काम्ये तु सुमुहूर्ते स्यात्पूजनं नान्यधा चरेत्। इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां संहितायां प्रकीर्णाधिकारे एकविंशो ऽध्यायः। अथ द्वाविंशो ऽध्यायः। अथ द्वाविंशो ऽध्यायः। स्नपनम् अथातस्स्नपनागारं प्रमुखे चोत्तरे तथा । ऐशान्यां वा विशेषण प्रपां वा मण्डपन्तु वा
kāmye tu sumuhūrte syātpūjanaṃ nānyadhā caret. iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ saṃhitāyāṃ prakīrṇādhikāre ekaviṃśo 'dhyāyaḥ. atha dvāviṃśo 'dhyāyaḥ. atha dvāviṃśo 'dhyāyaḥ. snapanam athātassnapanāgāraṃ pramukhe cottare tathā / aiśānyāṃ vā viśeṣaṇa prapāṃ vā maṇḍapantu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वितानोपरि संवीतं लंबमानं परिष्कृतम् । स्तंभान्त्संवेष्ट्य वस्त्रैश्च दुकूलैस्तान्तवैरपि
vitānopari saṃvītaṃ laṃbamānaṃ pariṣkṛtam / staṃbhāntsaṃveṣṭya vastraiśca dukūlaistāntavairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुक्तादामसमायुक्तं पूर्णकुंभसमन्वितम् । सत्वं रजस्तमश्चैव ऐश्वर्यं चाधिदैवतम्
muktādāmasamāyuktaṃ pūrṇakuṃbhasamanvitam / satvaṃ rajastamaścaiva aiśvaryaṃ cādhidaivatam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्वेदादिकैर्मन्त्रैस्तोरणांस्थ्सापयेत्क्रमात् । उभयोः पार्श्वयोश्चैव कदलीक्रमुकान्वितम्
caturvedādikairmantraistoraṇāṃsthsāpayetkramāt / ubhayoḥ pārśvayoścaiva kadalīkramukānvitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूर्वास्तमुत्तरान्तं च षट्सूत्रं संप्रसार्य च । कल्पयेदायतसमं पदानां पञ्च विंशतिम्
pūrvāstamuttarāntaṃ ca ṣaṭsūtraṃ saṃprasārya ca / kalpayedāyatasamaṃ padānāṃ pañca viṃśatim
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्येब्राह्मं पदं हित्वा चर्यार्धं परितो ऽष्ट च । पूर्वादि चत्वारि पदं द्वारार्थं परिकल्पयेत्
madhyebrāhmaṃ padaṃ hitvā caryārdhaṃ parito 'ṣṭa ca / pūrvādi catvāri padaṃ dvārārthaṃ parikalpayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शिष्टांश्च द्वादशपदान् द्रव्यन्यासार्थमाहरेत् । मध्येश्वभ्रन्तु कर्तव्यमौपासनविधानतः
śiṣṭāṃśca dvādaśapadān dravyanyāsārthamāharet / madhyeśvabhrantu kartavyamaupāsanavidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मध्येनिम्नं च कृत्वा तु तालमात्रप्रमाणतः । श्वभ्रस्य मध्यमे चैव बिल्वजं फलकं न्यसेत्
madhyenimnaṃ ca kṛtvā tu tālamātrapramāṇataḥ / śvabhrasya madhyame caiva bilvajaṃ phalakaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्प्रमाणाधिकं पीठं परितश्चतुरङ्गुलम् । मध्येहित्वा प्रतिष्ठाप्य द्विवेदिसहितं क्रमात्
tatpramāṇādhikaṃ pīṭhaṃ paritaścaturaṅgulam / madhyehitvā pratiṣṭhāpya dvivedisahitaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततःपावनमार्गेण जलं गच्छेदुदङ्मुखम् । मण्डपात्तु बहिस्थ्साने जलस्थानं तु खानयेत्
tataḥpāvanamārgeṇa jalaṃ gacchedudaṅmukham / maṇḍapāttu bahisthsāne jalasthānaṃ tu khānayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आच्छाद्य कदलीपत्रैः पद्मपत्रैरथापि वा । हारिद्रैश्चाथ पत्रैर्वापत्रैः क्रमुकजैस्तु वा
ācchādya kadalīpatraiḥ padmapatrairathāpi vā / hāridraiścātha patrairvāpatraiḥ kramukajaistu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"अतोदेवाऽदिमन्त्रेण कुशदर्भांन्तु शोधयेत् । यावच्छ्वभ्रप्रमाणन्तु तावत्कृत्वासमाहरेत्
"atodevā'dimantreṇa kuśadarbhāṃntu śodhayet / yāvacchvabhrapramāṇantu tāvatkṛtvāsamāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हस्तमात्रं तथायामे प्रोक्षणार्थं तु कूर्चकम् । मार्जनार्थन्तु कूर्चं च षडङ्गुलमिति स्मृतम्
hastamātraṃ tathāyāme prokṣaṇārthaṃ tu kūrcakam / mārjanārthantu kūrcaṃ ca ṣaḍaṅgulamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभिर्वात्रिभिर्वाथ द्वादशांगुलमायतम् । कलशार्थं तु कुर्वीत यथाकलशसंख्ययो
