Library·Asvaghosa: Buddhacarita·2

Asvaghosa: Buddhacarita 2

आ जन्मनो जन्मजरान्तकस्य तस्यात्मजस्यात्मजितः स राजा । अहन्यहन्यर्थगजाश्वमित्रैर्वृद्धिं ययौ सिन्धुरिवाम्बुवेगैः

ā janmano janmajarāntakasya tasyātmajasyātmajitaḥ sa rājā / ahanyahanyarthagajāśvamitrairvṛddhiṃ yayau sindhurivāmbuvegaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धनस्य रत्नस्य च तस्य तस्य कृताकृतस्यैव च काञ्चनस्य । तदा हि नैकान्स निधीनवाप मनोरथस्याप्यतिभारभूतान्

dhanasya ratnasya ca tasya tasya kṛtākṛtasyaiva ca kāñcanasya / tadā hi naikānsa nidhīnavāpa manorathasyāpyatibhārabhūtān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये पद्मकल्पैरपि च द्विपेन्द्रैर्न मण्डलं शक्यमिहाभिनेतुम् । मदोत्कटा हैमवता गजास्ते विनापि यत्नादुपतस्थुरेनम्

ye padmakalpairapi ca dvipendrairna maṇḍalaṃ śakyamihābhinetum / madotkaṭā haimavatā gajāste vināpi yatnādupatasthurenam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नानाङ्कचिन्हैर्नवहेमभाण्डैर्विभूषितैर्लम्बसटैस्तथान्यैः । संचुक्षुभे चास्य पुरं तुरङ्गैर्बलेन मैत्र्या च धनेन चाप्तैः

nānāṅkacinhairnavahemabhāṇḍairvibhūṣitairlambasaṭaistathānyaiḥ / saṃcukṣubhe cāsya puraṃ turaṅgairbalena maitryā ca dhanena cāptaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्टाश्च तुष्टाश्च तथास्य राज्ये साध्व्यो ऽरजस्का गुणवत्पयस्काः । उदग्रवत्सैः सहिता बभूवुर्बव्ह्यो बहुक्षीरदुहश्च गावः

puṣṭāśca tuṣṭāśca tathāsya rājye sādhvyo 'rajaskā guṇavatpayaskāḥ / udagravatsaiḥ sahitā babhūvurbavhyo bahukṣīraduhaśca gāvaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मध्यस्थतां तस्य रिपुर्जगाम मध्यस्थभावः प्रययौ सुहृत्त्वम् । विशेषतो दार्ढ्यमियाय मित्रं द्वावस्य पक्षावपरस्तु नास

madhyasthatāṃ tasya ripurjagāma madhyasthabhāvaḥ prayayau suhṛttvam / viśeṣato dārḍhyamiyāya mitraṃ dvāvasya pakṣāvaparastu nāsa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथास्य मन्दानिलमेघशब्दः सौदामिनीकुण्डलमण्डिताभ्रः । विनाश्मवर्षाशनिपातदोषैः काले च देशे प्रववर्ष देवः

tathāsya mandānilameghaśabdaḥ saudāminīkuṇḍalamaṇḍitābhraḥ / vināśmavarṣāśanipātadoṣaiḥ kāle ca deśe pravavarṣa devaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रुरोह सस्यं फलवद्यथर्तु तदाकृतेनापि कृषिश्रमेण । ता एव चास्यौषधयो रसेन सारेण चैवाभ्यधिका बभूवुः

ruroha sasyaṃ phalavadyathartu tadākṛtenāpi kṛṣiśrameṇa / tā eva cāsyauṣadhayo rasena sāreṇa caivābhyadhikā babhūvuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरीरसंदेहकरे ऽपि काले संग्रामसंमर्द इव प्रवृते । स्वस्थाः सुखं चैव निरामयं च प्रजज्ञिरे कालवशेन नार्यः

