Library·Bhāgavata Purāṇa·12·12.8

Bhāgavata Purāṇa 12.8

श्री-शौनक उवाच सूत जीव चिरं साधो वद नो वदतां वर तमस्य् अपारे भ्रमतां नॄणां त्वं पार-दर्शनः

śrī-śaunaka uvāca sūta jīva ciraṃ sādho vada no vadatāṃ vara tamasy apāre bhramatāṃ nṝṇāṃ tvaṃ pāra-darśanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आहुश् चिरायुषम् ऋषिं मृकण्डु-तनयं जनाः यः कल्पान्ते ह्य् उर्वरितो येन ग्रस्तम् इदं जगत्

āhuś cirāyuṣam ṛṣiṃ mṛkaṇḍu-tanayaṃ janāḥ yaḥ kalpānte hy urvarito yena grastam idaṃ jagat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स वा अस्मत्-कुलोत्पन्नः कल्पे ऽस्मिन् भार्गवर्षभः नैवाधुनापि भूतानां सम्प्लवः को ऽपि जायते

sa vā asmat-kulotpannaḥ kalpe 'smin bhārgavarṣabhaḥ naivādhunāpi bhūtānāṃ samplavaḥ ko 'pi jāyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एक एवार्णवे भ्राम्यन् ददर्श पुरुषं किल वट-पत्र-पुटे तोकं शयानं त्व् एकम् अद्भुतम्

eka evārṇave bhrāmyan dadarśa puruṣaṃ kila vaṭa-patra-puṭe tokaṃ śayānaṃ tv ekam adbhutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष नः संशयो भूयान् सूत कौतूहलं यतः तं नश् छिन्धि महा-योगिन् पुराणेष्व् अपि सम्मतः

eṣa naḥ saṃśayo bhūyān sūta kautūhalaṃ yataḥ taṃ naś chindhi mahā-yogin purāṇeṣv api sammataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सूत उवाच प्रश्नस् त्वया महर्षे ऽयं कृतो लोक-भ्रमापहः नारायण-कथा यत्र गीता कलि-मलापहा

sūta uvāca praśnas tvayā maharṣe 'yaṃ kṛto loka-bhramāpahaḥ nārāyaṇa-kathā yatra gītā kali-malāpahā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्त-द्विजाति-संस्कारो मार्कण्डेयः पितुः क्रमात् छन्दांस्य् अधीत्य धर्मेण तपः-स्वाध्याय-संयुतः

prāpta-dvijāti-saṃskāro mārkaṇḍeyaḥ pituḥ kramāt chandāṃsy adhītya dharmeṇa tapaḥ-svādhyāya-saṃyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बृहद्-व्रत-धरः शान्तो जटिलो वल्कलाम्बरः बिभ्रत् कमण्डलुं दण्डम् उपवीतं स-मेखलम्

bṛhad-vrata-dharaḥ śānto jaṭilo valkalāmbaraḥ bibhrat kamaṇḍaluṃ daṇḍam upavītaṃ sa-mekhalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृष्णाजिनं साक्ष-सूत्रं कुशांश् च नियमर्द्धये अग्न्य्-अर्क-गुरु-विप्रात्मस्व् अर्चयन् सन्ध्ययोर् हरिम्

kṛṣṇājinaṃ sākṣa-sūtraṃ kuśāṃś ca niyamarddhaye agny-arka-guru-viprātmasv arcayan sandhyayor harim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायं प्रातः स गुरवे भैक्ष्यम् आहृत्य वाग्-यतः बुभुजे गुर्व्-अनुज्ञातः सकृन् नो चेद् उपोषितः

sāyaṃ prātaḥ sa gurave bhaikṣyam āhṛtya vāg-yataḥ bubhuje gurv-anujñātaḥ sakṛn no ced upoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एवं तपः-स्वाध्याय-परो वर्षाणाम् अयुतायुतम् आराधयन् हृषीकेशं जिग्ये मृत्युं सु-दुर्जयम्

