पित्तस्य सर्पिष्पानं सर्पिषा स्नेहनमधोदोषहरणं मधुरतिक्तकषायाणामौषधाभ्यवहार्याणामुपयोगो मृदुसुरभिशीतहृद्यानां गन्धानामुपसेवा परमशिशिरसुरभिसलिलमज्जनम्। मनोऽनुकूलसंस्पर्शसुखानां मुक्तामणिवैडूर्याश्मगर्भशङ्खशिलापद्मरागचन्द्रकान्तकान्ततरतरलावलीनां भ्रमरत्रासितसहस्रपत्रासितोत्पल कदलीदलनवमालिकाकुन्दमल्लिकादिविविधवर्णप्रसूनविरचितानां स्रजां च धारणमुरसा। क्षणे क्षणे चाग्र्यचन्दनप्रियङ्गुकालेयकमृणालकर्पूरसुगन्धिशीतस्वच्छगन्धवारिभिः सकमलकुमुदकुवलयैर्भूमितलकवाटवातायनहर्म्यभित्तीनामभिप्रोक्षणम्। श्रुतिसुखमृदुमधुरमनोऽनुगानां गीतवादित्राणामभ्युदयानां च श्रवणम्। अयन्त्रणैः समानविषयवेषचरितैरुत्सवोत्सवतरान्योन्यदर्शनैः सुहृद्भिः सहासनम्। अनृतवचनविरहस्वभावसुरभितरवदनकुड्मलानां नातिस्पष्टाभिधायिनामनुपचारमधुरकोमलोल्लापानां प्रियाणामपत्यकानां सदयमाश्लेषः। निर्दयं च तनुतरमृदुसुरभिनिवसनाभिर्मल्लिकामुकुलानुकारिमुक्ताफलप्रायालङ्काराभिः सहचरीनिनादसञ्जल्पोपजनितौत्सुक्यकलहंसानुनादितनूपुररशनाकलापशिञ्जितानुगमनसम्मुग्धमुग्धस्निग्धमृदुवचनाभिर्निजजघननिबिडकुचयुगलालङ्कारभारोद्वहनश्रमश्वसनकम्पितमध्यमुकुलितलोचनोत्पलाभिः किञ्चिद्विगलितनवयौवनाभिः प्रियङ्गसङ्गमात्रातिमात्रसुखास्वादविस्रंस्यमानांशुकैककालोपजातव्रीडावैलक्ष्यप्रगल्भतावैक्लव्यहर्षविषादविस्मयस्मितकोपप्रसादसाध्वसस्रस्तस्विन्नसर्वाङ्गद्रवीकृतहिमाङ्गरागाभिः समस्तदेहहृदयप्रह्लादकारिणीभिर्विलासवतीभिश्चतुरङ्गमिवानङ्गबलमङ्गैस्तनुभिरपि समुद्वहन्तीभिरङ्गनाभिराश्लेषः। सकलरजनीकरकरनिकरावकीर्णशिशिरतराणि भवनतलसलिलपुलिनानि। अतिसितसिकतोपास्तृततलमनोककाययन्त्रप्रवृत्तीवमलसलिलधारं धारागृहम्। सागरानुकारितोयाशयोपतीरसुनिविष्टकुसुमितबहुविटपपृथुतुङ्गविविधतरतटरुहतरुनिवहबहलच्छायोपसञ्छन्नं घवलरक्तनीलनीरजरजोव्याप्तसमस्तजलविपुलसिकतिलतलोपकल्पितं दोलायमानगणतिथपृथुदृतिकलशसरणकरकस्रवदुदकप्रवाहाहितमृत्सौरभभूतलैकदेशं प्रलम्बमानाम्रजम्बूकदम्बविदुलनिचुलादिकिसलयमञ्जरीस्तबकप्रत्युप्तपटालिकं मुहुर्मुहुः पुरुषप्रयत्नप्रेरितघटमुखोद्गीर्णोशीरचन्दनानुविद्धावलग्नपतितशेष मुक्ताफलायमानजललवमुछ्रायविस्तारवदनिषिद्धदूरविस्तृतशीतवातप्रवेशमत्यर्थसन्तताम्बुशीतशीकराभिषेकप्रतिहतसन्तापदाहमोहश्रमक्लमपिपासमतिशयप्राप्तरामणीयकं हिमाचलस्पर्द्धिशैत्यमम्बुधरकाललीलाविडम्बि कायमानम्। प्रफुल्लपद्मोत्पलपुण्डरीकसौगन्धिककोकनदशतपत्रपरागरागानुरञ्जितजलचरविहगगणकलनिनदरम्या दीर्घिकाः मधुपानलोभनिलीयमानालिकुलचलितलताप्रताननिपतितविविधकुसुमनिचयशयनरचनासव्यापारमृदुपवनान्युपवनानि। विशेषतस्तु घृतं पयो विरेचनानि सौम्याः सर्वे भावाः दिवास्वप्नवर्ज्यश्च ग्रैष्मो विधिः॥