pañcabhirvātribhirvātha dvādaśāṃgulamāyatam / kalaśārthaṃ tu kurvīta yathākalaśasaṃkhyayo
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तण्डुलैर्व्रीहिभिश्चैव सतिलैश्चत्रिवेदिकम् । व्रीह्यर्धं तण्डुलं प्रोक्तं तदर्धं च तिलानपि
taṇḍulairvrīhibhiścaiva satilaiścatrivedikam / vrīhyardhaṃ taṇḍulaṃ proktaṃ tadardhaṃ ca tilānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उत्तमं द्रोणमित्युक्तं मध्यमं तु तदर्धकम् । अधमं चाढकं चैव पङ्क्तिं कुर्याद्विचक्षणः,
uttamaṃ droṇamityuktaṃ madhyamaṃ tu tadardhakam / adhamaṃ cāḍhakaṃ caiva paṅktiṃ kuryādvicakṣaṇaḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सम्यक् दग्ध्वातु कलशानभिन्नान्त्संप्रगृह्य च । शरावाणां प्रमाणं तु कुडुबं समुदाहृतम्
samyak dagdhvātu kalaśānabhinnāntsaṃpragṛhya ca / śarāvāṇāṃ pramāṇaṃ tu kuḍubaṃ samudāhṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्प्रस्थमात्रं करकं कुंभं तु द्रोणमेव च । "देवस्यऽत्वेति कलशान् कुंभादीन्त्संप्रगृह्य च
ṣaṭprasthamātraṃ karakaṃ kuṃbhaṃ tu droṇameva ca / "devasya'tveti kalaśān kuṃbhādīntsaṃpragṛhya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यवान्तरं तु तन्तूनां संवेष्ट्य कलशानपि । पूर्वरात्रौ विशेषेण देवेशं संप्रणम्य च
yavāntaraṃ tu tantūnāṃ saṃveṣṭya kalaśānapi / pūrvarātrau viśeṣeṇa deveśaṃ saṃpraṇamya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समभ्यर्च्य निवेद्यैव मुखवासं ददेत्ततः । पूर्वोक्तेन विधानेन बद्ध्वाप्रतिसरं ततः
samabhyarcya nivedyaiva mukhavāsaṃ dadettataḥ / pūrvoktena vidhānena baddhvāpratisaraṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शयनं सोपधानं च कालयित्वातु पूर्ववत् । शयने शाययेद्देवमुत्तराच्छादनं चरेत्
śayanaṃ sopadhānaṃ ca kālayitvātu pūrvavat / śayane śāyayeddevamuttarācchādanaṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नृत्तैर्गेयैश्च वाद्यैश्च रात्रिशेषं नयेत्क्रमात् । ततः प्रभाते धर्मात्मा यजमानयुतो गुरुः
nṛttairgeyaiśca vādyaiśca rātriśeṣaṃ nayetkramāt / tataḥ prabhāte dharmātmā yajamānayuto guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्वभ्रमध्ये प्रतिष्ठाप्य कूर्चान्त्सम्यङ्न्यसेत्क्रमात् । जयादीरपि तत्रैव चैन्द्राद्यैशान्तमर्चयेत्
śvabhramadhye pratiṣṭhāpya kūrcāntsamyaṅnyasetkramāt / jayādīrapi tatraiva caindrādyaiśāntamarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्क्तीशमर्चयेत्पूर्वं नीलवारुणमध्यमे । विष्वक्चेनं समभ्यर्च्य सोमेशानान्तरेपि च
paṅktīśamarcayetpūrvaṃ nīlavāruṇamadhyame / viṣvakcenaṃ samabhyarcya someśānāntarepi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकपालान्त्समभ्यर्च्ये द्विग्रहैर्दशभिस्त्रिभिः प्राग्द्रव्याणि । नदीतिरे मृदं गृह्य सस्यङे त्रेतटाकके
lokapālāntsamabhyarcye dvigrahairdaśabhistribhiḥ prāgdravyāṇi / nadītire mṛdaṃ gṛhya sasyaṅe tretaṭākake
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दर्भमूले च संगृह्य गजदन्ते तथैवच । गोश्रुङ्गे कर्कटावासे वल्मीकस्य तु मध्यमे
darbhamūle ca saṃgṛhya gajadante tathaivaca / gośruṅge karkaṭāvāse valmīkasya tu madhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महीं देवीमनुज्ञाप्य ताश्चाहृत्य पृथक् पृथक् । आतपेनाथ संशोष्य विश्वामित्रान् परिह्रसेत्
mahīṃ devīmanujñāpya tāścāhṛtya pṛthak pṛthak / ātapenātha saṃśoṣya viśvāmitrān parihraset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरावेषु मृदं चैव पूरयित्या पृथक् पृथक् । इन्द्रादीशानपर्यन्तं प्रदक्षिणवशेन तु
śarāveṣu mṛdaṃ caiva pūrayityā pṛthak pṛthak / indrādīśānaparyantaṃ pradakṣiṇavaśena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"उदुत्यऽमिति मन्त्रेण प्रथमं सन्न्यसेन्मृदः । मृदुपस्नानमेकं तु ऐशान्यां विप्यसेत्तदा
