प्रयोगवशगौ हस्तौ डोलापादं तदुच्यते । आक्षिप्तं हस्तपादं च त्रिकं चैव विवर्तयेत्
prayogavaśagau hastau ḍolāpādaṃ taducyate / ākṣiptaṃ hastapādaṃ ca trikaṃ caiva vivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Library·Bharata: Natyasastra·4
Bharata: Natyasastra 4
रेचितौ च तथा हस्तौ विवृत्ते करणे द्विजाः । सूचीविद्धं विधायाथ त्रिकं तु विनिवर्तयेत्
recitau ca tathā hastau vivṛtte karaṇe dvijāḥ / sūcīviddhaṃ vidhāyātha trikaṃ tu vinivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करौ च रेचितौ कार्यौ विनिवृत्ते द्विजोत्तमः । पार्श्वक्रान्तक्रमं कृत्वा पुरस्तादथ पातयेत्
karau ca recitau kāryau vinivṛtte dvijottamaḥ / pārśvakrāntakramaṃ kṛtvā purastādatha pātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगवशगौ हस्तौ पार्श्वक्रान्तं तदुच्यते । पृष्ठतः कुञ्चितः पादौ वक्षश्चैव समुन्नतम्
prayogavaśagau hastau pārśvakrāntaṃ taducyate / pṛṣṭhataḥ kuñcitaḥ pādau vakṣaścaiva samunnatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलके च करः स्थाप्यस्तन्निस्तम्भितमुच्यते । पृष्ठतो वलितं पादं शिरोघृष्टं प्रसारयेत्
tilake ca karaḥ sthāpyastannistambhitamucyate / pṛṣṭhato valitaṃ pādaṃ śiroghṛṣṭaṃ prasārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वतो मण्डलाविद्धं विद्युद्भ्रान्तं तदुच्यते । अतिक्रान्तक्रमं कृत्वा पुरस्तात्संप्रसारयेत्
sarvato maṇḍalāviddhaṃ vidyudbhrāntaṃ taducyate / atikrāntakramaṃ kṛtvā purastātsaṃprasārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगवशगौ हस्तावतिक्रान्ते प्रकीर्तितौ । आक्षिप्तं हस्तपादं च त्रिकं चैव विवर्तितम्
prayogavaśagau hastāvatikrānte prakīrtitau / ākṣiptaṃ hastapādaṃ ca trikaṃ caiva vivartitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयो रेचितो हस्तो विवर्तितकमेव तत् । कर्णे ऽञ्चितः करो वामो लताहस्तश्च दक्षिणः
dvitīyo recito hasto vivartitakameva tat / karṇe 'ñcitaḥ karo vāmo latāhastaśca dakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दोलापादस्तथा चैव गजक्रीडितकं भवेत् । द्रुतमुत्क्षिप्य चरणं पुरस्तादथ पातयेत्
dolāpādastathā caiva gajakrīḍitakaṃ bhavet / drutamutkṣipya caraṇaṃ purastādatha pātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तलसंस्फोटितौ हस्तौ तलसंस्फोटिते मतौ । पृष्ठप्रसारितः पादः लतारेचितकौ करौ
talasaṃsphoṭitau hastau talasaṃsphoṭite matau / pṛṣṭhaprasāritaḥ pādaḥ latārecitakau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समुन्नतं शिरश्चैव गरुडप्लुतकं भवेत् । सूचिपादो नतं पार्श्वमेको वक्षःस्थितः करः
samunnataṃ śiraścaiva garuḍaplutakaṃ bhavet / sūcipādo nataṃ pārśvameko vakṣaḥsthitaḥ karaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयश्चाञ्चितो गण्डे गण्डसूची तदुच्यते । ऊर्ध्वापवेष्टितौ हस्तौ सूचीपादो विवर्तितः
dvitīyaścāñcito gaṇḍe gaṇḍasūcī taducyate / ūrdhvāpaveṣṭitau hastau sūcīpādo vivartitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्तत्रिकं चैव परिवृत्तं तदुच्यते । एकः समस्थितः पाद ऊरुपृष्ठे स्थितो ऽपरः
parivṛttatrikaṃ caiva parivṛttaṃ taducyate / ekaḥ samasthitaḥ pāda ūrupṛṣṭhe sthito 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुष्टिहस्तश्च वक्षःस्थः पार्श्वजानु तदुच्यते । पृष्ठप्रसारितः पादः किञ्चितञ्चित जानुकः
muṣṭihastaśca vakṣaḥsthaḥ pārśvajānu taducyate / pṛṣṭhaprasāritaḥ pādaḥ kiñcitañcita jānukaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र प्रसारितो बाहू तत्स्यात् गृध्रावलीनकम् । उत्प्लुत्य चरणौ कार्यावग्रतः स्वस्तिकस्थितौ
