Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·1·1.27·1.27.30

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.30

AsS 1.27.30

तत्र कषायमधुरद्रव्यैः पित्ते विरेचनम्। मूत्रकटूष्णैः कफे। स्निग्धोष्णलवणैर्वाते। पीतमात्र एव चौषधे छर्दिविघाताय शीताम्बुना मुखमस्य सहसा सिञ्चेत्। ततश्चोष्णोदकेन सोऽन्तर्मुखं विशोध्यार्द्रसुरभिमृन्मातुलुङ्गजम्बीरसुमनःसौगन्धिकादिहृद्यगन्धानुपजिघ्रेत्। निवातसुखशय्यास्थितश्चाविबन्धार्थमल्पाल्पमुष्णोदकमनुकण्ठयंस्तन्मना वेगान्न धारयन् ईरयमाणाश्च शय्यासन्ने प्रतिग्राहेऽशीतस्पृग्विरिच्येत। यथा च वमने स्वेदप्रसेकौषधकफपित्तानिलाः क्रमेण प्रवर्तन्ते तथा विरेचने वातमूत्रपुरीषपित्तकफाः। पुनश्चान्ते वायुः। दोषाणां हि देहे तथा सन्निवेशान्मार्गवैपरीत्याच्च शोधनयोरिति॥

tatra kaṣāyamadhuradravyaiḥ pitte virecanam| mūtrakaṭūṣṇaiḥ kaphe| snigdhoṣṇalavaṇairvāte| pītamātra eva cauṣadhe chardivighātāya śītāmbunā mukhamasya sahasā siñcet| tataścoṣṇodakena so'ntarmukhaṃ viśodhyārdrasurabhimṛnmātuluṅgajambīrasumanaḥsaugandhikādihṛdyagandhānupajighret| nivātasukhaśayyāsthitaścāvibandhārthamalpālpamuṣṇodakamanukaṇṭhayaṃstanmanā vegānna dhārayan īrayamāṇāśca śayyāsanne pratigrāhe'śītaspṛgviricyeta| yathā ca vamane svedaprasekauṣadhakaphapittānilāḥ krameṇa pravartante tathā virecane vātamūtrapurīṣapittakaphāḥ| punaścānte vāyuḥ| doṣāṇāṃ hi dehe tathā sanniveśānmārgavaiparītyācca śodhanayoriti||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/1.27.30

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 1.27.30, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/1.27.30), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text