प्रजापतिर्वै सोमाय राज्ञे दुहितरं प्रायच्छत्सूर्यां सावित्रीं तस्यै सर्वे देवा वरा आगच्छंस्तस्या एतत्सहस्रं वहतुमन्वाकरोद्यदेतदाश्विनमित्याचक्षतेऽनाश्विनं हैव तद्यदर्वाक्सहस्रं तस्मात्तत्सहस्रं वैव शंसेद्भूयो वा। प्राश्य घृतं शंसेद्यथा ह वा इदमनो वा रथो वाऽक्तो वर्तत एवं हैवाक्तो वर्तते। शकुनिरिवोत्पतिष्यन्नाह्वयीत। तस्मिन्देवा न समजानत ममेदमस्तु ममेदमस्त्विति ते संजानाना अब्रुवन्नाजिमस्याऽऽयामहै स यो न उज्जेष्यति तस्येदं भविष्यतीति ते ऽग्नेरेवाधि गृहपतेरादित्यं काष्ठामकुर्वत तस्मादाग्नेयी प्रतिपद्भवत्याश्विनस्य अग्निर्होता गृहपतिः स राजेति। तद्धैक आहुः अग्निं मन्ये पितरमग्निमापिमित्येतया प्रतिपद्येत। दिवि शुक्रं यजतं सूर्यस्येति प्रथमयैव ऋचा काष्ठामाप्नोतीति। तत्तन्नाऽऽदृत्यं य एनं तत्र ब्रूयादग्निमिति वै प्रत्यपाद्यग्निमापत्स्यतीति शश्वत्तथा स्यात्। तस्मादग्निर्होता गृहपतिः स राजेत्येतयैव प्रतिपद्येत गृहपतिवती प्रजातिमती शान्ता सर्वायुः सर्वायुत्वाय। सर्वमायुरेति य एवं वेद॥4.7॥ (17.1) (128) तासां वै देवतानामाजिं धावन्तीनामभिसृष्टानामग्निर्मुखं प्रथमः प्रत्यपद्यत तमश्विनावन्वागच्छतां तमब्रूतामपोदिह्यावां वा इदं जेष्याव इति स तथेत्यब्रवीत्तस्य वै ममेहाप्यस्त्विति तथेति तस्मा अप्यत्राकुरुतां तस्मादाग्नेयमाश्विने शस्यते। ता उषसमन्वागच्छतां तामब्रूतामपोदिह्यावां वा इदं जेष्याव इति सा तथेत्यब्रवीत्तस्यै वै ममेहाप्यस्त्विति तथेति तस्या अप्यत्राकुरुतां तस्मादुषस्यमाश्विने शस्यते। ताविन्द्रमन्वागच्छतां तमब्रूतामावां वा इदं मघवञ्जेष्याव इति न ह तं दधृषतुरपोदिहीति वक्तुं स तथेत्यब्रवीत्तस्य वै ममेहाप्यस्त्विति तथेति तस्मा अप्यत्राकुरुतां तस्मादैन्द्रमाश्विने शस्यते। तदश्विना उदजयतामश्विनावाश्नुवातां यदश्विना उदजयतामश्विनावाश्नुवातां तस्मादेतदाश्विनमित्याचक्षते। अश्नुते यद्यत्कामयते य एवं वेद। तदाहुर्यच्छस्यत आग्नेयं शस्यत उषस्यं शस्यत ऐन्द्रमथ कस्मादेतदाश्विनमित्याचक्षत इत्यश्विनौ ह तदुदजयतामश्विनावाश्नुवातां यदश्विना उदजयतामाश्विनावाश्नुवातां तस्मादेतदाश्विनमित्याचक्षते। अश्नुते यद्यत्कामयते य एवं वेद॥4.8॥ (17.2) (129) अश्वतरीरथेनाग्निराजिमधावत्तासाम्प्राजमानो योनिमकूळयत्तस्मात्ता न विजायन्ते गोभिररुणैरुषा आजिमधावत्तस्मादुषस्यागतायामरुणमिवैव प्रभात्युषसो रूपमश्वरथेनेन्द्र आजिमधावत्तस्मात्स उच्चैर्घोष उपब्दिमान्क्षत्रस्य रूपमैन्द्रो हि स गर्दभरथेनाश्विना उदजयतामश्विनावाश्नुवातां यदश्विना उदजयतामश्विनावाश्नुवातां तस्मात्स सृतजवो दुग्धदोहः सर्वेषामेतर्हि वाहनानामनाशिष्ठो रेतसस्त्वस्य वीर्यं नाहरतां तस्मात्स द्विरेता वाजी तदाहुः सप्त सौर्याणि छन्दांसि शंसेद्यथैवाग्नेयं यथोषस्यं यथाश्विनं सप्त व देवलोकाः सर्वेषु देवलोकेषु राध्नोतीति तत्तन्नादृत्यं त्रीण्येव शंसेत्त्रयो वा इमे त्रिवृतो लोका एषामेव लोकानामभिजित्यै तदाहुरुदु त्यं जातवेदसमिति सौर्याणि प्रति-पद्येतेति तत्तन्नादृत्यं यथैव गत्वा काष्ठामपराध्नुयात्तादृक्तत्सूर्यो नो दिव-स्पात्वित्येतेनैव प्रतिपद्येत यथैव गत्वा काष्ठामभिपद्येत तादृक्तदुदु त्यं जातवेदसमिति द्वितीयं शंसति चित्रं देवानामुदगादनीकमिति त्रैष्टुभमसौ वाव चित्रं देवानामुदेति तस्मादेतच्छंसति नमो मित्रस्य वरुणस्य चक्षस इति जागतं तद्वाशीःपदमाशिषमेवैतेना शास्त आत्मने च यजमानाय च
