ब्राह्मण उवाच अकोविदः कोविद-वाद-वादान् वदस्य् अथो नाति-विदां वरिष्ठः न सूरयो हि व्यवहारम् एनं तत्त्वावमर्शेन सहामनन्ति
brāhmaṇa uvāca akovidaḥ kovida-vāda-vādān vadasy atho nāti-vidāṃ variṣṭhaḥ na sūrayo hi vyavahāram enaṃ tattvāvamarśena sahāmananti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव राजन्न् उरु-गार्हमेध- वितान-विद्योरु-विजृम्भितेषु न वेद-वादेषु हि तत्त्व-वादः प्रायेण शुद्धो नु चकास्ति साधुः
tathaiva rājann uru-gārhamedha- vitāna-vidyoru-vijṛmbhiteṣu na veda-vādeṣu hi tattva-vādaḥ prāyeṇa śuddho nu cakāsti sādhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न तस्य तत्त्व-ग्रहणाय साक्षाद् वरीयसीर् अपि वाचः समासन् स्वप्ने निरुक्त्या गृहमेधि-सौख्यं न यस्य हेयानुमितं स्वयं स्यात्
na tasya tattva-grahaṇāya sākṣād varīyasīr api vācaḥ samāsan svapne niruktyā gṛhamedhi-saukhyaṃ na yasya heyānumitaṃ svayaṃ syāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यावन् मनो रजसा पूरुषस्य सत्त्वेन वा तमसा वानुरुद्धम् चेतोभिर् आकूतिभिर् आतनोति निरङ्कुशं कुशलं चेतरं वा
yāvan mano rajasā pūruṣasya sattvena vā tamasā vānuruddham cetobhir ākūtibhir ātanoti niraṅkuśaṃ kuśalaṃ cetaraṃ vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स वासनात्मा विषयोपरक्तो गुण-प्रवाहो विकृतः षोडशात्मा बिभ्रत् पृथङ्-नामभि रूप-भेदम् अन्तर्-बहिष्ट्वं च पुरैस् तनोति
sa vāsanātmā viṣayoparakto guṇa-pravāho vikṛtaḥ ṣoḍaśātmā bibhrat pṛthaṅ-nāmabhi rūpa-bhedam antar-bahiṣṭvaṃ ca purais tanoti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखं सुखं व्यतिरिक्तं च तीव्रं कालोपपन्नं फलम् आव्यनक्ति आलिङ्ग्य माया-रचितान्तरात्मा स्व-देहिनं संसृति-चक्र-कूटः
duḥkhaṃ sukhaṃ vyatiriktaṃ ca tīvraṃ kālopapannaṃ phalam āvyanakti āliṅgya māyā-racitāntarātmā sva-dehinaṃ saṃsṛti-cakra-kūṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावान् अयं व्यवहारः सदाविः क्षेत्रज्ञ-साक्ष्यो भवति स्थूल-सूक्ष्मः तस्मान् मनो लिङ्गम् अदो वदन्ति गुणागुणत्वस्य परावरस्य
tāvān ayaṃ vyavahāraḥ sadāviḥ kṣetrajña-sākṣyo bhavati sthūla-sūkṣmaḥ tasmān mano liṅgam ado vadanti guṇāguṇatvasya parāvarasya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुणानुरक्तं व्यसनाय जन्तोः क्षेमाय नैर्गुण्यम् अथो मनः स्यात् यथा प्रदीपो घृत-वर्तिम् अश्नन् शिखाः सधूमा भजति ह्य् अन्यदा स्वम् पदं तथा गुण-कर्मानुबद्धं वृत्तीर् मनः श्रयते ऽन्यत्र तत्त्वम्
guṇānuraktaṃ vyasanāya jantoḥ kṣemāya nairguṇyam atho manaḥ syāt yathā pradīpo ghṛta-vartim aśnan śikhāḥ sadhūmā bhajati hy anyadā svam padaṃ tathā guṇa-karmānubaddhaṃ vṛttīr manaḥ śrayate 'nyatra tattvam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकादशासन् मनसो हि वृत्तय आकूतयः पञ्च धियो ऽभिमानः मात्राणि कर्माणि पुरं च तासां वदन्ति हैकादश वीर भूमीः
