Library·Vagbhata: Astangahrdayasutra·62
अतीसारो हि भूयिष्ठं भवत्य् आमाशयान्वयः । हत्वाग्निं वात-जे ऽप्य् अस्मात् प्राक् तस्मिō̃ लङ्घनं हितम्
atīsāro hi bhūyiṣṭhaṃ bhavaty āmāśayānvayaḥ | hatvāgniṃ vāta-je 'py asmāt prāk tasmiō̃ laṅghanaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शूलानाह-प्रसेकार्तं वामयेद् अतिसारिणम् । दोषाः संनिचिता ये च विदग्धाहार-मूर्छिताः
śūlānāha-prasekārtaṃ vāmayed atisāriṇam | doṣāḥ saṃnicitā ye ca vidagdhāhāra-mūrchitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीसाराय कल्पन्ते तेषूपेक्षैव भेषजम् । भृशोत्क्लेश-प्रवृत्तेषु स्वयम् एव चलात्मसु
atīsārāya kalpante teṣūpekṣaiva bheṣajam | bhṛśotkleśa-pravṛtteṣu svayam eva calātmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तु संग्रहणं योज्यं पूर्वम् आमातिसारिणि । अपि चाध्मान-गुरु-ता-शूल-स्तैमित्य-कारिणि
na tu saṃgrahaṇaṃ yojyaṃ pūrvam āmātisāriṇi | api cādhmāna-guru-tā-śūla-staimitya-kāriṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणदा प्राण-दा दोषे विबद्धे संप्रवर्तिनी । पिबेत् प्रक्वथितास् तोये मध्य-दोषो विशोषयन्
prāṇadā prāṇa-dā doṣe vibaddhe saṃpravartinī | pibet prakvathitās toye madhya-doṣo viśoṣayan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भूतिक-पिप्पली-शुण्ठी-वचा-धान्य-हरीतकीः । अथ-वा बिल्व-धनिका-मुस्त-नागर-वालकम्
bhūtika-pippalī-śuṇṭhī-vacā-dhānya-harītakīḥ | atha-vā bilva-dhanikā-musta-nāgara-vālakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विड-पाठा-वचा-पथ्या-कृमिजिन्-नागराणि वा । शुण्ठी-घन-वचा-माद्री-बिल्व-वत्सक-हिङ्गु वा
viḍa-pāṭhā-vacā-pathyā-kṛmijin-nāgarāṇi vā | śuṇṭhī-ghana-vacā-mādrī-bilva-vatsaka-hiṅgu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शस्यते त्व् अल्प-दोषाणाम् उपवासो ऽतिसारिणाम् । वचा-प्रतिविषाभ्यां वा मुस्ता-पर्पटकेन वा
śasyate tv alpa-doṣāṇām upavāso 'tisāriṇām | vacā-prativiṣābhyāṃ vā mustā-parpaṭakena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ह्रीवेर-नागराभ्यां वा विपक्वं पाययेज् जलम् । युक्ते ऽन्न-काले क्षुत्-क्षामं लघ्व्-अन्न-प्रति भोजयेत्
hrīvera-nāgarābhyāṃ vā vipakvaṃ pāyayej jalam | yukte 'nna-kāle kṣut-kṣāmaṃ laghv-anna-prati bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा स शीघ्रं प्राप्नोति रुचिम् अग्नि-बलं बलम् । तक्रेणावन्ति-सोमेन यवाग्वा तर्पणेन वा
tathā sa śīghraṃ prāpnoti rucim agni-balaṃ balam | takreṇāvanti-somena yavāgvā tarpaṇena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुरया मधुना वाथ यथा-सात्म्यम् उपाचरेत् । भोज्यानि कल्पयेद् ऊर्ध्वं ग्राहि-दीपन-पाचनैः
surayā madhunā vātha yathā-sātmyam upācaret | bhojyāni kalpayed ūrdhvaṃ grāhi-dīpana-pācanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाल-बिल्व-शठी-धान्य-हिङ्गु-वृक्षाम्ल-दाडिमैः । पलाश-हपुषाजाजी-यवानी-विड-सैन्धवैः
bāla-bilva-śaṭhī-dhānya-hiṅgu-vṛkṣāmla-dāḍimaiḥ | palāśa-hapuṣājājī-yavānī-viḍa-saindhavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लघुना पञ्च-मूलेन पञ्च-कोलेन पाठया । शालिपर्णी-बला-बिल्वैः पृश्निपर्ण्या च साधिता
laghunā pañca-mūlena pañca-kolena pāṭhayā | śāliparṇī-balā-bilvaiḥ pṛśniparṇyā ca sādhitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाडिमाम्ला हिता पेया कफ-पित्ते समुल्बणे । अभया-पिप्पली-मूल-बिल्वैर् वातानुलोमनी
dāḍimāmlā hitā peyā kapha-pitte samulbaṇe | abhayā-pippalī-mūla-bilvair vātānulomanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विबद्धं दोष-बहुलो दीप्ताग्निर् यो ऽतिसार्यते । कृष्णा-विडङ्ग-त्रि-फला-कषायैस् तं विरेचयेत्
vibaddhaṃ doṣa-bahulo dīptāgnir yo 'tisāryate | kṛṣṇā-viḍaṅga-tri-phalā-kaṣāyais taṃ virecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेयां युञ्ज्याद् विरिक्तस्य वात-घ्नैर् दीपनैः कृताम् । आमे परिणते यस् तु दीप्ते ऽग्नाव् उपवेश्यते
peyāṃ yuñjyād viriktasya vāta-ghnair dīpanaiḥ kṛtām | āme pariṇate yas tu dīpte 'gnāv upaveśyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-फेन-पिच्छं स-रुजं स-विबन्धं पुनः पुनः । अल्पाल्पम् अल्प-शमलं निर्-विड् वा स-प्रवाहिकम्
