अथातो भङ्गप्रतिषेधं नामाध्यायं व्याख्यास्यामः। इति ह स्माहुरात्रेयादयो महर्षयः॥
athāto bhaṅgapratiṣedhaṃ nāmādhyāyaṃ vyākhyāsyāmaḥ| iti ha smāhurātreyādayo maharṣayaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha·6·6.32
Vāgbhaṭa: Aṣṭāṅga-saṅgraha 6.32
पतनपीडनप्रहाराक्षेपणव्यालदंशनप्रभृतिभिरभिघातविशेषैरनेकविधमस्थिभङ्गमुपदिशन्ति॥
patanapīḍanaprahārākṣepaṇavyāladaṃśanaprabhṛtibhirabhighātaviśeṣairanekavidhamasthibhaṅgamupadiśanti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तुभङ्गजातं द्व्यधिष्ठानं सन्धावसन्धौ च। तत्र सन्धिमुक्तं षड्विधमुत्पिष्टं विश्लिष्टमवक्षिप्तमतिक्षिप्तं तिर्यक्क्षिप्तं विवर्तितमिति॥
tattubhaṅgajātaṃ dvyadhiṣṭhānaṃ sandhāvasandhau ca| tatra sandhimuktaṃ ṣaḍvidhamutpiṣṭaṃ viśliṣṭamavakṣiptamatikṣiptaṃ tiryakkṣiptaṃ vivartitamiti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य सामान्यलक्षणं प्रसारणाकुञ्चन विवर्तनाक्षेपणाशक्तिरुग्ररुजता स्पर्शासहिष्णुत्वं च॥
tasya sāmānyalakṣaṇaṃ prasāraṇākuñcana vivartanākṣepaṇāśaktirugrarujatā sparśāsahiṣṇutvaṃ ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथोत्पिष्टे स्वस्थान एव सन्धावुभयतः शोफो वेदना विशेषतश्च रात्रौ भवति। विश्लिष्टेल्पशोफो वेदनासातत्यं सन्धिविक्रिया च। अवक्षिप्ते सन्धिविश्लेषस्तीव्रा च रुक्। अतिक्षिप्ते द्वयोरपि सन्ध्यस्थ्नोरतिक्रान्तता वेदना च। तिर्यक् क्षिप्तेत्वेकस्यास्थ्नः पार्श्वतो गमनमत्यर्थं वेदना च। विवर्तिते सन्धिपार्श्वगमनाद्विषमाङ्गता वेदना च॥
athotpiṣṭe svasthāna eva sandhāvubhayataḥ śopho vedanā viśeṣataśca rātrau bhavati| viśliṣṭelpaśopho vedanāsātatyaṃ sandhivikriyā ca| avakṣipte sandhiviśleṣastīvrā ca ruk| atikṣipte dvayorapi sandhyasthnoratikrāntatā vedanā ca| tiryak kṣiptetvekasyāsthnaḥ pārśvato gamanamatyarthaṃ vedanā ca| vivartite sandhipārśvagamanādviṣamāṅgatā vedanā ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असन्धिभग्नं पुनर्द्वादशविधम्। तद्यथा। कर्कटकं वक्रं स्थुटितं वेल्लितमस्थिच्छल्लिकाश्वकर्णं पिच्चितं दारितं चूर्णितमतिपातितं शेषितं मज्जानुगतमिति॥
asandhibhagnaṃ punardvādaśavidham| tadyathā| karkaṭakaṃ vakraṃ sthuṭitaṃ vellitamasthicchallikāśvakarṇaṃ piccitaṃ dāritaṃ cūrṇitamatipātitaṃ śeṣitaṃ majjānugatamiti||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वयथुबाहुल्यं स्पन्दनं विवर्तनं स्पर्शासहिष्णुता च पीड्यमाने शब्दः स्रस्ताङ्गता वेदनातिप्रवृत्तिः सर्वासु चावस्थासु शर्म न लभत इति साधारणमसन्धिभग्नरूपम्॥
śvayathubāhulyaṃ spandanaṃ vivartanaṃ sparśāsahiṣṇutā ca pīḍyamāne śabdaḥ srastāṅgatā vedanātipravṛttiḥ sarvāsu cāvasthāsu śarma na labhata iti sādhāraṇamasandhibhagnarūpam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैशेषिकं तु संव्यूढमुभयतोस्थिमध्यभग्नं ग्रन्थिरिवोन्नतं कर्कटकानुकारि कर्कटकम्॥
vaiśeṣikaṃ tu saṃvyūḍhamubhayatosthimadhyabhagnaṃ granthirivonnataṃ karkaṭakānukāri karkaṭakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आभुग्नमविमुक्तमस्थि वक्रम्। शूकपूर्णमिवाध्मातं विपुलैकदारि स्फुटितम्॥
