न च हीनाधिकं सकृदेव सर्वमत्युष्णशीतमत्युन्नतावनतशिरसे सङ्कुचितगात्रावयवाय देयम्। तत्र हीनं दोषमुत्क्लेश्य न निर्हरेत्। गौरवारुचिकासप्रसेकपीनसच्छर्दिकण्ठरोगान् कुर्यात्। अधिकमतियोगदोषान्। सकृदेव सर्वं दत्तमुत्स्नेहनशिरोरोगप्रतिश्यायघ्राणक्लेदानुच्छ्वासोपरोधं च। अत्युष्णं दाहपाकज्वररक्तागमशिरोरुग्दृष्टिदौर्बल्यमूर्च्छाभ्रमान्। अतिशीतं हीनदोषान्। अत्युन्नतशिरसोऽपि सम्यक्शिरोऽप्रतिपद्यमानं तानेव। अत्यवनतशिरसोऽतिदूरगमनान्मूर्छाजाड्यकण्डूदाहज्वरान्। सङ्कुचितगात्रस्य सम्यग्धमनीरव्याप्नुवद्दोषोत्क्लेशं वेदनां स्तम्भं वा। यदि च नस्ये दीयमाने भेषजवेगादसात्म्यतया वा मूर्च्छा स्यात् ततः शिरोवर्जं शीताम्भसा सिञ्चेत्। न च नस्ये निषिच्यमाने कोपहास्यव्याहारस्पन्दनोच्छिङ्खनान्याचरेत्। तथा हि शिरोरुक्प्रतिश्यायकासतिमिरखलतिपलितव्यङ्गतिलकालकमुखदूषिकाणां सम्भवः॥
na ca hīnādhikaṃ sakṛdeva sarvamatyuṣṇaśītamatyunnatāvanataśirase saṅkucitagātrāvayavāya deyam| tatra hīnaṃ doṣamutkleśya na nirharet| gauravārucikāsaprasekapīnasacchardikaṇṭharogān kuryāt| adhikamatiyogadoṣān| sakṛdeva sarvaṃ dattamutsnehanaśirorogapratiśyāyaghrāṇakledānucchvāsoparodhaṃ ca| atyuṣṇaṃ dāhapākajvararaktāgamaśirorugdṛṣṭidaurbalyamūrcchābhramān| atiśītaṃ hīnadoṣān| atyunnataśiraso'pi samyakśiro'pratipadyamānaṃ tāneva| atyavanataśiraso'tidūragamanānmūrchājāḍyakaṇḍūdāhajvarān| saṅkucitagātrasya samyagdhamanīravyāpnuvaddoṣotkleśaṃ vedanāṃ stambhaṃ vā| yadi ca nasye dīyamāne bheṣajavegādasātmyatayā vā mūrcchā syāt tataḥ śirovarjaṃ śītāmbhasā siñcet| na ca nasye niṣicyamāne kopahāsyavyāhāraspandanocchiṅkhanānyācaret| tathā hi śirorukpratiśyāyakāsatimirakhalatipalitavyaṅgatilakālakamukhadūṣikāṇāṃ sambhavaḥ||
Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.