sa-phena-picchaṃ sa-rujaṃ sa-vibandhaṃ punaḥ punaḥ | alpālpam alpa-śamalaṃ nir-viḍ vā sa-pravāhikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दधि-तैल-घृत-क्षीरैः स शुण्ठीं स-गुडां पिबेत् । स्विन्नानि गुड-तैलेन भक्षयेद् बदराणि वा
dadhi-taila-ghṛta-kṣīraiḥ sa śuṇṭhīṃ sa-guḍāṃ pibet | svinnāni guḍa-tailena bhakṣayed badarāṇi vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गाढ-विड्-विहितैः शाकैर् बहु-स्नेहैस् तथा रसैः । क्षुधितं भोजयेद् एनं दधि-दाडिम-साधितैः
gāḍha-viḍ-vihitaiḥ śākair bahu-snehais tathā rasaiḥ | kṣudhitaṃ bhojayed enaṃ dadhi-dāḍima-sādhitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शाल्य्-ओदनं तिलैर् माषैर् मुद्गैर् वा साधु साधितम् । शठ्या मूलक-पोतायाः पाठायाः स्वस्तिकस्य वा
śāly-odanaṃ tilair māṣair mudgair vā sādhu sādhitam | śaṭhyā mūlaka-potāyāḥ pāṭhāyāḥ svastikasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सूषा-यवानी-कर्कारु-क्षीरिणी-चिर्भटस्य वा । उपोदकाया जीवन्त्या वाकुच्या वास्तुकस्य वा
sūṣā-yavānī-karkāru-kṣīriṇī-cirbhaṭasya vā | upodakāyā jīvantyā vākucyā vāstukasya vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सुवर्चलायाश् चुञ्चोर् वा लोणिकाया रसैर् अपि । कूर्म-वर्तक-लोपाक-शिखि-तित्तिरि-कौक्कुटैः
suvarcalāyāś cuñcor vā loṇikāyā rasair api | kūrma-vartaka-lopāka-śikhi-tittiri-kaukkuṭaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्व-मुस्ताक्षि-भैषज्य-धातकी-पुष्प-नागरैः । पक्वातीसार-जित् तक्रे यवागूर् दाधिकी तथा
bilva-mustākṣi-bhaiṣajya-dhātakī-puṣpa-nāgaraiḥ | pakvātīsāra-jit takre yavāgūr dādhikī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपित्थ-कच्छुरा-फञ्जी-यूथिका-वट-शेलु-जैः । दाडिमी-शण-कार्पासी-शाल्मलीनां च पल्लवैः
kapittha-kacchurā-phañjī-yūthikā-vaṭa-śelu-jaiḥ | dāḍimī-śaṇa-kārpāsī-śālmalīnāṃ ca pallavaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कल्को बिल्व-शलाटूनां तिल-कल्कश् च तत्-समः । दध्नः सरो ऽम्लः स-स्नेहः खलो हन्ति प्रवाहिकाम्
kalko bilva-śalāṭūnāṃ tila-kalkaś ca tat-samaḥ | dadhnaḥ saro 'mlaḥ sa-snehaḥ khalo hanti pravāhikām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरिचं धनिकाजाजी तिन्तिडीकं शठी विडम् । दाडिमं धातकी पाठा त्रि-फला पञ्च-कोलकम्
maricaṃ dhanikājājī tintiḍīkaṃ śaṭhī viḍam | dāḍimaṃ dhātakī pāṭhā tri-phalā pañca-kolakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
याव-शूकं कपित्थाम्र-जम्बू-मध्यं स-दीप्यकम् । पिष्टैः षड्-गुण-बिल्वैस् तैर् दध्नि मुद्ग-रसे गुडे
yāva-śūkaṃ kapitthāmra-jambū-madhyaṃ sa-dīpyakam | piṣṭaiḥ ṣaḍ-guṇa-bilvais tair dadhni mudga-rase guḍe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्नेहे च यमके सिद्धः खलो ऽयम् अ-पराजितः । दीपनः पाचनो ग्राही रुच्यो बिम्बिशि-नाशनः
snehe ca yamake siddhaḥ khalo 'yam a-parājitaḥ | dīpanaḥ pācano grāhī rucyo bimbiśi-nāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कोलानां बाल-बिल्वानां कल्कैः शालि-यवस्य च । मुद्ग-माष-तिलानां च धान्य-यूषं प्रकल्पयेत्
kolānāṃ bāla-bilvānāṃ kalkaiḥ śāli-yavasya ca | mudga-māṣa-tilānāṃ ca dhānya-yūṣaṃ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऐकध्यं यमके भृष्टं दधि-दाडिम-सारिकम् । वर्चः-क्षये शुष्क-मुखं शाल्य्-अन्नं तेन भोजयेत्
aikadhyaṃ yamake bhṛṣṭaṃ dadhi-dāḍima-sārikam | varcaḥ-kṣaye śuṣka-mukhaṃ śāly-annaṃ tena bhojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दध्नः सरं वा यमके भृष्टं स-गुड-नागरम् । सुरां वा यमके भृष्टां व्यञ्जनार्थं प्रयोजयेत्
dadhnaḥ saraṃ vā yamake bhṛṣṭaṃ sa-guḍa-nāgaram | surāṃ vā yamake bhṛṣṭāṃ vyañjanārthaṃ prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलाम्लं यमके भृष्टं यूषं गृञ्जनकस्य वा । भृष्टान् वा यमके सक्तून् खादेद् व्योषावचूर्णितान्
phalāmlaṃ yamake bhṛṣṭaṃ yūṣaṃ gṛñjanakasya vā | bhṛṣṭān vā yamake saktūn khāded vyoṣāvacūrṇitān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माषान् सु-सिद्धांस् तद्-वद् वा घृत-मण्डोपसेवनान् । रसं सु-सिद्ध-पूतं वा छाग-मेषान्तर्-आधि-जम्
