Library·Bhrgu-Samhita·27

Bhrgu-Samhita 27

वर्धयेद्वैष्णवं कार्यं ह्रासयेन्न कदा चन । प्रमादाद्वाप्यशक्तौ वा कृत्वा संप्रार्थयेद्धरिम्

vardhayedvaiṣṇavaṃ kāryaṃ hrāsayenna kadā cana / pramādādvāpyaśaktau vā kṛtvā saṃprārthayeddharim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशान्तिं तु हुत्वैव शेषं कुर्यात्प्रयत्नतः । एष एव विधिर्वृद्धौ स तु श्रेयो ऽभिवृद्धिदः

mahāśāntiṃ tu hutvaiva śeṣaṃ kuryātprayatnataḥ / eṣa eva vidhirvṛddhau sa tu śreyo 'bhivṛddhidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा त्ववभृथेदैवात्कृते विनिमयेन तु । असंकल्पितवत्कुर्यात्तत्र पूर्वोक्त निष्कृतिः

yadā tvavabhṛthedaivātkṛte vinimayena tu / asaṃkalpitavatkuryāttatra pūrvokta niṣkṛtiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादाद्बुद्धिपूर्वं वा तत्तद्वेलोत्सवादिषु । अकृतेषु यथाशास्त्रं कृत्वा तन्त्रेण वैपुनः

pramādādbuddhipūrvaṃ vā tattadvelotsavādiṣu / akṛteṣu yathāśāstraṃ kṛtvā tantreṇa vaipunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रेण वा पुनस्सूक्ष्मं काले ऽवभृथमाचरेत् । यज्ञस्यापभृथो ऽन्तस्स्यान्नोत्सवस्तदनन्तरम्

mantreṇa vā punassūkṣmaṃ kāle 'vabhṛthamācaret / yajñasyāpabhṛtho 'ntassyānnotsavastadanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकृतोत्सवकार्याणि यथोक्तं पूर्वमाचरेत् । नित्योत्सवं हरेः कुर्यान्नित्यश्री र्नित्यमङ्गलः

akṛtotsavakāryāṇi yathoktaṃ pūrvamācaret / nityotsavaṃ hareḥ kuryānnityaśrī rnityamaṅgalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हरिर्नारायणो देवो नालं देवा स्तमर्चितुम् । आचार्ये यजमाने वा पूजके ऽन्यपदार्थिनि

harirnārāyaṇo devo nālaṃ devā stamarcitum / ācārye yajamāne vā pūjake 'nyapadārthini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नष्टे सद्यस्तदान्यन्तु वरयित्वा समाचरेत् । न दैवं प्रतिबध्नाति कार्यं यत्कर्म मानुषम्

naṣṭe sadyastadānyantu varayitvā samācaret / na daivaṃ pratibadhnāti kāryaṃ yatkarma mānuṣam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेशमनुमान्याथ महाशान्तिं तु पद्मके । समृतो ब्रह्ममेधार्ऽहः पूतं तद्गात्रमुच्यते

deveśamanumānyātha mahāśāntiṃ tu padmake / samṛto brahmamedhār'haḥ pūtaṃ tadgātramucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वे पदार्थिनः प्रोक्ता गुरुपूर्वाःपदार्थिनः । ग्रामान्तरं प्रयाते तु दीक्षामध्ये पदार्थिनि

sarve padārthinaḥ proktā gurupūrvāḥpadārthinaḥ / grāmāntaraṃ prayāte tu dīkṣāmadhye padārthini

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्पृश्यस्पर्शदोषेण सुरापानादिना तथा । अनुक्तदोषैर्वा दुष्टे रोगाच्छौचाद्यसंभवे

aspṛśyasparśadoṣeṇa surāpānādinā tathā / anuktadoṣairvā duṣṭe rogācchaucādyasaṃbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शावाद्याशौसयोग्ये वा शवानुगमने तथा । वाहने दाहने चैव प्रेतान्नश्राद्धभोक्तरि

śāvādyāśausayogye vā śavānugamane tathā / vāhane dāhane caiva pretānnaśrāddhabhoktari

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धस्य याजके श्राद्धशिष्टभोक्तरिभोक्तरि । दोषस्स्याद्विधिना तत्र महाशान्तिमथाचरेत्

śrāddhasya yājake śrāddhaśiṣṭabhoktaribhoktari / doṣassyādvidhinā tatra mahāśāntimathācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्राद्धकर्तिरि नो दोष स्तत्र दाता भवेत्सहि । परान्नेन मुखं दग्धं हस्तौ दग्धौ प्रतिग्रहात्

