आङ्गिरसस्मृतिः पूर्वाङ्गिरसम् पावकप्रतिमं साक्षान् मुनिमाङ्गिरसं द्विजाः । ब्रूहि धर्मानशेषान्नं इत्यूचुः प्रणिपत्य तम्
āṅgirasasmṛtiḥ pūrvāṅgirasam pāvakapratimaṃ sākṣān munimāṅgirasaṃ dvijāḥ / brūhi dharmānaśeṣānnaṃ ityūcuḥ praṇipatya tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेभ्यः स तु ततः प्रीत्या शृणुध्वमिति चाफणत् । वच्मि तानखिलान् धर्मान् वैदिकान् मुक्तये परान्
tebhyaḥ sa tu tataḥ prītyā śṛṇudhvamiti cāphaṇat / vacmi tānakhilān dharmān vaidikān muktaye parān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मः स्याच्चोदना प्रोक्तस् तदन्यस्तूपचारतः । लिङादिरूपा सा ज्ञेया मुक्तिदा श्रुतिचोदिता
dharmaḥ syāccodanā proktas tadanyastūpacārataḥ / liṅādirūpā sā jñeyā muktidā śruticoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुत्युक्तलिङ्लोट्तव्यप्रत्ययलक्षणलक्षिता । चोदना सैव नान्या सा पुराणस्मृतिचोदिता
śrutyuktaliṅloṭtavyapratyayalakṣaṇalakṣitā / codanā saiva nānyā sā purāṇasmṛticoditā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदोक्तैरेव तैर्मन्त्रैर् निखिलानि समाचरेत्
vedoktaireva tairmantrair nikhilāni samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्ममध्ये पुराणोक्तमन्त्रोच्चारणमात्रतः । नश्येत्तु वैदिकं कर्म तस्मात्तु न तथा ऽ; ऽचरेत्
karmamadhye purāṇoktamantroccāraṇamātrataḥ / naśyettu vaidikaṃ karma tasmāttu na tathā '; 'caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणोक्तेष्वेषु सत्सु लौकिकेषु तथा ऽ; ऽचरेत् । मन्त्राभावे व्याहृतयः मन्त्राभावे तु सर्वत्र स्मृता व्याहृतयः किल
purāṇokteṣveṣu satsu laukikeṣu tathā '; 'caret / mantrābhāve vyāhṛtayaḥ mantrābhāve tu sarvatra smṛtā vyāhṛtayaḥ kila
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्वये लिङ्गतो ऽर्थाद्वा विरोधाभावतः परे । तत्तन्मन्त्रा संभवन्ति तेषु तेषु तु कर्मसु
anvaye liṅgato 'rthādvā virodhābhāvataḥ pare / tattanmantrā saṃbhavanti teṣu teṣu tu karmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तं दृश्यते नं यत्र कुत्रापि तत्र वै । तस्यैतत्कथितं दिव्यं प्रायश्चित्तं महत्तरम्
prāyaścittaṃ dṛśyate naṃ yatra kutrāpi tatra vai / tasyaitatkathitaṃ divyaṃ prāyaścittaṃ mahattaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुण्या व्याहृतयश्चेति सा ऋग्वा वैष्णवी शिवा । सर्वपापप्रशमनी चिन्तितार्थैकदायिनी
puṇyā vyāhṛtayaśceti sā ṛgvā vaiṣṇavī śivā / sarvapāpapraśamanī cintitārthaikadāyinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रायश्चित्तक्रियाहेतोर् निर्णीता विष्णुना पुरा । न व्याहृतिसमो मन्त्रो न व्याहृतिसमो जपः
prāyaścittakriyāhetor nirṇītā viṣṇunā purā / na vyāhṛtisamo mantro na vyāhṛtisamo japaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न व्याहृतिसमस्तीर्थो न व्याहतिसमं तपः । न व्याहतिसमो यज्ञो न व्याहृतिसमाः क्रियाः
na vyāhṛtisamastīrtho na vyāhatisamaṃ tapaḥ / na vyāhatisamo yajño na vyāhṛtisamāḥ kriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वत्र ता दृष्टाः प्रायश्चित्ताय केवलम् । तस्माद्वैदिककृत्यानां लौकिकानामशेषतः
tasmātsarvatra tā dṛṣṭāḥ prāyaścittāya kevalam / tasmādvaidikakṛtyānāṃ laukikānāmaśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रमादाकरणे कृत्स्ने तत्त्यागे बुद्धिपूर्वके । अज्ञानिनां ज्ञानिनां च पावकास्तारकाः पराः
pramādākaraṇe kṛtsne tattyāge buddhipūrvake / ajñānināṃ jñānināṃ ca pāvakāstārakāḥ parāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तारका व्याहृतयो ऋचा युक्तास्तया पुनः । जातकर्माद्यतिक्रमे कर्मणो ऽकरणे जातनाम्नोर्व्याहतयः स्मृताः
uttārakā vyāhṛtayo ṛcā yuktāstayā punaḥ / jātakarmādyatikrame karmaṇo 'karaṇe jātanāmnorvyāhatayaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिनैकसाध्याः कथितास् तथा नामाख्यकर्मणः । तथान्नप्राशनस्यापि चौलस्याकरणे ततः