"udutya'miti mantreṇa prathamaṃ sannyasenmṛdaḥ / mṛdupasnānamekaṃ tu aiśānyāṃ vipyasettadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वद्थेन पलाशेन बिल्वेन खदिरेण वा । कुर्यादष्टांगुलोत्सेधं चतुरश्रं समस्ततः
aśvadthena palāśena bilvena khadireṇa vā / kuryādaṣṭāṃgulotsedhaṃ caturaśraṃ samastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मूलं षडङ्गुले चाग्रात्त्षङ्गुलं समुदाहृतम् । अनेन वा मृदा वापि कुर्याद्वै पर्वतान् क्रमात्
mūlaṃ ṣaḍaṅgule cāgrāttṣaṅgulaṃ samudāhṛtam / anena vā mṛdā vāpi kuryādvai parvatān kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिमवानूर्जवान्विन्ध्यो विदूरो वेदपर्वतः । महेन्द्रश्च पुरश्चन्द्रश्शतश्रुङ्गाश्च पर्वताः
himavānūrjavānvindhyo vidūro vedaparvataḥ / mahendraśca puraścandraśśataśruṅgāśca parvatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां वर्णस्तथैवोक्तः कुर्याद्वर्णेन संयुतान् । श्वेतं पीतं च कृष्णं च रक्तं वै श्वेतमेव च
eṣāṃ varṇastathaivoktaḥ kuryādvarṇena saṃyutān / śvetaṃ pītaṃ ca kṛṣṇaṃ ca raktaṃ vai śvetameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतं कृष्णं च रक्तं च क्रमाद्वर्ण उदाहृतः । प्रागादीशान्त मेतांश्च "इदं विष्णुऽरिति न्यसेत्
pītaṃ kṛṣṇaṃ ca raktaṃ ca kramādvarṇa udāhṛtaḥ / prāgādīśānta metāṃśca "idaṃ viṣṇu'riti nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शैलानां चाप्युपस्नामेकमीशान्यगोचरम् । शालिव्रीहियवा मुद्गतिलमाष प्रियङ्गवः
śailānāṃ cāpyupasnāmekamīśānyagocaram / śālivrīhiyavā mudgatilamāṣa priyaṅgavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोधूमश्चणकस्तिल्वोमसूरश्चाद्थसी तथा । कुलुद्धमाषकाश्चैव षष्टिर्निष्पाव एव च
godhūmaścaṇakastilvomasūraścādthasī tathā / kuluddhamāṣakāścaiva ṣaṣṭirniṣpāva eva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतान्याहृत्य धान्यानि शरावेषु पृथक् पृथक् । प्रक्षिप्य तांश्य संपूर्णान् क्रमाद्द्वौ द्वौन्यकेत्तथा
etānyāhṛtya dhānyāni śarāveṣu pṛthak pṛthak / prakṣipya tāṃśya saṃpūrṇān kramāddvau dvaunyakettathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रादीशानपर्यन्तं "शुक्रन्तऽ इति मन्त्रतः । न्यसेदेकमुपस्नानं धान्यानामग्निदिश्यपि
indrādīśānaparyantaṃ "śukranta' iti mantrataḥ / nyasedekamupasnānaṃ dhānyānāmagnidiśyapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शरावाणामलाभे तु कलशेषु पृथक् पृथक् । "सोम ओषधीनाऽमुच्छार्य पूर्ववच्चांकुरानपि
śarāvāṇāmalābhe tu kalaśeṣu pṛthak pṛthak / "soma oṣadhīnā'mucchārya pūrvavaccāṃkurānapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमनीलान्तरे चापि शरावेतु सुविन्यसेत् । अङ्कुराणामुपस्नानमेकमत्रैव विन्यसेत्
yamanīlāntare cāpi śarāvetu suvinyaset / aṅkurāṇāmupasnānamekamatraiva vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतार्थं समं प्रोक्तवृक्षैर्यत्नेन वा मृदा । मङ्गलानि प्रकुर्याच्च दारुपक्षाण्यनुक्रमात्
parvatārthaṃ samaṃ proktavṛkṣairyatnena vā mṛdā / maṅgalāni prakuryācca dārupakṣāṇyanukramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सं पूर्णकुंभं च भेरीमादर्शनं तथा । मत्स्ययुग्मांकुशं शङ्खमावर्तमिति चाष्टवै
śrīvatsaṃ pūrṇakuṃbhaṃ ca bherīmādarśanaṃ tathā / matsyayugmāṃkuśaṃ śaṅkhamāvartamiti cāṣṭavai
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवत्सं तत्तु रुक्माभं घटोरक्ताभ उच्यते । रक्तां भेरीं सुवर्णाभं तस्य पार्श्वे ऽसितं?तथा
śrīvatsaṃ tattu rukmābhaṃ ghaṭoraktābha ucyate / raktāṃ bherīṃ suvarṇābhaṃ tasya pārśve 'sitaṃ?tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदर्शनं च श्वेतं स्याद्वृत्तं चन्द्रवदिष्यते । मत्स्ययुग्मं तथा श्वेतमूर्ध्वाननमितीरितम्