ekādaśāsan manaso hi vṛttaya ākūtayaḥ pañca dhiyo 'bhimānaḥ mātrāṇi karmāṇi puraṃ ca tāsāṃ vadanti haikādaśa vīra bhūmīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गन्धाकृति-स्पर्श-रस-श्रवांसि विसर्ग-रत्य्-अर्त्य्-अभिजल्प-शिल्पाः एकादशं स्वीकरणं ममेति शय्याम् अहं द्वादशम् एक आहुः
gandhākṛti-sparśa-rasa-śravāṃsi visarga-raty-arty-abhijalpa-śilpāḥ ekādaśaṃ svīkaraṇaṃ mameti śayyām ahaṃ dvādaśam eka āhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रव्य-स्वभावाशय-कर्म-कालैर् एकादशामी मनसो विकाराः सहस्रशः शतशः कोटिशश् च क्षेत्रज्ञतो न मिथो न स्वतः स्युः
dravya-svabhāvāśaya-karma-kālair ekādaśāmī manaso vikārāḥ sahasraśaḥ śataśaḥ koṭiśaś ca kṣetrajñato na mitho na svataḥ syuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रज्ञ एता मनसो विभूतीर् जीवस्य माया-रचितस्य नित्याः आविर्हिताः क्वापि तिरोहिताश् च शुद्धो विचष्टे ह्य् अविशुद्ध-कर्तुः
kṣetrajña etā manaso vibhūtīr jīvasya māyā-racitasya nityāḥ āvirhitāḥ kvāpi tirohitāś ca śuddho vicaṣṭe hy aviśuddha-kartuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षेत्रज्ञ आत्मा पुरुषः पुराणः साक्षात् स्वयं ज्योतिर् अजः परेशः नारायणो भगवान् वासुदेवः स्व-माययात्मन्य् अवधीयमानः
kṣetrajña ātmā puruṣaḥ purāṇaḥ sākṣāt svayaṃ jyotir ajaḥ pareśaḥ nārāyaṇo bhagavān vāsudevaḥ sva-māyayātmany avadhīyamānaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथानिलः स्थावर-जङ्गमानाम् आत्म-स्वरूपेण निविष्ट ईशेत् एवं परो भगवान् वासुदेवः क्षेत्रज्ञ आत्मेदम् अनुप्रविष्टः
yathānilaḥ sthāvara-jaṅgamānām ātma-svarūpeṇa niviṣṭa īśet evaṃ paro bhagavān vāsudevaḥ kṣetrajña ātmedam anupraviṣṭaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यावद् एतां तनु-भृन् नरेन्द्र विधूय मायां वयुनोदयेन विमुक्त-सङ्गो जित-षट्-सपत्नो वेदात्म-तत्त्वं भ्रमतीह तावत्
na yāvad etāṃ tanu-bhṛn narendra vidhūya māyāṃ vayunodayena vimukta-saṅgo jita-ṣaṭ-sapatno vedātma-tattvaṃ bhramatīha tāvat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न यावद् एतन् मन आत्म-लिङ्गं संसार-तापावपनं जनस्य यच् छोक-मोहामय-राग-लोभ- वैरानुबन्धं ममतां विधत्ते
na yāvad etan mana ātma-liṅgaṃ saṃsāra-tāpāvapanaṃ janasya yac choka-mohāmaya-rāga-lobha- vairānubandhaṃ mamatāṃ vidhatte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भ्रातृव्यम् एनं तद् अदभ्र-वीर्यम् उपेक्षयाध्येधितम् अप्रमत्तः गुरोर् हरेश् चरणोपासनास्त्रो जहि व्यलीकं स्वयम् आत्म-मोषम्
bhrātṛvyam enaṃ tad adabhra-vīryam upekṣayādhyedhitam apramattaḥ guror hareś caraṇopāsanāstro jahi vyalīkaṃ svayam ātma-moṣam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.