛthāvāk tad amitaṃ sāmātho yaḥ kaś ca geṣṇaḥ saḥ svara o3m iti satyaṃ nety anṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतत् पुष्पं फलं वाचो यत् सत्यं स हेश्वरो यशस्वी कल्याणकीर्तिर् भवितोः पुष्पं हि फलं वाचः सत्यं वदति

tad etat puṣpaṃ phalaṃ vāco yat satyaṃ sa heśvaro yaśasvī kalyāṇakīrtir bhavitoḥ puṣpaṃ hi phalaṃ vācaḥ satyaṃ vadati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतन् मूलं वाचो यद् अनृतं तद् यथा वृक्ष आविर्मूलः शुष्यति स उद्वर्तत एवम् एवानृतं वदन्न् आविर्मूलम् आत्मानं करोति स शुष्यति स उद्वर्तते

athaitan mūlaṃ vāco yad anṛtaṃ tad yathā vṛkṣa āvirmūlaḥ śuṣyati sa udvartata evam evānṛtaṃ vadann āvirmūlam ātmānaṃ karoti sa śuṣyati sa udvartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद् अनृतं न वदेद् दयेत त्व् एनेन

tasmād anṛtaṃ na vaded dayeta tv enena

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पराग् वा एतद् रिक्तम् अक्षरं यद् एतद् ओ३म् इति तद् यत् किञ्चोम् इत्य् आहात्रैवास्मै तद् रिच्यते स यत् सर्वम् ॐ कुर्याद् रिञ्च्याद् आत्मानं स कामेभ्यो नालं स्यात्

parāg vā etad riktam akṣaraṃ yad etad o3m iti tad yat kiñcom ity āhātraivāsmai tad ricyate sa yat sarvam oṃ kuryād riñcyād ātmānaṃ sa kāmebhyo nālaṃ syāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथैतत् पूर्णम् अभ्यात्मं यन् नेति

athaitat pūrṇam abhyātmaṃ yan neti

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यत् सर्वं नेति ब्रूयात् पापिकास्य कीर्तिर् जायेत सैनं तत्रैव हन्यात्

sa yat sarvaṃ neti brūyāt pāpikāsya kīrtir jāyeta sainaṃ tatraiva hanyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् काल एव दद्यात् काले न दद्यात् तत् सत्यानृते मिथुनीकरोति तयोर् मिथुनात् प्रजायते भूयान् भवति

tasmāt kāla eva dadyāt kāle na dadyāt tat satyānṛte mithunīkaroti tayor mithunāt prajāyate bhūyān bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वै तां वाचं वेद यस्या एष विकारः स संप्रतिवित्

yo vai tāṃ vācaṃ veda yasyā eṣa vikāraḥ sa saṃprativit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकारो वै सर्वा वाक् सैषा स्पर्शोष्मभिर् व्यज्यमाना बह्वी नानारूपा भवति

akāro vai sarvā vāk saiṣā sparśoṣmabhir vyajyamānā bahvī nānārūpā bhavati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यै यद् उपांशु स प्राणो ऽथ यद् उच्चैस् तच्छरीरं तस्मात् तत् तिर इव तिर इव ह्य् अशरीरम् अशरीरो हि प्राणो ऽथ यद् उच्चैस् तच् छरीरं तस्मात् तद् आविर् आविर् हि शरीरम्

tasyai yad upāṃśu sa prāṇo 'tha yad uccais taccharīraṃ tasmāt tat tira iva tira iva hy aśarīram aśarīro hi prāṇo 'tha yad uccais tac charīraṃ tasmāt tad āvir āvir hi śarīram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.