इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां सिहितायां प्रकीर्णाधिकारे एकोनत्रिंशो ऽध्यः। अथत्रिंशो ऽध्यायः। प्रायश्चित्तम् अथवक्ष्ये विशेषेण तन्त्रसंकरनिष्कृतिम् । वैष्णवस्यान्यतन्त्रेण संकरे दोषमादिशेत्
iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ sihitāyāṃ prakīrṇādhikāre ekonatriṃśo 'dhyaḥ. athatriṃśo 'dhyāyaḥ. prāyaścittam athavakṣye viśeṣeṇa tantrasaṃkaraniṣkṛtim / vaiṣṇavasyānyatantreṇa saṃkare doṣamādiśet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्रामस्य यजमानस्य राज्ञो राष्ट्रस्य संक्षयः । तद्दोषशमनायैव सांकर्यमपहाय च
grāmasya yajamānasya rājño rāṣṭrasya saṃkṣayaḥ / taddoṣaśamanāyaiva sāṃkaryamapahāya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मावले वैष्णवं च विष्णुसूक्तं च पौरुषम् । पारमात्मिकमीङ्कारा द्यष्टाशीतिं विशेषतः
padmāvale vaiṣṇavaṃ ca viṣṇusūktaṃ ca pauruṣam / pāramātmikamīṅkārā dyaṣṭāśītiṃ viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टोत्तरसहस्रं वा शतमष्टोत्तरं तु वा । दोषगौरवमुद्दिश्य हुत्वा पूर्ववदाचरेत्
aṣṭottarasahasraṃ vā śatamaṣṭottaraṃ tu vā / doṣagauravamuddiśya hutvā pūrvavadācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवं द्विविधं शास्त्रं मुनिभिः परिकीर्तितम् । वैखानसं पञ्चरात्रं वैदिकं तान्त्रिकं क्रमात्
vaiṣṇavaṃ dvividhaṃ śāstraṃ munibhiḥ parikīrtitam / vaikhānasaṃ pañcarātraṃ vaidikaṃ tāntrikaṃ kramāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैखानसं वैदिकं स्याद्वैदिकैरर्चितं द्विजैः । ऐहिकामुष्मिकफलप्रदं सौम्यं प्रकीर्तितम्
vaikhānasaṃ vaidikaṃ syādvaidikairarcitaṃ dvijaiḥ / aihikāmuṣmikaphalapradaṃ saumyaṃ prakīrtitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चरात्रमथाग्नेयमवैदिकमतात्त्विकम् । तापादिपञ्चसंस्कारदीक्षावद्भिस्समर्चितम्
pañcarātramathāgneyamavaidikamatāttvikam / tāpādipañcasaṃskāradīkṣāvadbhissamarcitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्रीकरमथ प्रोक्तङ्केवलामुष्मिकप्रदम् । सौम्यं सर्वत्र संपूज्यं ग्रामादिषु विशेषतः
aśrīkaramatha proktaṅkevalāmuṣmikapradam / saumyaṃ sarvatra saṃpūjyaṃ grāmādiṣu viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणानां च गेहेषु सौम्ये नै वार्चयेद्धरिम् । आग्नेयमर्चयेत्तद्वदवास्त्वङ्गालये तथा
brāhmaṇānāṃ ca geheṣu saumye nai vārcayeddharim / āgneyamarcayettadvadavāstvaṅgālaye tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पर्वतादिष्वरण्येषु विविक्तेषु स्थलेषुच । विप्रावासे जनावासे नैव कुर्यादनेन तु
parvatādiṣvaraṇyeṣu vivikteṣu sthaleṣuca / viprāvāse janāvāse naiva kuryādanena tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सौम्ये वैखानसे मार्गे यद्याग्ने येन संकरः । पञ्चरात्रेण संप्राप्तो राजा राष्ट्रं विनश्यति
saumye vaikhānase mārge yadyāgne yena saṃkaraḥ / pañcarātreṇa saṃprāpto rājā rāṣṭraṃ vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्दोषशमानायैव पद्माग्नौ जुहुयात्क्रमात् । महाशान्तिं विधानेन सप्ताहं वा त्षहन्तु वा
taddoṣaśamānāyaiva padmāgnau juhuyātkramāt / mahāśāntiṃ vidhānena saptāhaṃ vā tṣahantu vā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अष्टाधिकशदैश्चैव संस्नाप्य कलशैस्ततः । अभ्यर्च्य देवदेवेशं संपूज्यैव तु वैष्णवान्
aṣṭādhikaśadaiścaiva saṃsnāpya kalaśaistataḥ / abhyarcya devadeveśaṃ saṃpūjyaiva tu vaiṣṇavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भोजयित्वा ब्राह्मणांस्तु कारयेत्पूर्ववर्त्मना । पञ्चरात्रविधानेन प्रतिष्ठाप्यार्चनेकृते
bhojayitvā brāhmaṇāṃstu kārayetpūrvavartmanā / pañcarātravidhānena pratiṣṭhāpyārcanekṛte