māṣān su-siddhāṃs tad-vad vā ghṛta-maṇḍopasevanān | rasaṃ su-siddha-pūtaṃ vā chāga-meṣāntar-ādhi-jam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद् दाडिम-साराम्लं स-धान्य-स्नेह-नागरम् । रक्त-शाल्य्-ओदनं तेन भुञ्जानः प्रपिबंश् च तम्
paced dāḍima-sārāmlaṃ sa-dhānya-sneha-nāgaram | rakta-śāly-odanaṃ tena bhuñjānaḥ prapibaṃś ca tam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्चः-क्षय-कृतैर् आशु विकारैः परिमुच्यते । बाल-बिल्वं गुडं तैलं पिप्पलीं विश्व-भेषजम्
varcaḥ-kṣaya-kṛtair āśu vikāraiḥ parimucyate | bāla-bilvaṃ guḍaṃ tailaṃ pippalīṃ viśva-bheṣajam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लिह्याद् वाते प्रतिहते स-शूलः स-प्रवाहिकः । वल्कलं शाबरं पुष्पं धातक्या बदरी-दलम्
lihyād vāte pratihate sa-śūlaḥ sa-pravāhikaḥ | valkalaṃ śābaraṃ puṣpaṃ dhātakyā badarī-dalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेद् दधि-सर-क्षौद्र-कपित्थ-स्व-रसाप्लुतम् । विबद्ध-वात-वर्चास् तु बहु-शूल-प्रवाहिकः
pibed dadhi-sara-kṣaudra-kapittha-sva-rasāplutam | vibaddha-vāta-varcās tu bahu-śūla-pravāhikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-रक्त-पिच्छस् तृष्णार्तः क्षीर-सौहित्यम् अर्हति । यमकस्योपरि क्षीरं धारोष्णं वा प्रयोजयेत्
sa-rakta-picchas tṛṣṇārtaḥ kṣīra-sauhityam arhati | yamakasyopari kṣīraṃ dhāroṣṇaṃ vā prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृतम् एरण्ड-मूलेन बाल-बिल्वेन वा पुनः । पयस्य् उत्क्वाथ्य मुस्तानां विंशतिं त्रि-गुणे ऽम्भसि
śṛtam eraṇḍa-mūlena bāla-bilvena vā punaḥ | payasy utkvāthya mustānāṃ viṃśatiṃ tri-guṇe 'mbhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरावशिष्टं तत् पीतं हन्याद् आमं स-वेदनम् । पिप्पल्याः पिबतः सूक्ष्मं रजो मरिच-जन्म वा
kṣīrāvaśiṣṭaṃ tat pītaṃ hanyād āmaṃ sa-vedanam | pippalyāḥ pibataḥ sūkṣmaṃ rajo marica-janma vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिर-कालानुषक्तापि नश्यत्य् आशु प्रवाहिका । निर्-आम-रूपं शूलार्तं लङ्घनाद्यैश् च कर्षितम्
cira-kālānuṣaktāpi naśyaty āśu pravāhikā | nir-āma-rūpaṃ śūlārtaṃ laṅghanādyaiś ca karṣitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रूक्ष-कोष्ठम् अपेक्ष्याग्निं स-क्षारं पाययेद् घृतम् । सिद्धं दधि-सुरा-मण्डे दश-मूलस्य चाम्भसि
rūkṣa-koṣṭham apekṣyāgniṃ sa-kṣāraṃ pāyayed ghṛtam | siddhaṃ dadhi-surā-maṇḍe daśa-mūlasya cāmbhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिन्धूत्थ-पञ्च-कोलाभ्यां तैलं सद्यो ऽर्ति-नाशनम् । षड्भिः शुण्ठ्याः पलैर् द्वाभ्यां द्वाभ्यां ग्रन्थ्य्-अग्नि-सैन्धवात्
sindhūttha-pañca-kolābhyāṃ tailaṃ sadyo 'rti-nāśanam | ṣaḍbhiḥ śuṇṭhyāḥ palair dvābhyāṃ dvābhyāṃ granthy-agni-saindhavāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैल-प्रस्थं पचेद् दध्ना निः-सारक-रुजापहम् । एकतो मांस-दुग्धाज्यं पुरीष-ग्रह-शूल-जित्
taila-prasthaṃ paced dadhnā niḥ-sāraka-rujāpaham | ekato māṃsa-dugdhājyaṃ purīṣa-graha-śūla-jit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पानानुवासनाभ्यङ्ग-प्रयुक्तं तैलम् एकतः । तद् धि वात-जिताम् अग्र्यं शूलं च वि-गुणो ऽनिलः
pānānuvāsanābhyaṅga-prayuktaṃ tailam ekataḥ | tad dhi vāta-jitām agryaṃ śūlaṃ ca vi-guṇo 'nilaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धात्व्-अन्तरोपमर्देद्धश् चलो व्यापी स्व-धाम-गः । तैलं मन्दानलस्यापि युक्त्या शर्म-करं परम्
dhātv-antaropamardeddhaś calo vyāpī sva-dhāma-gaḥ | tailaṃ mandānalasyāpi yuktyā śarma-karaṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाय्व्-आशये स-तैले हि बिम्बिशिर् नावतिष्ठते ॥ ४६ऊ̆अब् ॥ क्षीणे मले स्वायतन-च्युतेषु दोषान्तरेष्व् ईरण एक-वीरे । को निष्टनन् प्राणिति कोष्ठ-शूली नान्तर्-बहिस्-तैल-परो यदि स्यात्
vāyv-āśaye sa-taile hi bimbiśir nāvatiṣṭhate || 46ū̆ab || kṣīṇe male svāyatana-cyuteṣu doṣāntareṣv īraṇa eka-vīre | ko niṣṭanan prāṇiti koṣṭha-śūlī nāntar-bahis-taila-paro yadi syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुद-रुग्-भ्रंशयोर् युञ्ज्यात् स-क्षीरं साधितं हविः ॥ ४८अब् ॥ रसे कोलाम्ल-चाङ्गेर्योर् दध्नि पिष्टे च नागरे । तैर् एव चाम्लैः संयोज्य सिद्धं सु-श्लक्ष्ण-कल्कितैः