evaṃ tapaḥ-svādhyāya-paro varṣāṇām ayutāyutam ārādhayan hṛṣīkeśaṃ jigye mṛtyuṃ su-durjayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मा भृगुर् भवो दक्षो ब्रह्म-पुत्राश् च ये ऽपरे नृ-देव-पितृ-भूतानि तेनासन्न् अति-विस्मिताः

brahmā bhṛgur bhavo dakṣo brahma-putrāś ca ye 'pare nṛ-deva-pitṛ-bhūtāni tenāsann ati-vismitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इत्थं बृहद्-व्रत-धरस् तपः-स्वाध्याय-संयमैः दध्याव् अधोक्षजं योगी ध्वस्त-क्लेशान्तरात्मना

itthaṃ bṛhad-vrata-dharas tapaḥ-svādhyāya-saṃyamaiḥ dadhyāv adhokṣajaṃ yogī dhvasta-kleśāntarātmanā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं युञ्जतश् चित्तं महा-योगेन योगिनः व्यतीयाय महान् कालो मन्वन्तर-षड्-आत्मकः

tasyaivaṃ yuñjataś cittaṃ mahā-yogena yoginaḥ vyatīyāya mahān kālo manvantara-ṣaḍ-ātmakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एतत् पुरन्दरो ज्ञात्वा सप्तमे ऽस्मिन् किलान्तरे तपो-विशङ्कितो ब्रह्मन्न् आरेभे तद्-विघातनम्

etat purandaro jñātvā saptame 'smin kilāntare tapo-viśaṅkito brahmann ārebhe tad-vighātanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वाप्सरसः कामं वसन्त-मलयानिलौ मुनये प्रेषयाम् आस रजस्-तोक-मदौ तथा

gandharvāpsarasaḥ kāmaṃ vasanta-malayānilau munaye preṣayām āsa rajas-toka-madau tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वै तद्-आश्रमं जग्मुर् हिमाद्रेः पार्श्व उत्तरे पुष्पभद्रा नदी यत्र चित्राख्या च शिला विभो

te vai tad-āśramaṃ jagmur himādreḥ pārśva uttare puṣpabhadrā nadī yatra citrākhyā ca śilā vibho

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्-आश्रम-पदं पुण्यं पुण्य-द्रुम-लताञ्चितम् पुण्य-द्विज-कुलाकीऋनं पुण्यामल-जलाशयम्

tad-āśrama-padaṃ puṇyaṃ puṇya-druma-latāñcitam puṇya-dvija-kulākīṛnaṃ puṇyāmala-jalāśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मत्त-भ्रमर-सङ्गीतं मत्त-कोकिल-कूजितम् मत्त-बर्हि-नटाटोपं मत्त-द्विज-कुलाकुलम्

matta-bhramara-saṅgītaṃ matta-kokila-kūjitam matta-barhi-naṭāṭopaṃ matta-dvija-kulākulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वायुः प्रविष्ट आदाय हिम-निर्झर-शीकरान् सुमनोभिः परिष्वक्तो ववाव् उत्तम्भयन् स्मरम्

vāyuḥ praviṣṭa ādāya hima-nirjhara-śīkarān sumanobhiḥ pariṣvakto vavāv uttambhayan smaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्यच्-चन्द्र-निशा-वक्त्रः प्रवाल-स्तबकालिभिः गोप-द्रुम-लता-जालैस् तत्रासीत् कुसुमाकरः

udyac-candra-niśā-vaktraḥ pravāla-stabakālibhiḥ gopa-druma-latā-jālais tatrāsīt kusumākaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्वीयमानो गन्धर्वैर् गीत-वादित्र-यूथकैः अदृश्यतात्त-चापेषुः स्वः-स्त्री-यूथ-पतिः स्मरः

anvīyamāno gandharvair gīta-vāditra-yūthakaiḥ adṛśyatātta-cāpeṣuḥ svaḥ-strī-yūtha-patiḥ smaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वाग्निं समुपासीनं ददृशुः शक्र-किङ्कराः मीलिताक्षं दुराधर्षं मूर्तिमन्तम् इवानलम्