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कालेनान्तरिते तस्मिन् कुर्यात्सौम्य प्रवेशनम् । सौम्यत्वाद्राजराष्ट्राणां तत्स मृद्धिकरं भवेत्
kālenāntarite tasmin kuryātsaumya praveśanam / saumyatvādrājarāṣṭrāṇāṃ tatsa mṛddhikaraṃ bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पद्मानले महाशान्तिं हुत्वादौ च ततःक्रमात् । वैखानसेन विधिनाविमानं बिंबमेव च
padmānale mahāśāntiṃ hutvādau ca tataḥkramāt / vaikhānasena vidhināvimānaṃ biṃbameva ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संस्कृत्य चोचितैस्सर्वैस्कंस्कारैः कर्षणादिभिः । प्रतिष्ठाप्य तदारभ्य सर्वं तेनैव चाचरेत्
saṃskṛtya cocitaissarvaiskaṃskāraiḥ karṣaṇādibhiḥ / pratiṣṭhāpya tadārabhya sarvaṃ tenaiva cācaret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आलयाश्रितदेवानां परिवारस्य पर्षदाम् । पूजायामप्यमुख्यायां संकरो नैव सम्मतः
ālayāśritadevānāṃ parivārasya parṣadām / pūjāyāmapyamukhyāyāṃ saṃkaro naiva sammataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महात्म्यं किमुवक्ष्यामि शास्त्रस्य महतो ऽस्य वै । नालं देवास्त्रयस्सेन्द्रा अनन्तो ऽप्युपवर्णितुम्
mahātmyaṃ kimuvakṣyāmi śāstrasya mahato 'sya vai / nālaṃ devāstrayassendrā ananto 'pyupavarṇitum
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रुणन्तु मुनयस्सर्वे शास्त्रमाहात्म्यमुत्तमम् । यावच्छक्ति प्रवक्ष्यामि ज्ञातं गुरुकृपाबलात्
śruṇantu munayassarve śāstramāhātmyamuttamam / yāvacchakti pravakṣyāmi jñātaṃ gurukṛpābalāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुरा चतुर्मुखो ब्रह्मासिसृक्षुरखिलं जगत् । सुप्तोद्थितश्चिरं कालं प्राक्रामीत्सर्गकर्मणि
purā caturmukho brahmāsisṛkṣurakhilaṃ jagat / suptodthitaściraṃ kālaṃ prākrāmītsargakarmaṇi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विसस्मार यदा धाता निद्रयाक्रान्तमानसः । वेदान्त्सर्गप्रधानांस्तु सृष्टिर्नैवप्रवर्तते
visasmāra yadā dhātā nidrayākrāntamānasaḥ / vedāntsargapradhānāṃstu sṛṣṭirnaivapravartate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तातुर स्तदा ब्रह्मा मूढः कर्तव्यकर्मणि । बहुधा ध्यायमानस्तुन लेभे कारणं स्वतः
cintātura stadā brahmā mūḍhaḥ kartavyakarmaṇi / bahudhā dhyāyamānastuna lebhe kāraṇaṃ svataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वशक्त्या यद्विधेयं स्यात्सर्वं चक्रे विमूढधीः । न हि तत्कारणं लेभे वेदविस्मरणं तु यत्
svaśaktyā yadvidheyaṃ syātsarvaṃ cakre vimūḍhadhīḥ / na hi tatkāraṇaṃ lebhe vedavismaraṇaṃ tu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिराच्छिन्तां तु तां त्यक्त्वा स्वस्थचित्तः प्रजापतिः । हृत्पद्ममध्ये पुरुषं परमेण समाधिना
cirācchintāṃ tu tāṃ tyaktvā svasthacittaḥ prajāpatiḥ / hṛtpadmamadhye puruṣaṃ parameṇa samādhinā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चिन्तयामास वै विष्णुमृग्यजुस्सामरूपिणम् । तुष्टाव च तदा ब्रह्मा हरिप्रवणमानसः
cintayāmāsa vai viṣṇumṛgyajussāmarūpiṇam / tuṣṭāva ca tadā brahmā haripravaṇamānasaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ननाम च तदा विष्णुं शङ्खचक्रगद्धरम् । अर्चयामास देवेशं पाद्याद्यैर्विग्रहैस्समैः
nanāma ca tadā viṣṇuṃ śaṅkhacakragaddharam / arcayāmāsa deveśaṃ pādyādyairvigrahaissamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुहुर्मुहुः प्रणम्याथमूर्थ्ना देवं जगत्पतिम् । निर्व्याजकरुणालेशाद्देवस्य विमलान्तरः
muhurmuhuḥ praṇamyāthamūrthnā devaṃ jagatpatim / nirvyājakaruṇāleśāddevasya vimalāntaraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुष्टावजगदीशानं नारायणमजं विधिः । "जितन्ते पुण्डरीकाक्ष नमस्ते विश्वभावन