guda-rug-bhraṃśayor yuñjyāt sa-kṣīraṃ sādhitaṃ haviḥ || 48ab || rase kolāmla-cāṅgeryor dadhni piṣṭe ca nāgare | tair eva cāmlaiḥ saṃyojya siddhaṃ su-ślakṣṇa-kalkitaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धान्योषण-विडाजाजी-पञ्च-कोलक-दाडिमैः । योजयेत् स्नेह-वस्तिं वा दश-मूलेन साधितम्
dhānyoṣaṇa-viḍājājī-pañca-kolaka-dāḍimaiḥ | yojayet sneha-vastiṃ vā daśa-mūlena sādhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शठी-शताह्वा-कुष्ठैर् वा वचया चित्रकेण वा । प्रवाहणे गुद-भ्रंशे मूत्राघाते कटी-ग्रहे
śaṭhī-śatāhvā-kuṣṭhair vā vacayā citrakeṇa vā | pravāhaṇe guda-bhraṃśe mūtrāghāte kaṭī-grahe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुराम्लैः शृतं तैलं घृतं वाप्य् अनुवासनम् । प्रवेशयेद् गुदं ध्वस्तम् अभ्यक्तं स्वेदितं मृदु
madhurāmlaiḥ śṛtaṃ tailaṃ ghṛtaṃ vāpy anuvāsanam | praveśayed gudaṃ dhvastam abhyaktaṃ sveditaṃ mṛdu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्याच् च गो-फणा-बन्धं मध्य-च्छिद्रेण चर्मणा । पञ्च-मूलस्य महतः क्वाथं क्षीरे विपाचयेत्
kuryāc ca go-phaṇā-bandhaṃ madhya-cchidreṇa carmaṇā | pañca-mūlasya mahataḥ kvāthaṃ kṣīre vipācayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उन्दुरुं चान्त्र-रहितं तेन वात-घ्न-कल्क-वत् । तैलं पचेद् गुद-भ्रंशं पानाभ्यङ्गेन तज् जयेत्
unduruṃ cāntra-rahitaṃ tena vāta-ghna-kalka-vat | tailaṃ paced guda-bhraṃśaṃ pānābhyaṅgena taj jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पैत्ते तु सामे तीक्ष्णोष्ण-वर्ज्यं प्राग् इव लङ्घनम् । तृड्-वान् पिबेत् षड्-अङ्गाम्बु स-भूनिम्बं स-शारिवम्
paitte tu sāme tīkṣṇoṣṇa-varjyaṃ prāg iva laṅghanam | tṛḍ-vān pibet ṣaḍ-aṅgāmbu sa-bhūnimbaṃ sa-śārivam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेयादि क्षुधितस्यान्नम् अग्नि-संधुक्षणं हितम् । बृहत्य्-आदि-गणाभीरु-द्वि-बला-शूर्पपर्णिभिः
peyādi kṣudhitasyānnam agni-saṃdhukṣaṇaṃ hitam | bṛhaty-ādi-gaṇābhīru-dvi-balā-śūrpaparṇibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाययेद् अनुबन्धे तु स-क्षौद्रं तण्डुलाम्भसा । कुटजस्य फलं पिष्टं स-वल्कं स-घुणप्रियम्
pāyayed anubandhe tu sa-kṣaudraṃ taṇḍulāmbhasā | kuṭajasya phalaṃ piṣṭaṃ sa-valkaṃ sa-ghuṇapriyam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठा-वत्सक-बीज-त्वग्-दार्वी-ग्रन्थिक-शुण्ठि वा । क्वाथं वातिविषा-बिल्व-वत्सकोदीच्य-मुस्त-जम्
pāṭhā-vatsaka-bīja-tvag-dārvī-granthika-śuṇṭhi vā | kvāthaṃ vātiviṣā-bilva-vatsakodīcya-musta-jam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ-वातिविषा-मूर्वा-निशेन्द्रयव-तार्क्ष्य-जम् । स-मध्व्-अतिविषा-शुण्ठी-मुस्तेन्द्रयव-कट्फलम्
atha-vātiviṣā-mūrvā-niśendrayava-tārkṣya-jam | sa-madhv-ativiṣā-śuṇṭhī-mustendrayava-kaṭphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलं वत्सक-बीजस्य श्रपयित्वा रसं पिबेत् । यो रसाशी जयेच् छीघ्रं स पैत्तं जठरामयम्
palaṃ vatsaka-bījasya śrapayitvā rasaṃ pibet | yo rasāśī jayec chīghraṃ sa paittaṃ jaṭharāmayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुस्ता-कषायम् एवं वा पिबेन् मधु-समायुतम् । स-क्षौद्रं शाल्मली-वृन्त-कषायं वा हिमाह्वयम्
mustā-kaṣāyam evaṃ vā piben madhu-samāyutam | sa-kṣaudraṃ śālmalī-vṛnta-kaṣāyaṃ vā himāhvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किराततिक्तकं मुस्तं वत्सकं स-रसाञ्जनम् । कटङ्कटेरी ह्रीवेरं बिल्व-मध्यं दुरालभा
kirātatiktakaṃ mustaṃ vatsakaṃ sa-rasāñjanam | kaṭaṅkaṭerī hrīveraṃ bilva-madhyaṃ durālabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिला मोच-रसं लोध्रं समङ्गा कमलोत्पलम् । नागरं धातकी-पुष्पं दाडिमस्य त्वग् उत्पलम्
tilā moca-rasaṃ lodhraṃ samaṅgā kamalotpalam | nāgaraṃ dhātakī-puṣpaṃ dāḍimasya tvag utpalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्ध-श्लोकैः स्मृता योगाः स-क्षौद्रास् तण्डुलाम्बुना । निशेन्द्रयव-लोध्रैला-क्वाथः पक्वातिसार-जित्
