Library·Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version [BBs]·1·1.1·1.1.19

Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version [BBs] 1.1.19

BBsT 1.1.19

अत्र शास्त्रे तत्र तत्र प्रकरणे ह्यैक्यविवक्षायां चोदितायां तत्तद्गतभेदवाक्यद्योतनेन सूत्रेषु भेदसमर्थनं क्रियते । अतस्तात्पर्यभेदान्न पुनरुक्तता शङ्कया । तथा हि । जिज्ञासावाक्येष्वभेदशङ्कायां तद्गतब्रह्मशब्देनैव भेदसमर्थनम् । जिज्ञास्यस्य ब्रह्मणो जीवत्वे शङ्किते तत्पूर्ववाक्योक्तलक्षणेन भेदसाधनमित्यादि स्वयमूह्यम् । एवमेव"भेदव्यपदेशाच्चान्यःऽ; इत्यादावपि पुनरुक्तदोषः परिहरणीयः । नन्वेवं सत्यभेदः स्वरूपेण कुत्रापि न निराकृतः स्यादित्यत आह पृथगिति ॥ पूर्णता प्रधानता । भेदसाधनस्य स्वातन्त्र्येण विचारितत्वात् । यद्यपि प्रकरणविशेषविषयतयाभेदे निराकृते ऽपि स्वरूपनिराकरणमर्थात्सिद्धयति । तथापि वस्तुस्थितिकथनमेतदित्यदोषः । अथवा पुनरुक्तिपरिहारस्यैवंजातत्वात्"अत यव चोपमाऽ; इत्यादिसूत्राण्यापातप्रतीतभाष्यदिशा भेदपराणीव प्रतिभान्ति । तन्निरासार्थमिदमुक्तम् । "पृथगुपदेशात्ऽ; इत्यत्रैव भेदसमर्थनस्य पूर्णता पर्यवसानमिति । यद्यप्येतत्करिष्यमाणव्याख्यानादेव ज्ञास्यते । तथापि स्पष्टार्थमुक्तमित्यदोषः । *३,४४५* शरीरादिकोशा एवान्नमयादिशब्दवाच्या इति पक्षो ऽपि नेतरो ऽनुपपत्तेरिति साधारणदोषेण दूषित एव । विशेषदोषेण दूषयितुं सूत्रम् अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्तीति । ॥ ॐ अस्मिन्नस्य च तद्योगं शास्ति ॐ ॥ अस्मिन्न् अस्य च तद्योगं शास्ति

atra śāstre tatra tatra prakaraṇe hyaikyavivakṣāyāṃ coditāyāṃ tattadgatabhedavākyadyotanena sūtreṣu bhedasamarthanaṃ kriyate / atastātparyabhedānna punaruktatā śaṅkayā / tathā hi / jijñāsāvākyeṣvabhedaśaṅkāyāṃ tadgatabrahmaśabdenaiva bhedasamarthanam / jijñāsyasya brahmaṇo jīvatve śaṅkite tatpūrvavākyoktalakṣaṇena bhedasādhanamityādi svayamūhyam / evameva"bhedavyapadeśāccānyaḥ'; ityādāvapi punaruktadoṣaḥ pariharaṇīyaḥ / nanvevaṃ satyabhedaḥ svarūpeṇa kutrāpi na nirākṛtaḥ syādityata āha pṛthagiti // pūrṇatā pradhānatā / bhedasādhanasya svātantryeṇa vicāritatvāt / yadyapi prakaraṇaviśeṣaviṣayatayābhede nirākṛte 'pi svarūpanirākaraṇamarthātsiddhayati / tathāpi vastusthitikathanametadityadoṣaḥ / athavā punaruktiparihārasyaivaṃjātatvāt"ata yava copamā'; ityādisūtrāṇyāpātapratītabhāṣyadiśā bhedaparāṇīva pratibhānti / tannirāsārthamidamuktam / "pṛthagupadeśāt'; ityatraiva bhedasamarthanasya pūrṇatā paryavasānamiti / yadyapyetatkariṣyamāṇavyākhyānādeva jñāsyate / tathāpi spaṣṭārthamuktamityadoṣaḥ / *3,445* śarīrādikośā evānnamayādiśabdavācyā iti pakṣo 'pi netaro 'nupapatteriti sādhāraṇadoṣeṇa dūṣita eva / viśeṣadoṣeṇa dūṣayituṃ sūtram asminnasya ca tadyogaṃ śāstīti / // oṃ asminnasya ca tadyogaṃ śāsti oṃ // asminn asya ca tadyogaṃ śāsti

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/BBsT/1.1.19

Cite as: Nyāyasudhā a subcommentary on Mādhva's Anuvyākhāna, a commentary on Bādarāyaṇa's Brahmasūtra, integrated version [BBs] 1.1.19, in HREEM (hreem.cc/library/BBsT/1.1.19), after GRETIL.

Edition, numbering and licence

GRETIL tei/sa_jayatIrtha-nyAyasudhA.xml —

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text