hutvāgniṃ samupāsīnaṃ dadṛśuḥ śakra-kiṅkarāḥ mīlitākṣaṃ durādharṣaṃ mūrtimantam ivānalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ननृतुस् तस्य पुरतः स्त्रियो ऽथो गायका जगुः मृदङ्ग-वीणा-पणवैर् वाद्यं चक्रुर् मनो-रमम्

nanṛtus tasya purataḥ striyo 'tho gāyakā jaguḥ mṛdaṅga-vīṇā-paṇavair vādyaṃ cakrur mano-ramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सन्दधे ऽस्त्रं स्व-धनुषि कामः पञ्च-मुखं तदा मधुर् मनो रजस्-तोक इन्द्र-भृत्या व्यकम्पयन्

sandadhe 'straṃ sva-dhanuṣi kāmaḥ pañca-mukhaṃ tadā madhur mano rajas-toka indra-bhṛtyā vyakampayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रीडन्त्याः पुञ्जिकस्थल्याः कन्दुकैः स्तन-गौरवात् भृशम् उद्विग्न-मध्यायाः केश-विस्रंसित-स्रजः

krīḍantyāḥ puñjikasthalyāḥ kandukaiḥ stana-gauravāt bhṛśam udvigna-madhyāyāḥ keśa-visraṃsita-srajaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतस् ततो भ्रमद्-दृष्टेश् चलन्त्या अनु कन्दुकम् वायुर् जहार तद्-वासः सूक्ष्मं त्रुटित-मेखलम्

itas tato bhramad-dṛṣṭeś calantyā anu kandukam vāyur jahāra tad-vāsaḥ sūkṣmaṃ truṭita-mekhalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विससर्ज तदा बाणं मत्वा तं स्व-जितं स्मरः सर्वं तत्राभवन् मोघम् अनीशस्य यथोद्यमः

visasarja tadā bāṇaṃ matvā taṃ sva-jitaṃ smaraḥ sarvaṃ tatrābhavan mogham anīśasya yathodyamaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त इत्थम् अपकुर्वन्तो मुनेस् तत्-तेजसा मुने दह्यमाना निववृतुः प्रबोध्याहिम् इवार्भकाः

ta ittham apakurvanto munes tat-tejasā mune dahyamānā nivavṛtuḥ prabodhyāhim ivārbhakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इतीन्द्रानुचरैर् ब्रह्मन् धर्षितो ऽपि महा-मुनिः यन् नागाद् अहमो भावं न तच् चित्रं महत्सु हि

itīndrānucarair brahman dharṣito 'pi mahā-muniḥ yan nāgād ahamo bhāvaṃ na tac citraṃ mahatsu hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दृष्ट्वा निस्तेजसं कामं स-गणं भगवान् स्वराट् श्रुत्वानुभावं ब्रह्मर्षेर् विस्मयं समगात् परम्

dṛṣṭvā nistejasaṃ kāmaṃ sa-gaṇaṃ bhagavān svarāṭ śrutvānubhāvaṃ brahmarṣer vismayaṃ samagāt param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यैवं युञ्जतश् चित्तं तपः-स्वाध्याय-संयमैः अनुग्रहायाविरासीन् नर-नारायणो हरिः

tasyaivaṃ yuñjataś cittaṃ tapaḥ-svādhyāya-saṃyamaiḥ anugrahāyāvirāsīn nara-nārāyaṇo hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तौ शुक्ल-कृष्णौ नव-कञ्ज-लोचनौ चतुर्-भुजौ रौरव-वल्कलाम्बरौ पवित्र-पाणी उपवीतकं त्रि-वृत् कमण्डलुं दण्डम् ऋजुं च वैणवम्

tau śukla-kṛṣṇau nava-kañja-locanau catur-bhujau raurava-valkalāmbarau pavitra-pāṇī upavītakaṃ tri-vṛt kamaṇḍaluṃ daṇḍam ṛjuṃ ca vaiṇavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पद्माक्ष-मालाम् उत जन्तु-मार्जनं वेदं च साक्षात् तप एव रूपिणौ तपत्-तडिद्-वर्ण-पिशङ्ग-रोचिषा प्रांशू दधानौ विबुधर्षभार्चितौ

padmākṣa-mālām uta jantu-mārjanaṃ vedaṃ ca sākṣāt tapa eva rūpiṇau tapat-taḍid-varṇa-piśaṅga-rociṣā prāṃśū dadhānau vibudharṣabhārcitau