dinaikasādhyāḥ kathitās tathā nāmākhyakarmaṇaḥ / tathānnaprāśanasyāpi caulasyākaraṇe tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिवसद्वयसाध्या याः परा व्याहृतयः स्मृताः । पश्चान्मौञ्जी प्रकर्तव्या मौञ्ज्यास्त्वकरणे तथा
divasadvayasādhyā yāḥ parā vyāhṛtayaḥ smṛtāḥ / paścānmauñjī prakartavyā mauñjyāstvakaraṇe tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुख्यकाले षोडशाब्दपर्यन्तं दशमादितः । दिनत्रयचतुष्पञ्चषट्सप्ताष्टनवादिकाः
mukhyakāle ṣoḍaśābdaparyantaṃ daśamāditaḥ / dinatrayacatuṣpañcaṣaṭsaptāṣṭanavādikāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रात्रयः कथितास्तस्य तज्जपस्तस्य निष्कृतिः । किमन्येषां कर्मणां तु यस्य नास्ति हि निष्कृतिः
rātrayaḥ kathitāstasya tajjapastasya niṣkṛtiḥ / kimanyeṣāṃ karmaṇāṃ tu yasya nāsti hi niṣkṛtiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैताः कथिताः सद्भिः सततं वेदवादिभिः । जप्त्वैता व्याहृतीर्दिव्याः प्रायश्चित्ताय केवलम्
tasyaitāḥ kathitāḥ sadbhiḥ satataṃ vedavādibhiḥ / japtvaitā vyāhṛtīrdivyāḥ prāyaścittāya kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाकारम्भसमारम्भः श्राद्धमात्रस्य संततम्
pākārambhasamārambhaḥ śrāddhamātrasya saṃtatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रभवेद्धि विशेषेण संकल्पस्तु न तस्य वै । श्राद्धपाकानन्तरमाशौचं यदि यदि दैवाद्यत्नमध्ये भवेत्सूतकमृत्विजाम्
prabhaveddhi viśeṣeṇa saṃkalpastu na tasya vai / śrāddhapākānantaramāśaucaṃ yadi yadi daivādyatnamadhye bhavetsūtakamṛtvijām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्रियाकरणे तत्तु न तेषां वारकं भवेत् । तत्क्रियार्थं प्रथमतः स्नात्वा सम्यक् समन्त्रकम्
tatkriyākaraṇe tattu na teṣāṃ vārakaṃ bhavet / tatkriyārthaṃ prathamataḥ snātvā samyak samantrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्क्रियामथ कुर्वीत तावत्तेषां न सूतकम् । कर्मकाले तदाशौचं सद्यो विलयमेति वै
tatkriyāmatha kurvīta tāvatteṣāṃ na sūtakam / karmakāle tadāśaucaṃ sadyo vilayameti vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्ते कर्मणि भूयश्च तदुदेति स्वयं पुनः । पाकारम्भानन्तरं तद्वीथ्यां मृतिसंभवे श्राद्धे पाकसमारम्भे वृत्ते ऽथ निपतेच्छवम्
vṛtte karmaṇi bhūyaśca tadudeti svayaṃ punaḥ / pākārambhānantaraṃ tadvīthyāṃ mṛtisaṃbhave śrāddhe pākasamārambhe vṛtte 'tha nipatecchavam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वीथ्यां तेन तच्छ्राद्धं दूषितं न भवेदपि । पाकारम्भात्पूर्वं तद्वीथ्यां मृतिसंभवे पाकारम्भस्य पूर्वं तत् प्रभवेच्छ्राद्धवारकम्
tadvīthyāṃ tena tacchrāddhaṃ dūṣitaṃ na bhavedapi / pākārambhātpūrvaṃ tadvīthyāṃ mṛtisaṃbhave pākārambhasya pūrvaṃ tat prabhavecchrāddhavārakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शवं वीथ्यां निपतितं पाकारम्भात्परं तु न । उपक्रान्तस्य तस्यास्य सूतकं यदि मध्यतः
śavaṃ vīthyāṃ nipatitaṃ pākārambhātparaṃ tu na / upakrāntasya tasyāsya sūtakaṃ yadi madhyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्माच्छ्राद्धमुपक्रान्तं सूतके ऽपि तथा ऽ; ऽचरेत्
tasmācchrāddhamupakrāntaṃ sūtake 'pi tathā '; 'caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आतर्पणं विधानेन पाकस्यारम्भतो ऽखिलम् । दर्शपूर्णमासेष्टिपशुबन्धानन्तरं श्राद्धम् सर्वेषां व्रतकृछ्राणां वारकं श्राद्धमेककम्
ātarpaṇaṃ vidhānena pākasyārambhato 'khilam / darśapūrṇamāseṣṭipaśubandhānantaraṃ śrāddham sarveṣāṃ vratakṛchrāṇāṃ vārakaṃ śrāddhamekakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यापि वारको यागः पौर्णमासश्च दार्शिकः । पौर्णमासं च दर्शं च पशुबन्धं च तद्दिने
tasyāpi vārako yāgaḥ paurṇamāsaśca dārśikaḥ / paurṇamāsaṃ ca darśaṃ ca paśubandhaṃ ca taddine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समागतं समाप्या ऽ; ऽदौ पश्चाच्छ्राद्धं समाचरेत् । पितृक्रियादिनप्राप्तयागानुष्ठानतो ऽखिलाः
