Library·Bhrgu-Samhita·35

Bhrgu-Samhita 35

इति श्रीवैखानसे भगवच्छास्त्रे भृगुप्रोक्तायां सहितायां प्रकीर्णाधिकारे चतुस्त्रिंशो ऽध्यायः। अथ पञ्चत्रिंशो ऽध्यायः। फलश्रुतिः अथ वक्ष्ये विशेषेण क्रियायोगश्रितं फलम् । यस्तु देवालयं दारुशिलालोहविलेखनैः

iti śrīvaikhānase bhagavacchāstre bhṛguproktāyāṃ sahitāyāṃ prakīrṇādhikāre catustriṃśo 'dhyāyaḥ. atha pañcatriṃśo 'dhyāyaḥ. phalaśrutiḥ atha vakṣye viśeṣeṇa kriyāyogaśritaṃ phalam / yastu devālayaṃ dāruśilālohavilekhanaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयेन्मृण्मयं वापि तस्यानन्तफलं स्मृतम् । अहन्यहनि यज्ञेन यजतो यन्महत्फलम्

kārayenmṛṇmayaṃ vāpi tasyānantaphalaṃ smṛtam / ahanyahani yajñena yajato yanmahatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्राप्नोति तत्फलं विष्णोर्यः कारयति मन्दिरम् । कुलानां शतमागामि समतीतं तथा शतम्

prāpnoti tatphalaṃ viṣṇoryaḥ kārayati mandiram / kulānāṃ śatamāgāmi samatītaṃ tathā śatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारयेद्भगवद्गेहमिति बुद्धिं करोति यः । सप्तजन्मकृतं पापमल्पं वा यदि वा बहु

tārayedbhagavadgehamiti buddhiṃ karoti yaḥ / saptajanmakṛtaṃ pāpamalpaṃ vā yadi vā bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोरालयविन्यासप्रारंभादेव नश्यति । सप्तलोकमयो विष्णुस्तस्य यःकुरुते गृहम्

viṣṇorālayavinyāsaprāraṃbhādeva naśyati / saptalokamayo viṣṇustasya yaḥkurute gṛham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिष्ठां समपाप्नोति स नरस्साप्तलौकिकीम् । प्रशस्तदेशे भूभागे यो नरो भवनं हरेः

pratiṣṭhāṃ samapāpnoti sa narassāptalaukikīm / praśastadeśe bhūbhāge yo naro bhavanaṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कारयत्यक्षयान् लोकान् स वरः प्रतिपद्यते । इष्टकाचयविन्यासो यावद्वर्षाणि तिष्ठति

kārayatyakṣayān lokān sa varaḥ pratipadyate / iṣṭakācayavinyāso yāvadvarṣāṇi tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्वर्षसहस्राणि तत्कर्तादिवि मोदते । प्रतिमां लक्षणवतीं यः कारयति मानवः

tāvadvarṣasahasrāṇi tatkartādivi modate / pratimāṃ lakṣaṇavatīṃ yaḥ kārayati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केसवस्य स तल्लोकमक्षयं प्रतिपद्यते । षष्टिं वर्षसहस्राणां सहस्राणि स मोगते

kesavasya sa tallokamakṣayaṃ pratipadyate / ṣaṣṭiṃ varṣasahasrāṇāṃ sahasrāṇi sa mogate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्गौकसां निवासेषु प्रत्येकमरिसूदनः । ततः प्रयाति वैकुण्ठं निस्समाभ्यधिकं महः

svargaukasāṃ nivāseṣu pratyekamarisūdanaḥ / tataḥ prayāti vaikuṇṭhaṃ nissamābhyadhikaṃ mahaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतीष्ठाप्य हरेरर्चां सुप्रशस्ते निवेशने । पुरुषः कृतकृत्यत्वान्नैनं श्वो मरणं तपेत्

pratīṣṭhāpya harerarcāṃ supraśaste niveśane / puruṣaḥ kṛtakṛtyatvānnainaṃ śvo maraṇaṃ tapet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये भविष्यन्ति ये ऽतीता आकल्पाः पुरुषाः कुले । तांस्तारयति संस्थाप्य देवस्य प्रतियां हरेः