pittasya sarpiṣpānaṃ sarpiṣā snehanamadhodoṣaharaṇaṃ madhuratiktakaṣāyāṇāmauṣadhābhyavahāryāṇāmupayogo mṛdusurabhiśītahṛdyānāṃ gandhānāmupasevā paramaśiśirasurabhisalilamajjanam| mano'nukūlasaṃsparśasukhānāṃ muktāmaṇivaiḍūryāśmagarbhaśaṅkhaśilāpadmarāgacandrakāntakāntatarataralāvalīnāṃ bhramaratrāsitasahasrapatrāsitotpala kadalīdalanavamālikākundamallikādivividhavarṇaprasūnaviracitānāṃ srajāṃ ca dhāraṇamurasā| kṣaṇe kṣaṇe cāgryacandanapriyaṅgukāleyakamṛṇālakarpūrasugandhiśītasvacchagandhavāribhiḥ sakamalakumudakuvalayairbhūmitalakavāṭavātāyanaharmyabhittīnāmabhiprokṣaṇam| śrutisukhamṛdumadhuramano'nugānāṃ gītavāditrāṇāmabhyudayānāṃ ca śravaṇam| ayantraṇaiḥ samānaviṣayaveṣacaritairutsavotsavatarānyonyadarśanaiḥ suhṛdbhiḥ sahāsanam| anṛtavacanavirahasvabhāvasurabhitaravadanakuḍmalānāṃ nātispaṣṭābhidhāyināmanupacāramadhurakomalollāpānāṃ priyāṇāmapatyakānāṃ sadayamāśleṣaḥ| nirdayaṃ ca tanutaramṛdusurabhinivasanābhirmallikāmukulānukārimuktāphalaprāyālaṅkārābhiḥ sahacarīninādasañjalpopajanitautsukyakalahaṃsānunāditanūpuraraśanākalāpaśiñjitānugamanasammugdhamugdhasnigdhamṛduvacanābhirnijajaghananibiḍakucayugalālaṅkārabhārodvahanaśramaśvasanakampitamadhyamukulitalocanotpalābhiḥ kiñcidvigalitanavayauvanābhiḥ priyaṅgasaṅgamātrātimātrasukhāsvādavisraṃsyamānāṃśukaikakālopajātavrīḍāvailakṣyapragalbhatāvaiklavyaharṣaviṣādavismayasmitakopaprasādasādhvasasrastasvinnasarvāṅgadravīkṛtahimāṅgarāgābhiḥ samastadehahṛdayaprahlādakāriṇībhirvilāsavatībhiścaturaṅgamivānaṅgabalamaṅgaistanubhirapi samudvahantībhiraṅganābhirāśleṣaḥ| sakalarajanīkarakaranikarāvakīrṇaśiśiratarāṇi bhavanatalasalilapulināni| atisitasikatopāstṛtatalamanokakāyayantrapravṛttīvamalasaliladhāraṃ dhārāgṛham| sāgarānukāritoyāśayopatīrasuniviṣṭakusumitabahuviṭapapṛthutuṅgavividhatarataṭaruhatarunivahabahalacchāyopasañchannaṃ ghavalaraktanīlanīrajarajovyāptasamastajalavipulasikatilatalopakalpitaṃ dolāyamānagaṇatithapṛthudṛtikalaśasaraṇakarakasravadudakapravāhāhitamṛtsaurabhabhūtalaikadeśaṃ pralambamānāmrajambūkadambavidulaniculādikisalayamañjarīstabakapratyuptapaṭālikaṃ muhurmuhuḥ puruṣaprayatnapreritaghaṭamukhodgīrṇośīracandanānuviddhāvalagnapatitaśeṣa muktāphalāyamānajalalavamuchrāyavistāravadaniṣiddhadūravistṛtaśītavātapraveśamatyarthasantatāmbuśītaśīkarābhiṣekapratihatasantāpadāhamohaśramaklamapipāsamatiśayaprāptarāmaṇīyakaṃ himācalasparddhiśaityamambudharakālalīlāviḍambi kāyamānam| praphullapadmotpalapuṇḍarīkasaugandhikakokanadaśatapatraparāgarāgānurañjitajalacaravihagagaṇakalaninadaramyā dīrghikāḥ madhupānalobhanilīyamānālikulacalitalatāpratānanipatitavividhakusumanicayaśayanaracanāsavyāpāramṛdupavanānyupavanāni| viśeṣatastu ghṛtaṃ payo virecanāni saumyāḥ sarve bhāvāḥ divāsvapnavarjyaśca graiṣmo vidhiḥ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.