samāgataṃ samāpyā '; 'dau paścācchrāddhaṃ samācaret / pitṛkriyādinaprāptayāgānuṣṭhānato 'khilāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वसवश्चापि रुद्राश्चाप्य् आदित्याश्चैव कृत्स्नशः । तद्रूपाः पितरः सर्वे सर्वे चापि पितामहाः
vasavaścāpi rudrāścāpy ādityāścaiva kṛtsnaśaḥ / tadrūpāḥ pitaraḥ sarve sarve cāpi pitāmahāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यतृप्ता भवेयुर्वै निखिलाः प्रपितामहाः । दीक्षाप्राप्त्या तु भूयिष्ठा तृप्तिस्तेषां भविष्यति
nityatṛptā bhaveyurvai nikhilāḥ prapitāmahāḥ / dīkṣāprāptyā tu bhūyiṣṭhā tṛptisteṣāṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादीक्षामध्यगतश्राद्धम् प्रत्यब्दमासस्तन्मासदीक्षा या न भविष्यति । प्रत्यब्दमपि पित्रोस्तन् न पितृव्यादिकं मतम्
mahādīkṣāmadhyagataśrāddham pratyabdamāsastanmāsadīkṣā yā na bhaviṣyati / pratyabdamapi pitrostan na pitṛvyādikaṃ matam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महादीक्षामध्यगतं गतमेव भविष्यति । महादीक्षागतस्यास्य तदन्ते करणं ननु
mahādīkṣāmadhyagataṃ gatameva bhaviṣyati / mahādīkṣāgatasyāsya tadante karaṇaṃ nanu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षामहत्यस्ता ज्ञेयाश् चतुर्विंशद्दिनाधिकाः । खर्वदीक्षामध्ये तिस्रस्ताभ्यस्तु या न्यूनास् त्रिषडादिदिनात्मकाः
dīkṣāmahatyastā jñeyāś caturviṃśaddinādhikāḥ / kharvadīkṣāmadhye tisrastābhyastu yā nyūnās triṣaḍādidinātmakāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
खर्वात्मकास्ता विज्ञेयास् तन्मध्यगतपैतृकम् । यद्वा तदन्ते तत्कार्यम् अन्यत्कबलितं तया
kharvātmakāstā vijñeyās tanmadhyagatapaitṛkam / yadvā tadante tatkāryam anyatkabalitaṃ tayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षावृद्धौ महत्या दीक्षया कर्म सत्रेष्वेवं गतं गतम् । न कार्यमिति वाच्यं किं दीक्षावृद्धौ कथंचन
dīkṣāvṛddhau mahatyā dīkṣayā karma satreṣvevaṃ gataṃ gatam / na kāryamiti vācyaṃ kiṃ dīkṣāvṛddhau kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संप्राप्तमपि तच्छ्राद्धम् अवशाद्दैवयोगतः । तदन्त एव कुर्वीत तस्या अपि पुनः कदा
saṃprāptamapi tacchrāddham avaśāddaivayogataḥ / tadanta eva kurvīta tasyā api punaḥ kadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दैवयोगेन चिद्वृद्धेर् महत्त्वं चेत्समागतम् । कारणान्तरसंगत्या तदन्ते चेत्कृताकृतम्
daivayogena cidvṛddher mahattvaṃ cetsamāgatam / kāraṇāntarasaṃgatyā tadante cetkṛtākṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दीक्षामध्यमृते न संस्कारः कर्तव्यः तच्छ्राद्धं भवतीत्याहुर् दीक्षामध्यमृतानपि । न संस्कुर्यान्नापि पश्येत् संस्कुर्यात्तद्व्यतिक्रमे
dīkṣāmadhyamṛte na saṃskāraḥ kartavyaḥ tacchrāddhaṃ bhavatītyāhur dīkṣāmadhyamṛtānapi / na saṃskuryānnāpi paśyet saṃskuryāttadvyatikrame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्मणो वैदिकस्यैवं प्राबल्यं प्रतिपादितम् । ब्रह्मविद्भिर्महाभागैर् धर्मज्ञैस्तत्त्वदर्शिभिः
karmaṇo vaidikasyaivaṃ prābalyaṃ pratipāditam / brahmavidbhirmahābhāgair dharmajñaistattvadarśibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दानतीर्थव्रतादिभ्यः कृछ्रेभ्यो ऽपि विशिष्यते । वैदिकं तु महत्कर्म वैदिकं प्रभवेत्ततः
dānatīrthavratādibhyaḥ kṛchrebhyo 'pi viśiṣyate / vaidikaṃ tu mahatkarma vaidikaṃ prabhavettataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धः सन्नेव कुर्वीत वैदिकं कर्म नाशुचिः । आशौचादशुचित्वं हि ब्राह्मणानां भविष्यति
śuddhaḥ sanneva kurvīta vaidikaṃ karma nāśuciḥ / āśaucādaśucitvaṃ hi brāhmaṇānāṃ bhaviṣyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्याशौचस्यास्पृश्यत्वम् सूत्याशौचे मृताशौचे वैदिकं कर्म नाचरेत् । अस्पृश्यत्वं न सूत्यां स्याद् आशौचे तु भवेद्धि तत्