ye bhaviṣyanti ye 'tītā ākalpāḥ puruṣāḥ kule / tāṃstārayati saṃsthāpya devasya pratiyāṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बेरपूजा त्वियं प्रोक्ता पूजानामुत्तमोत्तमा । अतीते यजमाने ऽपि चिरमस्या अवस्थिते

berapūjā tviyaṃ proktā pūjānāmuttamottamā / atīte yajamāne 'pi ciramasyā avasthite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुशस्ताः किल पुरा यमेव यमकिङ्कराः । पाशधण्डधराः क्रूराः प्रजासंयमनोद्यताः

anuśastāḥ kila purā yameva yamakiṅkarāḥ / pāśadhaṇḍadharāḥ krūrāḥ prajāsaṃyamanodyatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विहरध्वं यथान्याय्यं नियोगो मे ऽनुपाल्यताम् । नाज्ञाभङ्गं करिष्यन्ति भवतां जन्तवः क्वचित्

viharadhvaṃ yathānyāyyaṃ niyogo me 'nupālyatām / nājñābhaṅgaṃ kariṣyanti bhavatāṃ jantavaḥ kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

केवलं ये जगन्नाथमनस्तं समुपाश्रिताः । भवद्भिः परिहर्तव्यास्तेषां नास्त्यत्र संस्थितिः

kevalaṃ ye jagannāthamanastaṃ samupāśritāḥ / bhavadbhiḥ parihartavyāsteṣāṃ nāstyatra saṃsthitiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये तु भागवता लोके तच्चित्तास्तत्परायणाः । पूजयन्ति सदा विष्णुं ते वस्त्याज्याः सुदूरतः

ye tu bhāgavatā loke taccittāstatparāyaṇāḥ / pūjayanti sadā viṣṇuṃ te vastyājyāḥ sudūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तिष्ठन् यस्स्वपन् भुञ्जन् उत्तिष्ठन् स्खलितेषु च । संकीर्तयति गोविन्दं स वस्त्याज्यस्सुदूरतः

yastiṣṭhan yassvapan bhuñjan uttiṣṭhan skhaliteṣu ca / saṃkīrtayati govindaṃ sa vastyājyassudūrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नित्यनैमित्तिकैर्देवं ये यजन्ते जनार्दनम् । नावलोक्या भवद्भिस्ते तत्तेजो हन्ति वौ गतिम्

nityanaimittikairdevaṃ ye yajante janārdanam / nāvalokyā bhavadbhiste tattejo hanti vau gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ये धूपपुष्पवासोभिर्भूषणैश्चापि दुर्लभैः । अर्चयन्ति न ते ग्राह्यानराः कृष्णाश्रयोद्धताः

ye dhūpapuṣpavāsobhirbhūṣaṇaiścāpi durlabhaiḥ / arcayanti na te grāhyānarāḥ kṛṣṇāśrayoddhatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपलेपनकर्तारस्सम्मार्जनकराश्च ये । कृष्णालये परित्याज्यास्तेषां त्रिपूरुषं कुलम्

upalepanakartārassammārjanakarāśca ye / kṛṣṇālaye parityājyāsteṣāṃ tripūruṣaṃ kulam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन चायतनं विष्णोः कारितं तत्कुलोद्भवम् । पुंसां कुलं नावलोक्यं भवद्भिर्दुष्टचक्षुषा

yena cāyatanaṃ viṣṇoḥ kāritaṃ tatkulodbhavam / puṃsāṃ kulaṃ nāvalokyaṃ bhavadbhirduṣṭacakṣuṣā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येनार्चा भगवद्भक्त्या वासुदेवस्य कारिता । नरायुतं तत्कुलजं भवतां शासनातिगम्