śarīrasaṃdehakare 'pi kāle saṃgrāmasaṃmarda iva pravṛte / svasthāḥ sukhaṃ caiva nirāmayaṃ ca prajajñire kālavaśena nāryaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पृथग्व्रतिभ्यो विभवे ऽपि गर्ह्ये न प्रार्थयन्ति स्म नराः परेभ्यः । अभ्यर्थितः सूक्ष्मधनो ऽपि चार्यस्तदा न कश्चिद्विमुखो बभूव

pṛthagvratibhyo vibhave 'pi garhye na prārthayanti sma narāḥ parebhyaḥ / abhyarthitaḥ sūkṣmadhano 'pi cāryastadā na kaścidvimukho babhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नागौरवो बन्धुषु नाप्यदाता नैवाव्रतो नानृतिको न हिंस्रः । आसीत्तदा कश्चन तस्य राज्ये राज्ञो ययातेरिव नाहुषस्य

nāgauravo bandhuṣu nāpyadātā naivāvrato nānṛtiko na hiṃsraḥ / āsīttadā kaścana tasya rājye rājño yayāteriva nāhuṣasya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यानदेवायतनाश्रमाणां कूपप्रपापुष्करिणीवनानाम् । चक्रुः क्रियास्तत्र च धर्मकामाः प्रत्यक्षतः स्वर्गीमवोपलभ्य

udyānadevāyatanāśramāṇāṃ kūpaprapāpuṣkariṇīvanānām / cakruḥ kriyāstatra ca dharmakāmāḥ pratyakṣataḥ svargīmavopalabhya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुक्तश्च दुर्भिक्षभयामयेभ्यो हृष्टो जनः स्वर्ग इवाभिरेमे । पत्नीं पतिर्वा महिषी पतिं वा परस्परं न व्यभिचेरतुश्च

muktaśca durbhikṣabhayāmayebhyo hṛṣṭo janaḥ svarga ivābhireme / patnīṃ patirvā mahiṣī patiṃ vā parasparaṃ na vyabhiceratuśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्चित्सिषेवे रतये न कामं कामार्थमर्थं न जुगोप कश्चित् । कश्चिद्धनार्थं न चचार धर्म धर्माय कश्चिन्न चकार हिंसाम्

kaścitsiṣeve rataye na kāmaṃ kāmārthamarthaṃ na jugopa kaścit / kaściddhanārthaṃ na cacāra dharma dharmāya kaścinna cakāra hiṃsām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्तेयादिभिश्चाप्यरिभिश्च नष्टं स्वस्थं स्वचक्रं परचक्रमुक्तम् । क्षेमं सुभिक्षं च बभूव तस्य पुरानरण्यस्य यथैव राष्ट्रे

steyādibhiścāpyaribhiśca naṣṭaṃ svasthaṃ svacakraṃ paracakramuktam / kṣemaṃ subhikṣaṃ ca babhūva tasya purānaraṇyasya yathaiva rāṣṭre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदा हि तज्जन्मनि तस्य राज्ञो मनोरिवादित्यसुतस्य राज्ये । चचार हर्षः प्रणनाश पाप्मा जज्वाल धर्मः कलुषः शशाम

tadā hi tajjanmani tasya rājño manorivādityasutasya rājye / cacāra harṣaḥ praṇanāśa pāpmā jajvāla dharmaḥ kaluṣaḥ śaśāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवंविधा राजकुलस्य संपत्सर्वार्थसिद्धिश्च यतो बभूव । ततो नृपस्तस्य सुतस्य नाम सर्वार्थसिद्धि ऽयमिति प्रचक्रे

evaṃvidhā rājakulasya saṃpatsarvārthasiddhiśca yato babhūva / tato nṛpastasya sutasya nāma sarvārthasiddhi 'yamiti pracakre

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवी तु माया विबुधर्षिकल्पं दृष्ट्वा विशालं तनयप्रभावम् । जातं प्रहर्ष न शशाक सोढुं ततो निवासाय दिवं जगाम

devī tu māyā vibudharṣikalpaṃ dṛṣṭvā viśālaṃ tanayaprabhāvam / jātaṃ praharṣa na śaśāka soḍhuṃ tato nivāsāya divaṃ jagāma

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः कुमारं सुरगर्भकल्पं स्नेहेन भावेन च निर्विशेषम् । मातृष्वसा मातृसमप्रभावा संवर्धयामात्मजवद्बभूव

tataḥ kumāraṃ suragarbhakalpaṃ snehena bhāvena ca nirviśeṣam / mātṛṣvasā mātṛsamaprabhāvā saṃvardhayāmātmajavadbabhūva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स बालार्क इवोदयस्थः समीरितो वन्हिरिवानिलेन । क्रमेण सम्यग्ववृधे कुमारस्ताराधिपः पक्ष इवातमस्के

tataḥ sa bālārka ivodayasthaḥ samīrito vanhirivānilena / krameṇa samyagvavṛdhe kumārastārādhipaḥ pakṣa ivātamaske