sūtyāśaucasyāspṛśyatvam sūtyāśauce mṛtāśauce vaidikaṃ karma nācaret / aspṛśyatvaṃ na sūtyāṃ syād āśauce tu bhaveddhi tat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयोर्भोजनं कुर्यान् महागुरुनिपातने । अहोरात्रं भुक्तिहैन्यं सर्वेषामपि तन्मतम्
ubhayorbhojanaṃ kuryān mahāgurunipātane / ahorātraṃ bhuktihainyaṃ sarveṣāmapi tanmatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकालभुक्तिराशौचे सूत्याशौचे न तन्मतम् । संध्यामात्रं प्रकुर्वीत तयोर्मानसमन्त्रतः
akālabhuktirāśauce sūtyāśauce na tanmatam / saṃdhyāmātraṃ prakurvīta tayormānasamantrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकद्वित्रिचतुर्नारीनष्टाशौचस्य चेत्पुनः । आशौचे वर्तमानस्य संघाताशौचिनस्ततः
ekadvitricaturnārīnaṣṭāśaucasya cetpunaḥ / āśauce vartamānasya saṃghātāśaucinastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
साक्षादन्नस्य मुक्तिर्न संध्या सा स्याज्जले क्रिया । सतताशौचसंभवे शतज्ञातिगतग्रामवासिनः संतताघिनः
sākṣādannasya muktirna saṃdhyā sā syājjale kriyā / satatāśaucasaṃbhave śatajñātigatagrāmavāsinaḥ saṃtatāghinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अब्दं दृष्ट्वा ततो यत्नात् त्यक्त्वा तं ग्राममादरात्
abdaṃ dṛṣṭvā tato yatnāt tyaktvā taṃ grāmamādarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो देशान्तरे पित्रोः श्राद्धं कार्यमिति स्थितिः । यदा परंपराघो ऽस्य जायते श्राद्धवारकः
sadyo deśāntare pitroḥ śrāddhaṃ kāryamiti sthitiḥ / yadā paraṃparāgho 'sya jāyate śrāddhavārakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा संवत्सरं दृष्ट्वा सद्यो देशान्तरं व्रजेत् । यदि विघ्नो न जायेत श्राद्धस्याथ तथा तदा
tadā saṃvatsaraṃ dṛṣṭvā sadyo deśāntaraṃ vrajet / yadi vighno na jāyeta śrāddhasyātha tathā tadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धं तत्रैव कुर्वीत धृतयज्ञोपवीतवान् । एकदैव समाक्रान्तः सूतकत्रयतो यदि
śrāddhaṃ tatraiva kurvīta dhṛtayajñopavītavān / ekadaiva samākrāntaḥ sūtakatrayato yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकाशौचेन वा पश्चाद् यज्ञसूत्रं तु बिभृयात् । यज्ञसूत्रविहीनः स्याद् अनर्हः सर्वकर्मसु
ekāśaucena vā paścād yajñasūtraṃ tu bibhṛyāt / yajñasūtravihīnaḥ syād anarhaḥ sarvakarmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभावे तस्य सूत्रस्य चेलं वाजिनमेव वा । धारयति विधानेन न मन्त्रस्तत्र विद्यते
abhāve tasya sūtrasya celaṃ vājinameva vā / dhārayati vidhānena na mantrastatra vidyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूत्रस्यैव भवेन्मन्त्रः शिखाहीनश्च तादृशः । शत्रुच्छिन्नशिखश्चेत् शत्रुच्छिन्नशिखः सद्यो बिभ्रन् कर्णे शुचिर्यतन्
sūtrasyaiva bhavenmantraḥ śikhāhīnaśca tādṛśaḥ / śatrucchinnaśikhaścet śatrucchinnaśikhaḥ sadyo bibhran karṇe śuciryatan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समगोपुच्छलोमानि प्राजापत्यप्रपूर्वकम् । पुनःसंस्कारतः शुद्धः प्रभवेन्नात्र संशयः
samagopucchalomāni prājāpatyaprapūrvakam / punaḥsaṃskārataḥ śuddhaḥ prabhavennātra saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्यच्छेदे मध्यच्छिन्ना यदा चूडा प्राजापत्येन शुध्यति । रोगादिना नाशे शिखाया रोगतो नाशे कृत्स्नायाः संकटे ऽपि वा
madhyacchede madhyacchinnā yadā cūḍā prājāpatyena śudhyati / rogādinā nāśe śikhāyā rogato nāśe kṛtsnāyāḥ saṃkaṭe 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवशाद्वह्नितो वापि पुनःसंस्कार एव हि । शिखारोहणतः पश्चान् न तत्पूर्वं समाचरेत्
avaśādvahnito vāpi punaḥsaṃskāra eva hi / śikhārohaṇataḥ paścān na tatpūrvaṃ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावद्गोपुच्छलोमानि धार्याण्येव विधानतः । यथावत् सा तु न भवेद् वार्धकेण च रोगतः