ardha-ślokaiḥ smṛtā yogāḥ sa-kṣaudrās taṇḍulāmbunā | niśendrayava-lodhrailā-kvāthaḥ pakvātisāra-jit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नागरातिविषा-मुस्ता-भूनिम्बामृत-वत्सकैः । सर्व-ज्वर-हरः क्वाथः सर्वातीसार-नाशनः ॥ ६४+१ ॥ गुडूच्य्-अतिविषा-धान्य-शुण्ठी-बिल्वाब्द-वालकैः । पाठा-भूनिम्ब-कुटज-चन्दनोशीर-पद्मकैः ॥ ६४+२ ॥ कषायः शितलः पेयो ज्वरातीसार-शान्तये । हृल्-लासा-रोचक-च्छर्दि-पिपासा-दाह-नाशनः ॥ ६४+३ ॥ लोध्राम्बष्ठा-प्रियङ्ग्व्-आदि-गणांस् तद्-वत् पृथक् पिबेत् । कट्वङ्ग-वल्क-यष्ट्य्-आह्व-फलिनी-दाडिमाङ्कुरैः
nāgarātiviṣā-mustā-bhūnimbāmṛta-vatsakaiḥ | sarva-jvara-haraḥ kvāthaḥ sarvātīsāra-nāśanaḥ || 64+1 || guḍūcy-ativiṣā-dhānya-śuṇṭhī-bilvābda-vālakaiḥ | pāṭhā-bhūnimba-kuṭaja-candanośīra-padmakaiḥ || 64+2 || kaṣāyaḥ śitalaḥ peyo jvarātīsāra-śāntaye | hṛl-lāsā-rocaka-cchardi-pipāsā-dāha-nāśanaḥ || 64+3 || lodhrāmbaṣṭhā-priyaṅgv-ādi-gaṇāṃs tad-vat pṛthak pibet | kaṭvaṅga-valka-yaṣṭy-āhva-phalinī-dāḍimāṅkuraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पेया-विलेपी-खलकान् कुर्यात् स-दधि-दाडिमान् । तद्-वद् दधित्थ-बिल्वाम्र-जम्बू-मध्यैः प्रकल्पयेत्
peyā-vilepī-khalakān kuryāt sa-dadhi-dāḍimān | tad-vad dadhittha-bilvāmra-jambū-madhyaiḥ prakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अजा-पयः प्रयोक्तव्यं निर्-आमे तेन चेच् छमः । दोषाधिक्यान् न जायेत बलिनं तं विरेचयेत्
ajā-payaḥ prayoktavyaṃ nir-āme tena cec chamaḥ | doṣādhikyān na jāyeta balinaṃ taṃ virecayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यत्यासेन शकृद्-रक्तम् उपवेश्येत यो ऽपि वा । पलाश-फल-निर्यूहं युक्तं वा पयसा पिबेत्
vyatyāsena śakṛd-raktam upaveśyeta yo 'pi vā | palāśa-phala-niryūhaṃ yuktaṃ vā payasā pibet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततो ऽनु कोष्णं पातव्यं क्षीरम् एव यथा-बलम् । प्रवाहिते तेन मले प्रशाम्यत्य् उदरामयः
tato 'nu koṣṇaṃ pātavyaṃ kṣīram eva yathā-balam | pravāhite tena male praśāmyaty udarāmayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाश-वत् प्रयोज्या वा त्रायमाणा विशोधनी । संसर्ग्यां क्रियमाणायां शूलं यद्य् अनुवर्तते
palāśa-vat prayojyā vā trāyamāṇā viśodhanī | saṃsargyāṃ kriyamāṇāyāṃ śūlaṃ yady anuvartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्रुत-दोषस्य तं शीघ्रं यथा-वह्न्य् अनुवासयेत् । शतपुष्पा-वरीभ्यां च बिल्वेन मधुकेन च
sruta-doṣasya taṃ śīghraṃ yathā-vahny anuvāsayet | śatapuṣpā-varībhyāṃ ca bilvena madhukena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तैल-पादं पयो-युक्तं पक्वम् अन्वासनं घृतम् । अ-शान्ताव् इत्य् अतीसारे पिच्छा-वस्तिः परं हितः
taila-pādaṃ payo-yuktaṃ pakvam anvāsanaṃ ghṛtam | a-śāntāv ity atīsāre picchā-vastiḥ paraṃ hitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवेष्ट्य कुशैर् आर्द्रैर् आर्द्र-वृन्तानि शाल्मलेः । कृष्ण-मृत्तिकयालिप्य स्वेदयेद् गो-मयाग्निना
pariveṣṭya kuśair ārdrair ārdra-vṛntāni śālmaleḥ | kṛṣṇa-mṛttikayālipya svedayed go-mayāgninā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मृच्-छोषे तानि संक्षुद्य तत्-पिण्डं मुष्टि-संमितम् । मर्दयेत् पयसः प्रस्थे पूतेनास्थापयेत् ततः
mṛc-choṣe tāni saṃkṣudya tat-piṇḍaṃ muṣṭi-saṃmitam | mardayet payasaḥ prasthe pūtenāsthāpayet tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नत-यष्ट्य्-आह्व-कल्काज्य-क्षौद्र-तैल-वतानु च । स्नातो भुञ्जीत पयसा जाङ्गलेन रसेन वा
nata-yaṣṭy-āhva-kalkājya-kṣaudra-taila-vatānu ca | snāto bhuñjīta payasā jāṅgalena rasena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तातिसार-ज्वर-शोफ-गुल्म-समीरणास्र-ग्रहणी-विकारान् । जयत्य् अयं शीघ्रम् अति-प्रवृत्तिं विरेचनास्थापनयोश् च वस्तिः
pittātisāra-jvara-śopha-gulma-samīraṇāsra-grahaṇī-vikārān | jayaty ayaṃ śīghram ati-pravṛttiṃ virecanāsthāpanayoś ca vastiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्वङ्ग-बिल्व-जं त्व् अस्थि कपित्थं सुरसाञ्जनम् । लाक्षा-हरिद्रे ह्रीवेरं कट्फलं शुकनासिका ॥ ७६+१ ॥ लोध्रं मोच-रसं मुस्तं धातकी वट-शुङ्गकान् । पिष्ट्वा तण्डुल-तोयेन वटकान् अक्ष-संमितान् ॥ ७६+२ ॥ पिबेत् तेनैव तोयेन ज्वरातीसार-नाशनः । रक्त-प्रसादनो ह्य् एष शोफातीसार-नाशनः ॥ ७६+३ ॥ फाणितं कुटजोत्थं च सर्वातीसार-नाशनम् । वत्सकादि-समायुक्तं साम्बष्ठादि स-माक्षिकम्