śrāddhakartiri no doṣa statra dātā bhavetsahi / parānnena mukhaṃ dagdhaṃ hastau dagdhau pratigrahāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परस्त्रीभिर्मनोदग्धं ब्रह्मशापः कुतः कलौ । दीक्षामध्ये नान्यदीक्षां गर्भदीक्षां विना चरेत्

parastrībhirmanodagdhaṃ brahmaśāpaḥ kutaḥ kalau / dīkṣāmadhye nānyadīkṣāṃ garbhadīkṣāṃ vinā caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधुरे यजमाने तु दीक्षितः पुरुषो भवेत् । सदारो वा प्यदारोवा दीक्षितस्स्यात्कलत्रवान्

vidhure yajamāne tu dīkṣitaḥ puruṣo bhavet / sadāro vā pyadārovā dīkṣitassyātkalatravān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दंपती यजमानो चेदयमभ्युदयो भवेत् । अनग्निमत्यदारे वा गुरौ तं तु न दीक्षयेत्

daṃpatī yajamāno cedayamabhyudayo bhavet / anagnimatyadāre vā gurau taṃ tu na dīkṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यस्मिन् पदभाजी स्याद्यथासंभवमादरः । वैधुर्यसंभवे त्वेषां मध्ये दुष्यन्ति नैव ते

anyasmin padabhājī syādyathāsaṃbhavamādaraḥ / vaidhuryasaṃbhave tveṣāṃ madhye duṣyanti naiva te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वत्सराशौचमितरच्चाशौचं न प्रवर्तते । मातापित्रोर्मृतौ यत्तु प्रोक्तमभ्युदये पुनः

vatsarāśaucamitaraccāśaucaṃ na pravartate / mātāpitrormṛtau yattu proktamabhyudaye punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजारोहणहीने तु कृते निष्फल उत्सवः । कृत्वैवारोहणं तस्माद्ध्वजस्योत्सवमाचरेत्

dhvajārohaṇahīne tu kṛte niṣphala utsavaḥ / kṛtvaivārohaṇaṃ tasmāddhvajasyotsavamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजस्यारोहणं कृत्वा नाचरेद्यदि चोत्सवम् । अज्ञानादर्थलोभाद्वामासे ऽ न्यस्मिन्त्समाचरेत्

dhvajasyārohaṇaṃ kṛtvā nācaredyadi cotsavam / ajñānādarthalobhādvāmāse ' nyasmintsamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नकुर्याच्चेद्द्वितीये तु मासे कर्ता विनश्यति । तस्मान्निष्कृतिमब्जाग्नौ हुत्वा तूत्सवमाचरेत्

nakuryācceddvitīye tu māse kartā vinaśyati / tasmānniṣkṛtimabjāgnau hutvā tūtsavamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवं विष्णुसूक्तं च नृसूक्तं चैव गारुडम् । ध्वाजं शान्तं च चक्रं च तथैवोत्सवदैवतम्

vaiṣṇavaṃ viṣṇusūktaṃ ca nṛsūktaṃ caiva gāruḍam / dhvājaṃ śāntaṃ ca cakraṃ ca tathaivotsavadaivatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

व्याहृत्यन्तं च हुत्वा तु वैष्णवान् पूज्य चाचरेत् । ध्वजस्य लक्षणं वक्ष्ये येन मानेन कारयेत्

vyāhṛtyantaṃ ca hutvā tu vaiṣṇavān pūjya cācaret / dhvajasya lakṣaṇaṃ vakṣye yena mānena kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानेन समं वाथ पादेनार्ऽधेन वाधिकम् । पादेनार्धेन हीसं वा पञ्चधापि प्रकल्पयेत्

vimānena samaṃ vātha pādenār'dhena vādhikam / pādenārdhena hīsaṃ vā pañcadhāpi prakalpayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जयश्रीकीर्तिविजयमङ्गलाख्याः प्रकीर्तिताः । अर्धहीनं न कुर्वीत तदेवागतिकं भवेत्

jayaśrīkīrtivijayamaṅgalākhyāḥ prakīrtitāḥ / ardhahīnaṃ na kurvīta tadevāgatikaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माच्चहीनं नैव स्यादधिकं स्यात्तु शक्तितः । अवक्रमृजुमन्येनासंबद्धं कीलितादिभिः

tasmāccahīnaṃ naiva syādadhikaṃ syāttu śaktitaḥ / avakramṛjumanyenāsaṃbaddhaṃ kīlitādibhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्लक्ष्णं मनोहरं दारु गृहीत्वाखण्डमुत्तमम् । तं चतुर्दशधा कुर्याम्मालाग्रे तेन कारयेत्

ślakṣṇaṃ manoharaṃ dāru gṛhītvākhaṇḍamuttamam / taṃ caturdaśadhā kuryāmmālāgre tena kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागमेकं विहायाग्रे तत्र कुर्यात्त्रिमेखलाः । मेखलानामथायामस्तद्भागेन समो भवेत्,

bhāgamekaṃ vihāyāgre tatra kuryāttrimekhalāḥ / mekhalānāmathāyāmastadbhāgena samo bhavet,