ābhugnamavimuktamasthi vakram| śūkapūrṇamivādhmātaṃ vipulaikadāri sphuṭitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्विधाभूतं वेल्लते प्रकम्पमानं वेल्लितकम्॥
dvidhābhūtaṃ vellate prakampamānaṃ vellitakam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वतोऽस्थि हीनमुद्गतमस्थिच्छल्लिका॥
pārśvato'sthi hīnamudgatamasthicchallikā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वकर्णवदुद्गतमश्वकर्णम्॥
aśvakarṇavadudgatamaśvakarṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पृथुतां गतमनल्पशोफं पिच्चितम्॥
pṛthutāṃ gatamanalpaśophaṃ piccitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अणुबहुविदारि वेदनावच्च दारितम्॥
aṇubahuvidāri vedanāvacca dāritam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्पृश्यमानं शब्दवच्चूर्णितम्॥
spṛśyamānaṃ śabdavaccūrṇitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अस्थ्यवयवोस्थिमध्यमनुप्रविशन्नतिपातितम्॥
asthyavayavosthimadhyamanupraviśannatipātitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्यतरपार्श्वावशिष्टं शेषितम्॥
anyatarapārśvāvaśiṣṭaṃ śeṣitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतं भग्नमुन्नम्यमानं मज्ञि मज्जति मज्जानुगतम्॥
kṣataṃ bhagnamunnamyamānaṃ majñi majjati majjānugatam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषामन्त्यानि पञ्च कृच्छ्रसाध्यानि कृशातिबालवृद्धासहानामत्याशिनां वातात्मकानां कुष्ठिनामुपद्रववतां च॥
eṣāmantyāni pañca kṛcchrasādhyāni kṛśātibālavṛddhāsahānāmatyāśināṃ vātātmakānāṃ kuṣṭhināmupadravavatāṃ ca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असाध्यं तु भिन्नं कटीकपालं सन्धिमुक्तं वा जघनमुत्पिष्टं कूर्परो विवर्तितस्तथा ललाटं चूर्णितमसंश्लिष्टकपालं च शिरः शंखपृष्ठस्तनान्तरभङ्गं चेति। भवन्ति चात्र॥
asādhyaṃ tu bhinnaṃ kaṭīkapālaṃ sandhimuktaṃ vā jaghanamutpiṣṭaṃ kūrparo vivartitastathā lalāṭaṃ cūrṇitamasaṃśliṣṭakapālaṃ ca śiraḥ śaṃkhapṛṣṭhastanāntarabhaṅgaṃ ceti| bhavanti cātra||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथावनतमुन्नाम्यमुन्नतं चावपीडयेत्। आञ्छेदधिक्षिप्तमधोगतं चोपरि वर्तयेत्। आञ्छनोत्पडिनोन्नामचर्मसङ्क्षेपबन्धनैः॥
athāvanatamunnāmyamunnataṃ cāvapīḍayet| āñchedadhikṣiptamadhogataṃ copari vartayet| āñchanotpaḍinonnāmacarmasaṅkṣepabandhanaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्धीन् शरीरगान् सर्वांश्चलानप्यचलानपि। इत्येतैः स्थापनोपायैः सम्यक्संस्थाप्य निश्चलम्। पट्टैः प्रभूतसर्पिर्भिर्वेष्टयित्वा सुखैस्ततः॥
sandhīn śarīragān sarvāṃścalānapyacalānapi| ityetaiḥ sthāpanopāyaiḥ samyaksaṃsthāpya niścalam| paṭṭaiḥ prabhūtasarpirbhirveṣṭayitvā sukhaistataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कदम्बोदुम्बराश्वथसर्जार्जुनपलाशजैः। वंशोद्भवैर्वा पृथुभिस्तनुभिः सुनिवेशितैः॥
kadambodumbarāśvathasarjārjunapalāśajaiḥ| vaṃśodbhavairvā pṛthubhistanubhiḥ suniveśitaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुश्लक्ष्णैः सप्रतिष्टम्भैर्वल्कलैः शकलैरपि। कुशाह्वयैः समं बन्धं पट्टस्योपरि योजयेत्॥
suślakṣṇaiḥ sapratiṣṭambhairvalkalaiḥ śakalairapi| kuśāhvayaiḥ samaṃ bandhaṃ paṭṭasyopari yojayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिथिलेन हि हि बन्धेन सन्धिस्थैर्यं न जायते। गाढेनातिरुजादाहपाकश्वयथुसम्भवः॥