yatra prasārito bāhū tatsyāt gṛdhrāvalīnakam / utplutya caraṇau kāryāvagrataḥ svastikasthitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सन्नतौ च तथा हस्तौ सन्नतं तदुदाहृतम् । कुञ्चितं पादमुत्क्षिप्य कुर्यादग्रस्थितं भुवि
sannatau ca tathā hastau sannataṃ tadudāhṛtam / kuñcitaṃ pādamutkṣipya kuryādagrasthitaṃ bhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगवशगौ हस्तौ सा सूची परिकीर्तिता । अलपद्मः शिरोहस्तः सूचीपादश्च दक्षिणः
prayogavaśagau hastau sā sūcī parikīrtitā / alapadmaḥ śirohastaḥ sūcīpādaśca dakṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र तत्करणं ज्ञेअयमर्धसूचीति नामतः । पादसूच्या यदा पादो द्वितीयस्तु प्रविध्यते
yatra tatkaraṇaṃ jñeayamardhasūcīti nāmataḥ / pādasūcyā yadā pādo dvitīyastu pravidhyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिवक्षःस्थितौ हस्तौ सूचीविधं तदुच्यते । कृत्वोरुवलितं पादमपक्रान्तक्रमं न्यसेत्
kaṭivakṣaḥsthitau hastau sūcīvidhaṃ taducyate / kṛtvoruvalitaṃ pādamapakrāntakramaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रयोगवशगौ हस्तवपक्रान्तं तदुच्यते । वृश्चिकं चरणं कृत्वा रेचितौ च तथा करौ
prayogavaśagau hastavapakrāntaṃ taducyate / vṛścikaṃ caraṇaṃ kṛtvā recitau ca tathā karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा त्रिकं विवृत्तं च मयूरललितं भवेत् । अञ्चितापसृतौ पादौ शिरश्च परिवाहितम्
tathā trikaṃ vivṛttaṃ ca mayūralalitaṃ bhavet / añcitāpasṛtau pādau śiraśca parivāhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचितौ च तथा हस्तौ तत्सर्पितमुदाहृतम् । नूपुरं चरणं कृत्वा दण्डपादं प्रसारयेत्
recitau ca tathā hastau tatsarpitamudāhṛtam / nūpuraṃ caraṇaṃ kṛtvā daṇḍapādaṃ prasārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षिप्राविद्धकरं चैव दण्डपादं तदुच्यते । अतिक्रान्तक्रमं कृत्वा समुत्प्लुत्य निपातयेत्
kṣiprāviddhakaraṃ caiva daṇḍapādaṃ taducyate / atikrāntakramaṃ kṛtvā samutplutya nipātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
डोलापादक्रमं कृत्वा समुत्प्लुत्य निपातयेत्
ḍolāpādakramaṃ kṛtvā samutplutya nipātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिवृत्तत्रिकं चैव तत्प्रेङ्खोलितमुच्यते । भुजावूर्ध्वविनिष्क्रान्तौ हस्तौ चाभिमुखाङ्गुली
parivṛttatrikaṃ caiva tatpreṅkholitamucyate / bhujāvūrdhvaviniṣkrāntau hastau cābhimukhāṅgulī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बद्धा चारी तथ चैव नितम्बे करणे भवेत् । दोलापादक्रमं कृत्वा हस्तौ तदनुगावुभौअ
baddhā cārī tatha caiva nitambe karaṇe bhavet / dolāpādakramaṃ kṛtvā hastau tadanugāvubhaua
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचितौ घूर्णितौ वापि स्खलितं करणं भवेत् । एको वक्षःस्थितो हस्तः प्रोद्वेष्टिततलो ऽपरः
recitau ghūrṇitau vāpi skhalitaṃ karaṇaṃ bhavet / eko vakṣaḥsthito hastaḥ prodveṣṭitatalo 'paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्चितश्चरणश्चैव प्रयोज्यः करिहस्तके । एकस्तु रेचितो हस्तो लताख्यस्तु तथा परः
añcitaścaraṇaścaiva prayojyaḥ karihastake / ekastu recito hasto latākhyastu tathā paraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसर्पिततलौ पादौ प्रसर्पितकमेव तत् । अलातं च पुरःकृत्वा द्वितीयं च द्रुतक्रमम्
prasarpitatalau pādau prasarpitakameva tat / alātaṃ ca puraḥkṛtvā dvitīyaṃ ca drutakramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तौ पादानुगौ चापि सिंहविक्रीडिते स्मृतौ । पृष्ठप्रसर्पितः पादस्तथा हस्तौ निकुञ्चितौ
hastau pādānugau cāpi siṃhavikrīḍite smṛtau / pṛṣṭhaprasarpitaḥ pādastathā hastau nikuñcitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तथैव कर्तव्यौ सिंहाकर्ष्तके द्विजाः । आक्षिप्तहस्तमाक्षिप्तदेहमाक्षिप्तपादकम्