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

त्रितालविस्तृतं कुर्याद्दण्डविस्तृतमेव वा । अन्तरं च समं तेषां तिस्रः कुर्यात्तु यष्टिकाः

tritālavistṛtaṃ kuryāddaṇḍavistṛtameva vā / antaraṃ ca samaṃ teṣāṃ tisraḥ kuryāttu yaṣṭikāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यष्टी द्वे पुरतः कुर्यात्पश्चादेका विधीयते । सर्वत्र किङ्किणीनां तु कुर्याच्छतम शेषतः

yaṣṭī dve purataḥ kuryātpaścādekā vidhīyate / sarvatra kiṅkiṇīnāṃ tu kuryācchatama śeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पश्चाच्छेषं त्रिधा कुर्याच्चतुर्धा वा ध्वजं बुधः । अष्टाश्रं च षडश्रं च चतुरश्रं च वृत्तकम्

paścāccheṣaṃ tridhā kuryāccaturdhā vā dhvajaṃ budhaḥ / aṣṭāśraṃ ca ṣaḍaśraṃ ca caturaśraṃ ca vṛttakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मूलादारभ्य कुर्वीत चतुर्धा विहितं ध्वजम् । त्रिधा कृते न कुर्यात्तु षडश्रं शेषमाचरेत्

mūlādārabhya kurvīta caturdhā vihitaṃ dhvajam / tridhā kṛte na kuryāttu ṣaḍaśraṃ śeṣamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यं भागं त्रिधा कृत्वा केचिदेवं प्रकुर्वते । शिखरं शिर इत्याहुरर्धेन शिखरं भवेत्

ādyaṃ bhāgaṃ tridhā kṛtvā kecidevaṃ prakurvate / śikharaṃ śira ityāhurardhena śikharaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादात्पतितं गृह्य शिखरं स्थापयेद्विधिः । स्पुटितेवाथ भिन्ने वा बिंबस्योक्तवदाचरेत्

pramādātpatitaṃ gṛhya śikharaṃ sthāpayedvidhiḥ / spuṭitevātha bhinne vā biṃbasyoktavadācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्टिते तु शिखरे द्विजैर्गृध्रादिभिस्सकृत् । विष्ठादिकरणे वापि उषिते वा निरन्तरम्

adhiṣṭite tu śikhare dvijairgṛdhrādibhissakṛt / viṣṭhādikaraṇe vāpi uṣite vā nirantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुहोमं च हुत्वैव पर्यग्निकरणं चरेत् । एष एव विधिः प्रोक्तो विमानशिखरादिषु

vāstuhomaṃ ca hutvaiva paryagnikaraṇaṃ caret / eṣa eva vidhiḥ prokto vimānaśikharādiṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिष्ठानेन पादेन प्रस्तरेण च संयुतम् । ध्वजमूले त्विष्टकाभिर्वेदिं कुर्यान्मनोहराम्

adhiṣṭhānena pādena prastareṇa ca saṃyutam / dhvajamūle tviṣṭakābhirvediṃ kuryānmanoharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तामप्यधितिष्ठेत नरो दीर्घं जिजीविषुः । किं पुनस्तत्र वक्तव्यमालयाद्यवरोहणे

na tāmapyadhitiṣṭheta naro dīrghaṃ jijīviṣuḥ / kiṃ punastatra vaktavyamālayādyavarohaṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानं विष्णुरूपं स्यान्न तत्पादादिवा क्रमेत् । धामप्रदक्षिणे पूर्वं कुर्यात्तत्र नमस्त्रियाः

vimānaṃ viṣṇurūpaṃ syānna tatpādādivā kramet / dhāmapradakṣiṇe pūrvaṃ kuryāttatra namastriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न लङ्घयेद्ध्वजछायां प्रदक्षिणविधिं विना । गोपुरस्य विमानस्य प्राकारस्यालयस्य च

na laṅghayeddhvajachāyāṃ pradakṣiṇavidhiṃ vinā / gopurasya vimānasya prākārasyālayasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादादतिलङ्घ्यैव प्राणायामशतं चरेत् । शिवदृष्टिं विष्णुवृष्ठं दुर्गायाः पार्श्वतो दृशम्

pramādādatilaṅghyaiva prāṇāyāmaśataṃ caret / śivadṛṣṭiṃ viṣṇuvṛṣṭhaṃ durgāyāḥ pārśvato dṛśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विघ्नेशस्योर्ध्वदृष्टिं च तीक्ष्णमाहुर्मनीषिणः । यावच्छावतरेच् छाया तावती दोषभूमिका

vighneśasyordhvadṛṣṭiṃ ca tīkṣṇamāhurmanīṣiṇaḥ / yāvacchāvatarec chāyā tāvatī doṣabhūmikā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषभूमिं परित्यज्य निवासं परिकल्पयेत् । त्यागे संपत्समृद्धिस्स्यादन्यथा विपरीतकृत्

doṣabhūmiṃ parityajya nivāsaṃ parikalpayet / tyāge saṃpatsamṛddhissyādanyathā viparītakṛt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रध्यादिभिर्यथा भूयादन्तरं तन्न दोषकृत् । अथ वा शतदण्डान्तं त्यक्त्वान्वे वसतिं जगुः

radhyādibhiryathā bhūyādantaraṃ tanna doṣakṛt / atha vā śatadaṇḍāntaṃ tyaktvānve vasatiṃ jaguḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावद्धामायतं दावत्पृष्ठं वा मुघमेव वा । ततोधिकं तच्च तच्च केचिदाहुर्मनीषिणः

yāvaddhāmāyataṃ dāvatpṛṣṭhaṃ vā mughameva vā / tatodhikaṃ tacca tacca kecidāhurmanīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजं नित्यमुशन्त्येके यत्रैको ह्यनवायिषु । तत्रारोहणकर्मादि नेच्छन्ति परमर्षयः

dhvajaṃ nityamuśantyeke yatraiko hyanavāyiṣu / tatrārohaṇakarmādi necchanti paramarṣayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