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते वै भगवतो रूपे नर-नारायणाव् ऋषी दृष्ट्वोत्थायादरेणोच्चैर् ननामाङ्गेन दण्ड-वत्

te vai bhagavato rūpe nara-nārāyaṇāv ṛṣī dṛṣṭvotthāyādareṇoccair nanāmāṅgena daṇḍa-vat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तत्-सन्दर्शनानन्द- निर्वृतात्मेन्द्रियाशयः हृष्ट-रोमाश्रु-पूर्णाक्षो न सेहे ताव् उदीक्षितुम्

sa tat-sandarśanānanda- nirvṛtātmendriyāśayaḥ hṛṣṭa-romāśru-pūrṇākṣo na sehe tāv udīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्थाय प्राञ्जलिः प्रह्व औत्सुक्याद् आश्लिषन्न् इव नमो नम इतीशानौ बभाशे गद्गदाक्षरम्

utthāya prāñjaliḥ prahva autsukyād āśliṣann iva namo nama itīśānau babhāśe gadgadākṣaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तयोर् आसनम् आदाय पादयोर् अवनिज्य च अर्हणेनानुलेपेन धूप-माल्यैर् अपूजयत्

tayor āsanam ādāya pādayor avanijya ca arhaṇenānulepena dhūpa-mālyair apūjayat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखम् आसनम् आसीनौ प्रसादाभिमुखौ मुनी पुनर् आनम्य पादाभ्यां गरिष्ठाव् इदम् अब्रवीत्

sukham āsanam āsīnau prasādābhimukhau munī punar ānamya pādābhyāṃ gariṣṭhāv idam abravīt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्री-मार्कण्डेय उवाच किं वर्णये तव विभो यद्-उदीरितो ऽसुः संस्पन्दते तम् अनु वाङ्-मन-इन्द्रियाणि स्पन्दन्ति वै तनु-भृताम् अज-शर्वयोश् च स्वस्याप्य् अथापि भजताम् असि भाव-बन्धुः

śrī-mārkaṇḍeya uvāca kiṃ varṇaye tava vibho yad-udīrito 'suḥ saṃspandate tam anu vāṅ-mana-indriyāṇi spandanti vai tanu-bhṛtām aja-śarvayoś ca svasyāpy athāpi bhajatām asi bhāva-bandhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूर्ती इमे भगवतो भगवंस् त्रि-लोक्याः क्षेमाय ताप-विरमाय च मृत्यु-जित्यै नाना बिभर्ष्य् अवितुम् अन्य-तनूर् यथेदं सृष्ट्वा पुनर् ग्रससि सर्वम् इवोर्णनाभिः

mūrtī ime bhagavato bhagavaṃs tri-lokyāḥ kṣemāya tāpa-viramāya ca mṛtyu-jityai nānā bibharṣy avitum anya-tanūr yathedaṃ sṛṣṭvā punar grasasi sarvam ivorṇanābhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्यावितुः स्थिर-चरेशितुर् अङ्घ्रि-मूलं यत्-स्थं न कर्म-गुण-काल-रजः स्पृशन्ति यद् वै स्तुवन्ति निनमन्ति यजन्त्य् अभीक्ष्णं ध्यायन्ति वेद-हृदया मुनयस् तद्-आप्त्यै

