Library·Bhāgavata Purāṇa·10·10.2

Bhāgavata Purāṇa 10.2

श्री-शुक उवाच प्रलम्ब-बक-चाणूर- तृणावर्त-महाशनैः मुष्टिकारिष्ट-द्विविद- पूतना-केशी-धेनुकैः

śrī-śuka uvāca pralamba-baka-cāṇūra- tṛṇāvarta-mahāśanaiḥ muṣṭikāriṣṭa-dvivida- pūtanā-keśī-dhenukaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यैश् चासुर-भूपालैर् बाण-भौमादिभिर् युतः यदूनां कदनं चक्रे बली मागध-संश्रयः

anyaiś cāsura-bhūpālair bāṇa-bhaumādibhir yutaḥ yadūnāṃ kadanaṃ cakre balī māgadha-saṃśrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते पीडिता निविविशुः कुरु-पञ्चाल-केकयान् शाल्वान् विदर्भान् निषधान् विदेहान् कोशलान् अपि

te pīḍitā niviviśuḥ kuru-pañcāla-kekayān śālvān vidarbhān niṣadhān videhān kośalān api

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एके तम् अनुरुन्धाना ज्ञातयः पर्युपासते हतेषु षट्सु बालेषु देवक्या औग्रसेनिना

eke tam anurundhānā jñātayaḥ paryupāsate hateṣu ṣaṭsu bāleṣu devakyā augraseninā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तमो वैष्णवं धाम यम् अनन्तं प्रचक्षते गर्भो बभूव देवक्या हर्ष-शोक-विवर्धनः

saptamo vaiṣṇavaṃ dhāma yam anantaṃ pracakṣate garbho babhūva devakyā harṣa-śoka-vivardhanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् अपि विश्वात्मा विदित्वा कंसजं भयम् यदूनां निज-नाथानां योगमायां समादिशत्

bhagavān api viśvātmā viditvā kaṃsajaṃ bhayam yadūnāṃ nija-nāthānāṃ yogamāyāṃ samādiśat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गच्छ देवि व्रजं भद्रे गोप-गोभिर् अलङ्कृतम् रोहिणी वसुदेवस्य भार्यास्ते नन्द-गोकुले अन्याश् च कंस-संविग्ना विवरेषु वसन्ति हि

gaccha devi vrajaṃ bhadre gopa-gobhir alaṅkṛtam rohiṇī vasudevasya bhāryāste nanda-gokule anyāś ca kaṃsa-saṃvignā vivareṣu vasanti hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवक्या जठरे गर्भं शेषाख्यं धाम मामकम् तत् सन्निकृष्य रोहिण्या उदरे सन्निवेशय

devakyā jaṭhare garbhaṃ śeṣākhyaṃ dhāma māmakam tat sannikṛṣya rohiṇyā udare sanniveśaya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथाहम् अंश-भागेन देवक्याः पुत्रतां शुभे प्राप्स्यामि त्वं यशोदायां नन्द-पत्न्यां भविष्यसि

athāham aṃśa-bhāgena devakyāḥ putratāṃ śubhe prāpsyāmi tvaṃ yaśodāyāṃ nanda-patnyāṃ bhaviṣyasi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चिष्यन्ति मनुष्यास् त्वां सर्व-काम-वरेश्वरीम् धूपोपहार-बलिभिः सर्व-काम-वर-प्रदाम्

arciṣyanti manuṣyās tvāṃ sarva-kāma-vareśvarīm dhūpopahāra-balibhiḥ sarva-kāma-vara-pradām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामधेयानि कुर्वन्ति स्थानानि च नरा भुवि दुर्गेति भद्रकालीति विजया वैष्णवीति च

nāmadheyāni kurvanti sthānāni ca narā bhuvi durgeti bhadrakālīti vijayā vaiṣṇavīti ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुमुदा चण्डिका कृष्णा माधवी कन्यकेति च माया नारायणीशानी शारदेत्य् अम्बिकेति च

kumudā caṇḍikā kṛṣṇā mādhavī kanyaketi ca māyā nārāyaṇīśānī śāradety ambiketi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भ-सङ्कर्षणात् तं वै प्राहुः सङ्कर्षणं भुवि रामेति लोक-रमणाद् बलभद्रं बलोच्छ्रयात्

garbha-saṅkarṣaṇāt taṃ vai prāhuḥ saṅkarṣaṇaṃ bhuvi rāmeti loka-ramaṇād balabhadraṃ balocchrayāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्दिष्टैवं भगवता तथेत्य् ओम् इति तद्-वचः प्रतिगृह्य परिक्रम्य गां गता तत् तथाकरोत्

sandiṣṭaivaṃ bhagavatā tathety om iti tad-vacaḥ pratigṛhya parikramya gāṃ gatā tat tathākarot