औत्सवं ध्वजमास्थाप्य तत्र कार्यं प्रकुर्वते । ध्वजमेकं तु सर्वत्र केचिदाहुर्मनीषिणः

autsavaṃ dhvajamāsthāpya tatra kāryaṃ prakurvate / dhvajamekaṃ tu sarvatra kecidāhurmanīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतः परं प्रवक्ष्यामि ध्वजदण्डे तु निष्कृतिम् । प्रमादात्पतिते भूम्यां ध्वजे वातादिना दृढे

ataḥ paraṃ pravakṣyāmi dhvajadaṇḍe tu niṣkṛtim / pramādātpatite bhūmyāṃ dhvaje vātādinā dṛḍhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अभग्ने वाथ भग्ने वा ध्वजं तत्र पूनः क्षिपेत् । अभग्ने तं ध्वजं गृह्य कृत्वा मन्त्रेण तक्षणम्

abhagne vātha bhagne vā dhvajaṃ tatra pūnaḥ kṣipet / abhagne taṃ dhvajaṃ gṛhya kṛtvā mantreṇa takṣaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिवासादिकं कृत्वा तत्थ्साने स्थापयेद्बुधः । भग्ने ध्वजे न सग्राह्यस्तमप्सु विधिना त्यजेत्

adhivāsādikaṃ kṛtvā tatthsāne sthāpayedbudhaḥ / bhagne dhvaje na sagrāhyastamapsu vidhinā tyajet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽन्यं ध्वजमादाय स्थापयेदविलंबितम् । चोराद्यैर्बुद्धिपूर्वं वा पातिते पूर्ववद्विधिः

tato 'nyaṃ dhvajamādāya sthāpayedavilaṃbitam / corādyairbuddhipūrvaṃ vā pātite pūrvavadvidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्राधिकं प्रकुर्वीत शिल्पिभिस्तक्षणं पुनः । अभग्नध्वजवत्कुर्यादन्यत्पूर्ववदत्वरः

tatrādhikaṃ prakurvīta śilpibhistakṣaṇaṃ punaḥ / abhagnadhvajavatkuryādanyatpūrvavadatvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भागेनानुपयुक्तस्य ध्वजस्य त्याज्यतैव हि । दुष्टभागस्य दानेन न कदाचित्परिग्रहः

bhāgenānupayuktasya dhvajasya tyājyataiva hi / duṣṭabhāgasya dānena na kadācitparigrahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा सुदृडं गृह्य प्रतिष्ठां महतीं चरेत् । दुष्टं भागं व्यपोह्यैव प्रमाणं लक्षयेत्पुनः

atha vā sudṛḍaṃ gṛhya pratiṣṭhāṃ mahatīṃ caret / duṣṭaṃ bhāgaṃ vyapohyaiva pramāṇaṃ lakṣayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमाणमप्रमाणं वा ध्वजं नान्येन दारुणा । संयुतां वर्धितां कुर्यादेष सार्वत्रिको विधिः

pramāṇamapramāṇaṃ vā dhvajaṃ nānyena dāruṇā / saṃyutāṃ vardhitāṃ kuryādeṣa sārvatriko vidhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यन्तु ताम्रादिना कुर्याल्लोहेन कवचादिकम् । बालालयं प्रकल्प्यैव तत्रकार्यं समाचरेत्

yantu tāmrādinā kuryāllohena kavacādikam / bālālayaṃ prakalpyaiva tatrakāryaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थितमेव ध्वजं कुर्यान्न तु तं चालयेत्क्वचित् । दग्धं ध्वजं परित्यज्य पुनरन्यं समाहरेत्

sthitameva dhvajaṃ kuryānna tu taṃ cālayetkvacit / dagdhaṃ dhvajaṃ parityajya punaranyaṃ samāharet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजे ऽन्त्यजातिभिस्स्पृष्टे महाशान्तिमथाचरेत् । तैस्समीपमुपेतैन्तु सहस्राहुतिमाचरेत्

dhvaje 'ntyajātibhisspṛṣṭe mahāśāntimathācaret / taissamīpamupetaintu sahasrāhutimācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पतिते वात्यया चैवं ध्वजस्य शिखरे तथा । मेखलासु च तत्सर्वं नवीकृत्य यथाविधि

patite vātyayā caivaṃ dhvajasya śikhare tathā / mekhalāsu ca tatsarvaṃ navīkṛtya yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजदण्डे तु संयोज्य प्रतिष्ठां पुनराचरेत् । ध्वजस्य चलने चापि प्रमादाद्व्रश्चने तथा

