आहूय दूरोहणं रोहति स्वर्गो वै लोको दूरोहणं वागाहावो ब्रह्म वै वाक्स यदाह्वयते तद्ब्रह्मणाऽऽहावेन स्वर्गं लोकं रोहति। स पच्छः प्रथमं रोहतीमं तं लोकमाप्नोत्यथार्धर्चशोऽन्तरिक्षं तदाप्नोत्यथ त्रिपद्याऽमुं तं लोकमाप्नोत्यथ केवल्या तदेतस्मिन्प्रतितिष्ठति य एष तपति। त्रिपद्या प्रत्यवरोहति तथा शाखां धारयमाणस्तदमुष्मिँल्लोके प्रतितिष्ठत्यर्धर्चशोऽन्तरिक्षे पच्छोऽस्मिँल्लोक आप्त्वैव तत्स्वर्गं लोकं यजमाना अस्मिँल्लोके प्रतितिष्ठन्ति। अथ य एककामाः स्युः स्वर्गकामाः परा़ञ्चमेव तेषां रोहेत्ते जयेयुर्हैव स्वर्गं लोकम्। नेत्त्वेवास्मिँल्लोके ज्योगिव वसेयुः। मिथुनानि सूक्तानि शस्यन्ते त्रैष्टुभानि च जागतानि च मिथुनं वै पशवः पशवश्छन्दांसि पशूनामवरुद्ध्यै॥4.21॥ (18.7) (142) यथा वै पुरुष एवं विषुवांस्तस्य यथा दक्षिणोऽर्ध एवं पूर्वोऽर्धो विषुवतो यथोत्तरोऽर्ध एवमुत्तरोऽर्धो विषुवतस्तस्मादुत्तर इत्याचक्षते प्रबाहुक्सतः शिर एव विषुवान्बिदलसंहित इव वै पुरुषस्तद्धापि स्यूमेव मध्ये शीर्ष्णो विज्ञायते तदाहुर्विषुवत्येवैतदहः शंसेद्विषुवान्वा एतदुक्थानामुक्थं विषुवान्विषुवानिति ह विषुवन्तो भवन्ति श्रेष्ठतामश्नुवत इति तत्तन्नादृत्यं संवत्सर एव शंसेद्रेतो वा एतत्संवत्सरं दधतो यन्ति यानि वै पुरा संवत्सराद्रेतांसि जायन्ते यानि पञ्चमास्यानि यानि षण्मास्यानि स्रीव्यन्ति वै तानि न वै तैर्भुञ्जतेऽथ यान्येव दशमास्यानि जायन्ते यानि सांवत्सरिकाणि तैर्भुञ्जते तस्मात्संवत्सर एवैतदहः शंसेत्संवत्सरो ह्येतदहराप्नोति संवत्सरं ह्येतदहराप्नुवन्त्येष ह वै संवत्सरेण पाप्मानमपहतैष विषुवताङ्गेभ्यो हैव मासैः पाप्मानमपहते शीर्ष्णो विषुवता अप संवत्सरेण पाप्मानं हतेऽप विषुवता य एवं वेद वैश्वकर्मणमृषभं सवनीयस्योपालम्भ्यमालभेरन्द्विरूपमुभयत एतं महाव्रतीयेऽहनीन्द्रो वै वृत्रं हत्वा विश्वकर्माऽभवत्प्रजापतिः प्रजाः सृष्ट्वा विश्वकर्माऽभवत्संवत्सरो विश्वकर्मेन्द्र मेव तदात्मानं प्रजापतिं संवत्सरं विश्वकर्माणमाप्नुवन्तीन्द्र एव तदात्मनि प्रजापतौ संवत्सरे विश्वकर्मण्यन्ततः प्रतितिष्ठन्ति प्रतितिष्ठति य एवं वेद य एवं वेद
āhūya dūrohaṇaṃ rohati svargo vai loko dūrohaṇaṃ vāgāhāvo brahma vai vāksa yadāhvayate tadbrahmaṇā''hāvena svargaṃ lokaṃ rohati| sa pacchaḥ prathamaṃ rohatīmaṃ taṃ lokamāpnotyathārdharcaśo'ntarikṣaṃ tadāpnotyatha tripadyā'muṃ taṃ lokamāpnotyatha kevalyā tadetasminpratitiṣṭhati ya eṣa tapati| tripadyā pratyavarohati tathā śākhāṃ dhārayamāṇastadamuṣmi~lloke pratitiṣṭhatyardharcaśo'ntarikṣe paccho'smi~lloka āptvaiva tatsvargaṃ lokaṃ yajamānā asmi~lloke pratitiṣṭhanti| atha ya ekakāmāḥ syuḥ svargakāmāḥ parā़ñcameva teṣāṃ rohette jayeyurhaiva svargaṃ lokam| nettvevāsmi~lloke jyogiva vaseyuḥ| mithunāni sūktāni śasyante traiṣṭubhāni ca jāgatāni ca mithunaṃ vai paśavaḥ paśavaśchandāṃsi paśūnāmavaruddhyai||4.21|| (18.7) (142) yathā vai puruṣa evaṃ viṣuvāṃstasya yathā dakṣiṇo'rdha evaṃ pūrvo'rdho viṣuvato yathottaro'rdha evamuttaro'rdho viṣuvatastasmāduttara ityācakṣate prabāhuksataḥ śira eva viṣuvānbidalasaṃhita iva vai puruṣastaddhāpi syūmeva madhye śīrṣṇo vijñāyate tadāhurviṣuvatyevaitadahaḥ śaṃsedviṣuvānvā etadukthānāmukthaṃ viṣuvānviṣuvāniti ha viṣuvanto bhavanti śreṣṭhatāmaśnuvata iti tattannādṛtyaṃ saṃvatsara eva śaṃsedreto vā etatsaṃvatsaraṃ dadhato yanti yāni vai purā saṃvatsarādretāṃsi jāyante yāni pañcamāsyāni yāni ṣaṇmāsyāni srīvyanti vai tāni na vai tairbhuñjate'tha yānyeva daśamāsyāni jāyante yāni sāṃvatsarikāṇi tairbhuñjate tasmātsaṃvatsara evaitadahaḥ śaṃsetsaṃvatsaro hyetadaharāpnoti saṃvatsaraṃ hyetadaharāpnuvantyeṣa ha vai saṃvatsareṇa pāpmānamapahataiṣa viṣuvatāṅgebhyo haiva māsaiḥ pāpmānamapahate śīrṣṇo viṣuvatā apa saṃvatsareṇa pāpmānaṃ hate'pa viṣuvatā ya evaṃ veda vaiśvakarmaṇamṛṣabhaṃ savanīyasyopālambhyamālabherandvirūpamubhayata etaṃ mahāvratīye'hanīndro vai vṛtraṃ hatvā viśvakarmā'bhavatprajāpatiḥ prajāḥ sṛṣṭvā viśvakarmā'bhavatsaṃvatsaro viśvakarmendra meva tadātmānaṃ prajāpatiṃ saṃvatsaraṃ viśvakarmāṇamāpnuvantīndra eva tadātmani prajāpatau saṃvatsare viśvakarmaṇyantataḥ pratitiṣṭhanti pratitiṣṭhati ya evaṃ veda ya evaṃ veda
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.