tāvadgopucchalomāni dhāryāṇyeva vidhānataḥ / yathāvat sā tu na bhaved vārdhakeṇa ca rogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्तत्यूर्ध्वं रोमभिः सप्तत्यूर्ध्वं तु चेत्तस्याः पूर्वतः पृष्ठतो ऽपि वा । पार्श्वतः परितो वापि समुद्भूतैश्च रोमभिः
saptatyūrdhvaṃ romabhiḥ saptatyūrdhvaṃ tu cettasyāḥ pūrvataḥ pṛṣṭhato 'pi vā / pārśvataḥ parito vāpi samudbhūtaiśca romabhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखा कार्या प्रयत्नेन न चेन्नैवोपपद्यते । तत्स्थाने सर्वशून्ये तु परितो वापि किं पुनः
śikhā kāryā prayatnena na cennaivopapadyate / tatsthāne sarvaśūnye tu parito vāpi kiṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्यसूचनायैवं तानि लोमानि धारयेत् । अन्यथा न भवेदेव तथा तस्मात्समाचरेत्
brāhmaṇyasūcanāyaivaṃ tāni lomāni dhārayet / anyathā na bhavedeva tathā tasmātsamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वर्षाष्टके ऽतीते तार्तीयीकाश्रमं व्रजेत् । शिखा सूत्र च तद्युग्मं ब्राह्मणत्वस्य मूलके
evaṃ varṣāṣṭake 'tīte tārtīyīkāśramaṃ vrajet / śikhā sūtra ca tadyugmaṃ brāhmaṇatvasya mūlake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिखाच्छेदो पञ्चवारं यदि जायेत शत्रुभिः
śikhācchedo pañcavāraṃ yadi jāyeta śatrubhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मण्यं तस्य नष्टं स्यात् पुनःसंस्कारतो ऽपि तत् । श्राद्धविघ्ने स्त्रीसंगे श्राद्धविघ्ने समुत्पन्ने सन्ततं सूतकादिना
brāhmaṇyaṃ tasya naṣṭaṃ syāt punaḥsaṃskārato 'pi tat / śrāddhavighne strīsaṃge śrāddhavighne samutpanne santataṃ sūtakādinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अकृत्वैव तदा श्राद्धं नोपेयाच्च स्त्रियं तराम् । तदा यद्याहितो गर्भो ब्रह्महत्याव्रतं चरेत्
akṛtvaiva tadā śrāddhaṃ nopeyācca striyaṃ tarām / tadā yadyāhito garbho brahmahatyāvrataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा सकृत्सन्निपाते प्राजापत्यत्रयं चरेत् । असकृद्गमनाच्चापाग्रयानं च समाचरेत्
tadā sakṛtsannipāte prājāpatyatrayaṃ caret / asakṛdgamanāccāpāgrayānaṃ ca samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्योपनयनं भूयश् चोदितं ब्रह्मवादिभिः । प्रविष्टपरकायो यः स्वभार्या तेन वर्ष्मणा
tasyopanayanaṃ bhūyaś coditaṃ brahmavādibhiḥ / praviṣṭaparakāyo yaḥ svabhāryā tena varṣmaṇā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नोपेयात्तत्प्रविष्टः सन् नोपेयात्तस्य तामपि । तादृशं कर्म कुर्याच्चेत् तत्कुलं स्वकुलं च ते
nopeyāttatpraviṣṭaḥ san nopeyāttasya tāmapi / tādṛśaṃ karma kuryāccet tatkulaṃ svakulaṃ ca te
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मानं पातयेद्धोरे नरके रौरवाभिधे । नष्टे त्रिप्रायके श्राद्धे पूर्वस्मिन् हविषि क्वचित्
ātmānaṃ pātayeddhore narake rauravābhidhe / naṣṭe triprāyake śrāddhe pūrvasmin haviṣi kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदा पुनस्तत्संपाद्य हुत्वा प्राणादिभिश्चरुम् । द्वात्रिशदाहुतेः पश्चात् तच्छेषेण समापनम्
tadā punastatsaṃpādya hutvā prāṇādibhiścarum / dvātriśadāhuteḥ paścāt taccheṣeṇa samāpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्तत्त्रिप्रायकं श्राद्धं तस्यागूश्च समापनम् । अपराह्ने च मध्याह्ने सद्यः पक्वं भवेद्धि वै
yattattriprāyakaṃ śrāddhaṃ tasyāgūśca samāpanam / aparāhne ca madhyāhne sadyaḥ pakvaṃ bhaveddhi vai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विप्राणां भुक्तिमात्रं स्याद् आभान्त्येतत्समाचरेत्
viprāṇāṃ bhuktimātraṃ syād ābhāntyetatsamācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संभान्त्यथ मृताहस्य समारम्भो विधीयते । सर्वशेषं समादाय पिण्डास्त्रीनव निर्वपेत्
saṃbhāntyatha mṛtāhasya samārambho vidhīyate / sarvaśeṣaṃ samādāya piṇḍāstrīnava nirvapet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवशिष्टं प्राशयेच्च त्रिप्रायकविधौ तथा । यत्नान्महाभीतिमति पश्चात्स्याद्भूरिभोजनम्