kaṭvaṅga-bilva-jaṃ tv asthi kapitthaṃ surasāñjanam | lākṣā-haridre hrīveraṃ kaṭphalaṃ śukanāsikā || 76+1 || lodhraṃ moca-rasaṃ mustaṃ dhātakī vaṭa-śuṅgakān | piṣṭvā taṇḍula-toyena vaṭakān akṣa-saṃmitān || 76+2 || pibet tenaiva toyena jvarātīsāra-nāśanaḥ | rakta-prasādano hy eṣa śophātīsāra-nāśanaḥ || 76+3 || phāṇitaṃ kuṭajotthaṃ ca sarvātīsāra-nāśanam | vatsakādi-samāyuktaṃ sāmbaṣṭhādi sa-mākṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नी-रुङ्-निर्-आमं दीप्ताग्नेर् अपि सास्रं चिरोत्थितम् । नाना-वर्णम् अतीसारं पुट-पाकैर् उपाचरेत्
nī-ruṅ-nir-āmaṃ dīptāgner api sāsraṃ cirotthitam | nānā-varṇam atīsāraṃ puṭa-pākair upācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्वक्-पिण्डाद् दीर्घवृन्तस्य श्रीपर्णी-पत्त्र-संवृतात् । मृल्-लिप्ताद् अग्निना स्विन्नाद् रसं निष्पीडितं हिमम्
tvak-piṇḍād dīrghavṛntasya śrīparṇī-pattra-saṃvṛtāt | mṛl-liptād agninā svinnād rasaṃ niṣpīḍitaṃ himam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीसारी पिबेद् युक्तं मधुना सितयाथ-वा । एवं क्षीरि-द्रुम-त्वग्भिस् तत्-प्ररोहैश् च कल्पयेत्
atīsārī pibed yuktaṃ madhunā sitayātha-vā | evaṃ kṣīri-druma-tvagbhis tat-prarohaiś ca kalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्वङ्ग-त्वग्-घृत-युता स्वेदिता सलिलोष्मणा । स-क्षौद्रा हन्त्य् अतीसारं बल-वन्तम् अपि द्रुतम्
kaṭvaṅga-tvag-ghṛta-yutā sveditā saliloṣmaṇā | sa-kṣaudrā hanty atīsāraṃ bala-vantam api drutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पित्तातीसारी सेवेत पित्तलान्य् एव यः पुनः । रक्तातीसारं कुरुते तस्य पित्तं स-तृड्-ज्वरम्
pittātīsārī seveta pittalāny eva yaḥ punaḥ | raktātīsāraṃ kurute tasya pittaṃ sa-tṛḍ-jvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दारुणं गुद-पाकं च तत्र च्छागं पयो हितम् । पद्मोत्पल-समङ्गाभिः शृतं मोच-रसेन च
dāruṇaṃ guda-pākaṃ ca tatra cchāgaṃ payo hitam | padmotpala-samaṅgābhiḥ śṛtaṃ moca-rasena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शारिवा-यष्टि-लोध्रैर् वा प्रसवैर् वा वटादि-जैः । स-क्षौद्र-शर्करं पाने भोजने गुद-सेचने
śārivā-yaṣṭi-lodhrair vā prasavair vā vaṭādi-jaiḥ | sa-kṣaudra-śarkaraṃ pāne bhojane guda-secane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्-वद् रसादयो ऽन्-अम्लाः साज्याः पानान्नयोर् हिताः । काश्मर्य-फल-यूषश् च किञ्-चिद्-अम्लः स-शर्करः
tad-vad rasādayo 'n-amlāḥ sājyāḥ pānānnayor hitāḥ | kāśmarya-phala-yūṣaś ca kiñ-cid-amlaḥ sa-śarkaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पयस्य् अर्धोदके छागे ह्रीवेरोत्पल-नागरैः । पेया रक्तातिसार-घ्नी पृश्निपर्णी-रसान्विता
payasy ardhodake chāge hrīverotpala-nāgaraiḥ | peyā raktātisāra-ghnī pṛśniparṇī-rasānvitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राग्-भक्तं नव-नीतं वा लिह्यान् मधु-सिता-युतम् । बलिन्य् अस्रे ऽस्रम् एवाजं मार्गं वा घृत-भर्जितम्
prāg-bhaktaṃ nava-nītaṃ vā lihyān madhu-sitā-yutam | baliny asre 'sram evājaṃ mārgaṃ vā ghṛta-bharjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरानु-पानं क्षीराशी त्र्य्-अहं क्षीरोद्भवं घृतम् । कपिञ्जल-रसाशी वा लिहन्न् आरोग्यम् अश्नुते
kṣīrānu-pānaṃ kṣīrāśī try-ahaṃ kṣīrodbhavaṃ ghṛtam | kapiñjala-rasāśī vā lihann ārogyam aśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीत्वा शतावरी-कल्कं क्षीरेण क्षीर-भोजनः । रक्तातीसारं हन्त्य् आशु तया वा साधितं घृतम्
pītvā śatāvarī-kalkaṃ kṣīreṇa kṣīra-bhojanaḥ | raktātīsāraṃ hanty āśu tayā vā sādhitaṃ ghṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षा-नागर-वैदेही-कटुका-दार्वि-वल्कलैः । सर्पिः सेन्द्रयवैः सिद्धं पेया-मण्डावचारितम्
lākṣā-nāgara-vaidehī-kaṭukā-dārvi-valkalaiḥ | sarpiḥ sendrayavaiḥ siddhaṃ peyā-maṇḍāvacāritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतीसारं जयेच् छीघ्रं त्रि-दोषम् अपि दारुणम् । कृष्ण-मृच्-छङ्ख-यष्ट्य्-आह्व-क्षौद्रासृक्-तण्डुलोदकम्
atīsāraṃ jayec chīghraṃ tri-doṣam api dāruṇam | kṛṣṇa-mṛc-chaṅkha-yaṣṭy-āhva-kṣaudrāsṛk-taṇḍulodakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जयत्य् अस्रं प्रियङ्गुश् च तण्डुलाम्बु-मधु-प्लुता । कल्कस् तिलानां कृष्णानां शर्करा-पाञ्चभागिकः
