रसादिसङ्करेण त्वन्यथात्वम्। यथा मधु मधुरं श्लेष्माणं शमयति कटुविपाकतया। सकषायत्वाद्रौक्ष्याच्च वातं जनयति शीतवीर्यत्वाच्च। तथा यवोऽपि। आनूपौदकपिशितं शीतमपि पित्तं करोत्युष्णवीर्यत्वात्। तथा तैलं कटुविपाकतया च विपाकत एव बद्धविण्मूत्रम्। अम्लं काञ्जिकं कफं जयति रूक्षोष्णत्वात् कपित्थं तु रौक्ष्यात् पित्तं तु शीतवीर्यत्वात्। आमलकं पित्तं शीतवीर्यत्वात् स्वादुपाकतया च कफं रौक्ष्याल्लाघवाच्च शैत्यरौक्ष्यलाघवैस्तु न वातम्। लवणं सैन्धवं स्वादुपाकतया पित्तं जयति लाघवात् कफं जयति। कटुकापि शुण्ठी स्नेहौष्ण्यस्वादुपाकैर्वातं क्षपयति पिप्पली च। लशुनोऽपि स्नेहौष्ण्यगौरवैः। पलाण्डुश्च। स तु स्नेहगौरवाभ्यां जनयति श्लेष्माणम्। वृद्धं च मूलकं स्वादुपाकतया। स्निग्धानि तिक्तानि व्याघ्रीविशल्यार्कागरूण्युष्णवीर्यत्वात् पित्तं जनयन्ति। कषायतिक्तं महत् पञ्चमूलं वातं जयति न तु पित्तं उष्णवीर्यत्वात्। कषायश्च कुलत्थोऽम्लपाकतया चेत्येतन्निदर्शनमात्रमुक्तम्॥
rasādisaṅkareṇa tvanyathātvam| yathā madhu madhuraṃ śleṣmāṇaṃ śamayati kaṭuvipākatayā| sakaṣāyatvādraukṣyācca vātaṃ janayati śītavīryatvācca| tathā yavo'pi| ānūpaudakapiśitaṃ śītamapi pittaṃ karotyuṣṇavīryatvāt| tathā tailaṃ kaṭuvipākatayā ca vipākata eva baddhaviṇmūtram| amlaṃ kāñjikaṃ kaphaṃ jayati rūkṣoṣṇatvāt kapitthaṃ tu raukṣyāt pittaṃ tu śītavīryatvāt| āmalakaṃ pittaṃ śītavīryatvāt svādupākatayā ca kaphaṃ raukṣyāllāghavācca śaityaraukṣyalāghavaistu na vātam| lavaṇaṃ saindhavaṃ svādupākatayā pittaṃ jayati lāghavāt kaphaṃ jayati| kaṭukāpi śuṇṭhī snehauṣṇyasvādupākairvātaṃ kṣapayati pippalī ca| laśuno'pi snehauṣṇyagauravaiḥ| palāṇḍuśca| sa tu snehagauravābhyāṃ janayati śleṣmāṇam| vṛddhaṃ ca mūlakaṃ svādupākatayā| snigdhāni tiktāni vyāghrīviśalyārkāgarūṇyuṣṇavīryatvāt pittaṃ janayanti| kaṣāyatiktaṃ mahat pañcamūlaṃ vātaṃ jayati na tu pittaṃ uṣṇavīryatvāt| kaṣāyaśca kulattho'mlapākatayā cetyetannidarśanamātramuktam||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.