ādarśanaṃ ca śvetaṃ syādvṛttaṃ candravadiṣyate / matsyayugmaṃ tathā śvetamūrdhvānanamitīritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अङ्कुशस्य तु दण्डं च रक्तं कृष्णघृणीयुतम् । शङ्खं शङ्खनिभं प्रोक्तं रक्तमावर्तमिष्यते
aṅkuśasya tu daṇḍaṃ ca raktaṃ kṛṣṇaghṛṇīyutam / śaṅkhaṃ śaṅkhanibhaṃ proktaṃ raktamāvartamiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सप्ताङ्गुलसमुत्सेधमेषां पीठं द्विगोलकम् । यथा वृक्षैस्तथा कुर्यात्पञ्चवर्णैर्मृदा तधा
saptāṅgulasamutsedhameṣāṃ pīṭhaṃ dvigolakam / yathā vṛkṣaistathā kuryātpañcavarṇairmṛdā tadhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं लक्षणमुद्दिष्टं शेषं युक्त्या समाचरेत् । प्रदक्षिणक्रमेणैव चैन्द्रादीशान्तमर्चयेत्
evaṃ lakṣaṇamuddiṣṭaṃ śeṣaṃ yuktyā samācaret / pradakṣiṇakrameṇaiva caindrādīśāntamarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दिक्ष्वष्टसु महादिक्षु तत्तद्द्वारस्य दक्षिणे । "शं सा नियच्छऽत्वित्युक्त्वामङ्गलान्यत्र विन्यसेत्
dikṣvaṣṭasu mahādikṣu tattaddvārasya dakṣiṇe / "śaṃ sā niyaccha'tvityuktvāmaṅgalānyatra vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मङ्गलानामुपस्नानमेन्द्राद्येचैकमेवहि । एवं प्रकरणं प्रोक्तं कलशानां॥॥॥॥॥॥
maṅgalānāmupasnānamendrādyecaikamevahi / evaṃ prakaraṇaṃ proktaṃ kalaśānāṃ............
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वादश प्रधानद्रव्याणि पञ्चगव्यक्रमं वक्ष्ये देवस्य स्नपनं प्रति । कपिलाया वरं क्षीरं श्वेताया दधि चोच्यते
dvādaśa pradhānadravyāṇi pañcagavyakramaṃ vakṣye devasya snapanaṃ prati / kapilāyā varaṃ kṣīraṃ śvetāyā dadhi cocyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रक्तवर्णाघृतं ग्राह्यं कृष्णाया गोश्शकृद्भवेत् । मूत्रं तु नीलवर्णायाः पञ्चगव्यमिति स्मृतम्
raktavarṇāghṛtaṃ grāhyaṃ kṛṣṇāyā gośśakṛdbhavet / mūtraṃ tu nīlavarṇāyāḥ pañcagavyamiti smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रस्थपादं घृतं चैव द्विगुणं दधि संयुतम् । गृहीत्वा त्रिगुणं क्षीरं गोमयन्तु चतुर्गुणम्
prasthapādaṃ ghṛtaṃ caiva dviguṇaṃ dadhi saṃyutam / gṛhītvā triguṇaṃ kṣīraṃ gomayantu caturguṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षड्गुणं चैव गोमूत्रं पञ्चगव्ययुतं क्रमात् । अपातितं तु गोमूत्रं पतितं गोमयं भवेत्
ṣaḍguṇaṃ caiva gomūtraṃ pañcagavyayutaṃ kramāt / apātitaṃ tu gomūtraṃ patitaṃ gomayaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धारोष्णं क्षीरमादाय सद्यस्त्सप्तं घृतं भवेत् । अशुक्तं दधि गृह्णीयादेतत्सर्वत्र लक्षणम्
dhāroṣṇaṃ kṣīramādāya sadyastsaptaṃ ghṛtaṃ bhavet / aśuktaṃ dadhi gṛhṇīyādetatsarvatra lakṣaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"गाङ्गेयंऽ मन्त्रमुच्चार्य गोमूत्रं पूर्वमाहरेत् । तत्परं तु शकृद्ग्राह्य "मीशानऽमिति मन्त्रतः
"gāṅgeyaṃ' mantramuccārya gomūtraṃ pūrvamāharet / tatparaṃ tu śakṛdgrāhya "mīśāna'miti mantrataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"हिरण्यपाणिऽमित्युक्त्वा पय आदाय निक्षिपेत् । "इषे त्वेऽति दधि यञ्ज्याद्घृतं "चायन्तऽ इत्यपि
"hiraṇyapāṇi'mityuktvā paya ādāya nikṣipet / "iṣe tve'ti dadhi yañjyādghṛtaṃ "cāyanta' ityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इत्येवं पञ्चभिर्मन्त्रैः पञ्चगव्यं समाहरेत् । एतदाढकपूर्मन्तु कलशेदृश्यते पृथक्
ityevaṃ pañcabhirmantraiḥ pañcagavyaṃ samāharet / etadāḍhakapūrmantu kalaśedṛśyate pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौवर्णं राजतं ताम्रं कांस्यं मृण्मयमेव वा । द्वादशांगुलविस्तारं षोडशांगुलनाहकम्
sauvarṇaṃ rājataṃ tāmraṃ kāṃsyaṃ mṛṇmayameva vā / dvādaśāṃgulavistāraṃ ṣoḍaśāṃgulanāhakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्व्यङ्गुलं संभरेत्कण्ठं मुखं पञ्चाङ्गुल भवेत् । पक्वबिंब फलाकारं खण्डस्भुटीतवर्जितम्