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो महार्हाणि च चन्दनानि रत्नावलीश्चौषधिभिः सगर्भाः । मृगप्रयुक्तान् रथकांश्च हैमानाचक्रिरे ऽस्मै सुहृदालयेभ्यः

tato mahārhāṇi ca candanāni ratnāvalīścauṣadhibhiḥ sagarbhāḥ / mṛgaprayuktān rathakāṃśca haimānācakrire 'smai suhṛdālayebhyaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयो ऽनुरूपाणि च भूषणानि हिरण्मयान् हस्तिमृगाश्वकांश्च । रथांश्च गोपुत्रकसंप्रयुक्तान् पुत्रीश्च चामीकररूप्यचित्राः

vayo 'nurūpāṇi ca bhūṣaṇāni hiraṇmayān hastimṛgāśvakāṃśca / rathāṃśca goputrakasaṃprayuktān putrīśca cāmīkararūpyacitrāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स तैस्तैर्विषयोपचारैर्वयो ऽनुरूपैरुपचर्यमाणः । बालो ऽप्यबालप्रतिमो बभूव धृत्या च शौचेन धिया श्रिया च

evaṃ sa taistairviṣayopacārairvayo 'nurūpairupacaryamāṇaḥ / bālo 'pyabālapratimo babhūva dhṛtyā ca śaucena dhiyā śriyā ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वयश्च कौमारमतीत्य सम्यक् संप्राप्य काले प्रतिपत्तिकर्म । अल्पैरहोभिर्बहुवर्षगाम्या जग्राह विद्याः स्वकुलानुरूपाः

vayaśca kaumāramatītya samyak saṃprāpya kāle pratipattikarma / alpairahobhirbahuvarṣagāmyā jagrāha vidyāḥ svakulānurūpāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नैःश्रेयसं तस्य तु भव्यमर्थं श्रुत्वा पुरस्तादसितान्महर्षेः । कामेषु सङ्गं जनयांबभूव वनानि यायादिति शाक्यराजः

naiḥśreyasaṃ tasya tu bhavyamarthaṃ śrutvā purastādasitānmaharṣeḥ / kāmeṣu saṅgaṃ janayāṃbabhūva vanāni yāyāditi śākyarājaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुलात्ततो ऽस्मै स्थिरशीलयुक्तात्साध्वीं वपुर्ह्रीविनयोपपन्नाम् । यशोधरां नाम यशोविशालां वामाभिधानां श्रियमाजुहाव

kulāttato 'smai sthiraśīlayuktātsādhvīṃ vapurhrīvinayopapannām / yaśodharāṃ nāma yaśoviśālāṃ vāmābhidhānāṃ śriyamājuhāva

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विद्योतमानो वपुषा परेण सनत्कुमारप्रतिमः कुमारः । सार्ध तया शाक्यनरेन्द्रवध्वा शच्या सहस्राक्ष इवाभिरेमे

vidyotamāno vapuṣā pareṇa sanatkumārapratimaḥ kumāraḥ / sārdha tayā śākyanarendravadhvā śacyā sahasrākṣa ivābhireme

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किंचिन्मनःक्षोभकरं प्रतीपं कथं न पश्येदिति सो ऽनुचिन्त्य । वासं नृपो व्यादिशति स्म तस्मै हर्म्योदरेष्वेव न भूप्रचारम्

kiṃcinmanaḥkṣobhakaraṃ pratīpaṃ kathaṃ na paśyediti so 'nucintya / vāsaṃ nṛpo vyādiśati sma tasmai harmyodareṣveva na bhūpracāram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः शरत्तोयदपाण्डरेषु भूमौ विमानेष्विव रञ्जितेषु । हर्म्येषु सर्वर्तुसुखाश्रयेषु स्त्रीणामुदारैर्विजहार तूर्यैः