tuṣṭāvajagadīśānaṃ nārāyaṇamajaṃ vidhiḥ / "jitante puṇḍarīkākṣa namaste viśvabhāvana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमस्ते ऽस्तु हृषीकेश महापुरुष पूर्वज । देशकालपरिच्छेदरहितानन्त चिन्मय
namaste 'stu hṛṣīkeśa mahāpuruṣa pūrvaja / deśakālaparicchedarahitānanta cinmaya
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यज्ञानसुखानन्दस्वरूप परमेश्वर । पञ्चव्यूह चतुर्व्यूहान न्तव्यूहात्मविग्रह
satyajñānasukhānandasvarūpa parameśvara / pañcavyūha caturvyūhāna ntavyūhātmavigraha
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्णो पुरुष सत्याच्युतानिरुद्ध जगत्पते । नित्यमुक्तजनावासपरमव्योमनायक
viṣṇo puruṣa satyācyutāniruddha jagatpate / nityamuktajanāvāsaparamavyomanāyaka
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
श्रीभूनीलादिसंसेव्य दिव्यमङ्गलविग्रह । शङ्खचक्रगदावाणे भक्ताभयवरप्रद
śrībhūnīlādisaṃsevya divyamaṅgalavigraha / śaṅkhacakragadāvāṇe bhaktābhayavaraprada
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कीरीट हार केयूर कटकाङ्गदभूषित । ग्रैवेयकपरिष्कार कटीसूत्रविराजित
kīrīṭa hāra keyūra kaṭakāṅgadabhūṣita / graiveyakapariṣkāra kaṭīsūtravirājita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तुलसीमालिकाराजद्विशालोरस्थ्सलांचित । प्रलंबयज्ञसूत्राढ्य कौस्तुभाभरणोज्ज्वल
tulasīmālikārājadviśālorasthsalāṃcita / pralaṃbayajñasūtrāḍhya kaustubhābharaṇojjvala
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वलोकेश्वराचिन्त्य श्रीवत्सकृतलक्षण । दिव्यायुधसमासेव्य पीतांबरसुशोभित
sarvalokeśvarācintya śrīvatsakṛtalakṣaṇa / divyāyudhasamāsevya pītāṃbarasuśobhita
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नित्यनिर्यत्ननिरन्ध्रविसारिकरुणारस । मन्दस्नितमुखांभोज मधुराधरपल्लव
nityaniryatnanirandhravisārikaruṇārasa / mandasnitamukhāṃbhoja madhurādharapallava
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रुक्माभ रक्तनेत्रास्यपाणिपाद सुखोद्वह । सुभ्रूललाटसुभग सुनस स्वायतेक्षण
rukmābha raktanetrāsyapāṇipāda sukhodvaha / subhrūlalāṭasubhaga sunasa svāyatekṣaṇa
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृत्तपीनायतभुज तनुमध्य महाहनो । विलासविक्रमाक्रान्त त्रैलोक्यचरणांबुज
vṛttapīnāyatabhuja tanumadhya mahāhano / vilāsavikramākrānta trailokyacaraṇāṃbuja
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्ञानशक्ति बलैश्वर्यवीर्य तेजोविधे ऽनघ । नमस्ते विष्णवे तुभ्यं पुरुषाय नमो नमः
jñānaśakti balaiśvaryavīrya tejovidhe 'nagha / namaste viṣṇave tubhyaṃ puruṣāya namo namaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समस्सत्यस्वरूपाय अच्युताय नमो नमः । नमो ऽनिरुद्धरूपाय वासुदेवाय शार्ङ्गिणे
samassatyasvarūpāya acyutāya namo namaḥ / namo 'niruddharūpāya vāsudevāya śārṅgiṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमश्चिदात्मने ऽनन्त शान्तरूपाय धन्विने । शासते निरपेक्षाय स्वतन्त्रायाधिकारिणे
namaścidātmane 'nanta śāntarūpāya dhanvine / śāsate nirapekṣāya svatantrāyādhikāriṇe
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अच्युतायाविकाराय तेजसां निधये नमः । प्रधान पुरुषेशाय वेदवेद्याय वेदिने
acyutāyāvikārāya tejasāṃ nidhaye namaḥ / pradhāna puruṣeśāya vedavedyāya vedine
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नमः पर व्यूहरूप नमो विभवविग्रह । अन्तर्यामिन्नमस्ते ऽस्तु नमोर्ऽचारूप शाश्वत
namaḥ para vyūharūpa namo vibhavavigraha / antaryāminnamaste 'stu namor'cārūpa śāśvata
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सहस्रशीर्षं पुरुषं सहस्राक्षं निरञ्जनम् । सहस्रपादं त्रातारं शरणं त्वाङ्गतो ऽस्म्यहम्
sahasraśīrṣaṃ puruṣaṃ sahasrākṣaṃ nirañjanam / sahasrapādaṃ trātāraṃ śaraṇaṃ tvāṅgato 'smyaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माता त्वं मे पिता त्वं मे भ्राता त्वं मे सखामम । सर्वं त्वमसि विश्वात्मंस्त्वयि सर्वं प्रतिष्ठितम्