yenārcā bhagavadbhaktyā vāsudevasya kāritā / narāyutaṃ tatkulajaṃ bhavatāṃ śāsanātigam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवतां भ्रमतामत्र विष्णुसंश्रयमुद्रया । विनाज्ञाभङ्गकृन्नैव भविष्यति नरःक्वचित्

bhavatāṃ bhramatāmatra viṣṇusaṃśrayamudrayā / vinājñābhaṅgakṛnnaiva bhaviṣyati naraḥkvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यज्ञा नराणां पापौघक्षालनाः सर्वकामदाः । तथैवेज्या जगद्धातुस्सर्वयज्ञमयो हरिः

yajñā narāṇāṃ pāpaughakṣālanāḥ sarvakāmadāḥ / tathaivejyā jagaddhātussarvayajñamayo hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्थापितं प्रतिमा विष्णोस्सम्यक् संपूज्य मानवः । यं यं कामयते कामं तं तमाप्नोत्यसंशयम्

sthāpitaṃ pratimā viṣṇossamyak saṃpūjya mānavaḥ / yaṃ yaṃ kāmayate kāmaṃ taṃ tamāpnotyasaṃśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा हि ज्वलनो वह्निस्तमोहानिन्तदर्थिनाम् । शीतहानिन्तदन्येषां स्वेदं स्वेदाभिलाषिणाम्

yathā hi jvalano vahnistamohānintadarthinām / śītahānintadanyeṣāṃ svedaṃ svedābhilāṣiṇām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

करोति क्षुधितानां च भोज्यां पाकक्रियां शिखी । तथैव कामान् भूतेशस्सददाति यथेप्सितम्

karoti kṣudhitānāṃ ca bhojyāṃ pākakriyāṃ śikhī / tathaiva kāmān bhūteśassadadāti yathepsitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कल्पद्रुमादिवहरेर्यदिष्टं तदवाप्यते । यस्सदायतने विष्णोः कुरुते मार्जनक्रियाम्

kalpadrumādivahareryadiṣṭaṃ tadavāpyate / yassadāyatane viṣṇoḥ kurute mārjanakriyām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सपांसुभुम्यैर्? देहस्य सर्वं पापं व्यपोहाति । यावन्तः पांसुकणिका मार्ज्यन्ते केशवालये

sapāṃsubhumyair? dehasya sarvaṃ pāpaṃ vyapohāti / yāvantaḥ pāṃsukaṇikā mārjyante keśavālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाणि दिवि तावन्ते वसत्यस्तमलो नरः । अहन्यहनि यत्पापं कुरुते विषयी नरः

varṣāṇi divi tāvante vasatyastamalo naraḥ / ahanyahani yatpāpaṃ kurute viṣayī naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो बाह्याभ्यन्तरं वेश्म मार्जयेत्केशवालये । सबाह्याभ्यन्तरं तस्य कायो निष्कल्मषो भवेत्

yo bāhyābhyantaraṃ veśma mārjayetkeśavālaye / sabāhyābhyantaraṃ tasya kāyo niṣkalmaṣo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोचर्ममात्रं सम्मृज्य हन्ति तत्केशवालये । सबाह्याभ्यन्तरं यच्च मार्जयेदच्युतालये

gocarmamātraṃ sammṛjya hanti tatkeśavālaye / sabāhyābhyantaraṃ yacca mārjayedacyutālaye

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सबाह्याभ्यन्तरं तस्य कायं निष्कल्मषं विदुः? । उदकाभ्युक्षणं विष्णोर्यः करोति सता गृहे

sabāhyābhyantaraṃ tasya kāyaṃ niṣkalmaṣaṃ viduḥ? / udakābhyukṣaṇaṃ viṣṇoryaḥ karoti satā gṛhe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सो ऽपिगच्छति यत्रास्ते भगवान् यादसां पतिः । मृदा धातुविकारैर्वा वर्णकैर्गोमयेन वा

so 'pigacchati yatrāste bhagavān yādasāṃ patiḥ / mṛdā dhātuvikārairvā varṇakairgomayena vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णोरायतने नित्यं यः करोत्यनु लेपनम् । प्रवाते वाति गुणवद्वर्षास्वतिमनोहरम्