avaśiṣṭaṃ prāśayecca triprāyakavidhau tathā / yatnānmahābhītimati paścātsyādbhūribhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाजहोमात्पूर्वं यदि रजस्वला अर्वाक्तु लाजहोमस्य वधूर्यदि रजस्वला । हविष्मतीति मन्त्रेण शतकुम्भैर्विधानतः
lājahomātpūrvaṃ yadi rajasvalā arvāktu lājahomasya vadhūryadi rajasvalā / haviṣmatīti mantreṇa śatakumbhairvidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नापयित्वा विधानेन वस्त्राभ्यां संपरीत्यतः । नत्वा द्विवारं यत्नेन युञ्जानाहुतियुग्मकम्
snāpayitvā vidhānena vastrābhyāṃ saṃparītyataḥ / natvā dvivāraṃ yatnena yuñjānāhutiyugmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथगग्नौ स्थापिते ऽथ जुहुयात्संस्कृतं घृतम् । पश्चात्तन्त्रं प्रयोक्तव्यम् आब्राह्मणविसर्जनम्
pṛthagagnau sthāpite 'tha juhuyātsaṃskṛtaṃ ghṛtam / paścāttantraṃ prayoktavyam ābrāhmaṇavisarjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
योक्त्रं विमुच्य तां पत्नीं दूरतस्तु विनिक्षिपेत् । पश्चाच्चतुर्थदिवसे स्नातायां समनन्तरम्
yoktraṃ vimucya tāṃ patnīṃ dūratastu vinikṣipet / paścāccaturthadivase snātāyāṃ samanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रवाहनादिकर्माणि विधिनैव समाचरेत् । उभयोस्तु तदा नित्यं विधिना स्यात्पयोव्रतम्
pravāhanādikarmāṇi vidhinaiva samācaret / ubhayostu tadā nityaṃ vidhinā syātpayovratam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तदौपासनहोमः स्यात् समारम्भात्तु तन्मतम् । लाजहोमात्परं चेत् लाजहोमात्परं सा चेत् तदा तत्स्नानतः परम्
tadaupāsanahomaḥ syāt samārambhāttu tanmatam / lājahomātparaṃ cet lājahomātparaṃ sā cet tadā tatsnānataḥ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्वाक्तु शेषहोमस्य तूष्णीकं मन्त्रवर्जितम् । वस्त्रद्वयं प्रदायास्यै ताभ्यामाच्छाद्य तत्परम्
arvāktu śeṣahomasya tūṣṇīkaṃ mantravarjitam / vastradvayaṃ pradāyāsyai tābhyāmācchādya tatparam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपावृत्ते तृतीये च दिवसे ऽथ चतुर्थके । अह्नि द्वितीययामे वै शतकुम्भैरमन्त्रितैः
apāvṛtte tṛtīye ca divase 'tha caturthake / ahni dvitīyayāme vai śatakumbhairamantritaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभिषेकं कारयित्वा शेषं कर्म समाचरेत् । औपासने त्वनारब्धे द्वितीये ऽह्नि चेत् औपासने त्वनारब्धे द्वितीयदिवसे यदि
abhiṣekaṃ kārayitvā śeṣaṃ karma samācaret / aupāsane tvanārabdhe dvitīye 'hni cet aupāsane tvanārabdhe dvitīyadivase yadi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रजस्वला तदा तस्यै हविष्मन्मन्त्रसेचनात् । परं वस्त्रद्वयं दत्वा तूष्णीकं मन्त्रवर्जनात्
rajasvalā tadā tasyai haviṣmanmantrasecanāt / paraṃ vastradvayaṃ datvā tūṣṇīkaṃ mantravarjanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ताभ्यामाच्छाद्य तत्पश्चात् सहस्रैरुदकुम्भकैः । चतुर्थदिवसे कुर्याद् अभिषेकं समन्त्रकैः
tābhyāmācchādya tatpaścāt sahasrairudakumbhakaiḥ / caturthadivase kuryād abhiṣekaṃ samantrakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चगव्यस्तिलैः श्वेतैः सर्षपैः सर्वधान्यकैः । व्याहृत्या चैव गायत्र्या हुनेदष्टोत्तरं शतम्
pañcagavyastilaiḥ śvetaiḥ sarṣapaiḥ sarvadhānyakaiḥ / vyāhṛtyā caiva gāyatryā hunedaṣṭottaraṃ śatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरसहस्रं चेत् सर्वदोषहरं परम् । आयुष्यसूक्तं हुत्वाथ चरुणा लाजतो ऽपि वा
aṣṭottarasahasraṃ cet sarvadoṣaharaṃ param / āyuṣyasūktaṃ hutvātha caruṇā lājato 'pi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
होमशेषं समाप्याथ कर्मशेषं समापयेत् । पश्चाच्छुद्धिमवाप्नोति कर्मणस्तस्य केवलम्
homaśeṣaṃ samāpyātha karmaśeṣaṃ samāpayet / paścācchuddhimavāpnoti karmaṇastasya kevalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पञ्चमे ऽथ दिवसे त्वौपासनपरिग्रहः । तयाथं संगमो मासाद् गर्भाधानविधानतः
