Library·Baudhayana-Dharmasutra·3·3.8

Baudhayana-Dharmasutra 3.8

अथ^अतश् चान्द्रायणस्य कल्पं [क्: चान्द्रायणकल्पं](व्याख्यास्यामः ॥

atha^ataś cāndrāyaṇasya kalpaṃ [K: cāndrāyaṇakalpaṃ](vyākhyāsyāmaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुक्लचतुर्दशीम् (उपवसेत् ॥

śukla.caturdaśīm (upavaset //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केशश्मश्रुलोमनखानि (वापयित्वा^अपि वा श्मश्रूण्य् एव^अहतंवासो वसानः सत्यं ब्रुवन्न् आवसथम् (अभ्युपेयात् ॥

keśa.śmaśru.loma.nakhāni (vāpayitvā^api vā śmaśrūṇy eva^ahataṃvāso vasānaḥ satyaṃ bruvann āvasatham (abhyupeyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिन्न् अस्य सकृत्प्रणीतो^अग्निर् अरण्योर् निर्मन्थ्यो वा ॥

tasminn asya sakṛt.praṇīto^agnir araṇyor nirmanthyo vā //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मचारी सुहृत् प्रैषाय^उपकल्पी (स्यात् ॥

brahmacārī suhṛt praiṣāya^upakalpī (syāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविष्यं च व्रतौपायनीयम् [क्: व्रतोपायनम्] ॥

haviṣyaṃ ca vrata.upāyanīyam [K: vratopāyanam] //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निम् (उपसमाधाय (संपरिस्तीर्य^आ^अग्निमुखात् (कृत्वापक्वाज् (जुहोति ॥

agnim (upasamādhāya (saṃparistīrya^ā^agnimukhāt (kṛtvāpakvāj (juhoti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्नये या तिथिः स्यान् नक्षत्राय सदैवताय । अत्र^(आह गोर्(अमन्वत^इति चान्द्रमसीं पञ्चमीं द्यावापृथिवीभ्यां षष्ठीमहोरात्राभ्यां सप्तमीं रौद्रीम् अष्टमीं सौरीं नवमीं वारुणींदशमीम् ऐन्द्रीम् एकादशीं वैश्वदेवीं द्वादशीम् इति ॥

agnaye yā tithiḥ syān nakṣatrāya sa.daivatāya / atra^(āha gor(amanvata^iti cāndramasīṃ pañcamīṃ dyāvā.pṛthivībhyāṃ ṣaṣṭhīmaho.rātrābhyāṃ saptamīṃ raudrīm aṣṭamīṃ saurīṃ navamīṃ vāruṇīṃdaśamīm aindrīm ekādaśīṃ vaiśvadevīṃ dvādaśīm iti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ^अपराः (समामनन्ति दिग्भ्यश् च सदैवताभ्य उरोरन्तरिक्षाय सदैवताय ॥

atha^aparāḥ (samāmananti digbhyaś ca sa.daivatābhya urorantarikṣāya sa.daivatāya //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवोनवो (भवति जायमान इति सौविष्टकृतीं(हुत्वा^अथ^एतद्^हविरुच्छिष्टं कंसे वा चमसे वा (व्युद्धृत्यहविष्यैर् व्यञ्जनैर् (उपसिच्य पञ्चदश पिण्डान् प्रकृतिस्थान् (प्राश्नाति॥

navo.navo (bhavati jāyamāna iti sauviṣṭakṛtīṃ(hutvā^atha^etad^havir.ucchiṣṭaṃ kaṃse vā camase vā (vyuddhṛtyahaviṣyair vyañjanair (upasicya pañcadaśa piṇḍān prakṛti.sthān (prāśnāti//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राणाय त्वा^इति प्रथमम् । अपानाय त्वा^इति द्वितीयम् ।व्यानाय त्वा^इति तृतीयम् । उदानाय त्वा^इति चतुर्थम् । समानायत्वा^इति पञ्चमम् । यदा चत्वारो द्वाभ्यां पूर्वम् । यदा त्रयोद्वाभ्यां द्वाभ्यां पूर्वौ । यदा द्वौ द्वाभ्यां पूर्वं त्रिभिरुत्तरम् । एकं सर्वैः ॥

prāṇāya tvā^iti prathamam / apānāya tvā^iti dvitīyam /vyānāya tvā^iti tṛtīyam / udānāya tvā^iti caturtham / samānāyatvā^iti pañcamam / yadā catvāro dvābhyāṃ pūrvam / yadā trayodvābhyāṃ dvābhyāṃ pūrvau / yadā dvau dvābhyāṃ pūrvaṃ tribhiruttaram / ekaṃ sarvaiḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निग्राभ्या स्थ^इति । अपः (पीत्वा^अथ^आज्यआहुतीर्(उपजुहोति । प्राणअपानव्यानौदानसमाना मे (शुध्यन्तां ज्योतिरहं विरजा विपाप्मा (भूयासं स्वाहा । वाङ्मनः । शिरःपाणि ।त्वक्चर्ममांस [क्: त्वक्चर्म] । शब्दस्पर्शरूप [क्: शब्दस्पर्श] ।पृथिव्यप्तेजो [क्: पृथिवी] ।अन्नमयप्राणमयमनोमयविज्ञानमयआनन्दमया मे (शुध्यन्तांज्योतिर्

nigrābhyā stha^iti / apaḥ (pītvā^atha^ājya.āhutīr(upajuhoti / prāṇa.apāna.vyāna.udāna.samānā me (śudhyantāṃ jyotirahaṃ virajā vipāpmā (bhūyāsaṃ svāhā / vāṅ.manaḥ / śiraḥ.pāṇi /tvak.carma.māṃsa [K: tvakcarma] / śabda.sparśa.rūpa [K: śabdasparśa] /pṛthivy.ap.tejo [K: pṛthivī] /annamaya.prāṇamaya.manomaya.vijñānamaya.ānandamayā me (śudhyantāṃjyotir