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भे प्रणीते देवक्या रोहिणीं योग-निद्रया अहो विस्रंसितो गर्भ इति पौरा विचुक्रुशुः

garbhe praṇīte devakyā rohiṇīṃ yoga-nidrayā aho visraṃsito garbha iti paurā vicukruśuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भगवान् अपि विश्वात्मा भक्तानाम् अभयङ्करः आविवेशांश-भागेन मन आनकदुन्दुभेः

bhagavān api viśvātmā bhaktānām abhayaṅkaraḥ āviveśāṃśa-bhāgena mana ānakadundubheḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स बिभ्रत् पौरुषं धाम भ्राजमानो यथा रविः दुरासदो ऽतिदुर्धर्षो भूतानां सम्बभूव ह

sa bibhrat pauruṣaṃ dhāma bhrājamāno yathā raviḥ durāsado 'tidurdharṣo bhūtānāṃ sambabhūva ha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो जगन्-मङ्गलम् अच्युतांशं समाहितं शूर-सुतेन देवी दधार सर्वात्मकम् आत्म-भूतं काष्ठा यथानन्द-करं मनस्तः

tato jagan-maṅgalam acyutāṃśaṃ samāhitaṃ śūra-sutena devī dadhāra sarvātmakam ātma-bhūtaṃ kāṣṭhā yathānanda-karaṃ manastaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सा देवकी सर्व-जगन्-निवास- निवास-भूता नितरां न रेजे भोजेन्द्र-गेहे ऽग्नि-शिखेव रुद्धा सरस्वती ज्ञान-खले यथा सती

sā devakī sarva-jagan-nivāsa- nivāsa-bhūtā nitarāṃ na reje bhojendra-gehe 'gni-śikheva ruddhā sarasvatī jñāna-khale yathā satī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तां वीक्ष्य कंसः प्रभयाजितान्तरां विरोचयन्तीं भवनं शुचि-स्मिताम् आहैष मे प्राण-हरो हरिर् गुहां ध्रुवं श्रितो यन् न पुरेयम् ईदृशी

tāṃ vīkṣya kaṃsaḥ prabhayājitāntarāṃ virocayantīṃ bhavanaṃ śuci-smitām āhaiṣa me prāṇa-haro harir guhāṃ dhruvaṃ śrito yan na pureyam īdṛśī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किम् अद्य तस्मिन् करणीयम् आशु मे यद् अर्थ-तन्त्रो न विहन्ति विक्रमम् स्त्रियाः स्वसुर् गुरुमत्या वधो ऽयं यशः श्रियं हन्त्य् अनुकालम् आयुः

kim adya tasmin karaṇīyam āśu me yad artha-tantro na vihanti vikramam striyāḥ svasur gurumatyā vadho 'yaṃ yaśaḥ śriyaṃ hanty anukālam āyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स एष जीवन् खलु सम्परेतो वर्तेत यो ऽत्यन्त-नृशंसितेन देहे मृते तं मनुजाः शपन्ति गन्ता तमो ऽन्धं तनु-मानिनो ध्रुवम्

sa eṣa jīvan khalu sampareto varteta yo 'tyanta-nṛśaṃsitena dehe mṛte taṃ manujāḥ śapanti gantā tamo 'ndhaṃ tanu-mānino dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इति घोरतमाद् भावात् सन्निवृत्तः स्वयं प्रभुः आस्ते प्रतीक्षंस् तज्-जन्म हरेर् वैरानुबन्ध-कृत्

iti ghoratamād bhāvāt sannivṛttaḥ svayaṃ prabhuḥ āste pratīkṣaṃs taj-janma harer vairānubandha-kṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आसीनः संविशंस् तिष्ठन् भुञ्जानः पर्यटन् महीम् चिन्तयानो हृषीकेशम् अपश्यत् तन्मयं जगत्