mātā tvaṃ me pitā tvaṃ me bhrātā tvaṃ me sakhāmama / sarvaṃ tvamasi viśvātmaṃstvayi sarvaṃ pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संसारसागरं घोरमनन्तं क्लेशभाजनम् । त्वामेव शरणं पाप्य निस्तरन्ति मनीषिणः
saṃsārasāgaraṃ ghoramanantaṃ kleśabhājanam / tvāmeva śaraṇaṃ pāpya nistaranti manīṣiṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि ते गोप्य ते किञ्चिन्न ह्यन्त्यविदितं तव । त्वं साक्षी देहिनामेकस्सर्वं व्याप्य त्वमेधसे
na hi te gopya te kiñcinna hyantyaviditaṃ tava / tvaṃ sākṣī dehināmekassarvaṃ vyāpya tvamedhase
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ते रूपं न करणं कारणं नास्ति ते ऽनघ । त्वं शास्ता सर्वलोकानां स्रष्टापाता हरन् हरे
na te rūpaṃ na karaṇaṃ kāraṇaṃ nāsti te 'nagha / tvaṃ śāstā sarvalokānāṃ sraṣṭāpātā haran hare
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहं भवश्च ते ब्रह्मन् प्रसादक्रोधजावुभौ । त्वत्तो मे मानसं जन्म प्रथमं द्विजपूजितम्
ahaṃ bhavaśca te brahman prasādakrodhajāvubhau / tvatto me mānasaṃ janma prathamaṃ dvijapūjitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञानं तदिदं प्राप्तं ब्रह्मत्वं च यदार्जितम् । सर्वं तव कटाक्षस्य लेशो ऽयं मधुसूदन
vijñānaṃ tadidaṃ prāptaṃ brahmatvaṃ ca yadārjitam / sarvaṃ tava kaṭākṣasya leśo 'yaṃ madhusūdana
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तमसाक्रान्तचित्तस्य विस्मृता निगमा मम । अवेदविहितस्सर्गो मया कर्तुं न शक्यते
tamasākrāntacittasya vismṛtā nigamā mama / avedavihitassargo mayā kartuṃ na śakyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसीद परमेशान वेदभिक्षां प्रयच्छ मे । इति चिन्तयतस्तस्य बभूवावाविलं मनः
prasīda parameśāna vedabhikṣāṃ prayaccha me / iti cintayatastasya babhūvāvāvilaṃ manaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ततस्तुभगवान् ब्रह्मा वेदराशिमवाप्तवान् । सस्मार निखिलान्वेदान् सांगानुपनिषद्गणम्
tatastubhagavān brahmā vedarāśimavāptavān / sasmāra nikhilānvedān sāṃgānupaniṣadgaṇam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुराणन्यायमीमांसाधर्मशास्त्राणि सर्वशः । चतुष्षष्टिकलाश्चैव विद्यास्थानानि यानि च
purāṇanyāyamīmāṃsādharmaśāstrāṇi sarvaśaḥ / catuṣṣaṣṭikalāścaiva vidyāsthānāni yāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्तर्हितानां खननाद्वेदानान्तु विशेषतः । स विभुः प्रोच्यते ब्रह्मा विखना ब्रह्मवादिभिः
antarhitānāṃ khananādvedānāntu viśeṣataḥ / sa vibhuḥ procyate brahmā vikhanā brahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैखानसश्च भगवान् प्रोच्यते स पितामहः । जगत्सर्वमशेषेण वेददृष्टेन वर्त्मना
vaikhānasaśca bhagavān procyate sa pitāmahaḥ / jagatsarvamaśeṣeṇa vedadṛṣṭena vartmanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणाच्च चक्षुषस्तद्वदभिमानाच्च मर्मणः । हृदयाच्छिरसश्श्रोत्रादुदानाद्व्यानतस्ततः
prāṇācca cakṣuṣastadvadabhimānācca marmaṇaḥ / hṛdayācchirasaśśrotrādudānādvyānatastataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
समानाच्च तथापानादृषिश्रेष्ठानिमान् दश । दक्षं मरीचिनं नीललोहितं भृगुमेन च
samānācca tathāpānādṛṣiśreṣṭhānimān daśa / dakṣaṃ marīcinaṃ nīlalohitaṃ bhṛgumena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथांगिरसमत्रिञ्च पुलस्त्यं पुलहं तथा । वसिष्ठं चक्रतुं चैव क्रमादसृजदब्जभूः
tathāṃgirasamatriñca pulastyaṃ pulahaṃ tathā / vasiṣṭhaṃ cakratuṃ caiva kramādasṛjadabjabhūḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नव ब्रह्माण एवै ते विनास्युर्नीललोहितम् । वेदानां व्यसनादर्पाक् प्राग्रूपं मिलितं तु यत्