dhvajadaṇḍe tu saṃyojya pratiṣṭhāṃ punarācaret / dhvajasya calane cāpi pramādādvraścane tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भग्नाभग्न ध्वजस्योक्तनिष्कृतिं तु समाचरेत् । एष एव विधिः प्रोक्तो दण्डेष्वन्वेषु सर्वतः

bhagnābhagna dhvajasyoktaniṣkṛtiṃ tu samācaret / eṣa eva vidhiḥ prokto daṇḍeṣvanveṣu sarvataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशन्यादिनिपातेन धामन्यन्तरिते यदि । देवे नष्टे ध्वजे सुस्थे ध्वजस्याराधनं भवेत्

aśanyādinipātena dhāmanyantarite yadi / deve naṣṭe dhvaje susthe dhvajasyārādhanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आलयं च पुनःकृत्वा तमेवाराधयेद्ध्वजम् । निरीक्ष्यत्रीणि वर्षाणि देवागारे त्वनिर्मिते

ālayaṃ ca punaḥkṛtvā tamevārādhayeddhvajam / nirīkṣyatrīṇi varṣāṇi devāgāre tvanirmite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्र देवो न रमते तद्ध्वजं तु त्यजेत्सुधीः । अथ वा यत्र कुत्रापि प्रतिष्ठाप्य समर्चयेत्

tatra devo na ramate taddhvajaṃ tu tyajetsudhīḥ / atha vā yatra kutrāpi pratiṣṭhāpya samarcayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वक्ष्ये ध्वजस्थानं यथाशास्त्रविनिश्चितम् । पिठगोपुरयोर्मध्ये पञ्चभागं प्रकल्प्य च

atha vakṣye dhvajasthānaṃ yathāśāstraviniścitam / piṭhagopurayormadhye pañcabhāgaṃ prakalpya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीठात्त्यक्त्या चतुर्भागं पञ्चमे ध्वजसंस्थितिः । तत्संधौ तु प्रशस्तं स्याद्यथा संफवमाचरेत्

pīṭhāttyaktyā caturbhāgaṃ pañcame dhvajasaṃsthitiḥ / tatsaṃdhau tu praśastaṃ syādyathā saṃphavamācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदि प्राकारबाह्ये स्याद्ध्वजश्शास्त्रवदाचरेत् । अनुक्तस्थाननिहितं तं च शास्त्रवदाचरेत्

yadi prākārabāhye syāddhvajaśśāstravadācaret / anuktasthānanihitaṃ taṃ ca śāstravadācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशक्तौ पुनरन्यं च प्राकारं कारयेत्क्रमात् । देवदृग्विषयं कुर्याद्ध्वजं लैवापरोक्षयेत्

aśaktau punaranyaṃ ca prākāraṃ kārayetkramāt / devadṛgviṣayaṃ kuryāddhvajaṃ laivāparokṣayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यदा चान्यालयैर्वापि गोपुरादिभिरेव वा । अभ्यन्तरं भवेच्चेत्तु छिद्रं कुर्यात्तु दृक्पथे

yadā cānyālayairvāpi gopurādibhireva vā / abhyantaraṃ bhaveccettu chidraṃ kuryāttu dṛkpathe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षाद्यैःपतितैर्नष्टे चालिते ऽवनते ऽपि च । तद्ध्यजं पूर्ववत्कुर्यात्त्रिमासाभ्यन्तरे ऽत्वरः

vṛkṣādyaiḥpatitairnaṣṭe cālite 'vanate 'pi ca / taddhyajaṃ pūrvavatkuryāttrimāsābhyantare 'tvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृम्यादिभिर्विहङ्गैर्वाकोटरादौ कृते ध्वजे । कृत्वा बालालयं पश्चात्समीकृत्यार्चयेत्पुनः

kṛmyādibhirvihaṅgairvākoṭarādau kṛte dhvaje / kṛtvā bālālayaṃ paścātsamīkṛtyārcayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

रज्जुबन्धादिकरणे ध्वजस्यारोहणे कृते । बालालयं न तत्र स्याद्वास्तुशुद्धिं समाचरेत्

rajjubandhādikaraṇe dhvajasyārohaṇe kṛte / bālālayaṃ na tatra syādvāstuśuddhiṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राक्षयेत्पञ्चगव्यैस्तु ध्वजमन्त्रेण हूयते । अत ऊर्ध्वं प्रवक्ष्यामि निष्कृतावर्चनक्रमम्

prākṣayetpañcagavyaistu dhvajamantreṇa hūyate / ata ūrdhvaṃ pravakṣyāmi niṣkṛtāvarcanakramam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उक्तेन विधिना यत्र नष्टे दुष्टे ऽपि वा ध्वजे । पुनस्थ्सापनपर्यन्तं कुर्याद्वेणुध्वजं शुभम्