punastathaiva kartavyau siṃhākarṣtake dvijāḥ / ākṣiptahastamākṣiptadehamākṣiptapādakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अद्वृत्तगात्रमित्येतदुद्वृतां करणं स्मृतम् । आक्षिप्तचरणश्चैको हस्तौ तस्यैव चानुगौ
advṛttagātramityetadudvṛtāṃ karaṇaṃ smṛtam / ākṣiptacaraṇaścaiko hastau tasyaiva cānugau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आनतं च तथ गात्रं तयोपसृतकं भवेत् दोलापादक्रमं कृत्वा तलसङ्घट्टितौ करौ
ānataṃ ca tatha gātraṃ tayopasṛtakaṃ bhavet dolāpādakramaṃ kṛtvā talasaṅghaṭṭitau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचयेच्च करं वामं तलसङ्घट्टिते सदा । एको वक्षःस्थितो हस्तो द्व्तीयश्च प्रलम्बितः
recayecca karaṃ vāmaṃ talasaṅghaṭṭite sadā / eko vakṣaḥsthito hasto dvtīyaśca pralambitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तलाग्रसंस्थितः पादो जनिते करणे भवेत् । जनितं करणं कृत्वा हस्तौ चाभिमुखाङ्गुली
talāgrasaṃsthitaḥ pādo janite karaṇe bhavet / janitaṃ karaṇaṃ kṛtvā hastau cābhimukhāṅgulī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शनैर्निपतितो चैव ज्ञेयं तदवहित्थकम् । करौ वक्षःस्थितौ कार्यावुरौ निर्भुग्नमेव च
śanairnipatito caiva jñeyaṃ tadavahitthakam / karau vakṣaḥsthitau kāryāvurau nirbhugnameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डलस्थानकं चैव निवेशं करणं तु तत् । तलसञ्चरपादाभ्यामुत्प्लुत्य पतनं भवेत्
maṇḍalasthānakaṃ caiva niveśaṃ karaṇaṃ tu tat / talasañcarapādābhyāmutplutya patanaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संनतं वलितं गात्रमेलकाक्रीडितं तु तत् । करमावृत्तकरणमूरुपृष्ठे ऽञ्चितं न्यसेत्
saṃnataṃ valitaṃ gātramelakākrīḍitaṃ tu tat / karamāvṛttakaraṇamūrupṛṣṭhe 'ñcitaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जङ्घाञ्चिता तथोद्वृत्ता ह्यूरूद्वृत्तं तु तद्भवेत् । करौ प्रलम्बितौ कार्यो शिरश्च परिवाहितम्
jaṅghāñcitā tathodvṛttā hyūrūdvṛttaṃ tu tadbhavet / karau pralambitau kāryo śiraśca parivāhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादौ च वलिताविध्दौअ मदस्खलितके द्विजाः । पुरः प्रसारितः पादः कुञ्चितो गगनोन्मुखः
pādau ca valitāvidhdaua madaskhalitake dvijāḥ / puraḥ prasāritaḥ pādaḥ kuñcito gaganonmukhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करौ च रेचितौ यत्र विष्णुक्रान्तं तदुच्यते । करमावर्तितं कृत्वा ह्यूरुपृष्ठे निकुञ्चयेत्
karau ca recitau yatra viṣṇukrāntaṃ taducyate / karamāvartitaṃ kṛtvā hyūrupṛṣṭhe nikuñcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरुश्चैव तथाविद्धः सम्भ्रान्तं करणं तु तत् । अपविद्धः करः सूच्या पादश्चैव निकुट्टितः
ūruścaiva tathāviddhaḥ sambhrāntaṃ karaṇaṃ tu tat / apaviddhaḥ karaḥ sūcyā pādaścaiva nikuṭṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वक्षःस्थश्च करो वामो विष्कम्भे करणे भवेत् । पादावुद्धट्टितौ कार्यौ तलसङ्घट्टितौ करौ
vakṣaḥsthaśca karo vāmo viṣkambhe karaṇe bhavet / pādāvuddhaṭṭitau kāryau talasaṅghaṭṭitau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नतश्च पार्श्वं कर्तव्यं बुधैरुद्धट्टिते सदा । प्रयुज्यालातकं पूर्वं हस्तौ चापि हि रेचयेत्
nataśca pārśvaṃ kartavyaṃ budhairuddhaṭṭite sadā / prayujyālātakaṃ pūrvaṃ hastau cāpi hi recayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुञ्चितावञ्चितौ चैव वृषभक्रीडिते सदा । रेचितावञ्चितौ हस्तौ लोलितं वर्तितं शिरः
kuñcitāvañcitau caiva vṛṣabhakrīḍite sadā / recitāvañcitau hastau lolitaṃ vartitaṃ śiraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उभयोःपार्श्वयोर्यत्र तल्लोलितमुदाहृतम् । स्वस्तिकापसृतौ पादौ शिरश्च परिवाहितम्