nava brahmāṇa evai te vināsyurnīlalohitam / vedānāṃ vyasanādarpāk prāgrūpaṃ militaṃ tu yat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्तु वैखानसीं शाखायेतानध्यापयन्मुनिः । नाम्ना विखनसं प्राहुर्यं च शातातपं तथा
tāntu vaikhānasīṃ śākhāyetānadhyāpayanmuniḥ / nāmnā vikhanasaṃ prāhuryaṃ ca śātātapaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भृग्वङ्गिरोमरीच्यत्रिपुलस्त्यपुलहाःक्रतुः । तथा वसिष्ठोदक्षश्च नव ब्रह्माणर् इरिता
bhṛgvaṅgiromarīcyatripulastyapulahāḥkratuḥ / tathā vasiṣṭhodakṣaśca nava brahmāṇar iritā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एते विखनसश्सिष्याश्श्रुतिस्मृतिविधानतः । तच्छिष्यास्तु महात्मानो मुनयस्तत्त्वदर्शिनः
ete vikhanasaśsiṣyāśśrutismṛtividhānataḥ / tacchiṣyāstu mahātmāno munayastattvadarśinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वेदानुगानि शास्त्राणि चक्रुर्लोकहितैषिणः । के चिद्गृह्याणि वै चक्रुर्गृह्यश्रौतात्मकानि तु
vedānugāni śāstrāṇi cakrurlokahitaiṣiṇaḥ / ke cidgṛhyāṇi vai cakrurgṛhyaśrautātmakāni tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धर्मशास्त्राणि केचित्तु पुराणानि च के चन । इतिहासांस् तथाकल्पान् प्रोचुरन्ये महर्षय?
dharmaśāstrāṇi kecittu purāṇāni ca ke cana / itihāsāṃs tathākalpān procuranye maharṣaya?
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
के चिद्व्याकरणं केचिन्न्यायमन्ये तथेतरत् । वाङ्मयं सकलं सर्वं शास्त्रबद्धं प्रचक्रिरे
ke cidvyākaraṇaṃ kecinnyāyamanye tathetarat / vāṅmayaṃ sakalaṃ sarvaṃ śāstrabaddhaṃ pracakrire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्तुवाखानसीं शाखां स्वसूत्रे विनियुक्तवान् । पद्मभूःपरमो धाता तस्मिन्नाराधनत्रयम्
tāntuvākhānasīṃ śākhāṃ svasūtre viniyuktavān / padmabhūḥparamo dhātā tasminnārādhanatrayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तान्तु वैखानसीं शाखां स्वसूत्रे विनियुक्तवान् । चक्रे ऋगादिभेदैस्तु व्यसित्वा तु पृथक् पृथक्
tāntu vaikhānasīṃ śākhāṃ svasūtre viniyuktavān / cakre ṛgādibhedaistu vyasitvā tu pṛthak pṛthak
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आदिकाले तु भगवान् ब्रह्मातु विखना मुनिः । यजुश्शाखानुसारेण चक्रेसूत्रं महत्तरम्
ādikāle tu bhagavān brahmātu vikhanā muniḥ / yajuśśākhānusāreṇa cakresūtraṃ mahattaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वर्णाश्रमाचारयुतं श्रौतस्मार्तसमन्वितम् । यत्सूत्राद्यन्तमध्येषु भगवान् विष्णुरव्ययः
varṇāśramācārayutaṃ śrautasmārtasamanvitam / yatsūtrādyantamadhyeṣu bhagavān viṣṇuravyayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टव्यो गीयते यस्मात्सर्वसूत्रोत्तमं तु तत् । वेदे वैखानसे सूत्रे यो धर्मः परिकीर्तितः
yaṣṭavyo gīyate yasmātsarvasūtrottamaṃ tu tat / vede vaikhānase sūtre yo dharmaḥ parikīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वैस्सधर्मोनुष्ठेयो नात्र कार्याविचारणा । स्वसूत्रस्य परित्यागादन्यसूत्रसमाश्रयात्
sarvaissadharmonuṣṭheyo nātra kāryāvicāraṇā / svasūtrasya parityāgādanyasūtrasamāśrayāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सद्यःपतति वै विप्रोन वेदस्य समाश्रये । सूत्रं वैखानसं यत्तु वेदस्संप्रतिपद्यते
sadyaḥpatati vai viprona vedasya samāśraye / sūtraṃ vaikhānasaṃ yattu vedassaṃpratipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एतद्वैखानसं सूत्रमन्यसूत्रानपेक्षितम् । एतद्वैखानसं सूत्रं सर्ववेदार्थसंग्रहः
etadvaikhānasaṃ sūtramanyasūtrānapekṣitam / etadvaikhānasaṃ sūtraṃ sarvavedārthasaṃgrahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवं सर्वविप्राणां साम्न्यमभिधीयते । वैखानसस्य सूत्रस्य चाग्नेश्श्रामणकस्य च