jayaty asraṃ priyaṅguś ca taṇḍulāmbu-madhu-plutā | kalkas tilānāṃ kṛṣṇānāṃ śarkarā-pāñcabhāgikaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आजेन पयसा पीतः सद्यो रक्तं नियच्छति । पीत्वा स-शर्करा-क्षौद्रं चन्दनं तण्डुलाम्बुना
ājena payasā pītaḥ sadyo raktaṃ niyacchati | pītvā sa-śarkarā-kṣaudraṃ candanaṃ taṇḍulāmbunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दाह-तृष्णा-प्रमोहेभ्यो रक्त-स्रावाच् च मुच्यते । गुदस्य दाहे पाके वा सेक-लेपा हिता हिमाः
dāha-tṛṣṇā-pramohebhyo rakta-srāvāc ca mucyate | gudasya dāhe pāke vā seka-lepā hitā himāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अल्पाल्पं बहु-शो रक्तं स-शूलम् उपवेश्यते । यदा विबद्धो वायुश् च कृच्छ्राच् चरति वा न वा
alpālpaṃ bahu-śo raktaṃ sa-śūlam upaveśyate | yadā vibaddho vāyuś ca kṛcchrāc carati vā na vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिच्छा-वस्तिं तदा तस्य पूर्वोक्तम् उपकल्पयेत् । पल्लवान् जर्जरी-कृत्य शिंशिपा-कोविदारयोः
picchā-vastiṃ tadā tasya pūrvoktam upakalpayet | pallavān jarjarī-kṛtya śiṃśipā-kovidārayoḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पचेद् यवांश् च स क्वाथे घृत-क्षीर-समन्वितः । पिच्छा-स्रुतौ गुद-भ्रंशे प्रवाहण-रुजासु वा
paced yavāṃś ca sa kvāthe ghṛta-kṣīra-samanvitaḥ | picchā-srutau guda-bhraṃśe pravāhaṇa-rujāsu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिच्छा-वस्तिः प्रयोक्तव्यः क्षत-क्षीण-बलावहः । प्रपौण्डरीक-सिद्धेन सर्पिषा चानुवासनम्
picchā-vastiḥ prayoktavyaḥ kṣata-kṣīṇa-balāvahaḥ | prapauṇḍarīka-siddhena sarpiṣā cānuvāsanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तं विट्-सहितं पूर्वं पश्चाद् वा यो ऽतिसार्यते । शतावरी-घृतं तस्य लेहार्थम् उपकल्पयेत्
raktaṃ viṭ-sahitaṃ pūrvaṃ paścād vā yo 'tisāryate | śatāvarī-ghṛtaṃ tasya lehārtham upakalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शर्करार्धांशकं लीढं नव-नीतं नवोद्धृतम् । क्षौद्र-पादं जयेच् छीघ्रं तं विकारं हिताशिनः
śarkarārdhāṃśakaṃ līḍhaṃ nava-nītaṃ navoddhṛtam | kṣaudra-pādaṃ jayec chīghraṃ taṃ vikāraṃ hitāśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न्यग्रोधोदुम्बराश्वत्थ-शुङ्गान् आपोथ्य वासयेत् । अहो-रात्रं जले तप्ते घृतं तेनाम्भसा पचेत्
nyagrodhodumbarāśvattha-śuṅgān āpothya vāsayet | aho-rātraṃ jale tapte ghṛtaṃ tenāmbhasā pacet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद् अर्ध-शर्करा-युक्तं लेहयेत् क्षौद्र-पादिकम् । अधो वा यदि वाप्य् उर्ध्वं यस्य रक्तं प्रवर्तते
tad ardha-śarkarā-yuktaṃ lehayet kṣaudra-pādikam | adho vā yadi vāpy urdhvaṃ yasya raktaṃ pravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्लेष्मातीसारे वातोक्तं विशेषाद् आम-पाचनम् । कर्तव्यम् अनुबन्धे ऽस्य पिबेत् पक्त्वाग्नि-दीपनम्
śleṣmātīsāre vātoktaṃ viśeṣād āma-pācanam | kartavyam anubandhe 'sya pibet paktvāgni-dīpanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बिल्व-कर्कटिका-मुस्त-प्राणदा-विश्व-भेषजम् । वचा-विडङ्ग-भूतीक-धानकामरदारु वा
bilva-karkaṭikā-musta-prāṇadā-viśva-bheṣajam | vacā-viḍaṅga-bhūtīka-dhānakāmaradāru vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अथ-वा पिप्पली-मूल-पिप्पली-द्वय-चित्रकम् । पाठाग्नि-वत्सक-ग्रन्थि-तिक्ता-शुण्ठी-वचाभयाः
atha-vā pippalī-mūla-pippalī-dvaya-citrakam | pāṭhāgni-vatsaka-granthi-tiktā-śuṇṭhī-vacābhayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वथिता यदि वा पिष्टाः श्लेष्मातीसार-भेषजम् । सौवर्चल-वचा-व्योष-हिङ्गु-प्रतिविषाभयाः
kvathitā yadi vā piṣṭāḥ śleṣmātīsāra-bheṣajam | sauvarcala-vacā-vyoṣa-hiṅgu-prativiṣābhayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पिबेच् छ्लेष्मातिसारार्तश् चूर्णिताः कोष्ण-वारिणा । मध्यं लीढ्वा कपित्थस्य स-व्योष-क्षौद्र-शर्करम्
pibec chleṣmātisārārtaś cūrṇitāḥ koṣṇa-vāriṇā | madhyaṃ līḍhvā kapitthasya sa-vyoṣa-kṣaudra-śarkaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलं मधु-युक्तं वा मुच्यते जठरामयात् । कणां मधु-युतां लीढ्वा तक्रं पीत्वा स-चित्रकम्