āsīnaḥ saṃviśaṃs tiṣṭhan bhuñjānaḥ paryaṭan mahīm cintayāno hṛṣīkeśam apaśyat tanmayaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा भवश् च तत्रैत्य मुनिभिर् नारदादिभिः देवैः सानुचरैः साकं गीर्भिर् वृषणम् ऐडयन्

brahmā bhavaś ca tatraitya munibhir nāradādibhiḥ devaiḥ sānucaraiḥ sākaṃ gīrbhir vṛṣaṇam aiḍayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्य-व्रतं सत्य-परं त्रि-सत्यं सत्यस्य योनिं निहितं च सत्ये सत्यस्य सत्यम् ऋत-सत्य-नेत्रं सत्यात्मकं त्वां शरणं प्रपन्नाः

satya-vrataṃ satya-paraṃ tri-satyaṃ satyasya yoniṃ nihitaṃ ca satye satyasya satyam ṛta-satya-netraṃ satyātmakaṃ tvāṃ śaraṇaṃ prapannāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एकायनो ऽसौ द्वि-फलस् त्रि-मूलश् चतू-रसः पञ्च-विधः षड्-आत्मा सप्त-त्वग् अष्ट-विटपो नवाक्षो दश-च्छदी द्वि-खगो ह्य् आदि-वृक्षः

ekāyano 'sau dvi-phalas tri-mūlaś catū-rasaḥ pañca-vidhaḥ ṣaḍ-ātmā sapta-tvag aṣṭa-viṭapo navākṣo daśa-cchadī dvi-khago hy ādi-vṛkṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वम् एक एवास्य सतः प्रसूतिस् त्वं सन्निधानं त्वम् अनुग्रहश् च त्वन्-मायया संवृत-चेतसस् त्वां पश्यन्ति नाना न विपश्चितो ये

tvam eka evāsya sataḥ prasūtis tvaṃ sannidhānaṃ tvam anugrahaś ca tvan-māyayā saṃvṛta-cetasas tvāṃ paśyanti nānā na vipaścito ye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बिभर्षि रूपाण्य् अवबोध आत्मा क्षेमाय लोकस्य चराचरस्य सत्त्वोपपन्नानि सुखावहानि सताम् अभद्राणि मुहुः खलानाम्

bibharṣi rūpāṇy avabodha ātmā kṣemāya lokasya carācarasya sattvopapannāni sukhāvahāni satām abhadrāṇi muhuḥ khalānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्वय्य् अम्बुजाक्षाखिल-सत्त्व-धाम्नि समाधिनावेशित-चेतसैके त्वत्-पाद-पोतेन महत्-कृतेन कुर्वन्ति गोवत्स-पदं भवाब्धिम्

tvayy ambujākṣākhila-sattva-dhāmni samādhināveśita-cetasaike tvat-pāda-potena mahat-kṛtena kurvanti govatsa-padaṃ bhavābdhim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं समुत्तीर्य सुदुस्तरं द्युमन् भवार्णवं भीमम् अदभ्र-सौहृदाः भवत्-पदाम्भोरुह-नावम् अत्र ते निधाय याताः सद्-अनुग्रहो भवान्

svayaṃ samuttīrya sudustaraṃ dyuman bhavārṇavaṃ bhīmam adabhra-sauhṛdāḥ bhavat-padāmbhoruha-nāvam atra te nidhāya yātāḥ sad-anugraho bhavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये ऽन्ये ऽरविन्दाक्ष विमुक्त-मानिनस् त्वय्य् अस्त-भावाद् अविशुद्ध-बुद्धयः आरुह्य कृच्छ्रेण परं पदं ततः पतन्त्य् अधो ऽनादृत-युष्मद्-अङ्घ्रयः

ye 'nye 'ravindākṣa vimukta-māninas tvayy asta-bhāvād aviśuddha-buddhayaḥ āruhya kṛcchreṇa paraṃ padaṃ tataḥ patanty adho 'nādṛta-yuṣmad-aṅghrayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा न ते माधव तावकाः क्वचिद् भ्रश्यन्ति मार्गात् त्वयि बद्ध-सौहृदाः त्वयाभिगुप्ता विचरन्ति निर्भया विनायकानीकप-मूर्धसु प्रभो

tathā na te mādhava tāvakāḥ kvacid bhraśyanti mārgāt tvayi baddha-sauhṛdāḥ tvayābhiguptā vicaranti nirbhayā vināyakānīkapa-mūrdhasu prabho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वं विशुद्धं श्रयते भवान् स्थितौ शरीरिणां श्रेय-उपायनं वपुः वेद-क्रिया-योग-तपः-समाधिभिस् तवार्हणं येन जनः समीहते

