Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·2·2.11·2.11.2

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 2.11.2

AsS 2.11.2

सर्वैर्यथास्वं हेतुप्राग्रूपरूपैरतिमात्रैर्यस्य व्याधिरुत्पद्यते। व्याधितस्य वा यस्याशु मुखे पिप्लुव्यङ्गलेखातिलकालकाः। करजरदनेषु वा पुष्पाण्युदरे वा नानावर्णाः सिराः। यस्य शुष्यतो नेत्रोपदेहो वर्त्मनासिकान्यतरश्वयथुर्वर्त्मस्रंसो वा। यस्य क्षीणस्य क्षुत्तृष्णा वा हृद्यैर्बहुभिरप्यन्नपानैर्न शाम्यति। यस्य सफेनमसृक् प्रसिच्यते। कुक्षिशूलं च। उरसो वा। यस्य श्लेष्मा नीलपीतलोहितो बहुशश्च। यस्य बलवान् ग्रीवावमर्दो जिह्वाशोषः कण्ठास्यगुदपाकश्च। यस्यामाशयोत्था परिकर्तिकातितृष्णा शकृद्भेदश्च। यस्य पक्वाशयोत्था परिकर्तिकातितृष्णातिमात्रश्च गुदग्रहः। यस्यामपक्वाशयान्यतरमाश्रित्य संज्ञां च हत्वा वायुः कण्ठे घुर्घुरकं करोति। यस्य क्षीणस्य तृष्णाभिवृद्धिर्हृदि शूलं च। तथा हिध्मारक्तातिसारौ वाध्मानातीसारौ वा भृशं सतृष्णौ। सपरासुरिति भवति चात्र॥

sarvairyathāsvaṃ hetuprāgrūparūpairatimātrairyasya vyādhirutpadyate| vyādhitasya vā yasyāśu mukhe pipluvyaṅgalekhātilakālakāḥ| karajaradaneṣu vā puṣpāṇyudare vā nānāvarṇāḥ sirāḥ| yasya śuṣyato netropadeho vartmanāsikānyataraśvayathurvartmasraṃso vā| yasya kṣīṇasya kṣuttṛṣṇā vā hṛdyairbahubhirapyannapānairna śāmyati| yasya saphenamasṛk prasicyate| kukṣiśūlaṃ ca| uraso vā| yasya śleṣmā nīlapītalohito bahuśaśca| yasya balavān grīvāvamardo jihvāśoṣaḥ kaṇṭhāsyagudapākaśca| yasyāmāśayotthā parikartikātitṛṣṇā śakṛdbhedaśca| yasya pakvāśayotthā parikartikātitṛṣṇātimātraśca gudagrahaḥ| yasyāmapakvāśayānyataramāśritya saṃjñāṃ ca hatvā vāyuḥ kaṇṭhe ghurghurakaṃ karoti| yasya kṣīṇasya tṛṣṇābhivṛddhirhṛdi śūlaṃ ca| tathā hidhmāraktātisārau vādhmānātīsārau vā bhṛśaṃ satṛṣṇau| saparāsuriti bhavati cātra||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/2.11.2

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 2.11.2, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/2.11.2), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text