kaṭphalaṃ madhu-yuktaṃ vā mucyate jaṭharāmayāt | kaṇāṃ madhu-yutāṃ līḍhvā takraṃ pītvā sa-citrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुक्त्वा वा बाल-बिल्वानि व्यपोहत्य् उदरामयम् । पाठा-मोच-रसाम्भोद-धातकी-बिल्व-नागरम्
bhuktvā vā bāla-bilvāni vyapohaty udarāmayam | pāṭhā-moca-rasāmbhoda-dhātakī-bilva-nāgaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सु-कृच्छ्रम् अप्य् अतीसारं गुड-तक्रेण नाशयेत् । यवानी-पिप्पली-मूल-चातुर्जातक-नागरैः
su-kṛcchram apy atīsāraṃ guḍa-takreṇa nāśayet | yavānī-pippalī-mūla-cāturjātaka-nāgaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मरिचाग्नि-जलाजाजी-धान्य-सौवर्चलैः समैः । वृषाम्ल-धातकी-कृष्णा-बिल्व-दाडिम-दीप्यकैः
maricāgni-jalājājī-dhānya-sauvarcalaiḥ samaiḥ | vṛṣāmla-dhātakī-kṛṣṇā-bilva-dāḍima-dīpyakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रि-गुणैः षड्-गुण-सितैः कपित्थाष्ट-गुणैः कृतः । चूर्णो ऽतीसार-ग्रहणी-क्षय-गुल्म-गलामयान्
tri-guṇaiḥ ṣaḍ-guṇa-sitaiḥ kapitthāṣṭa-guṇaiḥ kṛtaḥ | cūrṇo 'tīsāra-grahaṇī-kṣaya-gulma-galāmayān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
-क्षय-गुल्मोदरामयान् कास-श्वासाग्नि-सादार्शः-पीनसा-रोचकाञ् जयेत् । कर्षोन्मिता तवक्षीरी चातुर्जातं द्वि-कार्षिकम्
-kṣaya-gulmodarāmayān kāsa-śvāsāgni-sādārśaḥ-pīnasā-rocakāñ jayet | karṣonmitā tavakṣīrī cāturjātaṃ dvi-kārṣikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवानी-धान्यकाजाजी-ग्रन्थि-व्योषं पलांशकम् । पलानि दाडिमाद् अष्टौ सितायाश् चैकतः कृतः
yavānī-dhānyakājājī-granthi-vyoṣaṃ palāṃśakam | palāni dāḍimād aṣṭau sitāyāś caikataḥ kṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणैः कपित्थाष्टक-वच् चूर्णो ऽयं दाडिमाष्टकः । भोज्यो वातातिसारोक्तैर् यथावस्थं खलादिभिः
guṇaiḥ kapitthāṣṭaka-vac cūrṇo 'yaṃ dāḍimāṣṭakaḥ | bhojyo vātātisāroktair yathāvasthaṃ khalādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स-विडङ्गः स-मरिचः स-कपित्थः स-नागरः । चाङ्गेरी-तक्र-कोलाम्लः खलः श्लेष्मातिसार-जित्
sa-viḍaṅgaḥ sa-maricaḥ sa-kapitthaḥ sa-nāgaraḥ | cāṅgerī-takra-kolāmlaḥ khalaḥ śleṣmātisāra-jit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीणे श्लेष्मणि पूर्वोक्तम् अम्लं लाक्षादि षट्-पलम् । पुराणं वा घृतं दद्याद् यवागू-मण्ड-मिश्रितम्
kṣīṇe śleṣmaṇi pūrvoktam amlaṃ lākṣādi ṣaṭ-palam | purāṇaṃ vā ghṛtaṃ dadyād yavāgū-maṇḍa-miśritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलं मधुकं लोध्रं त्वग्-दाडिम-फलस्य च । वात-पित्तातिसार-घ्नं पिबेत् तण्डुल-वारिणा ॥ ११७+१ ॥ मुस्तं सातिविषा दार्वी वचा शुण्ठी च तत्-समम् । कषायं क्षौद्र-संयुक्तं श्लेष्म-वातातिसारिणे ॥ ११७+२ ॥ पीतदारु वचा लोध्रं कलिङ्ग-फल-नागरम् । दाडिमाम्बु-युतं दद्यात् पित्त-श्लेष्मातिसारिणे ॥ ११७+३ ॥ वात-श्लेष्म-विबन्धे वा स्रवत्य् अति कफे ऽपि वा । शूले प्रवाहिकायां वा पिच्छा-वस्तिः प्रशस्यते
kaṭphalaṃ madhukaṃ lodhraṃ tvag-dāḍima-phalasya ca | vāta-pittātisāra-ghnaṃ pibet taṇḍula-vāriṇā || 117+1 || mustaṃ sātiviṣā dārvī vacā śuṇṭhī ca tat-samam | kaṣāyaṃ kṣaudra-saṃyuktaṃ śleṣma-vātātisāriṇe || 117+2 || pītadāru vacā lodhraṃ kaliṅga-phala-nāgaram | dāḍimāmbu-yutaṃ dadyāt pitta-śleṣmātisāriṇe || 117+3 || vāta-śleṣma-vibandhe vā sravaty ati kaphe 'pi vā | śūle pravāhikāyāṃ vā picchā-vastiḥ praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वचा-बिल्व-कणा-कुष्ठ-शताह्वा-लवणान्वितः । बिल्व-तैलेन तैलेन वचाद्यैः साधितेन वा
vacā-bilva-kaṇā-kuṣṭha-śatāhvā-lavaṇānvitaḥ | bilva-tailena tailena vacādyaiḥ sādhitena vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बहु-शः कफ-वातार्ते कोष्णेनान्वासनं हितम् । क्षीणे कफे गुदे दीर्घ-कालातीसार-दुर्-बले
bahu-śaḥ kapha-vātārte koṣṇenānvāsanaṃ hitam | kṣīṇe kaphe gude dīrgha-kālātīsāra-dur-bale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिलः प्रबलो ऽवश्यं स्व-स्थान-स्थः प्रजायते । स बली सहसा हन्यात् तस्मात् तं त्वरया जयेत्
anilaḥ prabalo 'vaśyaṃ sva-sthāna-sthaḥ prajāyate | sa balī sahasā hanyāt tasmāt taṃ tvarayā jayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.