śithilena hi hi bandhena sandhisthairyaṃ na jāyate| gāḍhenātirujādāhapākaśvayathusambhavaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्र्यहात्त्र्यहादृतौ घर्मे सप्ताहन्मोक्षयेद्धिमे। साधारणे तु पञ्चाहात् भङ्गदोषवशेन वा॥
tryahāttryahādṛtau gharme saptāhanmokṣayeddhime| sādhāraṇe tu pañcāhāt bhaṅgadoṣavaśena vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधादिकषायेण ततः शीतेन सेचयेत्। तं पञ्चमूलपक्वेन पयसा तु सवेदनम्॥
nyagrodhādikaṣāyeṇa tataḥ śītena secayet| taṃ pañcamūlapakvena payasā tu savedanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुखोष्णं चावचार्यं स्याच्चक्रतैलं विजानता। विभज्य देशं कालं च वातघ्नौषधसंयुतम्॥
sukhoṣṇaṃ cāvacāryaṃ syāccakratailaṃ vijānatā| vibhajya deśaṃ kālaṃ ca vātaghnauṣadhasaṃyutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रततं लेपसेकांश्च विदध्यात् भृशशीतलान्। गृष्टिक्षीरं ससर्पिष्कं मधुरौषधसाधितम्। प्रातः प्रातः पिबेत् भग्नः शीतलं लाक्षयायुतम्॥
pratataṃ lepasekāṃśca vidadhyāt bhṛśaśītalān| gṛṣṭikṣīraṃ sasarpiṣkaṃ madhurauṣadhasādhitam| prātaḥ prātaḥ pibet bhagnaḥ śītalaṃ lākṣayāyutam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सव्रणस्य तु भग्नस्य व्रणो मधुघृतोत्तरैः। कषायैः प्रतिसार्योऽथ शेषो भङ्गोदितः क्रमः॥
savraṇasya tu bhagnasya vraṇo madhughṛtottaraiḥ| kaṣāyaiḥ pratisāryo'tha śeṣo bhaṅgoditaḥ kramaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लम्बानि व्रणमांसानि प्रलिप्य मधुसर्पिषा। सन्दधीत व्रणान् वैद्यो बन्धनैश्चोपपादयेत्॥
lambāni vraṇamāṃsāni pralipya madhusarpiṣā| sandadhīta vraṇān vaidyo bandhanaiścopapādayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्समान्सुस्थितान्ज्ञात्वा फलिनीलोध्रकट्फलैः। समङ्गाधातकीयुक्तैश्चूर्णितैरवचूर्णयेत्॥
tānsamānsusthitānjñātvā phalinīlodhrakaṭphalaiḥ| samaṅgādhātakīyuktaiścūrṇitairavacūrṇayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चवल्कलचूर्णैर्वा मधुशुक्तसमन्वितैः। धातकीलोध्रचूर्णैर्वा रोहन्त्याशु तथा व्रणाः॥
pañcavalkalacūrṇairvā madhuśuktasamanvitaiḥ| dhātakīlodhracūrṇairvā rohantyāśu tathā vraṇāḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विश्लिष्टोत्पिष्टयोः सन्धिमेवमेवाविघट्टयन्। उपाचरेद्यथास्वं च विसर्पादीनुपद्रवान्॥
viśliṣṭotpiṣṭayoḥ sandhimevamevāvighaṭṭayan| upācaredyathāsvaṃ ca visarpādīnupadravān||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति भङ्ग उपक्रान्तः स्थिरधातोरृतौ हिमे। मांसलस्याल्पदोषस्य सुसाधो दारुणोऽन्यथा॥
iti bhaṅga upakrāntaḥ sthiradhātorṛtau hime| māṃsalasyālpadoṣasya susādho dāruṇo'nyathā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वमध्यान्तवयसामेकद्वित्रिगुणैः क्रमात्। मासैः स्थैर्यं भवेत् सन्धेर्यथोक्तं भजतां विधिम्॥
pūrvamadhyāntavayasāmekadvitriguṇaiḥ kramāt| māsaiḥ sthairyaṃ bhavet sandheryathoktaṃ bhajatāṃ vidhim||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सामान्यं साधनमिदं विशेषो वक्ष्यतेत्वतः॥