vaiṣṇavaṃ sarvaviprāṇāṃ sāmnyamabhidhīyate / vaikhānasasya sūtrasya cāgneśśrāmaṇakasya ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्य देवस्य माहात्म्यं नावबुध्यते । यथा वेदेषु सर्वेषु सामवेदः प्रशस्यते
nārāyaṇasya devasya māhātmyaṃ nāvabudhyate / yathā vedeṣu sarveṣu sāmavedaḥ praśasyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा सर्वेषु सूत्रेषु सूत्रमेतत्प्रशस्यते । अग्निर्वैखानसं शास्त्रं विष्णुर्वेदाश्चशाश्वताः
tathā sarveṣu sūtreṣu sūtrametatpraśasyate / agnirvaikhānasaṃ śāstraṃ viṣṇurvedāścaśāśvatāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गायत्री वैष्णवा विप्रास्सप्तैते बहुपावनाः । अधीतेषु च वेदेषु सांगेषु लभते फलम्
gāyatrī vaiṣṇavā viprāssaptaite bahupāvanāḥ / adhīteṣu ca vedeṣu sāṃgeṣu labhate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं लभते सद्यस्सूत्रमेतत्पठन् द्विजः । अग्नीषोमादयो देवा ये यज्ञांशहविर्भुजः
tatphalaṃ labhate sadyassūtrametatpaṭhan dvijaḥ / agnīṣomādayo devā ye yajñāṃśahavirbhujaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते सर्वे सूत्रमाश्रित्य चैनं गच्छन्ति माधवम् । शारीराण्यन्यसूत्राणि तथा स्वर्गफलानि च
te sarve sūtramāśritya cainaṃ gacchanti mādhavam / śārīrāṇyanyasūtrāṇi tathā svargaphalāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवं सूत्रमेतद्धि सर्वसिद्धिकरं परम् । आद्यत्वात्सर्वसूत्राणां वैष्णवत्वाद्विशेषतः
vaiṣṇavaṃ sūtrametaddhi sarvasiddhikaraṃ param / ādyatvātsarvasūtrāṇāṃ vaiṣṇavatvādviśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मयानुवर्तितं तद्वत्काश्यपात्रिमरीचिभिः । यस्मिन्नेव तु संप्रोक्ते सूत्रे विखनसा पुरा
mayānuvartitaṃ tadvatkāśyapātrimarīcibhiḥ / yasminneva tu saṃprokte sūtre vikhanasā purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वनस्थानां तु सर्वेषां विधिश्श्रामणकाभिधः । वानप्रस्थास्ततस्स्वर्वे येद्विजाश्चान्यसूत्रिणः
vanasthānāṃ tu sarveṣāṃ vidhiśśrāmaṇakābhidhaḥ / vānaprasthāstatassvarve yedvijāścānyasūtriṇaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्सूत्रविध्यमष्ठानात्स्मृता वैखानसा अमी । किं बहूक्तेन विधिना सर्वं वैखानसं जगत्
tatsūtravidhyamaṣṭhānātsmṛtā vaikhānasā amī / kiṃ bahūktena vidhinā sarvaṃ vaikhānasaṃ jagat
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परस्मिन् व्योम्नि यच्चार्ऽके यत्तेजस्तुत्रयीमयम् । तद्वैखानः परं ब्रह्म इति वेदादधीमहि
parasmin vyomni yaccār'ke yattejastutrayīmayam / tadvaikhānaḥ paraṃ brahma iti vedādadhīmahi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शास्त्रमेतच्च सूत्रं च सर्वेषामपि जीवनम् । ये वैखानससूत्रेण संस्कृतास्तु द्विजातयः
śāstrametacca sūtraṃ ca sarveṣāmapi jīvanam / ye vaikhānasasūtreṇa saṃskṛtāstu dvijātayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते विष्णुसदृशा ज्ञेयास्सर्वेषामुत्तमोत्तमाः । वैखानसानां सर्वेषां गर्भवैष्णवजन्मनाम्
te viṣṇusadṛśā jñeyāssarveṣāmuttamottamāḥ / vaikhānasānāṃ sarveṣāṃ garbhavaiṣṇavajanmanām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नारायणस्स्वयं गर्भेमुद्रां धारयिते निजाम् । विप्रा वैखानसाख्याये तेभक्तास्तत्त्वमुच्यते
nārāyaṇassvayaṃ garbhemudrāṃ dhārayite nijām / viprā vaikhānasākhyāye tebhaktāstattvamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकान्तिनस्सुसत्त्वस्था देहान्तं नान्ययाजीनः । विष्णोःप्रियतमा लोके चत्वारः परिकीर्तिताः
ekāntinassusattvasthā dehāntaṃ nānyayājīnaḥ / viṣṇoḥpriyatamā loke catvāraḥ parikīrtitāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वद्थःकपिला गावस्तुलसी वैष्णवा द्विजाः । द्विजेषु ब्राह्माणाश्श्रेष्ठा ब्राह्मणेषु च चैष्णवाः