tasyāvituḥ sthira-careśitur aṅghri-mūlaṃ yat-sthaṃ na karma-guṇa-kāla-rajaḥ spṛśanti yad vai stuvanti ninamanti yajanty abhīkṣṇaṃ dhyāyanti veda-hṛdayā munayas tad-āptyai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यं तवाङ्घ्र्य्-उपनयाद् अपवर्ग-मूर्तेः क्षेमं जनस्य परितो-भिय ईश विद्मः ब्रह्मा बिभेत्य् अलम् अतो द्वि-परार्ध-धिष्ण्यः कालस्य ते किम् उत तत्-कृत-भौतिकानाम्

nānyaṃ tavāṅghry-upanayād apavarga-mūrteḥ kṣemaṃ janasya parito-bhiya īśa vidmaḥ brahmā bibhety alam ato dvi-parārdha-dhiṣṇyaḥ kālasya te kim uta tat-kṛta-bhautikānām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद् वै भजाम्य् ऋत-धियस् तव पाद-मूलं हित्वेदम् आत्म-च्छदि चात्म-गुरोः परस्य देहाद्य् अपार्थम् असद् अन्त्यम् अभिज्ञ-मात्रं विन्देत ते तर्हि सर्व-मनीषितार्थम्

tad vai bhajāmy ṛta-dhiyas tava pāda-mūlaṃ hitvedam ātma-cchadi cātma-guroḥ parasya dehādy apārtham asad antyam abhijña-mātraṃ vindeta te tarhi sarva-manīṣitārtham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सत्त्वं रजस् तम इतीश तवात्म-बन्धो माया-मयाः स्थिति-लयोदय-हेतवो ऽस्य लीला धृता यद् अपि सत्त्व-मयी प्रशान्त्यै नान्ये नृणां व्यसन-मोह-भियश् च याभ्याम्

sattvaṃ rajas tama itīśa tavātma-bandho māyā-mayāḥ sthiti-layodaya-hetavo 'sya līlā dhṛtā yad api sattva-mayī praśāntyai nānye nṛṇāṃ vyasana-moha-bhiyaś ca yābhyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात् तवेह भगवन्न् अथ तावकानां शुक्लां तनुं स्व-दयितां कुशला भजन्ति यत् सात्वताः पुरुष-रूपम् उशन्ति सत्त्वं लोको यतो ऽभयम् उतात्म-सुखं न चान्यत्

tasmāt taveha bhagavann atha tāvakānāṃ śuklāṃ tanuṃ sva-dayitāṃ kuśalā bhajanti yat sātvatāḥ puruṣa-rūpam uśanti sattvaṃ loko yato 'bhayam utātma-sukhaṃ na cānyat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मै नमो भगवते पुरुषाय भूम्ने विश्वाय विश्व-गुरवे पर-दैवताय नारायणाय ऋषये च नरोत्तमाय हंसाय संयत-गिरे निगमेश्वराय

tasmai namo bhagavate puruṣāya bhūmne viśvāya viśva-gurave para-daivatāya nārāyaṇāya ṛṣaye ca narottamāya haṃsāya saṃyata-gire nigameśvarāya

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यं वै न वेद वितथाक्ष-पथैर् भ्रमद्-धीः सन्तं स्वकेष्व् असुषु हृद्य् अपि दृक्-पथेषु तन्-माययावृत-मतिः स उ एव साक्षाद् आद्यस् तवाखिल-गुरोर् उपसाद्य वेदम्

yaṃ vai na veda vitathākṣa-pathair bhramad-dhīḥ santaṃ svakeṣv asuṣu hṛdy api dṛk-patheṣu tan-māyayāvṛta-matiḥ sa u eva sākṣād ādyas tavākhila-guror upasādya vedam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्-दर्शनं निगम आत्म-रहः-प्रकाशं मुह्यन्ति यत्र कवयो ऽज-परा यतन्तः तं सर्व-वाद-विषय-प्रतिरूप-शीलं वन्दे महा-पुरुषम् आत्म-निगूढ-बोधम्

yad-darśanaṃ nigama ātma-rahaḥ-prakāśaṃ muhyanti yatra kavayo 'ja-parā yatantaḥ taṃ sarva-vāda-viṣaya-pratirūpa-śīlaṃ vande mahā-puruṣam ātma-nigūḍha-bodham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.