dvyaṅgulaṃ saṃbharetkaṇṭhaṃ mukhaṃ pañcāṅgula bhavet / pakvabiṃba phalākāraṃ khaṇḍasbhuṭītavarjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं कलशमादाय पञ्चगव्यैःप्रपूर्य च । "रुद्रमस्यऽमिति प्रोच्य न्यसेदीशानगोचरे
evaṃ kalaśamādāya pañcagavyaiḥprapūrya ca / "rudramasya'miti procya nyasedīśānagocare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आढकार्धघृतेनैव संपूर्णं कलशं तथा । "घृतप्रतीकऽ इत्युक्त्वा इ द्रेशानान्तरेन्यसेत्
āḍhakārdhaghṛtenaiva saṃpūrṇaṃ kalaśaṃ tathā / "ghṛtapratīka' ityuktvā i dreśānāntarenyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कलशं मधुसंयुक्तं सुकुशैः पूरितं तथा । "मधु वाऽतेति मन्त्रेण इन्द्राग्न्योरन्तरे न्यसेत्
kalaśaṃ madhusaṃyuktaṃ sukuśaiḥ pūritaṃ tathā / "madhu vā'teti mantreṇa indrāgnyorantare nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न शुक्तं दधि गव्यं च? संपूर्णकलशं तथा । "दधि क्राव् ण्नऽ इत्युक्वा आग्नेय्यां दधि विन्यसेत्
na śuktaṃ dadhi gavyaṃ ca? saṃpūrṇakalaśaṃ tathā / "dadhi krāv ṇna' ityukvā āgneyyāṃ dadhi vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यो दुग्धं पयोग्राह्य मक्षतैः पूरितन्तथा । "अणोरणीयाऽ नित्युक्त्वा यमाग्न्योर्मध्यमे न्यसेत्
sadyo dugdhaṃ payogrāhya makṣataiḥ pūritantathā / "aṇoraṇīyā' nityuktvā yamāgnyormadhyame nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उशीरागरुपर्णैर्वा संयुक्तं चन्दनेन वा । शुद्धोकेन संगृह्य कलशं परिपूरितम्
uśīrāgaruparṇairvā saṃyuktaṃ candanena vā / śuddhokena saṃgṛhya kalaśaṃ paripūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यमनीलान्तरे तत्र "अप्सरऽस्स्विति विन्यसेत् । व्रीहिमाषयवैर्युक्तं सर्षपञ्चाक्षतं विदुः
yamanīlāntare tatra "apsara'ssviti vinyaset / vrīhimāṣayavairyuktaṃ sarṣapañcākṣataṃ viduḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तूर्यघोषसमायुक्तं मिश्रितं चाक्षतोदकम् । तत्राक्षतोदकेनैव संपूर्णं कलशं ततः
tūryaghoṣasamāyuktaṃ miśritaṃ cākṣatodakam / tatrākṣatodakenaiva saṃpūrṇaṃ kalaśaṃ tataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"इमा ओषधयऽ इत्युक्त्वा न्यसेन्नी ले ऽक्षतोदकम् । कदलीमातुलुङ्गाम्र पनसेर्नालिकेरकैः
"imā oṣadhaya' ityuktvā nyasennī le 'kṣatodakam / kadalīmātuluṅgāmra panasernālikerakaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आर्द्रादिभिः फलैश्चान्यैर्यथालाभं समाहृतैः । फलैर् अर्धांशसंयुक्तं शेषं तोयेन पूरितम्
ārdrādibhiḥ phalaiścānyairyathālābhaṃ samāhṛtaiḥ / phalair ardhāṃśasaṃyuktaṃ śeṣaṃ toyena pūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलोदकमिति प्रोक्तं कलशं संप्रसाथितम् । नीलवारुणयोर्मध्ये "सोमं राऽजेति विन्यसेत्,
phalodakamiti proktaṃ kalaśaṃ saṃprasāthitam / nīlavāruṇayormadhye "somaṃ rā'jeti vinyaset,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुशाग्रैरथ वा दूर्वैरक्षतैश्च समन्वितम् । कुशोदकमिति प्रोक्तं कलशं तेन पूरितम्
kuśāgrairatha vā dūrvairakṣataiśca samanvitam / kuśodakamiti proktaṃ kalaśaṃ tena pūritam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणोदानयोर्मध्ये "यतस्स्वऽमिति विन्यसेत् । वज्रं नीलं प्रवालं च शङ्खजं शुक्तिजं तथा
varuṇodānayormadhye "yatassva'miti vinyaset / vajraṃ nīlaṃ pravālaṃ ca śaṅkhajaṃ śuktijaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतानि पञ्चरत्नानि ततो मरतकं तथा । वैडूर्यं पुष्यरागं च गोमेधिकमिति क्रमात्
etāni pañcaratnāni tato maratakaṃ tathā / vaiḍūryaṃ puṣyarāgaṃ ca gomedhikamiti kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रत्नोदकमिति प्रोक्तं कलशं तेन पूरितम् । वायव्ये सन्न्यसेद्विद्वा"नतो देवादिऽमुच्चरन्
ratnodakamiti proktaṃ kalaśaṃ tena pūritam / vāyavye sannyasedvidvā"nato devādi'muccaran