sāmānyaṃ sādhanamidaṃ viśeṣo vakṣyatetvataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नखसन्धिं समुत्पिष्टं रक्तानुगतमारया। अवमथ्य स्रुते रक्ते शालिपिष्टेन लेपयेत्॥
nakhasandhiṃ samutpiṣṭaṃ raktānugatamārayā| avamathya srute rakte śālipiṣṭena lepayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नान् सन्धिविमुक्तांश्च कृत्वा पूर्ववदङ्गुलीन्। तनुनावेष्ट्य पट्टेन घृतसेकं प्रदापयेत्॥
bhagnān sandhivimuktāṃśca kṛtvā pūrvavadaṅgulīn| tanunāveṣṭya paṭṭena ghṛtasekaṃ pradāpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रयोगेन मतिमानाञ्छेदूर्वास्थि निर्गतम्॥
cakrayogena matimānāñchedūrvāsthi nirgatam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आञ्च्छेदूर्ध्वमधस्ताच्च कटीभग्नं चिकित्सकः॥
āñcchedūrdhvamadhastācca kaṭībhagnaṃ cikitsakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुसलेनोत्क्षिपेत् कक्षमंससन्धौ विसङ्गते। स्थानस्थितं च बध्नीयात् स्वस्तिकेन समाहितः॥
musalenotkṣipet kakṣamaṃsasandhau visaṅgate| sthānasthitaṃ ca badhnīyāt svastikena samāhitaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कौर्परं तु भिषक्सधिमंगुष्ठेनानुमार्जयेत्। अनुमृज्य ततः सन्धिं पीडयेत् कूर्पराच्च्युतम्। प्रसार्याकुञ्चयेच्चैनं स्नेहसकं च कारयेत्॥
kaurparaṃ tu bhiṣaksadhimaṃguṣṭhenānumārjayet| anumṛjya tataḥ sandhiṃ pīḍayet kūrparāccyutam| prasāryākuñcayeccainaṃ snehasakaṃ ca kārayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मणिबन्धे च जानौ च गुल्फे चैषः क्रियाक्रमः॥
maṇibandhe ca jānau ca gulphe caiṣaḥ kriyākramaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभे तले समे कृत्वा तलभग्नस्य दोहिनः। बध्नीयादामतैलेन परिषेकं च कारयेत्॥
ubhe tale same kṛtvā talabhagnasya dohinaḥ| badhnīyādāmatailena pariṣekaṃ ca kārayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्गोमयमयं पिण्डं धारयेन्मृन्मयं ततः। हस्ते जातबले कार्यं क्रमात् पाषाणधारणम्॥
prāggomayamayaṃ piṇḍaṃ dhārayenmṛnmayaṃ tataḥ| haste jātabale kāryaṃ kramāt pāṣāṇadhāraṇam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्नमुन्नामयेत् स्विन्नमक्षकं मुसलेन तु। तथोन्नतं पीडयेत बध्नीयान्निबिडं ततः॥
sannamunnāmayet svinnamakṣakaṃ musalena tu| tathonnataṃ pīḍayeta badhnīyānnibiḍaṃ tataḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरुवच्च विधातव्यं बाहुभङ्गे प्रसाधनम्॥
ūruvacca vidhātavyaṃ bāhubhaṅge prasādhanam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रीवायां तु विवृत्तायां प्रविष्टायामधोपि वा। अवटावथ हन्वोश्च प्रगृह्योन्नमयेच्छिरः। समं कुशाभिर्बध्नीयादुत्तानं शाययेच्च तम्॥
grīvāyāṃ tu vivṛttāyāṃ praviṣṭāyāmadhopi vā| avaṭāvatha hanvośca pragṛhyonnamayecchiraḥ| samaṃ kuśābhirbadhnīyāduttānaṃ śāyayecca tam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्वस्थिनी समानीय हनुसन्धौ विसङ्गते। स्वेदयित्वा स्थितेसम्यक् पञ्चाङ्गीबन्धमाचरेत्। घृतं वातघ्नमधुरैः सिद्धं नस्यं च पूजितम्॥
hanvasthinī samānīya hanusandhau visaṅgate| svedayitvā sthitesamyak pañcāṅgībandhamācaret| ghṛtaṃ vātaghnamadhuraiḥ siddhaṃ nasyaṃ ca pūjitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दन्तानभग्नांश्चलितान् सरक्तानवपीडयेत्। वयस्थस्याम्बुभिः शीतैः परिषिच्य प्रलेपयेत्॥