ubhayoḥpārśvayoryatra tallolitamudāhṛtam / svastikāpasṛtau pādau śiraśca parivāhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचितौ च तथा हस्तौ स्यातां नागापसर्पिते । निषण्णाङ्गस्तु चरणं प्रसार्य तलसञ्चरम्
recitau ca tathā hastau syātāṃ nāgāpasarpite / niṣaṇṇāṅgastu caraṇaṃ prasārya talasañcaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वाहितमुरः कृत्वा शकटास्यं प्रयोजयेत् । ऊर्ध्वाङ्गुलितलौ पादौ त्रिपताकावधोमुखौ
udvāhitamuraḥ kṛtvā śakaṭāsyaṃ prayojayet / ūrdhvāṅgulitalau pādau tripatākāvadhomukhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तौ शिरस्सन्नतं च गङ्गावतरणं त्विति । यानि स्थानानि याश्चार्यो व्यायामे कथितानि तु
hastau śirassannataṃ ca gaṅgāvataraṇaṃ tviti / yāni sthānāni yāścāryo vyāyāme kathitāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पादप्रचारस्त्वेषां तु करणानामयं भवेत् । ये चापि नृत्तहस्तास्तु गदिता नृत्तकर्मणि
pādapracārastveṣāṃ tu karaṇānāmayaṃ bhavet / ye cāpi nṛttahastāstu gaditā nṛttakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेषां समासतो योगः करणेषु विभाव्यते । प्रायेण करणे कार्यो वामो वक्षःस्थितः करः
teṣāṃ samāsato yogaḥ karaṇeṣu vibhāvyate / prāyeṇa karaṇe kāryo vāmo vakṣaḥsthitaḥ karaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चरणश्चानुगश्चापि दक्षिणस्तु भवेत्करः । चार्यश्चैव तु याः प्रोक्ता नृत्तहस्तास्तथैव च
caraṇaścānugaścāpi dakṣiṇastu bhavetkaraḥ / cāryaścaiva tu yāḥ proktā nṛttahastāstathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा मातृकेति विज्ञेया तद्भेदात्करणानि तु । अष्टोत्तरशतं ह्येतत्करणानां मयोदितम्
sā mātṛketi vijñeyā tadbhedātkaraṇāni tu / aṣṭottaraśataṃ hyetatkaraṇānāṃ mayoditam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अतः परं प्रवक्ष्यामि ह्यङ्गहारविकल्पनम् । प्रसार्योत्क्षिप्य च करौ समपादं प्रयोजयेत्
ataḥ paraṃ pravakṣyāmi hyaṅgahāravikalpanam / prasāryotkṣipya ca karau samapādaṃ prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यंसितापसृतं सव्यं हस्तमूर्ध्वं प्रसारयेत् । प्रत्यालीढं ततः कुर्यात् तथैव च निकुट्टकम्
vyaṃsitāpasṛtaṃ savyaṃ hastamūrdhvaṃ prasārayet / pratyālīḍhaṃ tataḥ kuryāt tathaiva ca nikuṭṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरूद्वृत्तं ततः कुर्यादक्षिप्तं स्वस्तिकं ततः । नितम्बं करि हस्तं च कटिच्छिन्नं च योगतः
ūrūdvṛttaṃ tataḥ kuryādakṣiptaṃ svastikaṃ tataḥ / nitambaṃ kari hastaṃ ca kaṭicchinnaṃ ca yogataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्थिरहस्तो भवेदेष त्वङ्गहारो हरप्रियः । तलपुष्पापविद्धे द्वे वर्तितं संनिकुट्टिकम्
sthirahasto bhavedeṣa tvaṅgahāro harapriyaḥ / talapuṣpāpaviddhe dve vartitaṃ saṃnikuṭṭikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरूद्वृत्तं तथाक्षिप्तमुरोमण्डलमेव च । नितम्बं करिहस्तं च कटिच्छिन्नं तथैव च
ūrūdvṛttaṃ tathākṣiptamuromaṇḍalameva ca / nitambaṃ karihastaṃ ca kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष पर्यस्तको नाम ह्यङ्गहारो हरोद्भवः । अलपल्लवसूचीं च कृत्वा विक्षिप्तमेव च
eṣa paryastako nāma hyaṅgahāro harodbhavaḥ / alapallavasūcīṃ ca kṛtvā vikṣiptameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं सूचीविद्धो भवेदयम् । अपविद्धं तु करणं सूचीविद्धं तथैव च
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ sūcīviddho bhavedayam / apaviddhaṃ tu karaṇaṃ sūcīviddhaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वेष्टितेन हस्तेन त्रिकं तु परिवर्तयेत् । उरोमण्डलकौ हस्तौ कटिच्छिन्नं तथैव च