aśvadthaḥkapilā gāvastulasī vaiṣṇavā dvijāḥ / dvijeṣu brāhmāṇāśśreṣṭhā brāhmaṇeṣu ca caiṣṇavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैष्णवेषु परं श्रेष्ठा ये वैखानससूत्रिणः । वैष्णवीं प्रतिमां लोके विप्रं वैखानसं तथा
vaiṣṇaveṣu paraṃ śreṣṭhā ye vaikhānasasūtriṇaḥ / vaiṣṇavīṃ pratimāṃ loke vipraṃ vaikhānasaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गङ्गां विष्णुपदीं दृष्ट्वा सर्वपापैः प्रमुच्यते मूलमस्यापि शास्त्रस्य । सार्धकोटिप्रमाणतः उपादिशत्स भगवान् अस्मभ्यं नैमिशे वने
gaṅgāṃ viṣṇupadīṃ dṛṣṭvā sarvapāpaiḥ pramucyate mūlamasyāpi śāstrasya / sārdhakoṭipramāṇataḥ upādiśatsa bhagavān asmabhyaṃ naimiśe vane
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इति संक्षेपतः प्रोक्तं महत्त्वं सूत्रशास्त्रयोः । तस्माद्वैखानसा विप्रास्संपूज्या भगवत्प्रियाः
iti saṃkṣepataḥ proktaṃ mahattvaṃ sūtraśāstrayoḥ / tasmādvaikhānasā viprāssaṃpūjyā bhagavatpriyāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पूजान्ते स्नपनान्ते च तथान्ते चोत्सवस्य च । आचार्यमर्चकं चापि सर्वान् वैखानसांस्तथा
pūjānte snapanānte ca tathānte cotsavasya ca / ācāryamarcakaṃ cāpi sarvān vaikhānasāṃstathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रथमं पूजयित्वैव पश्चात्कार्यं समाचरेत् । यःपूजकमनादृत्य विप्रं वैखानसं हठात्
prathamaṃ pūjayitvaiva paścātkāryaṃ samācaret / yaḥpūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ haṭhāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तीर्थं गृहीतुं प्रथम्च्छेत्स पतति ध्रुवम् यः । पूजकमनादृत्य विप्रं वैखानसं पुनः
tīrthaṃ gṛhītuṃ prathamcchetsa patati dhruvam yaḥ / pūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादं देवदेवस्य प्रथमं तु जिघृक्षति । ब्रह्महत्यामवाप्नोति तत्बूजा निष्पला भवेत्
prasādaṃ devadevasya prathamaṃ tu jighṛkṣati / brahmahatyāmavāpnoti tatbūjā niṣpalā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यः पूजकमनादृत्य विप्रं वैखानसं पुनः । यादृशीमपि देवाग्रे वाञ्छत्यपचितिं जनः
yaḥ pūjakamanādṛtya vipraṃ vaikhānasaṃ punaḥ / yādṛśīmapi devāgre vāñchatyapacitiṃ janaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चतुर्वेद्यपि सो विप्रस्सद्यश्चण्डालतां व्रजेत् । तत्पूजा निष्फला च स्याद्राजराष्ट्रं विनश्यति
caturvedyapi so viprassadyaścaṇḍālatāṃ vrajet / tatpūjā niṣphalā ca syādrājarāṣṭraṃ vinaśyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
षट्कालं वा त्रिकालं वा द्विकालं कालमेव वा । आलये भगवत्पूजा सौम्येन विधिना कृता
ṣaṭkālaṃ vā trikālaṃ vā dvikālaṃ kālameva vā / ālaye bhagavatpūjā saumyena vidhinā kṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वसंपत्करी सा स्याज्जगतामिति शासनम् । तत्रार्चने तु शुद्धात्मा पूजकः परितोषितः
sarvasaṃpatkarī sā syājjagatāmiti śāsanam / tatrārcane tu śuddhātmā pūjakaḥ paritoṣitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन राजा च राज्यं च यजमानश्च नान्वयः । सर्वलोकश्च संतुष्टो वर्धते ब्रह्मतेजसा
tena rājā ca rājyaṃ ca yajamānaśca nānvayaḥ / sarvalokaśca saṃtuṣṭo vardhate brahmatejasā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्रं वृक्षस्य राजानोमूलं वृक्षस्य पूजकाः । तस्मान्मूलं न हिंसीयान्मूलादग्रं प्ररोहति
agraṃ vṛkṣasya rājānomūlaṃ vṛkṣasya pūjakāḥ / tasmānmūlaṃ na hiṃsīyānmūlādagraṃ prarohati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
फलं वृक्षस्य राजानः पुष्पं वृक्षस्य पूजकाः । तस्मात्पुष्पं न हिंसीयात्पुष्पात्संजायते फलम्
