Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.12·1.12.6

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.12.6

AsS 1.12.6

यच्च दोषशमनत्वे सत्यपि ज्वरे विशेषतो हितं मुस्ता पर्पटकं यवाग्वश्च प्रमेहे रजनी यवान्नं चेत्यादि। रक्तपित्ते चोर्ध्वागे विरेचनमधोगे वमनम्। उभयार्थकारि पुनर्दैवव्यपाश्रयमौषधम्। तथा छर्द्यां छर्दनमतिसारे विरेचनं मदात्ययेमद्यपानं तुत्थदग्धेऽग्निप्रतपनं पित्तेऽन्तर्न्निगूढे विमार्गगे वा स्वेदः कट्वम्ललवणतीक्ष्णोष्णाभ्यवहारश्च बहिः प्रवर्त्तनाय स्वमार्गापादनाय च। श्लेष्मणि चान्तर्निगूढे स्तब्धे बहिः शीतोपचारस्तत्पीडितस्योष्मणोऽन्तःप्रवेशेन कफो विलयतामुपयाति। एवंविधं ह्यविपरीतमेव सत् भेषजं हेतुव्याधिविपरीतमर्थं करोति॥

yacca doṣaśamanatve satyapi jvare viśeṣato hitaṃ mustā parpaṭakaṃ yavāgvaśca pramehe rajanī yavānnaṃ cetyādi| raktapitte cordhvāge virecanamadhoge vamanam| ubhayārthakāri punardaivavyapāśrayamauṣadham| tathā chardyāṃ chardanamatisāre virecanaṃ madātyayemadyapānaṃ tutthadagdhe'gnipratapanaṃ pitte'ntarnnigūḍhe vimārgage vā svedaḥ kaṭvamlalavaṇatīkṣṇoṣṇābhyavahāraśca bahiḥ pravarttanāya svamārgāpādanāya ca| śleṣmaṇi cāntarnigūḍhe stabdhe bahiḥ śītopacārastatpīḍitasyoṣmaṇo'ntaḥpraveśena kapho vilayatāmupayāti| evaṃvidhaṃ hyaviparītameva sat bheṣajaṃ hetuvyādhiviparītamarthaṃ karoti||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.12.6

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.12.6, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.12.6), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text