uktena vidhinā yatra naṣṭe duṣṭe 'pi vā dhvaje / punasthsāpanaparyantaṃ kuryādveṇudhvajaṃ śubham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा कारयेद्विद्वान् सुवर्णरजतादिभिः । ध्वजं तालोन्नतं स्थाप्य गर्भगेहे तु पूजयेत्

atha vā kārayedvidvān suvarṇarajatādibhiḥ / dhvajaṃ tālonnataṃ sthāpya garbhagehe tu pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिवासादि तत्सर्वं प्रतिष्ठोक्तवदाचरेत् । अचलो वेणुदण्डः स्याद्गर्भगेहे भवेच्चलः

adhivāsādi tatsarvaṃ pratiṣṭhoktavadācaret / acalo veṇudaṇḍaḥ syādgarbhagehe bhaveccalaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवादौ तु सर्वत्र वेणुदण्डं समाचरेत् । चलदण्डो वेणुदण्ड इति स्यादुत्सवेद्वयम्

utsavādau tu sarvatra veṇudaṇḍaṃ samācaret / caladaṇḍo veṇudaṇḍa iti syādutsavedvayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवादौ प्रवृत्ते तु उक्तदोषे त्वयं विधिः । ध्वजस्थं गरुडं तस्मादवमुच्य समाहितः

utsavādau pravṛtte tu uktadoṣe tvayaṃ vidhiḥ / dhvajasthaṃ garuḍaṃ tasmādavamucya samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नीत्वातु यागशालायां संस्थाप्य तु समर्चयेत् । वेणुदण्डं प्रतिष्ठाप्य सद्यस्तस्मिन् प्रयोजयेत्

nītvātu yāgaśālāyāṃ saṃsthāpya tu samarcayet / veṇudaṇḍaṃ pratiṣṭhāpya sadyastasmin prayojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाशान्तिं तथा कुर्यात्सहस्राहुतिमेव च । वैष्णवं विष्णुदैवत्यं गारुडं ध्वाजमेव च

mahāśāntiṃ tathā kuryātsahasrāhutimeva ca / vaiṣṇavaṃ viṣṇudaivatyaṃ gāruḍaṃ dhvājameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौदर्शनं च कूश्माण्डान् शतमष्टाधिकं यजेत् । तथैव दीपदण्डस्य भवेत्सर्वत्र चक्रमः

saudarśanaṃ ca kūśmāṇḍān śatamaṣṭādhikaṃ yajet / tathaiva dīpadaṇḍasya bhavetsarvatra cakramaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजे नारोपयेद्दीपं दीपदण्डः पृथग्भवेत् । तत्र दीपं समारोप्य न लभेत्फलमव्ययम्

dhvaje nāropayeddīpaṃ dīpadaṇḍaḥ pṛthagbhavet / tatra dīpaṃ samāropya na labhetphalamavyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजे दीपं समारोप्य वैष्णवं शतशो यजेत् । आपत्कल्पं प्रवक्ष्यन्ति ध्वजे दीपावरोहणम्

dhvaje dīpaṃ samāropya vaiṣṇavaṃ śataśo yajet / āpatkalpaṃ pravakṣyanti dhvaje dīpāvarohaṇam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपयुक्ते ध्वजे नष्टे पूर्ववन्निष्कृतिं चरेत् । वीशप्रतिष्ठाहीने तु ध्वजस्यारोहणे कृते

dīpayukte dhvaje naṣṭe pūrvavanniṣkṛtiṃ caret / vīśapratiṣṭhāhīne tu dhvajasyārohaṇe kṛte

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवं विष्णुसूक्तं च नृसूक्तं ध्वाजमेव च । गारुडं दशशो हुत्वा प्रतिष्ठां पुनराचरेत्

vaiṣṇavaṃ viṣṇusūktaṃ ca nṛsūktaṃ dhvājameva ca / gāruḍaṃ daśaśo hutvā pratiṣṭhāṃ punarācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ध्वजदेवस्य चक्रस्य शान्तनन्दीशयोस् तथा । हीनेर्ऽचने वैष्णवं च तद्दैवत्यसमन्वितम्

dhvajadevasya cakrasya śāntanandīśayos tathā / hīner'cane vaiṣṇavaṃ ca taddaivatyasamanvitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वैव पुनरभ्यर्च्य पश्चात्कार्यं समाचरेत् । भेरीताडनहीने च रौद्रं च व्याहृतीस्तथा

hutvaiva punarabhyarcya paścātkāryaṃ samācaret / bherītāḍanahīne ca raudraṃ ca vyāhṛtīstathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वा महाव्याहृतीश्च भेरीताडनमाचरेत् । अर्चनादिषु सर्वत्र यत्र घण्टानिनादनम्

hutvā mahāvyāhṛtīśca bherītāḍanamācaret / arcanādiṣu sarvatra yatra ghaṇṭāninādanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एष एव विधिः प्रोक्तः प्रायश्चित्तं समाचरेत् । आरोपिते तु गरुडे हीने चैव निवेदने

eṣa eva vidhiḥ proktaḥ prāyaścittaṃ samācaret / āropite tu garuḍe hīne caiva nivedane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवं ध्वंमेत्रौ च हुत्वा गारुडमेव च । निवेदयेत्तुद्विगुणं "क्षमऽस्वेत्यनुमानयेत्