viṣṇorāyatane nityaṃ yaḥ karotyanu lepanam / pravāte vāti guṇavadvarṣāsvatimanoharam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वनुलिप्तं शूभाकारं स्वकृहं लभते नरः । पूर्णधान्यहिरण्यादिमणिमुक्ताफलोज्ज्वलम्

svanuliptaṃ śūbhākāraṃ svakṛhaṃ labhate naraḥ / pūrṇadhānyahiraṇyādimaṇimuktāphalojjvalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रत्यासन्नजलोपेतं गृहं प्राप्नोति शोभनम् । सामन्तस्वजनानां च सर्वेषामुत्तमोत्तमम्

pratyāsannajalopetaṃ gṛhaṃ prāpnoti śobhanam / sāmantasvajanānāṃ ca sarveṣāmuttamottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदाप्नोति गृहं रम्यमुपलेपनकृन्नरः । येनानुलिप्ते तिष्टन्ति विष्ण्वायतनभूतले

tadāpnoti gṛhaṃ ramyamupalepanakṛnnaraḥ / yenānulipte tiṣṭanti viṣṇvāyatanabhūtale

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणाःक्षत्रिया वैश्याश्शूद्रस्साध्व्यस्त्रियस्तथा । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहानुगाः

brāhmaṇāḥkṣatriyā vaiśyāśśūdrassādhvyastriyastathā / tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ nālaṃ devāssahānugāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अप्सरोगणसंकीर्णं मुक्ताहालशतोज्ज्वलम् । श्रेष्ठं सर्वविमानानां स्वर्गधिष्ण्यमवाप्नुयात्

apsarogaṇasaṃkīrṇaṃ muktāhālaśatojjvalam / śreṣṭhaṃ sarvavimānānāṃ svargadhiṣṇyamavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावन्त स्तिथयो लिप्ता दिव्याब्दांस्तावतो नरः । तस्मिन्विमाने स नरस्त्स्री वा तिष्ठति शोभने

yāvanta stithayo liptā divyābdāṃstāvato naraḥ / tasminvimāne sa narastsrī vā tiṣṭhati śobhane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्रग्गन्धवस्त्रसंयुक्तः सर्वभूषणभूषितः । गन्धर्वाप्सरसां संघैः पूज्यमानस्स तिष्ठति

sraggandhavastrasaṃyuktaḥ sarvabhūṣaṇabhūṣitaḥ / gandharvāpsarasāṃ saṃghaiḥ pūjyamānassa tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लिप्ता च यावता हस्ता विष्णोरायतने मही । तावद्योजनविस्तीर्णस्वर्गस्थानाधिपो भवेत्

liptā ca yāvatā hastā viṣṇorāyatane mahī / tāvadyojanavistīrṇasvargasthānādhipo bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पूज्यमानस्सुरगणैश्शीतोष्णादिविवर्जितः । मनोज्ञगात्रो विप्रेन्द्रैस्तिष्ठत्याभूतसंप्लवम्

pūjyamānassuragaṇaiśśītoṣṇādivivarjitaḥ / manojñagātro viprendraistiṣṭhatyābhūtasaṃplavam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत् क्षयादिह चागत्य विशिष्टे जायते कुले । अत्युत्कृष्टगृहं प्राप्य मर्त्यलोके ऽभिवाञ्छितम्

tat kṣayādiha cāgatya viśiṣṭe jāyate kule / atyutkṛṣṭagṛhaṃ prāpya martyaloke 'bhivāñchitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नतत्र तावद्दारिद्षं नोपसर्गोन वाकलिः । न तावन्मृतनिष्क्रान्तिर्यावज्जीवन्ति साक्षिणः

natatra tāvaddāridṣaṃ nopasargona vākaliḥ / na tāvanmṛtaniṣkrāntiryāvajjīvanti sākṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुस्समस्तभूतानि ससर्जैतानि यानि वै । तेषां मध्ये जगद्धातुरतीवेष्टा वसुंधरा