tataḥ śarattoyadapāṇḍareṣu bhūmau vimāneṣviva rañjiteṣu / harmyeṣu sarvartusukhāśrayeṣu strīṇāmudārairvijahāra tūryaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कलैर्हि चामीकरबद्धकक्षैर्नारीकराग्राभिहतैर्मृदङ्गैः । वराप्सरोनृत्यसमैश्च नृत्यैः कैलासवत्तद्भवनं रराज

kalairhi cāmīkarabaddhakakṣairnārīkarāgrābhihatairmṛdaṅgaiḥ / varāpsaronṛtyasamaiśca nṛtyaiḥ kailāsavattadbhavanaṃ rarāja

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाग्भिः कलाभिर्लीलतैश्च हावैर्मदैः सखेलैर्मधुरैश्च हासैः । तं तत्र नार्यो रमयांबभूवुर्भूवञ्चितैरर्धीनरीक्षितैश्च

vāgbhiḥ kalābhirlīlataiśca hāvairmadaiḥ sakhelairmadhuraiśca hāsaiḥ / taṃ tatra nāryo ramayāṃbabhūvurbhūvañcitairardhīnarīkṣitaiśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततः स कामाश्रयपण्डिताभिः स्त्रीभिर्गृहीतो रतिकर्कशाभिः । विमानपृष्ठान्न महीं जगाम विमानपृष्ठादिव पुण्यकर्मा

tataḥ sa kāmāśrayapaṇḍitābhiḥ strībhirgṛhīto ratikarkaśābhiḥ / vimānapṛṣṭhānna mahīṃ jagāma vimānapṛṣṭhādiva puṇyakarmā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नृपस्तु तस्यैव विवृद्धिहेतोस्तद्भाविनार्थेन च चोद्यमानः । शमे ऽभिरेमे विरराम पापाद्भेजे दमं संविबभाज साधून्

nṛpastu tasyaiva vivṛddhihetostadbhāvinārthena ca codyamānaḥ / śame 'bhireme virarāma pāpādbheje damaṃ saṃvibabhāja sādhūn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाधीरवत्कामसुखे ससञ्जे न संररञ्जे विषमं जनन्याम् । धृत्येन्द्रियाश्वांश्चपलान्विजिग्ये बन्धूंश्च पौरांश्च गुणैर्जिगाय

nādhīravatkāmasukhe sasañje na saṃrarañje viṣamaṃ jananyām / dhṛtyendriyāśvāṃścapalānvijigye bandhūṃśca paurāṃśca guṇairjigāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नाध्यैष्ट दुःखाय परस्य विद्यां ज्ञानं शिवं यत्तु तदध्यगीष्ट । स्वाभ्यः प्रजाभ्यो हि यथा तथैव सर्वप्रजाभ्यः शिवमाशशंसे

nādhyaiṣṭa duḥkhāya parasya vidyāṃ jñānaṃ śivaṃ yattu tadadhyagīṣṭa / svābhyaḥ prajābhyo hi yathā tathaiva sarvaprajābhyaḥ śivamāśaśaṃse

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भं भासुरं चाङ्गिरसाधिदेवं यथावदानर्च तदायुषे सः । जुहाव हव्यान्यकृशे कृशानौ ददौ द्विजेभ्यः कृशनं च गाश्च

bhaṃ bhāsuraṃ cāṅgirasādhidevaṃ yathāvadānarca tadāyuṣe saḥ / juhāva havyānyakṛśe kṛśānau dadau dvijebhyaḥ kṛśanaṃ ca gāśca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सस्नौ शरीरं पवितुं मनश्च तीर्थाम्बुभिश्चैव गुणाम्बुभिश्च । वेदोपदिष्टं सममात्मजं च सोमं पपौ शान्तिसुखं च हार्दम्

sasnau śarīraṃ pavituṃ manaśca tīrthāmbubhiścaiva guṇāmbubhiśca / vedopadiṣṭaṃ samamātmajaṃ ca somaṃ papau śāntisukhaṃ ca hārdam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सान्त्वं बभाषे न च नार्थवद्यज्जजल्प तत्त्वं न च विप्रियं यत् । सान्त्वं ह्यतत्त्वं परुषं च तत्त्वं ह्रियाशकन्नात्मन एव वक्तुम्