vaiṣṇavaṃ dhvaṃmetrau ca hutvā gāruḍameva ca / nivedayettudviguṇaṃ "kṣama'svetyanumānayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गान्ने तु तथा हीने वैष्णवं वायुदैवतम् । आग्नेयमीङ्कारादींश्च गारुडं ध्वाजमेव च

mudgānne tu tathā hīne vaiṣṇavaṃ vāyudaivatam / āgneyamīṅkārādīṃśca gāruḍaṃ dhvājameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हुत्वा यत्नेन बहुशो मौद्गिकं च निवेदयेत् । वर्षवातातपैस्सम्यगुपघातादिसंभवे

hutvā yatnena bahuśo maudgikaṃ ca nivedayet / varṣavātātapaissamyagupaghātādisaṃbhave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्ठाद्युपहते चैव पक्षिणामसकृत्सकृत् । रज्ज्वादित्रुटने चैव प्रमादात्पतने ऽपि च

viṣṭhādyupahate caiva pakṣiṇāmasakṛtsakṛt / rajjvāditruṭane caiva pramādātpatane 'pi ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पातिते बुद्धिपूर्वं वा अकाले ऽप्यवरोपिते । शूद्राद्यैरनुलोमैर्वा स्पृष्टे ध्वजगते पटे

pātite buddhipūrvaṃ vā akāle 'pyavaropite / śūdrādyairanulomairvā spṛṣṭe dhvajagate paṭe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुचिं शोधयित्वान्यत्समीकृत्यासमीकृतम् । उत्सवाधिपदैवत्यं षड्वारं जुहुयाद्गुरुः

aśuciṃ śodhayitvānyatsamīkṛtyāsamīkṛtam / utsavādhipadaivatyaṃ ṣaḍvāraṃ juhuyādguruḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गारुडं ध्वजमन्त्रं च सहस्तं चैव हूयताम् । ततश्शेषं समाप्येत विपरीतं न कारयेत्

gāruḍaṃ dhvajamantraṃ ca sahastaṃ caiva hūyatām / tataśśeṣaṃ samāpyeta viparītaṃ na kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादाद्बुद्धिपूर्वं वा पटे दग्धे ऽन्यमाहरेत् । शान्तिं पूर्वोदितां कृत्वा प्रतिष्ठां पुनराचरेत्

pramādādbuddhipūrvaṃ vā paṭe dagdhe 'nyamāharet / śāntiṃ pūrvoditāṃ kṛtvā pratiṣṭhāṃ punarācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अवरोहणमुद्वासन्तं च मन्त्रेण कारयेत् । अवरोहणहीने तु मन्त्रेणोद्वासनं भवेत्

avarohaṇamudvāsantaṃ ca mantreṇa kārayet / avarohaṇahīne tu mantreṇodvāsanaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततश्शेषं प्रकूर्वीत अशक्ताववरोहणे । अप्रमाणं पटं गृह्य महाशान्तिं समाचरेत्

tataśśeṣaṃ prakūrvīta aśaktāvavarohaṇe / apramāṇaṃ paṭaṃ gṛhya mahāśāntiṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुनरन्यं समादाय कर्मशेषं समाचरेत् । हीने तु चोत्सवारंभस्नपने वैष्णवं तथा

punaranyaṃ samādāya karmaśeṣaṃ samācaret / hīne tu cotsavāraṃbhasnapane vaiṣṇavaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुसूक्तं नृसूक्तं च वारुणं चैव हूयते । शुद्धोददैर् अभिषाकस्स्यात्प्रायश्चित्तविधिस्स्मृतः

viṣṇusūktaṃ nṛsūktaṃ ca vāruṇaṃ caiva hūyate / śuddhodadair abhiṣākassyātprāyaścittavidhissmṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हीने कौतुकबन्धे तु वैष्णवं शान्तमेव च । सौदर्शनं च हुत्वा तु कौतुकं बन्धयेत्पुनः

hīne kautukabandhe tu vaiṣṇavaṃ śāntameva ca / saudarśanaṃ ca hutvā tu kautukaṃ bandhayetpunaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञागारे कुंभवेद्याहीने वाप्यधिके ऽपि वा । वैष्णवं पावकं भूमिदैवत्यं च हुनेद्बुधः

yajñāgāre kuṃbhavedyāhīne vāpyadhike 'pi vā / vaiṣṇavaṃ pāvakaṃ bhūmidaivatyaṃ ca hunedbudhaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोरणानामलाभे तु हुनेद्दौवारिकान्मनून् । हीनायां दर्भमालायामार्षं हुत्वेतराङ्क्रियात्

toraṇānāmalābhe tu huneddauvārikānmanūn / hīnāyāṃ darbhamālāyāmārṣaṃ hutvetarāṅkriyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलङ्कारविहीने तु श्रीदैवत्यं तधा हुनेत् । प्रातर्बलिं तु निर्वाप्य हीने नित्योत्सवे तथा