udveṣṭitena hastena trikaṃ tu parivartayet / uromaṇḍalakau hastau kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अपविद्धो ऽङ्गहाराश्च विज्ञेयो ऽयं प्रयोक्तृभिः । करणं नूपुरं कृत्वा विक्षिप्तालातके पुनः
apaviddho 'ṅgahārāśca vijñeyo 'yaṃ prayoktṛbhiḥ / karaṇaṃ nūpuraṃ kṛtvā vikṣiptālātake punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनराक्षिप्तकं कुर्यादुरोमण्डलकं तथा । नितम्बं करिहस्तं च कटिच्छिन्नं तथैव च
punarākṣiptakaṃ kuryāduromaṇḍalakaṃ tathā / nitambaṃ karihastaṃ ca kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्षिप्तकः स विज्ञेयो ह्यङ्गहारः प्रयोक्तृभिः । उद्वेष्टितापविद्धस्तु करः पादो निकुट्टितः
ākṣiptakaḥ sa vijñeyo hyaṅgahāraḥ prayoktṛbhiḥ / udveṣṭitāpaviddhastu karaḥ pādo nikuṭṭitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तैनैव योगेन वामपार्श्वे भवेदथ । उरोमण्डलकौ हस्तौ नितम्बं करिहस्तकम्
punastainaiva yogena vāmapārśve bhavedatha / uromaṇḍalakau hastau nitambaṃ karihastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्तव्यं सकटिच्छिन्नं नृत्ये तूद्धट्टिते सदा । पर्यायोद्वेष्टितौ हस्तौ पादौ चैव निकुट्टितौ
kartavyaṃ sakaṭicchinnaṃ nṛtye tūddhaṭṭite sadā / paryāyodveṣṭitau hastau pādau caiva nikuṭṭitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुञ्चितावञ्चितौअ चैव ह्यूरूद्वृत्तं तथैव च । चतुरश्रं करं कृत्वा पादेन च निकुट्टकम्
kuñcitāvañcitaua caiva hyūrūdvṛttaṃ tathaiva ca / caturaśraṃ karaṃ kṛtvā pādena ca nikuṭṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आवर्तितं ततः कुर्यात्तथैअव च निकुट्टकम् । ऊरूद्वृत्तं तथाक्षिप्तमुरोमण्डलमेव च
āvartitaṃ tataḥ kuryāttathaiava ca nikuṭṭakam / ūrūdvṛttaṃ tathākṣiptamuromaṇḍalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं विष्कम्भे परिकीर्तितम् । दण्डपादं करं चैव विक्षिप्याक्षिप्य चैव हि
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ viṣkambhe parikīrtitam / daṇḍapādaṃ karaṃ caiva vikṣipyākṣipya caiva hi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यंसितं वामहस्तं च सह पादेन सर्पयेत् । निकुट्टकद्वयं कार्यमाक्षिप्तं मण्डलोरसि
vyaṃsitaṃ vāmahastaṃ ca saha pādena sarpayet / nikuṭṭakadvayaṃ kāryamākṣiptaṃ maṇḍalorasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं कर्तव्यमपराजिते । कुट्टितं करणं कृत्वा भुजङ्गत्रासितं तथा
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ kartavyamaparājite / kuṭṭitaṃ karaṇaṃ kṛtvā bhujaṅgatrāsitaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचितेन तु हस्तेन पताकं हस्तमादिशेत् । आक्षिप्तकं प्रयुञ्जीत ह्युरोमण्डलकं तथा
recitena tu hastena patākaṃ hastamādiśet / ākṣiptakaṃ prayuñjīta hyuromaṇḍalakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताख्यं सकटकच्छिन्नं विष्कम्भापसृते भवेत् । त्रिकं सुवलितं कृत्वा नूपुरं करणं तथा
latākhyaṃ sakaṭakacchinnaṃ viṣkambhāpasṛte bhavet / trikaṃ suvalitaṃ kṛtvā nūpuraṃ karaṇaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भुजङ्गत्रासितं सव्यं तथा वैशाखरेचितम् । आक्षिप्तकं ततः कृत्वा परिच्छिन्नं तथैव च
bhujaṅgatrāsitaṃ savyaṃ tathā vaiśākharecitam / ākṣiptakaṃ tataḥ kṛtvā paricchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
बाह्यभ्रमरकं कुर्यादुरोमण्डलमेव च । नितम्बं करिहस्तं च कटिच्छिन्नं तथैव च
bāhyabhramarakaṃ kuryāduromaṇḍalameva ca / nitambaṃ karihastaṃ ca kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्ताक्रीडो भवेदेष ह्यङ्गहारो हरप्रियः । रेचितं हस्तपादं च कृत्वा वृश्चिकमेव च