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयप्रभृति सिद्धम् आ धेनुवरप्रदानात् ॥

jaya.prabhṛti siddham ā dhenu.vara.pradānāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौरीभिर् आदित्यम् (उपतिष्ठते चान्द्रमसीभिश् चन्द्रमसम् ॥

saurībhir ādityam (upatiṣṭhate cāndramasībhiś candramasam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्ने त्वं सु (जागृहि^इति संविशञ् (जपति ॥

agne tvaṃ su (jāgṛhi^iti saṃviśañ (japati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् अग्ने व्रतपा (असि^इति प्रबुद्धः ॥

tvam agne vrata.pā (asi^iti prabuddhaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्त्रीशूद्रैर् न^(अभिभाषेत मूत्रपुरीषे न^(अवेक्षेत ॥

strī.śūdrair na^(abhibhāṣeta mūtra.purīṣe na^(avekṣeta //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमेध्यं (दृष्ट्वा (जपति । अबद्धं मनो दरिद्रं चक्षुः सूर्योज्योतिषां श्रेष्ठो दीक्षे मा मा (हासीर् इति ॥ [क् अद्द्स्: अथ यद्य् एनमभिवर्षत्य् उन्दतीर् बलं धत्तेति]

amedhyaṃ (dṛṣṭvā (japati / abaddhaṃ mano daridraṃ cakṣuḥ sūryojyotiṣāṃ śreṣṭho dīkṣe mā mā (hāsīr iti // [K adds: atha yady enamabhivarṣaty undatīr balaṃ dhatteti]

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमायाम् अपरपक्षस्य चतुर्दश ग्रासान् ॥

prathamāyām apara.pakṣasya caturdaśa grāsān //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एकअपचयेन^आ^अमावास्यायाः ॥

evam eka.apacayena^ā^amāvāsyāyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अमावास्यायां ग्रासो न (विद्यते ॥

amāvāsyāyāṃ grāso na (vidyate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ [क् ओमित्स् अथ] प्रथमायां पूर्वपक्षस्य^एकः । द्वौद्वितीयायाम् [क्: द्वितीयस्याम्] ॥

atha [K omits atha] prathamāyāṃ pūrva.pakṣasya^ekaḥ / dvaudvitīyāyām [K: dvitīyasyām] //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवम् एकौपचयेन^आ पौर्णमास्याः ॥

evam eka.upacayena^ā paurṇamāsyāḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पौर्णमास्यां स्थालीपाकस्य (जुहोत्य् अग्नये या तिथिः (स्यान्नक्षत्रेभ्यश् च सदैवतेभ्यः ॥

paurṇamāsyāṃ sthālīpākasya (juhoty agnaye yā tithiḥ (syānnakṣatrebhyaś ca sa.daivatebhyaḥ //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुरस्तात्^श्रोणाया अभिजितः सदैवतस्य (हुत्वा गांब्राह्मणेभ्यो (दद्यात् ॥

purastāt^śroṇāyā abhijitaḥ sa.daivatasya (hutvā gāṃbrāhmaṇebhyo (dadyāt //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् एतच् चान्द्रायणं पिपीलिकामध्यम् । विपरीतं यवमध्यम् ॥

tad etac cāndrāyaṇaṃ pipīlikā.madhyam / viparītaṃ yava.madhyam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो^अन्यतरच् (चरित्वा सर्वेभ्यः पातकेभ्यः पापकृत्^शुद्धो(भवति ॥

ato^anyatarac (caritvā sarvebhyaḥ pātakebhyaḥ pāpakṛt^śuddho(bhavati //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कामाय कामाय^एतद् आहार्यम् इत्य् (आचक्षते ॥

kāmāya kāmāya^etad āhāryam ity (ācakṣate //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं कामं (कामयते तम् एतेन^(आप्नोति ॥

yaṃ kāmaṃ (kāmayate tam etena^(āpnoti //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतेन वा ऋषय आत्मानं (शोधयित्वा पुरा कर्माण्य् (असाधयन्। तद् एतद् धन्यं पुण्यं पुत्र्यं पौत्र्यं पशव्यम् आयुष्यं स्वर्ग्यंयशस्यं सार्वकामिकम् ॥

etena vā ṛṣaya ātmānaṃ (śodhayitvā purā karmāṇy (asādhayan/ tad etad dhanyaṃ puṇyaṃ putryaṃ pautryaṃ paśavyam āyuṣyaṃ svargyaṃyaśasyaṃ sārvakāmikam //

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नक्षत्राणां द्युतिं सूर्याचन्द्रमसोर् एव [क् ओमित्स् एव]सायुज्यं सलोकताम् (आप्नोति य उ च^एनद् (अधीते । य उ च^एनद् (अधीते॥

nakṣatrāṇāṃ dyutiṃ sūryā.candramasor eva [K omits eva]sāyujyaṃ salokatām (āpnoti ya u ca^enad (adhīte / ya u ca^enad (adhīte//

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.