alaṅkāravihīne tu śrīdaivatyaṃ tadhā hunet / prātarbaliṃ tu nirvāpya hīne nityotsave tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वैष्णवं शान्तवीशौ च हुत्वा चोत्सवदैवतम् । सायं कुर्यादुत्सवं तु द्विगुणं कारयेत्क्रमात्

vaiṣṇavaṃ śāntavīśau ca hutvā cotsavadaivatam / sāyaṃ kuryādutsavaṃ tu dviguṇaṃ kārayetkramāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायं हीनं तु द्विगुणं प्रातरुत्सवमाचरेत् । एककालोत्सवश्चेत्तु कृत्वा कालद्वयं बलिम्

sāyaṃ hīnaṃ tu dviguṇaṃ prātarutsavamācaret / ekakālotsavaścettu kṛtvā kāladvayaṃ balim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सायाह्ने चोत्सवं कुर्यात्कालातीते ऽप्ययं विधिः । दिग्देवतास्समावाह्य प्रथमे ऽहनि पूजयेत्

sāyāhne cotsavaṃ kuryātkālātīte 'pyayaṃ vidhiḥ / digdevatāssamāvāhya prathame 'hani pūjayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राच्यादि बलिदानं स्यादीशानान्तं प्रदक्षिणम् । देवाह्वाने व्यत्ययस्स्याद्व्यतीहारो ऽथ वा भवेत्

prācyādi balidānaṃ syādīśānāntaṃ pradakṣiṇam / devāhvāne vyatyayassyādvyatīhāro 'tha vā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूर्वोक्तां निष्कृतिं कृत्वा द्विगुणं तु बलिं ददेत् । ब्रह्मणश्च दिगीशानां बलिदानं तु नैत्यिकम्

pūrvoktāṃ niṣkṛtiṃ kṛtvā dviguṇaṃ tu baliṃ dadet / brahmaṇaśca digīśānāṃ balidānaṃ tu naityikam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अदाने निष्कृतिं कृत्वा पूर्वोक्तं षड्गुणं बलिः । चतुष्पथाधिदेवानां वृक्षादीनामथेच्छया

adāne niṣkṛtiṃ kṛtvā pūrvoktaṃ ṣaḍguṇaṃ baliḥ / catuṣpathādhidevānāṃ vṛkṣādīnāmathecchayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रथमावाहनादर्वाग्व्यत्यये पूर्वनिष्कृतिः । प्रथमं वास्तुशुद्धिस्स्याद्य वै दीयते बलिः

prathamāvāhanādarvāgvyatyaye pūrvaniṣkṛtiḥ / prathamaṃ vāstuśuddhissyādya vai dīyate baliḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्तं शुद्ध्यन्ति रथ्यास्ताश्शुर्ध्यन्ति समये पुनः । अकृतायां वास्तुशुद्धौ दद्याद्रथ्यासु चेद्बलिम्

antaṃ śuddhyanti rathyāstāśśurdhyanti samaye punaḥ / akṛtāyāṃ vāstuśuddhau dadyādrathyāsu cedbalim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शान्तिं कृत्वातु पूर्वोक्तां वास्तुशुद्धिं पनर्बलिः । अन्तश्शचे वास्तुनि तु न बलिभ्रमणं चरेत्

śāntiṃ kṛtvātu pūrvoktāṃ vāstuśuddhiṃ panarbaliḥ / antaśśace vāstuni tu na balibhramaṇaṃ caret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शवमुद्धृत्य पश्चात्तु पर्यग्नि करणं भवेत् । अकाले बलिदानं स्यादसुरप्रीतिवर्धनम्

śavamuddhṛtya paścāttu paryagni karaṇaṃ bhavet / akāle balidānaṃ syādasuraprītivardhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अकाले तु बलिं दत्वा काले तु त्रिगुणं बलिः । बलिभ्रमणदेशस्स्याद्देवस्य भ्रमणाय हि

akāle tu baliṃ datvā kāle tu triguṇaṃ baliḥ / balibhramaṇadeśassyāddevasya bhramaṇāya hi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नान्यत्र चर्या देवस्य लघुप्रोक्षण मन्यथा । न हि श्रद्धोत्सवे दोषमुशन्त्येनं स हीतरः

nānyatra caryā devasya laghuprokṣaṇa manyathā / na hi śraddhotsave doṣamuśantyenaṃ sa hītaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वास्तुवृद्धौ तथा ह्रासे ग्रामसीमानवीकृतौ । अनुमान्य च देवेशं शताष्टकलशाप्लवः

vāstuvṛddhau tathā hrāse grāmasīmānavīkṛtau / anumānya ca deveśaṃ śatāṣṭakalaśāplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वा सीमां विनिश्चित्य ततः कार्यं समाचरेत् । अस्तरा चोत्सवं कुर्यात्सहस्रकलशाप्लवः

kṛtvā sīmāṃ viniścitya tataḥ kāryaṃ samācaret / astarā cotsavaṃ kuryātsahasrakalaśāplavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.