Library·Badarayana: Brahmasutra, with Samkara's Sarirakamimamsabhasya·3·3.2·3.2.32

Badarayana: Brahmasutra, with Samkara's Sarirakamimamsabhasya 3.2.32

BSBh 3.2.32

सामान्यात् तु तुशब्देन प्रदर्शितां प्राप्तिं निरुणद्धि । न ब्रह्मणो ऽन्यत्किञ्चिद्भवितुमर्हति प्रमाणाभावात् । नह्यन्यस्यास्तित्वे किञ्चित्प्रमाणमुपलभामहे । सर्वस्य हि जनिमतो वस्तुजातस्य जन्मादि ब्रह्मणो भवतीति निर्धारितम् । अनन्यत्वं च कारणात्कार्यस्य । ऽनच ब्रह्मव्यतिरिक्तं किञ्चिदजं संभवति सदेव सोम्येदमग्र आसीदेकमेवाद्वितीयम्ऽ (छा। ६।२।१) इत्यवधारणात् । एकविज्ञानेन च सर्वविज्ञानप्रतिज्ञानान्न ब्रह्मव्यतिरिक्तवस्त्वस्तित्वमवकल्पते । नु सेत्वादिव्यपदेशा ब्रह्मव्यतिरिक्तं तत्त्वं सूचयन्तीत्युक्तम् । नेत्युच्यते । सेतुव्यपदेशस्तावन्न ब्रह्मणो बाह्यस्य सद्भावं प्रतिपादयितुं क्षमते । सेतुरात्मेति ह्याह न ततः परमस्तीति । तत्र परस्मिन्नसति सेतुत्वं नावकल्पत इति परं किमपि कल्प्येत । नचैतन्न्याय्यं । अजत्वादिश्रुतिविरोधात् । सेतुसामान्यात्तु सेतुशब्द आत्मनि प्रयुक्त इति श् लिष्यते । जगतस्तन्मर्यादानां च विधारकत्वं सेतुसामान्यमात्मनः । अतः सेतुरिव सेतुरिति प्रकृत आत्मा स्तूयते । सेतुं तीर्त्वेत्यपि तरतेरतिक्रमासंभवात्प्राप्नोत्यर्थ एव वर्तते । यथा व्याकरणं तीर्ण इति प्राप्त इदमुच्यते नातिक्रान्तस्तद्वत् ॥ ३२ ॥

sāmānyāt tu tuśabdena pradarśitāṃ prāptiṃ niruṇaddhi / na brahmaṇo 'nyatkiñcidbhavitumarhati pramāṇābhāvāt / nahyanyasyāstitve kiñcitpramāṇamupalabhāmahe / sarvasya hi janimato vastujātasya janmādi brahmaṇo bhavatīti nirdhāritam / ananyatvaṃ ca kāraṇātkāryasya / 'naca brahmavyatiriktaṃ kiñcidajaṃ saṃbhavati sadeva somyedamagra āsīdekamevādvitīyam' (chā. 6.2.1) ityavadhāraṇāt / ekavijñānena ca sarvavijñānapratijñānānna brahmavyatiriktavastvastitvamavakalpate / nu setvādivyapadeśā brahmavyatiriktaṃ tattvaṃ sūcayantītyuktam / netyucyate / setuvyapadeśastāvanna brahmaṇo bāhyasya sadbhāvaṃ pratipādayituṃ kṣamate / seturātmeti hyāha na tataḥ paramastīti / tatra parasminnasati setutvaṃ nāvakalpata iti paraṃ kimapi kalpyeta / nacaitannyāyyaṃ / ajatvādiśrutivirodhāt / setusāmānyāttu setuśabda ātmani prayukta iti ś liṣyate / jagatastanmaryādānāṃ ca vidhārakatvaṃ setusāmānyamātmanaḥ / ataḥ seturiva seturiti prakṛta ātmā stūyate / setuṃ tīrtvetyapi tarateratikramāsaṃbhavātprāpnotyartha eva vartate / yathā vyākaraṇaṃ tīrṇa iti prāpta idamucyate nātikrāntastadvat // 32 //

Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

Permanent address: hreem.cc/library/BSBh/3.2.32

Cite as: Badarayana: Brahmasutra, with Samkara's Sarirakamimamsabhasya 3.2.32, in HREEM (hreem.cc/library/BSBh/3.2.32), after GRETIL …, Each unit is one sūtra followed by Śaṅkara's commentary on it; ref = adhyāya.pāda.sūtra..

Edition, numbering and licence

GRETIL 6_sastra/3_phil/vedanta/brssbh1u.htm … brssbh4u.htm — Each unit is one sūtra followed by Śaṅkara's commentary on it; ref = adhyāya.pāda.sūtra.

GRETIL (SUB Göttingen), CC BY-NC-SA 4.0 — non-commercial use with attribution; the Companion is kept free while this corpus is held. Devanagari generated mechanically from GRETIL's IAST.

More about this text