क्षणिकत्वाच् च यदप्यालयविज्ञानं नाम वासनाश्रयत्वेन परिकल्पितं तदपि क्षणिकत्वाभ्युपगमादनवस्थितस्वरूपं सत्प्रवृत्तिविज्ञानवन्न वासनानामधिकरणं भवितुमर्हति । नहि कालत्रयसंबन्धिन्येकस्मिन्नन्वयिन्यसति कूटस्थे वा सर्वार्थदर्शिनि । देशकालनिमित्तापेक्षवासनाधानस्मृतिप्रतिसंधानादिव्यवहारः संभवति । स्थिरस्वरूपत्वे त्वालयविज्ञानस्य सिद्धान्तहानिः । अपिच विज्ञानवादे ऽपि क्षणिकत्वाभ्युपगमस्य समानत्वाद्यानि बाह्यार्थवादे क्षणिकत्वनिबन्धनानि दूषणान्युद्भावितानि ऽउत्तरोत्पादे च पूर्वनिरोधात्ऽ इत्येवमादीनि तानीहाप्यनुसंधातव्यानि । एवमेतौ द्वावपि वैनाशिकपक्षौ निराकृतौ बाह्यार्थवादिपक्षो विज्ञानवादिपक्षश्च । शून्यवादिपक्षस्तु सर्वप्रमाणविप्रतिषिद्ध इति तन्निराकरणाय नादरः क्रियते । नह्ययं सर्वप्रमाणप्रसिद्धो लोकव्यवहारो ऽन्यत्तत्त्वमनधिगम्य शक्यते ऽपह्नोतुमपवादाभाव उत्सर्गप्रसिद्धेः ॥ ३१ ॥ ---------------------- फ़्न्: नादरः क्रियते सूत्रान्तराणि न रच्यन्त एतान्येवावृत्त्या योजयन्ते ।
kṣaṇikatvāc ca yadapyālayavijñānaṃ nāma vāsanāśrayatvena parikalpitaṃ tadapi kṣaṇikatvābhyupagamādanavasthitasvarūpaṃ satpravṛttivijñānavanna vāsanānāmadhikaraṇaṃ bhavitumarhati / nahi kālatrayasaṃbandhinyekasminnanvayinyasati kūṭasthe vā sarvārthadarśini / deśakālanimittāpekṣavāsanādhānasmṛtipratisaṃdhānādivyavahāraḥ saṃbhavati / sthirasvarūpatve tvālayavijñānasya siddhāntahāniḥ / apica vijñānavāde 'pi kṣaṇikatvābhyupagamasya samānatvādyāni bāhyārthavāde kṣaṇikatvanibandhanāni dūṣaṇānyudbhāvitāni 'uttarotpāde ca pūrvanirodhāt' ityevamādīni tānīhāpyanusaṃdhātavyāni / evametau dvāvapi vaināśikapakṣau nirākṛtau bāhyārthavādipakṣo vijñānavādipakṣaśca / śūnyavādipakṣastu sarvapramāṇavipratiṣiddha iti tannirākaraṇāya nādaraḥ kriyate / nahyayaṃ sarvapramāṇaprasiddho lokavyavahāro 'nyattattvamanadhigamya śakyate 'pahnotumapavādābhāva utsargaprasiddheḥ // 31 // ---------------------- FN: nādaraḥ kriyate sūtrāntarāṇi na racyanta etānyevāvṛttyā yojayante /
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.