prajāpatirvai somāya rājñe duhitaraṃ prāyacchatsūryāṃ sāvitrīṃ tasyai sarve devā varā āgacchaṃstasyā etatsahasraṃ vahatumanvākarodyadetadāśvinamityācakṣate'nāśvinaṃ haiva tadyadarvāksahasraṃ tasmāttatsahasraṃ vaiva śaṃsedbhūyo vā| prāśya ghṛtaṃ śaṃsedyathā ha vā idamano vā ratho vā'kto vartata evaṃ haivākto vartate| śakunirivotpatiṣyannāhvayīta| tasmindevā na samajānata mamedamastu mamedamastviti te saṃjānānā abruvannājimasyā''yāmahai sa yo na ujjeṣyati tasyedaṃ bhaviṣyatīti te 'gnerevādhi gṛhapaterādityaṃ kāṣṭhāmakurvata tasmādāgneyī pratipadbhavatyāśvinasya agnirhotā gṛhapatiḥ sa rājeti| taddhaika āhuḥ agniṃ manye pitaramagnimāpimityetayā pratipadyeta| divi śukraṃ yajataṃ sūryasyeti prathamayaiva ṛcā kāṣṭhāmāpnotīti| tattannā''dṛtyaṃ ya enaṃ tatra brūyādagnimiti vai pratyapādyagnimāpatsyatīti śaśvattathā syāt| tasmādagnirhotā gṛhapatiḥ sa rājetyetayaiva pratipadyeta gṛhapativatī prajātimatī śāntā sarvāyuḥ sarvāyutvāya| sarvamāyureti ya evaṃ veda||4.7|| (17.1) (128) tāsāṃ vai devatānāmājiṃ dhāvantīnāmabhisṛṣṭānāmagnirmukhaṃ prathamaḥ pratyapadyata tamaśvināvanvāgacchatāṃ tamabrūtāmapodihyāvāṃ vā idaṃ jeṣyāva iti sa tathetyabravīttasya vai mamehāpyastviti tatheti tasmā apyatrākurutāṃ tasmādāgneyamāśvine śasyate| tā uṣasamanvāgacchatāṃ tāmabrūtāmapodihyāvāṃ vā idaṃ jeṣyāva iti sā tathetyabravīttasyai vai mamehāpyastviti tatheti tasyā apyatrākurutāṃ tasmāduṣasyamāśvine śasyate| tāvindramanvāgacchatāṃ tamabrūtāmāvāṃ vā idaṃ maghavañjeṣyāva iti na ha taṃ dadhṛṣaturapodihīti vaktuṃ sa tathetyabravīttasya vai mamehāpyastviti tatheti tasmā apyatrākurutāṃ tasmādaindramāśvine śasyate| tadaśvinā udajayatāmaśvināvāśnuvātāṃ yadaśvinā udajayatāmaśvināvāśnuvātāṃ tasmādetadāśvinamityācakṣate| aśnute yadyatkāmayate ya evaṃ veda| tadāhuryacchasyata āgneyaṃ śasyata uṣasyaṃ śasyata aindramatha kasmādetadāśvinamityācakṣata ityaśvinau ha tadudajayatāmaśvināvāśnuvātāṃ yadaśvinā udajayatāmāśvināvāśnuvātāṃ tasmādetadāśvinamityācakṣate| aśnute yadyatkāmayate ya evaṃ veda||4.8|| (17.2) (129) aśvatarīrathenāgnirājimadhāvattāsāmprājamāno yonimakūl̤ayattasmāttā na vijāyante gobhiraruṇairuṣā ājimadhāvattasmāduṣasyāgatāyāmaruṇamivaiva prabhātyuṣaso rūpamaśvarathenendra ājimadhāvattasmātsa uccairghoṣa upabdimānkṣatrasya rūpamaindro hi sa gardabharathenāśvinā udajayatāmaśvināvāśnuvātāṃ yadaśvinā udajayatāmaśvināvāśnuvātāṃ tasmātsa sṛtajavo dugdhadohaḥ sarveṣāmetarhi vāhanānāmanāśiṣṭho retasastvasya vīryaṃ nāharatāṃ tasmātsa dviretā vājī tadāhuḥ sapta sauryāṇi chandāṃsi śaṃsedyathaivāgneyaṃ yathoṣasyaṃ yathāśvinaṃ sapta va devalokāḥ sarveṣu devalokeṣu rādhnotīti tattannādṛtyaṃ trīṇyeva śaṃsettrayo vā ime trivṛto lokā eṣāmeva lokānāmabhijityai tadāhurudu tyaṃ jātavedasamiti sauryāṇi prati-padyeteti tattannādṛtyaṃ yathaiva gatvā kāṣṭhāmaparādhnuyāttādṛktatsūryo no diva-spātvityetenaiva pratipadyeta yathaiva gatvā kāṣṭhāmabhipadyeta tādṛktadudu tyaṃ jātavedasamiti dvitīyaṃ śaṃsati citraṃ devānāmudagādanīkamiti traiṣṭubhamasau vāva citraṃ devānāmudeti tasmādetacchaṃsati namo mitrasya varuṇasya cakṣasa iti jāgataṃ tadvāśīḥpadamāśiṣamevaitenā śāsta ātmane ca yajamānāya ca
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.