tatpañcame 'tha divase tvaupāsanaparigrahaḥ / tayāthaṃ saṃgamo māsād garbhādhānavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुद्धप्रेतकृत्यानां सूतकं तत्समापनात्
niruddhapretakṛtyānāṃ sūtakaṃ tatsamāpanāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुद्धप्रेतकृत्या ये तद्द्रव्यहरणेच्छया । तत्समापनपर्यन्तं तेषां तत्सूतकं भवेत्
niruddhapretakṛtyā ye taddravyaharaṇecchayā / tatsamāpanaparyantaṃ teṣāṃ tatsūtakaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आशौचे नित्यनैमित्तिकादि तत्समापनपर्यन्तं न कुर्युः शुभकर्म च । नित्यं नैमित्तिकं काम्यं ब्रह्मयज्ञादिकं तथा
āśauce nityanaimittikādi tatsamāpanaparyantaṃ na kuryuḥ śubhakarma ca / nityaṃ naimittikaṃ kāmyaṃ brahmayajñādikaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न स्वाध्यायं न वा होमं न सभायाः प्रवेशनम् । प्रेतकृत्यरोधे कुर्वीत मनसा संध्यां न स्वादूनि च भक्षयेत्
na svādhyāyaṃ na vā homaṃ na sabhāyāḥ praveśanam / pretakṛtyarodhe kurvīta manasā saṃdhyāṃ na svādūni ca bhakṣayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तानि कुर्यात्तु मोहेन स प्रेतो न सहिष्यति । शापं घोरं ददात्येव तस्मात्तत्कृत्यरोधनम्
tāni kuryāttu mohena sa preto na sahiṣyati / śāpaṃ ghoraṃ dadātyeva tasmāttatkṛtyarodhanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनसापि न कुर्वीत तच्चाण्डालं प्रकीर्तितम् । कृत्यं घोरं हि दुष्टं तत् तादृशं न तदाचरेत्
manasāpi na kurvīta taccāṇḍālaṃ prakīrtitam / kṛtyaṃ ghoraṃ hi duṣṭaṃ tat tādṛśaṃ na tadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अत्यन्यायादि कलौ न कारयेत् अत्यन्यायमतिद्रोहम् अतिक्रौर्यं कलावपि । अत्यक्रमं चात्यशास्त्रं न कुर्यान्न च कारयेत्
atyanyāyādi kalau na kārayet atyanyāyamatidroham atikrauryaṃ kalāvapi / atyakramaṃ cātyaśāstraṃ na kuryānna ca kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदि कुर्वीत मोहेन सद्यो विलयमेष्यति । कर्ता कारयिता चापि प्रेरकश्च निरोधकः
yadi kurvīta mohena sadyo vilayameṣyati / kartā kārayitā cāpi prerakaśca nirodhakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सहायश्च सर्वे ते लयमेष्यन्ति सत्वरम् । गृहक्षेत्रादिकं सर्वं न नित्यं शुभकारिणः
tatsahāyaśca sarve te layameṣyanti satvaram / gṛhakṣetrādikaṃ sarvaṃ na nityaṃ śubhakāriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्निमित्तमिदं रूपं पापं मर्त्यो न चा ऽ; ऽचरेत् । आगामिसूतकं ज्ञात्वा समुपक्रान्तकर्मणः
tannimittamidaṃ rūpaṃ pāpaṃ martyo na cā '; 'caret / āgāmisūtakaṃ jñātvā samupakrāntakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गापकर्षणं नैव कुर्यादिति मनोर्मतम् । समागते सूतके ऽपि समुपक्रान्तकर्मणः
aṅgāpakarṣaṇaṃ naiva kuryāditi manormatam / samāgate sūtake 'pi samupakrāntakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्गानि तत्तत्कालेषु कुर्यात्तत्र न सूतकी । भवेदेव तदा सद्यो गते तस्मिन् पुनस्तथा
aṅgāni tattatkāleṣu kuryāttatra na sūtakī / bhavedeva tadā sadyo gate tasmin punastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीत्पितृकपिण्डपितृयज्ञादिश्राद्धम् अपि जीवत्पिता पिण्डपितृयज्ञं समाचरेत् । मासि श्राद्धं तथा होमाद् अष्टकां पितृयज्ञतः
jītpitṛkapiṇḍapitṛyajñādiśrāddham api jīvatpitā piṇḍapitṛyajñaṃ samācaret / māsi śrāddhaṃ tathā homād aṣṭakāṃ pitṛyajñataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुर्वियोगात्परतः पिण्डदानं समाचरेत् । तेनायं श्राद्धकर्ता स्यान्न मातुः पिण्डदानतः
piturviyogātparataḥ piṇḍadānaṃ samācaret / tenāyaṃ śrāddhakartā syānna mātuḥ piṇḍadānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवे पितरि चेच्छ्राद्धे प्राप्ते नैमित्तिके यदि । येभ्य एव पिता दद्यात् तेभ्यो दद्यात्तु तत्सुतः