mattākrīḍo bhavedeṣa hyaṅgahāro harapriyaḥ / recitaṃ hastapādaṃ ca kṛtvā vṛścikameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तेनैव योगेन वृश्चिकं सम्प्रयोजयेत् । निकुट्टकं तथा चैव सव्यासव्यकृतं क्रमात्
punastenaiva yogena vṛścikaṃ samprayojayet / nikuṭṭakaṃ tathā caiva savyāsavyakṛtaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताख्यः सकटिच्छेदो भवेत्स्वस्तिकरेचिते । पार्श्वे तु स्वस्तिकं बद्ध्वा कार्यं त्वथ निकुट्टकम्
latākhyaḥ sakaṭicchedo bhavetsvastikarecite / pārśve tu svastikaṃ baddhvā kāryaṃ tvatha nikuṭṭakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयस्य च पार्श्वस्य विधिः स्याद्यमेव हि । ततश्च करमावर्त्य ह्यूरूपृष्ठे निपातयेत्
dvitīyasya ca pārśvasya vidhiḥ syādyameva hi / tataśca karamāvartya hyūrūpṛṣṭhe nipātayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऊरूद्वृत्तं ततः कुर्यादाक्षिप्तं पुनरेव हि । नितम्बं करिहस्तं च कटिच्छिन्नं तथैव च
ūrūdvṛttaṃ tataḥ kuryādākṣiptaṃ punareva hi / nitambaṃ karihastaṃ ca kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पार्श्वस्वस्तिक इत्येष ह्यङ्गहारः प्रकीर्तितः । वृश्चिकं करणं कृत्वा लताख्यं हस्तमेव च
pārśvasvastika ityeṣa hyaṅgahāraḥ prakīrtitaḥ / vṛścikaṃ karaṇaṃ kṛtvā latākhyaṃ hastameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमेव च करं भूयो नासाग्रे सन्निकुञ्चयेत् । तमेवोद्वेष्टितं कृत्वा नितम्बं परिवर्तयेत्
tameva ca karaṃ bhūyo nāsāgre sannikuñcayet / tamevodveṣṭitaṃ kṛtvā nitambaṃ parivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं वृश्चिकापसृते भवेत् । कृत्वा नूपुरपादं तु तथाक्षिप्तकमेव च
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ vṛścikāpasṛte bhavet / kṛtvā nūpurapādaṃ tu tathākṣiptakameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परिच्छिन्नं च कर्तव्यं सूचीपादं तथैव च । नितम्बं करिहस्तं चाप्युरोमण्डलकं तथा
paricchinnaṃ ca kartavyaṃ sūcīpādaṃ tathaiva ca / nitambaṃ karihastaṃ cāpyuromaṇḍalakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कपोलस्य प्रदेशे तु कार्यं सम्यङ्निकुञ्चितम् अपविद्धं द्रुतं चैव तलसंस्फोटसंयुतम्
kapolasya pradeśe tu kāryaṃ samyaṅnikuñcitam apaviddhaṃ drutaṃ caiva talasaṃsphoṭasaṃyutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं मत्तस्खलितके भवेत् । दोलैः करैः प्रचलितैः स्वस्तिकापसृतैः पदैः
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ mattaskhalitake bhavet / dolaiḥ karaiḥ pracalitaiḥ svastikāpasṛtaiḥ padaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अञ्चितैर्वलितैर्हस्तैस्तलसङ्घट्टितैस्तथा । निकुट्टितं च कर्तव्यमूरूद्वृतं तथैव च
añcitairvalitairhastaistalasaṅghaṭṭitaistathā / nikuṭṭitaṃ ca kartavyamūrūdvṛtaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं मदाद्विलसिते भवेत् । मण्डलं स्थानकं कृत्वा तथा हस्तौ च रेचितौ
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ madādvilasite bhavet / maṇḍalaṃ sthānakaṃ kṛtvā tathā hastau ca recitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्घट्टितेन पादेन मत्तल्लिकरणं भवेत् । आक्षिप्तं करणं चैव ह्युरोमण्डलमेव च
udghaṭṭitena pādena mattallikaraṇaṃ bhavet / ākṣiptaṃ karaṇaṃ caiva hyuromaṇḍalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिच्छिन्नं तथा चैव भवेत्तु गतिमण्डले । समपादं प्रयुज्याथ परिच्छिन्नं त्वनन्तरम्
kaṭicchinnaṃ tathā caiva bhavettu gatimaṇḍale / samapādaṃ prayujyātha paricchinnaṃ tvanantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आविद्धेन तु पादेन बाह्यभ्रमरकं तथा । वामसूच्या त्वतिक्रान्तं भुजङ्गत्रासितं तथा