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथालाभं तथा रत्नसुवर्णसहितं क्रमात् । वैष्णवं विष्णुसूक्तं च पुरुषसूक्तयुतं जपेत्
yathālābhaṃ tathā ratnasuvarṇasahitaṃ kramāt / vaiṣṇavaṃ viṣṇusūktaṃ ca puruṣasūktayutaṃ japet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथाभिमन्त्रितं तोयं जप्योदकमिति स्मृतम् । कुबेरोदानयोर्मध्ये "ब्रह्मा देवानाऽमिति न्यसेत्
tathābhimantritaṃ toyaṃ japyodakamiti smṛtam / kuberodānayormadhye "brahmā devānā'miti nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलान्ते तु वितुन्नास्स्युरोषध्यस्समुदाहृताः । सर्वौषधिसमायुक्तं सर्वौषध्युदकं भवेत्
phalānte tu vitunnāssyuroṣadhyassamudāhṛtāḥ / sarvauṣadhisamāyuktaṃ sarvauṣadhyudakaṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तर्यांशेषु गृहीतं च कलशं पूर्णमंभसा । सोमेशानास्तरेचैव "चित्रं देवानाऽमिति न्यसेत्
taryāṃśeṣu gṛhītaṃ ca kalaśaṃ pūrṇamaṃbhasā / someśānāstarecaiva "citraṃ devānā'miti nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषां प्रत्येकमेकं तु कलशं शुद्धवारिणा । गृहीत्वा तदुपस्नानं वामपार्श्वेतु विन्यसेत्
eṣāṃ pratyekamekaṃ tu kalaśaṃ śuddhavāriṇā / gṛhītvā tadupasnānaṃ vāmapārśvetu vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्नाने तु कलशा"नतो देवाऽदिना न्यसेत् । एवं प्रधानकलशाश्चतुर्विंशतिरीरिताः
upasnāne tu kalaśā"nato devā'dinā nyaset / evaṃ pradhānakalaśāścaturviṃśatirīritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुद्रव्याणि नन्द्यावर्तं च पद्मं च तुलसी विष्णुपर्णिका । बिल्वं च करवीरं च पद्मं कुमुदमेव च
anudravyāṇi nandyāvartaṃ ca padmaṃ ca tulasī viṣṇuparṇikā / bilvaṃ ca karavīraṃ ca padmaṃ kumudameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टवै पुण्यपुष्पाणि ग्राह्याणि तु यथाक्रमम् । दिवाशुद्धं तु बिल्वं च कपिद्थं बिल्ववन्निशि
aṣṭavai puṇyapuṣpāṇi grāhyāṇi tu yathākramam / divāśuddhaṃ tu bilvaṃ ca kapidthaṃ bilvavanniśi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करवीरं दिवा शुद्धं निशि सितं? तथा शुचि । शरावेषु समाहृत्य पुष्पाणि तु पृथक् पृथक्
karavīraṃ divā śuddhaṃ niśi sitaṃ? tathā śuci / śarāveṣu samāhṛtya puṣpāṇi tu pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
"इमास्सुमनसऽ इति मन्त्रेण यमनीलान्तरे न्यसेत् । तस्योपस्नानमेकन्तु तत्पार्श्वे कलशं न्यसेत्
"imāssumanasa' iti mantreṇa yamanīlāntare nyaset / tasyopasnānamekantu tatpārśve kalaśaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीवेष्टकं यवं मुद्गमुशीरं चैव रत्नकम् । तथा मसूरं दमनं जातीफलयुतं तथा
śrīveṣṭakaṃ yavaṃ mudgamuśīraṃ caiva ratnakam / tathā masūraṃ damanaṃ jātīphalayutaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लवङ्गं च समाहृत्य चूर्णयित्वाक्रमेण वै । समाराध्यैव तच्चूर्णं शरावेषु च पूरयेत्
lavaṅgaṃ ca samāhṛtya cūrṇayitvākrameṇa vai / samārādhyaiva taccūrṇaṃ śarāveṣu ca pūrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पङ्क्तीशाद्दक्षिणे चूर्णं "वन्द्यो नऽइति विन्यसेत् । एषामलाभे चूर्णानां ग्राह्यमैलादिचूर्णकम्
paṅktīśāddakṣiṇe cūrṇaṃ "vandyo na'iti vinyaset / eṣāmalābhe cūrṇānāṃ grāhyamailādicūrṇakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपस्नानं तु तत्पार्श्वे त्वेकं वै कलशं न्यसेत् । अश्वद्थस्य मधूकस्य खदिरस्य वटस्य च
upasnānaṃ tu tatpārśve tvekaṃ vai kalaśaṃ nyaset / aśvadthasya madhūkasya khadirasya vaṭasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वञ्जुलासनयोश्चापि चित्रवृक्षस्य च त्वचः । हृत्वोलूखलमध्ये च "उदुत्यऽमिति विन्यसेत्
vañjulāsanayoścāpi citravṛkṣasya ca tvacaḥ / hṛtvolūkhalamadhye ca "udutya'miti vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्त चर्मण्यलाभे तु अश्वद्थस्य विधीयते । कषायं परिकल्प्यैव "ये ते शतऽमिति ब्रुवन्