dantānabhagnāṃścalitān saraktānavapīḍayet| vayasthasyāmbubhiḥ śītaiḥ pariṣicya pralepayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहिर्निर्वापणैरन्तः सन्धानीयैरुपाचरेत्। लाद्वयशृते क्षीरे पद्मकादिशृतं घृतम्॥
bahirnirvāpaṇairantaḥ sandhānīyairupācaret| lādvayaśṛte kṣīre padmakādiśṛtaṃ ghṛtam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नस्यगण्डूषयोर्योज्यं चलद्विजहितानि च। कल्कितैस्तद्धितैश्चास्य दन्तमांसानि लेपयेत्। त्रीन्मासान्मृदु भुञ्जीत रसान्नं कठिनांस्त्यजेत्॥
nasyagaṇḍūṣayoryojyaṃ caladvijahitāni ca| kalkitaistaddhitaiścāsya dantamāṃsāni lepayet| trīnmāsānmṛdu bhuñjīta rasānnaṃ kaṭhināṃstyajet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नासां विवृत्तां सन्नं वा ऋजूकृत्य शलाकया। प्रत्येकं नस्ततो नाडीं द्विमुखीं सम्प्रवेशयेत्। ततः पट्टेन संवेष्त्य घृतसेकं प्रदापयेत्॥
nāsāṃ vivṛttāṃ sannaṃ vā ṛjūkṛtya śalākayā| pratyekaṃ nastato nāḍīṃ dvimukhīṃ sampraveśayet| tataḥ paṭṭena saṃveṣtya ghṛtasekaṃ pradāpayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नं कर्णं घृताभ्यक्तं न्यस्य बन्धेन योजयेत्। सद्यःक्षतविधानं च ततः पश्चात् समाचरेत्॥
bhagnaṃ karṇaṃ ghṛtābhyaktaṃ nyasya bandhena yojayet| sadyaḥkṣatavidhānaṃ ca tataḥ paścāt samācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटीजङ्घोरुभग्नानां कवाटशयनं हितम्। यन्त्रणार्थं ततः कीलाः पञ्च कार्या निबन्धनाः। जङ्गो रुपार्श्वयोर्द्वौ द्वौ तल एकश्च कीलकः॥
kaṭījaṅghorubhagnānāṃ kavāṭaśayanaṃ hitam| yantraṇārthaṃ tataḥ kīlāḥ pañca kāryā nibandhanāḥ| jaṅgo rupārśvayordvau dvau tala ekaśca kīlakaḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रोण्यां वा पृष्ट्वंशे वा वक्षस्यक्षकयोस्तथा। विमोक्षे भग्नसन्धीनां विधिमेनं समाचरेत्॥
śroṇyāṃ vā pṛṣṭvaṃśe vā vakṣasyakṣakayostathā| vimokṣe bhagnasandhīnāṃ vidhimenaṃ samācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्धींश्चिरविमुक्तांस्तु स्निग्धस्विन्नान् मृदूकृतान्। ऊक्तैर्विधानैर्बुध्या च यथास्वं स्थानमानयेत्॥
sandhīṃściravimuktāṃstu snigdhasvinnān mṛdūkṛtān| ūktairvidhānairbudhyā ca yathāsvaṃ sthānamānayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
असन्धिभग्ने रूढे तु विषमोल्बणसाधिते। आपोथ्य भग्नं यमयेत्तत्तो भग्नवदाचरेत्॥
asandhibhagne rūḍhe tu viṣamolbaṇasādhite| āpothya bhagnaṃ yamayettatto bhagnavadācaret||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भङ्गो नैति यथा पाकं प्रयतेत तथा भिषक्। पक्वमांससिरास्नायुः सन्धिः श्लेषं न गच्छति॥
bhaṅgo naiti yathā pākaṃ prayateta tathā bhiṣak| pakvamāṃsasirāsnāyuḥ sandhiḥ śleṣaṃ na gacchati||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वातव्याधिविनिर्दिष्टान् स्नेहान् भग्नस्य योजयेत्। चतुष्प्रयोगान् बल्यांश्च बस्तिकर्म च शीलयेत्॥
vātavyādhivinirdiṣṭān snehān bhagnasya yojayet| catuṣprayogān balyāṃśca bastikarma ca śīlayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शालिक्षीररसाज्याद्यैः पौष्टिकैरविदाहिभिः। मात्रयोपचरेत् भग्नं सन्धिसंश्लेषकारिभिः॥
