Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.20·1.20.5

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.20.5

AsS 1.20.5

एवममीषु स्थानेषु भूयिष्ठमविकृताः सकलशरीरव्यापिनोऽपि वातपित्तश्लेष्माणो वर्तन्ते। तेषां वृद्धिहेतुर्वक्ष्यते निदानेषु। सामान्यतश्च वृद्धिक्षयलक्षणमुक्तं पूर्वाध्याये। वृद्धिर्हि द्वेधा चयप्रकोपभेदेन। तत्रोष्णगुणोपहिता रुक्षादयो वायोः सञ्चयमापादयन्ति। शीतगुणोपहिताः प्रकोपमुष्णगुणोपहिताः स्निग्धादयः प्रशमम्। शीतगुणोपहितास्तीक्ष्णादयः पित्तस्य चयमुष्णगुणोपहिताः कोपं शीतगुणोपहिता मन्दादयः प्रशमम्। शीतगुणोपहिताः स्निग्धादयः कफस्य चयमुष्णगुणोपहिताः कोपं तथा तु रूक्षादयः प्रशमम्॥

evamamīṣu sthāneṣu bhūyiṣṭhamavikṛtāḥ sakalaśarīravyāpino'pi vātapittaśleṣmāṇo vartante| teṣāṃ vṛddhiheturvakṣyate nidāneṣu| sāmānyataśca vṛddhikṣayalakṣaṇamuktaṃ pūrvādhyāye| vṛddhirhi dvedhā cayaprakopabhedena| tatroṣṇaguṇopahitā rukṣādayo vāyoḥ sañcayamāpādayanti| śītaguṇopahitāḥ prakopamuṣṇaguṇopahitāḥ snigdhādayaḥ praśamam| śītaguṇopahitāstīkṣṇādayaḥ pittasya cayamuṣṇaguṇopahitāḥ kopaṃ śītaguṇopahitā mandādayaḥ praśamam| śītaguṇopahitāḥ snigdhādayaḥ kaphasya cayamuṣṇaguṇopahitāḥ kopaṃ tathā tu rūkṣādayaḥ praśamam||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.20.5

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.20.5, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.20.5), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text