sāntvaṃ babhāṣe na ca nārthavadyajjajalpa tattvaṃ na ca vipriyaṃ yat / sāntvaṃ hyatattvaṃ paruṣaṃ ca tattvaṃ hriyāśakannātmana eva vaktum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इष्टेष्वनिष्टेषु च कार्यवत्सु न रागदोषाश्रयतां प्रपेदे । शिवं सिषेवे व्यवहारशुद्धं यज्ञं हि मेने न तथा यथा तत्

iṣṭeṣvaniṣṭeṣu ca kāryavatsu na rāgadoṣāśrayatāṃ prapede / śivaṃ siṣeve vyavahāraśuddhaṃ yajñaṃ hi mene na tathā yathā tat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आशावते चाहिगताय सद्यो देयाम्बुभिस्तर्षमचेच्छिदिष्ट । युद्धादृते वृत्तपरश्वधेन द्विड्दर्पमुद्वृत्तमबेभिदिष्ट

āśāvate cāhigatāya sadyo deyāmbubhistarṣamacecchidiṣṭa / yuddhādṛte vṛttaparaśvadhena dviḍdarpamudvṛttamabebhidiṣṭa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकं विनिन्ये स जुगोप सप्त सप्तैव तत्याज ररक्ष पञ्च । प्राप त्रिवर्ग बुबुधे त्रिवर्ग जज्ञे द्विवर्ग प्रजहौ द्विवर्गम्

ekaṃ vininye sa jugopa sapta saptaiva tatyāja rarakṣa pañca / prāpa trivarga bubudhe trivarga jajñe dvivarga prajahau dvivargam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृतागसो ऽपि प्रतिपाद्य वध्यान्नाजीघनन्नापि रुषा ददर्श । बबन्ध सान्त्वेन फलेन चैतांस्त्यागो ऽपि तेषां ह्यनयाय दृष्टः

kṛtāgaso 'pi pratipādya vadhyānnājīghanannāpi ruṣā dadarśa / babandha sāntvena phalena caitāṃstyāgo 'pi teṣāṃ hyanayāya dṛṣṭaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आर्षाण्यचारीत्परमव्रतानि वैराण्यहासीच्चिरसंभृतानि । यशांसि चापद्गुणगन्धवन्ति रजांस्यहार्षीन्मलिनीकराणि

ārṣāṇyacārītparamavratāni vairāṇyahāsīccirasaṃbhṛtāni / yaśāṃsi cāpadguṇagandhavanti rajāṃsyahārṣīnmalinīkarāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न चाजिहीर्षिद्वलिमप्रवृत्तं न चाचिकीर्षित्परवस्त्वभिध्याम् । न चाविवक्षीद् द्विषतामधर्म न चाविवाक्षीद्धृदयेन मन्युम्

na cājihīrṣidvalimapravṛttaṃ na cācikīrṣitparavastvabhidhyām / na cāvivakṣīd dviṣatāmadharma na cāvivākṣīddhṛdayena manyum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मिंस्तथा भूमिपतौ प्रवृत्ते भृत्याश्च पौराश्च तथैव चेरुः । शमात्मके चेतसि विप्रसन्ने प्रयुक्तयोगस्य यथेन्द्रियाणि

tasmiṃstathā bhūmipatau pravṛtte bhṛtyāśca paurāśca tathaiva ceruḥ / śamātmake cetasi viprasanne prayuktayogasya yathendriyāṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

काले ततश्चारुपयोधरायां यशोधरायां स्वयशोधरायाम् । शौद्धोदने राहुसपत्नवक्त्रो जज्ञे सुतो राहुल एव नाम्ना

kāle tataścārupayodharāyāṃ yaśodharāyāṃ svayaśodharāyām / śauddhodane rāhusapatnavaktro jajñe suto rāhula eva nāmnā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथेष्टपुत्रः परमप्रतीतः कुलस्य वृद्धिं प्रति भूमिपालः । यथैव पुत्रप्रसवे ननन्द तथैव पौत्रप्रसवे ननन्द

atheṣṭaputraḥ paramapratītaḥ kulasya vṛddhiṃ prati bhūmipālaḥ / yathaiva putraprasave nananda tathaiva pautraprasave nananda