ukta carmaṇyalābhe tu aśvadthasya vidhīyate / kaṣāyaṃ parikalpyaiva "ye te śata'miti bruvan
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वरुणोदानयोर्मध्ये कषायकलशं न्यसेत् । उपस्नानं तु तत्पार्श्वे एकं वै कलशं न्यसेत्
varuṇodānayormadhye kaṣāyakalaśaṃ nyaset / upasnānaṃ tu tatpārśve ekaṃ vai kalaśaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सिंही च नकुलव्याघ्रनन्दादित्यं च पुष्करम् । दूर्वा च सहदेवी च पाठा साह्वयमेव च
siṃhī ca nakulavyāghranandādityaṃ ca puṣkaram / dūrvā ca sahadevī ca pāṭhā sāhvayameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवं वनौषधीर्गृह्य सोमवाय्वोन्तु मध्यमे । उपस्नानं तु तत्पार्श्वे एकं वै कलशं न्यसेत्
evaṃ vanauṣadhīrgṛhya somavāyvontu madhyame / upasnānaṃ tu tatpārśve ekaṃ vai kalaśaṃ nyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नदीतटाककूपानां पल्वलस्य च वारिभिः । पृथक्संपूर्य कलशांश्चतुरस्तु समाहरेत्
nadītaṭākakūpānāṃ palvalasya ca vāribhiḥ / pṛthaksaṃpūrya kalaśāṃścaturastu samāharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्यैकं कलशं पार्श्वे उपस्नानं तु विन्यसेत् । हरेणुकं च स्थौणेयं पत्रं व्याघ्रनखं तथा
tasyaikaṃ kalaśaṃ pārśve upasnānaṃ tu vinyaset / hareṇukaṃ ca sthauṇeyaṃ patraṃ vyāghranakhaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्णागरुं च द्यामाकं कचोरं चेरुवालकम् । माञ्ची जातिफलैलांश्च लवङ्गं चन्दनं तथा
parṇāgaruṃ ca dyāmākaṃ kacoraṃ ceruvālakam / māñcī jātiphalailāṃśca lavaṅgaṃ candanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्पूरं च बलोशीरस्थिरनारदमेव च? । कस्तुंबुरुं तथान्यानि सुगन्धीनि शुचीनि च
karpūraṃ ca balośīrasthiranāradameva ca? / kastuṃburuṃ tathānyāni sugandhīni śucīni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राण्यङ्गं च पुरीषं च वर्जयित्वा समाहरेत् । एतेषामपि यच्चूर्णं सूक्ष्ममुत्पीड्य कल्पितम्
prāṇyaṅgaṃ ca purīṣaṃ ca varjayitvā samāharet / eteṣāmapi yaccūrṇaṃ sūkṣmamutpīḍya kalpitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वगन्धमिति प्रोक्तं शरावेषु प्रपूरयेत् । न्यसे"त्त्रातारऽमित्येव यक्षराजेशमध्यमे
sarvagandhamiti proktaṃ śarāveṣu prapūrayet / nyase"ttrātāra'mityeva yakṣarājeśamadhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्तत्पार्श्वेन्यसेत्तेषामुपस्नानं तथैव च । नवस्य स्निग्धवर्णस्य हारिद्रस्य प्रकल्पयेत्,
tattatpārśvenyasetteṣāmupasnānaṃ tathaiva ca / navasya snigdhavarṇasya hāridrasya prakalpayet,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चूर्णं तु कलशे क्षिप्त्वा संपूर्णं कलशं चरेत् । पङ्क्तीशस्यैव पार्श्वेतु "सिनी वाऽलीति विन्यसेत्
cūrṇaṃ tu kalaśe kṣiptvā saṃpūrṇaṃ kalaśaṃ caret / paṅktīśasyaiva pārśvetu "sinī vā'līti vinyaset
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य पार्श्वे न्यसेदेकमुपस्नानन्तु पूर्ववत् । पालाशदूर्वापामार्गनन्द्यावर्तदलानि च
tasya pārśve nyasedekamupasnānantu pūrvavat / pālāśadūrvāpāmārganandyāvartadalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
करवीरस्य पत्राणि कुशपत्राणि चैव हि । मूलगन्धार्थमाहृत्य तस्य पार्श्वे न्यसेद्बुधः
karavīrasya patrāṇi kuśapatrāṇi caiva hi / mūlagandhārthamāhṛtya tasya pārśve nyasedbudhaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुद्धोदकलशं स्थाप्येदुपस्नानं च पूर्ववत् । वस्त्रयुग्मं नवं सूक्ष्मं कृतं कार्पासतन्तुना
śuddhodakalaśaṃ sthāpyedupasnānaṃ ca pūrvavat / vastrayugmaṃ navaṃ sūkṣmaṃ kṛtaṃ kārpāsatantunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लोतार्थन्तु समाहृत्य शुद्धपात्रे तु निक्षिपेत् । विष्णुगायत्रिया स्थाप्य यक्षराजेशमध्यमे
plotārthantu samāhṛtya śuddhapātre tu nikṣipet / viṣṇugāyatriyā sthāpya yakṣarājeśamadhyame