āviddhena tu pādena bāhyabhramarakaṃ tathā / vāmasūcyā tvatikrāntaṃ bhujaṅgatrāsitaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं परिच्छिन्ने विधीयते । शिरसस्तूपरि स्थाप्यौ स्वस्तिअकौ विच्युतौ करौ
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ paricchinne vidhīyate / śirasastūpari sthāpyau svastiakau vicyutau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततः सव्यं करं चापि गात्रमानम्य रेचयेत् । पुनरुत्थापयेत्तत्र गात्रमुन्नम्य रेचितम्
tataḥ savyaṃ karaṃ cāpi gātramānamya recayet / punarutthāpayettatra gātramunnamya recitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताख्यौ च करौ कृत्वा वृश्चिकं सम्प्रयोजयेत् । रेचितं करिहस्तं च भुजङ्गत्रासितं तथा
latākhyau ca karau kṛtvā vṛścikaṃ samprayojayet / recitaṃ karihastaṃ ca bhujaṅgatrāsitaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्षिप्तकं प्रयुञ्जीत स्वस्तिकं पादमेव च । पराङ्ग्मुखविधिर्भूय एवमेव भवेदिह
ākṣiptakaṃ prayuñjīta svastikaṃ pādameva ca / parāṅgmukhavidhirbhūya evameva bhavediha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं परिवृत्तकरेचितेए । रेचितौ सह गात्रेण ह्यपविद्धौ करौ यदा
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ parivṛttakarecitee / recitau saha gātreṇa hyapaviddhau karau yadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तेनैव देशेन गात्रमुन्नम्य रेचयेत् । कुर्यान्नूपुरपादं च भुजङ्गत्रासितं तथा
punastenaiva deśena gātramunnamya recayet / kuryānnūpurapādaṃ ca bhujaṅgatrāsitaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रेचितं मण्डलं चैव बाहुशीर्षे निकुञ्चयेत् । ऊरूद्वृत्तं तथाक्षिप्तमुरोमण्डलमेव च
recitaṃ maṇḍalaṃ caiva bāhuśīrṣe nikuñcayet / ūrūdvṛttaṃ tathākṣiptamuromaṇḍalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं कुर्याद्वैशाखरेचिते । आद्यं तु जनितं कृत्वा पादमेकं प्रसारयेत्
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ kuryādvaiśākharecite / ādyaṃ tu janitaṃ kṛtvā pādamekaṃ prasārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवालातकं कुर्यात् त्रिकं तु परिवर्तयेत् । अञ्चितं वामहस्तं च गण्डदेशे निकुट्टयेत्
tathaivālātakaṃ kuryāt trikaṃ tu parivartayet / añcitaṃ vāmahastaṃ ca gaṇḍadeśe nikuṭṭayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिच्छिन्नं तथा चैव परावृत्ते प्रयोजयेत् । स्वस्तिकं करणं कृत्वा व्यंसितौ च करौ पुनः
kaṭicchinnaṃ tathā caiva parāvṛtte prayojayet / svastikaṃ karaṇaṃ kṛtvā vyaṃsitau ca karau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलातकं प्रयुञ्जीत ह्यूर्ध्वजानु निकुञ्चितम् । अर्धसूची च विक्षिप्तमुद्वृत्ताक्षिप्तके तथा
alātakaṃ prayuñjīta hyūrdhvajānu nikuñcitam / ardhasūcī ca vikṣiptamudvṛttākṣiptake tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नमङ्गहारे ह्यलातके । निकुट्य वक्षसि करावूर्ध्वजानु प्रयोजयेत्
karihastaṃ kaṭicchinnamaṅgahāre hyalātake / nikuṭya vakṣasi karāvūrdhvajānu prayojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्षिप्तस्वस्तिकं कृत्वा त्रिकं तु परिवर्तयेत् । उरोमण्डलकौ हस्तौ नितम्बं करिहस्तकम्
ākṣiptasvastikaṃ kṛtvā trikaṃ tu parivartayet / uromaṇḍalakau hastau nitambaṃ karihastakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिच्छिन्नं तथा चैव पार्श्वच्छेदे विधीयते । सूचीवामपदं दध्याद्विद्युद्भ्रान्तं च दक्षिणम्
kaṭicchinnaṃ tathā caiva pārśvacchede vidhīyate / sūcīvāmapadaṃ dadhyādvidyudbhrāntaṃ ca dakṣiṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दक्षिणेन पुनः सूची विद्युद्भ्रान्तं च वामतः । परिच्छिन्नं तथा चैव ह्यतिक्रान्तं च वामकम्