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुत्रस्य मे पुत्रगतो ममेव स्नेहः कथं स्यादिति जातहर्षः । काले स तं तं विधिमाललम्बे पुत्रप्रियः स्वर्गमिवारुरुक्षन्

putrasya me putragato mameva snehaḥ kathaṃ syāditi jātaharṣaḥ / kāle sa taṃ taṃ vidhimālalambe putrapriyaḥ svargamivārurukṣan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थित्वा पथि प्राथमकल्पिकानां राजवर्षभाणां यशसान्वितानाम् । शुक्लान्यमुक्त्वापि तपांस्यतप्त यज्ञैश्च हिंसारहितैरयष्ट

sthitvā pathi prāthamakalpikānāṃ rājavarṣabhāṇāṃ yaśasānvitānām / śuklānyamuktvāpi tapāṃsyatapta yajñaiśca hiṃsārahitairayaṣṭa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अजाज्वलिष्टाथ स पुण्यकर्मा नृपश्रिया चैव तपःश्रिया च । कुलेन वृत्तेन धिया च दीप्तस्तेजः सहस्रांशुरिवोत्सिसृक्षुः

ajājvaliṣṭātha sa puṇyakarmā nṛpaśriyā caiva tapaḥśriyā ca / kulena vṛttena dhiyā ca dīptastejaḥ sahasrāṃśurivotsisṛkṣuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वायंभुवं चार्चिकमर्चयित्वा जजाप पुत्रस्थितये स्थितश्रीः । चकार कर्माणि च दुष्कराणि प्रजाः सिसृक्षुः क इवादिकाले

svāyaṃbhuvaṃ cārcikamarcayitvā jajāpa putrasthitaye sthitaśrīḥ / cakāra karmāṇi ca duṣkarāṇi prajāḥ sisṛkṣuḥ ka ivādikāle

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्याज शस्त्रं विममर्श शास्त्रं शमं सिषेवे नियमं विषेहे । वशीव कंचिद्विषयं न भेजे पितेव सर्वान्विषयान्ददर्श

tatyāja śastraṃ vimamarśa śāstraṃ śamaṃ siṣeve niyamaṃ viṣehe / vaśīva kaṃcidviṣayaṃ na bheje piteva sarvānviṣayāndadarśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बभार राज्यं स हि पुत्रहेतोः पुत्रं कुलार्थं यशसे कुलं तु । स्वर्गाय शब्दं दिवमात्महेतोर्धर्मार्थमात्मस्थितिमाचकाङ्क्ष

babhāra rājyaṃ sa hi putrahetoḥ putraṃ kulārthaṃ yaśase kulaṃ tu / svargāya śabdaṃ divamātmahetordharmārthamātmasthitimācakāṅkṣa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं स धर्म विविधं चकार सिद्भिर्निपातं श्रुतितश्च सिद्धम् । दृष्ट्वा कथं पुत्रमुखं सुतो मे वनं न यायादिति नाथमानः

evaṃ sa dharma vividhaṃ cakāra sidbhirnipātaṃ śrutitaśca siddham / dṛṣṭvā kathaṃ putramukhaṃ suto me vanaṃ na yāyāditi nāthamānaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रिरक्षिषन्तः श्रियमात्मसंस्थां रक्षन्ति पुत्रान् भुवि भूमिपालाः । पुत्रं नरेन्द्रः स तु धर्मकामो ररक्ष धर्माद्विषयेषु मुञ्चन्

rirakṣiṣantaḥ śriyamātmasaṃsthāṃ rakṣanti putrān bhuvi bhūmipālāḥ / putraṃ narendraḥ sa tu dharmakāmo rarakṣa dharmādviṣayeṣu muñcan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनमनुपमसत्त्वा बोधिसत्त्वास्तु सर्वे विषयसुखरसज्ञा जग्मुरुत्पन्नपुत्राः । अत उपचितकर्मा रूढमूले ऽपि हेतौ स रतिमुपसिषेवे बोधिमापन्न यावत्

vanamanupamasattvā bodhisattvāstu sarve viṣayasukharasajñā jagmurutpannaputrāḥ / ata upacitakarmā rūḍhamūle 'pi hetau sa ratimupasiṣeve bodhimāpanna yāvat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.