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्लोतपार्श्वेन्यसेत्तानि "ब्रह्मजज्ञानऽमित्यपि । जातिं हिङ्गुलिकं चैव अञ्जनं च मनश्शिलाम्
plotapārśvenyasettāni "brahmajajñāna'mityapi / jātiṃ hiṅgulikaṃ caiva añjanaṃ ca manaśśilām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गोरोचनं च गिरिकमिति धातून्त्समाहरेत् । एतानि चूर्णयित्वातु शरावेषु पृथक् पृथक्
gorocanaṃ ca girikamiti dhātūntsamāharet / etāni cūrṇayitvātu śarāveṣu pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रक्षिप्य "जातवेऽदेति न्यसेत्तत्रैव पूर्ववत् । एकादशानुकरणे कलशांश्चैव पूरयेत्
prakṣipya "jātave'deti nyasettatraiva pūrvavat / ekādaśānukaraṇe kalaśāṃścaiva pūrayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहतं च सुमाक्ष्मं च वस्त्रयुग्ममखण्डितम् । वस्त्रं यज्ञोपवीतं च पवित्रं भूषणादिकम्
ahataṃ ca sumākṣmaṃ ca vastrayugmamakhaṇḍitam / vastraṃ yajñopavītaṃ ca pavitraṃ bhūṣaṇādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एवमादीनि संगृह्य सोमेशानान्तरे न्यसेत् । विन्यस्य कलशांश्चैव तथा चूर्णान् पृथक् पृथक्
evamādīni saṃgṛhya someśānāntare nyaset / vinyasya kalaśāṃścaiva tathā cūrṇān pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वस्त्रैरावेष्ट्य तान्त्सर्वान् पुनःकूर्चानि निक्षिपेत् । उत्कूर्चं वाप्यधःकूर्चं प्रागग्रं वोदगग्रकम्
vastrairāveṣṭya tāntsarvān punaḥkūrcāni nikṣipet / utkūrcaṃ vāpyadhaḥkūrcaṃ prāgagraṃ vodagagrakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विन्यस्य तेषु कूर्चानि शरावे रपिधाय च । प्रणम्य देवदेवेशं द्रव्यार्चसमथारभेत्
vinyasya teṣu kūrcāni śarāve rapidhāya ca / praṇamya devadeveśaṃ dravyārcasamathārabhet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततश्चर्यापदान्तेषु जयाद्यप्सरसोर्ऽचयेत् । जयां च विजयां विन्दांनन्दकां पुष्टिकामपि
tataścaryāpadānteṣu jayādyapsarasor'cayet / jayāṃ ca vijayāṃ vindāṃnandakāṃ puṣṭikāmapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुमुद्वतीमुत्पलकां विशोकां च समर्चयेत् । प्रागादिवेद्याः परितः पङ्क्तौ पङ्क्तीशमर्चयेत्
kumudvatīmutpalakāṃ viśokāṃ ca samarcayet / prāgādivedyāḥ paritaḥ paṅktau paṅktīśamarcayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्वक्सेनं ततः पश्चादिन्द्रादींश्च समर्चयेत् । द्रव्यदेवार्चनम् मृद्देवता तु भूदेवी पर्वतेशस्तु पावकः
viṣvaksenaṃ tataḥ paścādindrādīṃśca samarcayet / dravyadevārcanam mṛddevatā tu bhūdevī parvateśastu pāvakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वायुर्वैधान्यदेवस्स्याद्गरुडा ॐकुरदेवता । मङ्गलाधिपतिश्शक्रःपञ्चगव्याधिपश्शिवः
vāyurvaidhānyadevassyādgaruḍā oṃkuradevatā / maṅgalādhipatiśśakraḥpañcagavyādhipaśśivaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैव विश्वेदेवाश्च उपस्नानाधिदेवताः । सामवेदो घृतेशस्स्यादुपस्नाने तु वत्सराः
tathaiva viśvedevāśca upasnānādhidevatāḥ / sāmavedo ghṛteśassyādupasnāne tu vatsarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋग्वेदो मधुदेवस्स्यादुपस्नाने तु वायवः । यजुर्वेदो दधीशो ऽभूदुपस्ना कपर्दिनः
ṛgvedo madhudevassyādupasnāne tu vāyavaḥ / yajurvedo dadhīśo 'bhūdupasnā kapardinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षीरे त्वधर्ववेदश्च उपस्नाने ऽश्विनौ तथा । गन्धोदके षडृतवो मरुतस्तदनन्तरे
kṣīre tvadharvavedaśca upasnāne 'śvinau tathā / gandhodake ṣaḍṛtavo marutastadanantare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अक्षतोदे विश्वमूर्तिरुपस्नाने बृहस्पतिः । सोमः फलोदकेशस्स्यादनन्तस्तदनन्तरे
akṣatode viśvamūrtirupasnāne bṛhaspatiḥ / somaḥ phalodakeśassyādanantastadanantare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.