पूर्वं तु बादरायणो हेतुव्यपदेशात् बादरायणस्त्वाचार्यः पूर्वोक्तमेवेश्वरं फलहेतुं मन्यते । केवलाकर्मणो ऽपूर्वाद्वा केवलात्फलमित्ययं पक्षस्तुशब्देन व्यावर्त्यते । कर्मापेक्षादपूर्वापे ऽक्षाद्वा यथा तथास्त्वीश्वरात्फलमिति सिद्धान्तः । कुतः - हेतुव्यपदेशात् । दर्माधर्मयोरपि हि कारयितृत्वेनेश्वरो हेतुर्व्यपदिश्यते फलस्य च दातृत्वेन ऽएष ह्येष साधु कर्म कारयति तं यमेभ्यो लोकेभ्य उन्निनीषते । एष उ एवासाधु कर्म कारयति तं यमधो निनीषतेऽ इति । स्मर्यते चायमर्थो भगवद्गीतासु - ऽयो यो यां यां तनुं भक्तः श्रद्धयार्चितुमिच्छति । तस्य तस्याचलां श्रद्झधां तामेव विदधाम्यहम् ॥ स तया श्रद्धया युक्तस्तस्याराधनमीहते । लभते च ततः कामान्मयैव विहितान्हितान्ऽ (७।२१) इति । सर्ववेदान्तेषु चेश्वरहेतुका एव सृष्टयो व्यपदिश्यन्ते । तदेव चेश्वरस्य फलहेतुत्वं यत्स्वकर्मानुरूपाः प्रजाः सृजतीति । विचित्रकार्यानुपपत्त्यादयो ऽपि दोषाः कृतप्रयत्नापेक्षत्वादीश्वरस्य न प्रसज्यन्ते ॥ ४१ ॥ इति श्रीगोविन्दभगवत्पूज्यपादशिष्यश्रीमच्छङ्करभगवत्पादकृतौ श्रीमच्छारीरकमीमांसाभाष्ये तृतीयाध्यायस्य द्वितीयः पादः ॥ २ ॥ ____________________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________ तृतीयाध्याये तृतीयः पादः । [अत्र परापरब्रह्मविद्यागुणोपसंहारविवरणम्] १ सर्ववेदान्तप्रत्ययाधिकरणम् । सू। १-४
pūrvaṃ tu bādarāyaṇo hetuvyapadeśāt bādarāyaṇastvācāryaḥ pūrvoktameveśvaraṃ phalahetuṃ manyate / kevalākarmaṇo 'pūrvādvā kevalātphalamityayaṃ pakṣastuśabdena vyāvartyate / karmāpekṣādapūrvāpe 'kṣādvā yathā tathāstvīśvarātphalamiti siddhāntaḥ / kutaḥ - hetuvyapadeśāt / darmādharmayorapi hi kārayitṛtveneśvaro heturvyapadiśyate phalasya ca dātṛtvena 'eṣa hyeṣa sādhu karma kārayati taṃ yamebhyo lokebhya unninīṣate / eṣa u evāsādhu karma kārayati taṃ yamadho ninīṣate' iti / smaryate cāyamartho bhagavadgītāsu - 'yo yo yāṃ yāṃ tanuṃ bhaktaḥ śraddhayārcitumicchati / tasya tasyācalāṃ śradjhadhāṃ tāmeva vidadhāmyaham // sa tayā śraddhayā yuktastasyārādhanamīhate / labhate ca tataḥ kāmānmayaiva vihitānhitān' (7.21) iti / sarvavedānteṣu ceśvarahetukā eva sṛṣṭayo vyapadiśyante / tadeva ceśvarasya phalahetutvaṃ yatsvakarmānurūpāḥ prajāḥ sṛjatīti / vicitrakāryānupapattyādayo 'pi doṣāḥ kṛtaprayatnāpekṣatvādīśvarasya na prasajyante // 41 // iti śrīgovindabhagavatpūjyapādaśiṣyaśrīmacchaṅkarabhagavatpādakṛtau śrīmacchārīrakamīmāṃsābhāṣye tṛtīyādhyāyasya dvitīyaḥ pādaḥ // 2 // ____________________________________________________________________________________________ ____________________________________________________________________________________________ tṛtīyādhyāye tṛtīyaḥ pādaḥ / [atra parāparabrahmavidyāguṇopasaṃhāravivaraṇam] 1 sarvavedāntapratyayādhikaraṇam / sū. 1-4
Devanagari rendered by HREEM from the edition's roman (IAST) text; the IAST is the edition's own.
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.