phalaṃ vṛkṣasya rājānaḥ puṣpaṃ vṛkṣasya pūjakāḥ / tasmātpuṣpaṃ na hiṃsīyātpuṣpātsaṃjāyate phalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवस्यं ब्राह्मणस्वं च सन्मानं पूजकस्य च । यस्तु न त्रायते राजा तमाहुर्ब्रह्मघातुकम्
devasyaṃ brāhmaṇasvaṃ ca sanmānaṃ pūjakasya ca / yastu na trāyate rājā tamāhurbrahmaghātukam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुर्बलानामनाथानां बालवृद्धतपस्विनाम् । अन्यायैः परिभूतानां सर्वेषां पार्थिवो गतिः
durbalānāmanāthānāṃ bālavṛddhatapasvinām / anyāyaiḥ paribhūtānāṃ sarveṣāṃ pārthivo gatiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राजा पिता च माता च राजा च परमो गुरुः । राजा च सर्वभूतानां परित्राता गुरुर्मतः
rājā pitā ca mātā ca rājā ca paramo guruḥ / rājā ca sarvabhūtānāṃ paritrātā gururmataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दावाग्निदवदग्धानां राजा पूर्णमिवांभसा । समुद्रमिव तृप्यन्ति ब्राह्मणा वेदवादिनः
dāvāgnidavadagdhānāṃ rājā pūrṇamivāṃbhasā / samudramiva tṛpyanti brāhmaṇā vedavādinaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहत्यग्निस्तेजसा च सूर्यो दहति रश्मिभिः । राजा दहति दिडेन विप्रो दहति मन्युवा
dahatyagnistejasā ca sūryo dahati raśmibhiḥ / rājā dahati diḍena vipro dahati manyuvā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मन्युप्रहरणा विप्राश्चक्र प्रहरणो हरिः । चक्रात्तीक्ष्णतरो मन्युस्तस्माद्विप्रान्न कोपयेत्
manyupraharaṇā viprāścakra praharaṇo hariḥ / cakrāttīkṣṇataro manyustasmādviprānna kopayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अग्निदग्धं प्ररोहेत सूर्यदग्धं तथैव च । दण्ड्यस्तु संप्ररोहेत ब्रह्मशापहतो हतः
agnidagdhaṃ praroheta sūryadagdhaṃ tathaiva ca / daṇḍyastu saṃpraroheta brahmaśāpahato hataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आपद्यपि च कष्टायां नावमान्यो हि पूजकः । अर्चकेन तु तुष्टेन यदुक्तं देवसन्निधौ
āpadyapi ca kaṣṭāyāṃ nāvamānyo hi pūjakaḥ / arcakena tu tuṣṭena yaduktaṃ devasannidhau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तद्वाक्यं तु ह रेर्वाक्यं नावमान्यो हि पूजकः । अर्चकं कोपयेद्यस्तु स हि देवस्य कोपकृत्
tadvākyaṃ tu ha rervākyaṃ nāvamānyo hi pūjakaḥ / arcakaṃ kopayedyastu sa hi devasya kopakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवेशं तोषयेद्यस्तु स हि पूजकतोषकृत् । गन्धं पुष्पं तथा माल्यं तांबूलं चाक्षतादिकम्
deveśaṃ toṣayedyastu sa hi pūjakatoṣakṛt / gandhaṃ puṣpaṃ tathā mālyaṃ tāṃbūlaṃ cākṣatādikam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादं चापि देवस्य प्रथमं पूजकोर्ऽहति । षडङ्गविदुषां चैव क्रतुप्रवरयाजिनाम्
prasādaṃ cāpi devasya prathamaṃ pūjakor'hati / ṣaḍaṅgaviduṣāṃ caiva kratupravarayājinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वैखानसः पुनात्यग्रे गोष्ठीं विप्रशतस्य तु । फलाभिसंधिरहितं सर्वं कर्माखिलं कृतम्
vaikhānasaḥ punātyagre goṣṭhīṃ vipraśatasya tu / phalābhisaṃdhirahitaṃ sarvaṃ karmākhilaṃ kṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्रह्मार्पणधिया कुर्यात्स भवेद्वैष्णवोत्तमः । नान्यं देवं नमस्कुर्यान्नान्यं देवं प्रपूजयेत्
brahmārpaṇadhiyā kuryātsa bhavedvaiṣṇavottamaḥ / nānyaṃ devaṃ namaskuryānnānyaṃ devaṃ prapūjayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अर्चयेत्सततं ध्यायेन्नारायणमनायम् । कायेन मनसा वाचा स तु वैष्णव उच्यते
arcayetsatataṃ dhyāyennārāyaṇamanāyam / kāyena manasā vācā sa tu vaiṣṇava ucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिर्यक्पुण्ड्रधरं चैव पाषण्डिनमवैष्णवम् । देवाग्रे पूजये ऽन्नैव तद्वैष्णवविमानना
tiryakpuṇḍradharaṃ caiva pāṣaṇḍinamavaiṣṇavam / devāgre pūjaye 'nnaiva tadvaiṣṇavavimānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.