śālikṣīrarasājyādyaiḥ pauṣṭikairavidāhibhiḥ| mātrayopacaret bhagnaṃ sandhisaṃśleṣakāribhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्लानिर्न शस्यते तस्य सन्धिविश्लेषकृद्धि सा॥
glānirna śasyate tasya sandhiviśleṣakṛddhi sā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवणं कटुकं क्षारमम्लं मैथुनमातपम्। व्यायामं च न सेवेत भग्नो रूक्षं च भेषजम्॥
lavaṇaṃ kaṭukaṃ kṣāramamlaṃ maithunamātapam| vyāyāmaṃ ca na seveta bhagno rūkṣaṃ ca bheṣajam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यग्यमितमप्यस्थि दुर्न्यासाद्दुर्निबन्धनात्। सङ्क्षोभादपि यत् गच्छेद्विक्रियां तद्विवर्जयेत्। आदितो यच्च दुर्जातमस्थि सन्धिरथापि वा॥
samyagyamitamapyasthi durnyāsāddurnibandhanāt| saṅkṣobhādapi yat gacchedvikriyāṃ tadvivarjayet| ādito yacca durjātamasthi sandhirathāpi vā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तरुणास्थीनि भुज्यन्ते भज्यन्ते नलकानि तु। कपालानि विभिद्यन्ते स्फुटन्त्यन्यानि भूयसा॥
taruṇāsthīni bhujyante bhajyante nalakāni tu| kapālāni vibhidyante sphuṭantyanyāni bhūyasā||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुल्बणमनाविद्धं स्वस्थाने पर्यवस्थितम्। अवेदनं च चेष्टायां भग्नं विद्यात् सुसाधितम्॥
anulbaṇamanāviddhaṃ svasthāne paryavasthitam| avedanaṃ ca ceṣṭāyāṃ bhagnaṃ vidyāt susādhitam||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृष्णास्तिलान्विरजसो दृढवस्त्रबद्धान् सप्तक्षपा बहति वारिणि वासयेत्। संशोषयेदनुदिनं प्रतिसार्य चैनान् क्षीरे तथैव मधुकक्वथिते च तोये॥
kṛṣṇāstilānvirajaso dṛḍhavastrabaddhān saptakṣapā bahati vāriṇi vāsayet| saṃśoṣayedanudinaṃ pratisārya cainān kṣīre tathaiva madhukakvathite ca toye||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनरपि पीतपयस्कांस्तान् पूर्ववदेव शोषितान् बाढम्। विगततुषानरजस्कान् संचूर्ण्य विचूर्णितैर्युञ्ज्यात्॥
punarapi pītapayaskāṃstān pūrvavadeva śoṣitān bāḍham| vigatatuṣānarajaskān saṃcūrṇya vicūrṇitairyuñjyāt||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नलदवालकलोहितयष्टिका नखमिसिप्लवकुष्ठबलात्रयैः। अगरुकुङ्कुमचन्दनसारिवा सरलसर्जरसामरदारुभिः॥
naladavālakalohitayaṣṭikā nakhamisiplavakuṣṭhabalātrayaiḥ| agarukuṅkumacandanasārivā saralasarjarasāmaradārubhiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मकादिगणोपेतैस्तिलपिष्टं ततश्च तत्। समस्तगन्धभैषज्यसिद्धदुग्धेन पीडयेत्॥
padmakādigaṇopetaistilapiṣṭaṃ tataśca tat| samastagandhabhaiṣajyasiddhadugdhena pīḍayet||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलेयरास्नाशुमतीकशेरुकालानुसारीनतपत्रलोध्रैः। सक्षीरशुक्लैः सपयः सदूर्वैस्तैलं पचेत्तन्नलदादिबिश्च॥
śaileyarāsnāśumatīkaśerukālānusārīnatapatralodhraiḥ| sakṣīraśuklaiḥ sapayaḥ sadūrvaistailaṃ pacettannaladādibiśca||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धतैलमिदमुत्तममस्थिस्थैर्यकृज्जयति चाशु विकारान्। वातपित्तजनितानतिवीर्यं व्यापिनोऽपिविविधैरुपयोगैः॥
gandhatailamidamuttamamasthisthairyakṛjjayati cāśu vikārān| vātapittajanitānativīryaṃ vyāpino'pivividhairupayogaiḥ||
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.