jīve pitari cecchrāddhe prāpte naimittike yadi / yebhya eva pitā dadyāt tebhyo dadyāttu tatsutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं पितामहे जीवे येभ्यो दद्यात् स हि स्वयम् । तेभ्यो दद्यात्तु तत्पौत्रस् तथा स्यात्प्रिपितामहे
evaṃ pitāmahe jīve yebhyo dadyāt sa hi svayam / tebhyo dadyāttu tatpautras tathā syātpripitāmahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितरि संन्यस्ते पातित्यादिदूषिते तत्पित्रादिश्राद्धम् संन्यस्ते पतिते ताते भ्रान्तचित्ते चलात्मनि । तत्कर्तृकाणि श्राद्धानि स्वयं पुत्रः समाचरेत्
pitari saṃnyaste pātityādidūṣite tatpitrādiśrāddham saṃnyaste patite tāte bhrāntacitte calātmani / tatkartṛkāṇi śrāddhāni svayaṃ putraḥ samācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्कालेषु विधिवच् छ्राद्धकर्ता न तेन सः । तेषामकरणात्सो ऽयं सद्यश्चण्डालतां व्रजेत्
tattatkāleṣu vidhivac chrāddhakartā na tena saḥ / teṣāmakaraṇātso 'yaṃ sadyaścaṇḍālatāṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्राद्धाधिकारी पिण्डस्य दानमात्रेण जायते । ऋत्विक्त्वेन वृते तस्मिन् न तु कर्ता भवेदयम्
śrāddhādhikārī piṇḍasya dānamātreṇa jāyate / ṛtviktvena vṛte tasmin na tu kartā bhavedayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितुः पिण्डप्रदानेन श्राद्धकर्ता भवेदयम् । श्राद्धाधिकारसिध्यर्थं कुर्यादेकादशे ऽहनि
pituḥ piṇḍapradānena śrāddhakartā bhavedayam / śrāddhādhikārasidhyarthaṃ kuryādekādaśe 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्वणं तद्विधानेन पितुः सिद्धेरनन्तरम् । कर्मन्दी ब्रह्मभूतस्य तदा तस्मिन्नियोजयेत्
pārvaṇaṃ tadvidhānena pituḥ siddheranantaram / karmandī brahmabhūtasya tadā tasminniyojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रतिसंवत्सरं सिद्धिदिने श्राद्धं समाचरेत् । पश्चादाराधनं कुर्यात् तस्मिन्नो चेत्परे ऽहनि
pratisaṃvatsaraṃ siddhidine śrāddhaṃ samācaret / paścādārādhanaṃ kuryāt tasminno cetpare 'hani
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मभूतस्य तस्यास्य सर्वदेवादिरूपिणः । संगच्छते पितृत्वं च तेन रूपेण तं तथा
brahmabhūtasya tasyāsya sarvadevādirūpiṇaḥ / saṃgacchate pitṛtvaṃ ca tena rūpeṇa taṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मिन् श्राद्धदिने भक्त्या यजेदेव विधानतः । तादृक् तद्यजनं चास्य श्राद्धनामककर्मणः
tasmin śrāddhadine bhaktyā yajedeva vidhānataḥ / tādṛk tadyajanaṃ cāsya śrāddhanāmakakarmaṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अधिकारित्वसिध्यर्थं तस्मात्तेनैव तं यजेत् । न मातरं पितृत्वेन यजेत तु कथंचन
adhikāritvasidhyarthaṃ tasmāttenaiva taṃ yajet / na mātaraṃ pitṛtvena yajeta tu kathaṃcana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृत्वं मातरि गतम् एकशेषजमल्पकम् । यथा न तत्कार्यकरं मातृत्वमपि तत्तथा
pitṛtvaṃ mātari gatam ekaśeṣajamalpakam / yathā na tatkāryakaraṃ mātṛtvamapi tattathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृव्यपत्न्यादीनाम् पितृव्यपत्न्यादीनां स्यात् तादृक्पत्नीत्वमेव हि । तासां भवति तस्मात्तु न तन्मातृत्वमुच्यते
pitṛvyapatnyādīnām pitṛvyapatnyādīnāṃ syāt tādṛkpatnītvameva hi / tāsāṃ bhavati tasmāttu na tanmātṛtvamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृत्वमपि मातृत्वं दानतो नाशमेष्यतः । तत्कर्मणि पुनः प्राप्ते जननीत्वादिना भवेत्
pitṛtvamapi mātṛtvaṃ dānato nāśameṣyataḥ / tatkarmaṇi punaḥ prāpte jananītvādinā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पितृत्वमपि मातृत्वम् एकत्रैव हि तिष्ठति । न तिष्ठति तदन्यत्र क्रियाशतसहस्रकात्
pitṛtvamapi mātṛtvam ekatraiva hi tiṣṭhati / na tiṣṭhati tadanyatra kriyāśatasahasrakāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.