dakṣiṇena punaḥ sūcī vidyudbhrāntaṃ ca vāmataḥ / paricchinnaṃ tathā caiva hyatikrāntaṃ ca vāmakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताख्यं सकटिच्छिन्नं विद्युद्भ्रान्तश्च स स्मृतः । कृत्वा नूपुरपादं तु सव्यवामौ प्रलम्बितौ
latākhyaṃ sakaṭicchinnaṃ vidyudbhrāntaśca sa smṛtaḥ / kṛtvā nūpurapādaṃ tu savyavāmau pralambitau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करौ पार्श्वे ततस्ताभ्यां विक्षिप्तं सम्प्रयोजयेत् । ताभ्यां सूची तथा चैव त्रिकं तु परिवर्तयेत्
karau pārśve tatastābhyāṃ vikṣiptaṃ samprayojayet / tābhyāṃ sūcī tathā caiva trikaṃ tu parivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लताख्यं सकटिच्छिन्नं कुर्तादुद्वृत्तके सदा । आलीढव्यंसितौ हस्तौ बाहुशीर्षे निकुट्टयेत्
latākhyaṃ sakaṭicchinnaṃ kurtādudvṛttake sadā / ālīḍhavyaṃsitau hastau bāhuśīrṣe nikuṭṭayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूपुरश्चरणो वामस्तथालातश्च दक्षिणः । तेनैवाक्षिप्तकं कुर्यादुरोमण्डलकौ करौ
nūpuraścaraṇo vāmastathālātaśca dakṣiṇaḥ / tenaivākṣiptakaṃ kuryāduromaṇḍalakau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नमालीढे सम्प्रयोजयेत् । हस्तं तु रेचितं कृत्वा पार्श्वमानस्य रेचयेत्
karihastaṃ kaṭicchinnamālīḍhe samprayojayet / hastaṃ tu recitaṃ kṛtvā pārśvamānasya recayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनस्तेनैव योगेन गात्रमानस्य रेचयेत् । रेचितं करणं कार्यमुरोमण्डलमेव च
punastenaiva yogena gātramānasya recayet / recitaṃ karaṇaṃ kāryamuromaṇḍalameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटिच्छिन्नं तु कर्तव्यमङ्गहारे तु रेचिते । नूपुरं चरणं कृत्वा त्रिकं तु परिवर्तयेत्
kaṭicchinnaṃ tu kartavyamaṅgahāre tu recite / nūpuraṃ caraṇaṃ kṛtvā trikaṃ tu parivartayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्यंसितेन तु हस्तेन त्रिकमेव विवर्तयेत् । वामं चालातकं कृत्वा सूचीमत्रैव योजयेत्
vyaṃsitena tu hastena trikameva vivartayet / vāmaṃ cālātakaṃ kṛtvā sūcīmatraiva yojayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करिहस्तं कटिच्छिन्नं कुर्यादाच्छुरिते सदा । रेचितौ स्वस्तिकौ पादौ रेचितौ स्वस्तिकौ करौ
karihastaṃ kaṭicchinnaṃ kuryādācchurite sadā / recitau svastikau pādau recitau svastikau karau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कृत्वा विश्लेषमेवं तु तेनैव विधिना पुनः । पुनरुत्क्षेपणं चैव रेचितैरेव कारयेत्
kṛtvā viśleṣamevaṃ tu tenaiva vidhinā punaḥ / punarutkṣepaṇaṃ caiva recitaireva kārayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उद्वृत्ताक्षिप्तके चैव ह्युरोमण्डलमेव च । नितम्बं करिहस्तं च कटिच्छिन्नं तथैव च
udvṛttākṣiptake caiva hyuromaṇḍalameva ca / nitambaṃ karihastaṃ ca kaṭicchinnaṃ tathaiva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आक्षिप्तरेचितो ह्येष करणानां विधिः स्मृतः । विक्षिप्त करणं कृत्वा हस्तपादं मुखागमम्
ākṣiptarecito hyeṣa karaṇānāṃ vidhiḥ smṛtaḥ / vikṣipta karaṇaṃ kṛtvā hastapādaṃ mukhāgamam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वामसूचिसहकृतं विक्षिपेद्वामकं करम् । वक्षःस्थाने भवेत्सव्यो वलितं त्रिकमेव च
vāmasūcisahakṛtaṃ vikṣipedvāmakaṃ karam / vakṣaḥsthāne bhavetsavyo valitaṃ trikameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नूपुराक्षिप्तके चैव ह्यर्धस्वस्तिकमेव च । नितम्बं करिहस्तं च ह्युरोमण्डलकं तथा
nūpurākṣiptake caiva hyardhasvastikameva ca / nitambaṃ karihastaṃ ca hyuromaṇḍalakaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.