sattvaṃ viśuddhaṃ śrayate bhavān sthitau śarīriṇāṃ śreya-upāyanaṃ vapuḥ veda-kriyā-yoga-tapaḥ-samādhibhis tavārhaṇaṃ yena janaḥ samīhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वं न चेद् धातर् इदं निजं भवेद् विज्ञानम् अज्ञान-भिदापमार्जनम् गुण-प्रकाशैर् अनुमीयते भवान् प्रकाशते यस्य च येन वा गुणः

sattvaṃ na ced dhātar idaṃ nijaṃ bhaved vijñānam ajñāna-bhidāpamārjanam guṇa-prakāśair anumīyate bhavān prakāśate yasya ca yena vā guṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न नाम-रूपे गुण-जन्म-कर्मभिर् निरूपितव्ये तव तस्य साक्षिणः मनो-वचोभ्याम् अनुमेय-वर्त्मनो देव क्रियायां प्रतियन्त्य् अथापि हि

na nāma-rūpe guṇa-janma-karmabhir nirūpitavye tava tasya sākṣiṇaḥ mano-vacobhyām anumeya-vartmano deva kriyāyāṃ pratiyanty athāpi hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शृण्वन् गृणन् संस्मरयंश् च चिन्तयन् नामानि रूपाणि च मङ्गलानि ते क्रियासु यस् त्वच्-चरणारविन्दयोर् आविष्ट-चेता न भवाय कल्पते

śṛṇvan gṛṇan saṃsmarayaṃś ca cintayan nāmāni rūpāṇi ca maṅgalāni te kriyāsu yas tvac-caraṇāravindayor āviṣṭa-cetā na bhavāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिष्ट्या हरे ऽस्या भवतः पदो भुवो भारो ऽपनीतस् तव जन्मनेशितुः दिष्ट्याङ्कितां त्वत्-पदकैः सुशोभनैर् द्रक्ष्याम गां द्यां च तवानुकम्पिताम्

diṣṭyā hare 'syā bhavataḥ pado bhuvo bhāro 'panītas tava janmaneśituḥ diṣṭyāṅkitāṃ tvat-padakaiḥ suśobhanair drakṣyāma gāṃ dyāṃ ca tavānukampitām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ते ऽभवस्येश भवस्य कारणं विना विनोदं बत तर्कयामहे भवो निरोधः स्थितिर् अप्य् अविद्यया कृता यतस् त्वय्य् अभयाश्रयात्मनि

na te 'bhavasyeśa bhavasya kāraṇaṃ vinā vinodaṃ bata tarkayāmahe bhavo nirodhaḥ sthitir apy avidyayā kṛtā yatas tvayy abhayāśrayātmani

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्स्याश्व-कच्छप-नृसिंह-वराह-हंस- राजन्य-विप्र-विबुधेषु कृतावतारः त्वं पासि नस् त्रि-भुवनं च यथाधुनेश भारं भुवो हर यदूत्तम वन्दनं ते

matsyāśva-kacchapa-nṛsiṃha-varāha-haṃsa- rājanya-vipra-vibudheṣu kṛtāvatāraḥ tvaṃ pāsi nas tri-bhuvanaṃ ca yathādhuneśa bhāraṃ bhuvo hara yadūttama vandanaṃ te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दिष्ट्याम्ब ते कुक्षि-गतः परः पुमान् अंशेन साक्षाद् भगवान् भवाय नः माभूद् भयं भोज-पतेर् मुमूर्षोर् गोप्ता यदूनां भविता तवात्मजः

diṣṭyāmba te kukṣi-gataḥ paraḥ pumān aṃśena sākṣād bhagavān bhavāya naḥ mābhūd bhayaṃ bhoja-pater mumūrṣor goptā yadūnāṃ bhavitā tavātmajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-शुक उवाच इत्य् अभिष्टूय पुरुषं यद्-रूपम् अनिदं यथा ब्रह्मेशानौ पुरोधाय देवाः प्रतिययुर् दिवम्

śrī-śuka uvāca ity abhiṣṭūya puruṣaṃ yad-rūpam anidaṃ yathā brahmeśānau purodhāya devāḥ pratiyayur divam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.