Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·4·4.15·4.15.17

Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 4.15.17

AsS 4.15.17

आन्त्रवृद्धिं फलकोशमसंप्राप्तं वातवृद्धिवदुपचरेत्। पुनर्नवशतपलं दशपलानि च पृथक् दशमूलपयस्याश्वगन्धाशतावर्येरण्डमूलान्यपां वहेऽष्टांशावशेषं साधयेत्। पूतशीते च तस्मिन् निर्यूहे त्रिंशद्गुडपलान्येरण्डतैलप्रस्थं घृतद्विप्रस्थं क्षीरद्विप्रस्थं कल्कीकृतानि च द्विपलिकानि द्राक्षानागरपिप्पलीपिप्पलीमूलयवानीयवक्षारचित्रकमधुकसैन्धवान्यावाप्यैकध्यं विपचेत्। एतत् सर्वयन्त्रणास्वपरिक्लेशेन मुकुमाराख्यं सुकुमाराणामीश्वराणां नारीणां क्षीणरेतसामप्रजानामल्पाग्नीनां विषमाग्नीनां च कामतोन्नपाने वा प्रयुक्तमलक्ष्मीघ्नं कान्तिकरं बल्यं बृंहणं वयस्थापनं वर्ध्मविद्रधिप्लीहगुल्मोदावर्तशोफोदरार्शोमेढ्रयोनिरोगेषु महावातव्याधिषु च परममौषधम्। गन्धर्वहस्तमूलतुलां यवाढकं नागरार्धकुडवं च सलिलद्रोणे पादशेषं विपचेत्। तेन द्विगुणक्षीरेणैरण्डतैलप्रस्थं साधयेत्। कल्कपिष्टं चात्र दद्यात् पुनर्गन्धर्वहस्तमूलकुडवं शुण्ठीपलं च। एतत् गन्धर्वहस्ततैलं तुल्यं पूर्वेण। भवति चात्र॥

āntravṛddhiṃ phalakośamasaṃprāptaṃ vātavṛddhivadupacaret| punarnavaśatapalaṃ daśapalāni ca pṛthak daśamūlapayasyāśvagandhāśatāvaryeraṇḍamūlānyapāṃ vahe'ṣṭāṃśāvaśeṣaṃ sādhayet| pūtaśīte ca tasmin niryūhe triṃśadguḍapalānyeraṇḍatailaprasthaṃ ghṛtadviprasthaṃ kṣīradviprasthaṃ kalkīkṛtāni ca dvipalikāni drākṣānāgarapippalīpippalīmūlayavānīyavakṣāracitrakamadhukasaindhavānyāvāpyaikadhyaṃ vipacet| etat sarvayantraṇāsvaparikleśena mukumārākhyaṃ sukumārāṇāmīśvarāṇāṃ nārīṇāṃ kṣīṇaretasāmaprajānāmalpāgnīnāṃ viṣamāgnīnāṃ ca kāmatonnapāne vā prayuktamalakṣmīghnaṃ kāntikaraṃ balyaṃ bṛṃhaṇaṃ vayasthāpanaṃ vardhmavidradhiplīhagulmodāvartaśophodarārśomeḍhrayonirogeṣu mahāvātavyādhiṣu ca paramamauṣadham| gandharvahastamūlatulāṃ yavāḍhakaṃ nāgarārdhakuḍavaṃ ca saliladroṇe pādaśeṣaṃ vipacet| tena dviguṇakṣīreṇairaṇḍatailaprasthaṃ sādhayet| kalkapiṣṭaṃ cātra dadyāt punargandharvahastamūlakuḍavaṃ śuṇṭhīpalaṃ ca| etat gandharvahastatailaṃ tulyaṃ pūrveṇa| bhavati cātra||

Roman (IAST) transliteration rendered by HREEM from the edition's Devanagari; the Devanagari is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/AsS/4.15.17

Cite as: Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 4.15.17, in HREEM (hreem.cc/library/AsS/4.15.17), after Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in….

Edition, numbering and licence

Sanskrit Wikisource: अष्टाङ्गसंग्रहः (26 pages; revision ids 41698, 40279, 40280 …, full list in content/corpus/wikisource cache) — Reference = sthāna.adhyāya.unit, the units as the page labels them (sthāna 1 sūtra, 2 śārīra, 3 nidāna, 4 cikitsita, 5 kalpa, 6 uttara). 1 unit whose number repeats one already read was left out.

Sanskrit Wikisource (sa.wikisource.org): the texts are public domain; page markup CC BY-SA 4.0. Devanagari as given on the page; IAST generated mechanically.

More about this text