viṣṇussamastabhūtāni sasarjaitāni yāni vai / teṣāṃ madhye jagaddhāturatīveṣṭā vasuṃdharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृते सम्मार्जने तस्यास्तथा चैवानुलेपने । प्रयाति परमं तोषं विष्णुर्भूर्वैष्णवीयतः

kṛte sammārjane tasyāstathā caivānulepane / prayāti paramaṃ toṣaṃ viṣṇurbhūrvaiṣṇavīyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपोषितो नरो नारी यःकरोत्यनुलेपनम् । न तस्यजायते भङ्गो गार्हस्थ्ये तु कदा च न

upoṣito naro nārī yaḥkarotyanulepanam / na tasyajāyate bhaṅgo gārhasthye tu kadā ca na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

या च नारी करोत्येवं यथावदनुलेपनम् । नाप्नोति सापि वैधव्यं गृहभङ्गं कदा च न

yā ca nārī karotyevaṃ yathāvadanulepanam / nāpnoti sāpi vaidhavyaṃ gṛhabhaṅgaṃ kadā ca na

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वाभरणसंपूर्णस्सर्वोपस्करधान्यवान् । गोमहिष्यादिसंभागं गृहमाप्नोति मानव

sarvābharaṇasaṃpūrṇassarvopaskaradhānyavān / gomahiṣyādisaṃbhāgaṃ gṛhamāpnoti mānava

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादभीप्सता सम्यग्गार्हस्थ्यं तदखण्डितम् । विष्णोरायतने कार्यं सहसै वोपलेपनम्

tasmādabhīpsatā samyaggārhasthyaṃ tadakhaṇḍitam / viṣṇorāyatane kāryaṃ sahasai vopalepanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चानुलेपनं कुर्याद्विष्णोरायतने नरः । सो ऽपि लोकं समासाद्य मोदतेवै शतक्रतोः

yaścānulepanaṃ kuryādviṣṇorāyatane naraḥ / so 'pi lokaṃ samāsādya modatevai śatakratoḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुष्पप्रकीर्णमत्यर्थं सुगन्धं केशवालये । उपलिप्ते नरो दत्वा न दुर्गतिमवाप्नुयात्

puṣpaprakīrṇamatyarthaṃ sugandhaṃ keśavālaye / upalipte naro datvā na durgatimavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नानपानांभसां विष्णोः प्रदानात्तत्सलोकभाक् । स्नानीयद्रव्यदानेन नीरोगः प्रीत्य मोदते

snānapānāṃbhasāṃ viṣṇoḥ pradānāttatsalokabhāk / snānīyadravyadānena nīrogaḥ prītya modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षौमादिदानादाप्नोति परलोके महत्सुखम् । आलेपनद्रव्यदानात्कामानाप्नोति शाश्वतान्

kṣaumādidānādāpnoti paraloke mahatsukham / ālepanadravyadānātkāmānāpnoti śāśvatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

एलाकर्पूरतांबूलीतैलादि स्पर्शनात्पुखी । परत्रेह च लोके स्याद्दीर्घकालमसंशयः

elākarpūratāṃbūlītailādi sparśanātpukhī / paratreha ca loke syāddīrghakālamasaṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वयज्ञमयो विष्णुर्गव्यानां परमस्स्मृतः । जायते येषु लोकेषु पुलकस्संगमोमहान्

sarvayajñamayo viṣṇurgavyānāṃ paramassmṛtaḥ / jāyate yeṣu lokeṣu pulakassaṃgamomahān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येषु क्षीरवहा नद्यो ह्रदाः पायसकर्दमाः । तान् लोकान् पुरुषा यान्तिक्षीरस्नानकरा हरेः

yeṣu kṣīravahā nadyo hradāḥ pāyasakardamāḥ / tān lokān puruṣā yāntikṣīrasnānakarā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आह्गादं निर्वृतिं स्वास्थ्यमारोग्यं चारुरूपता । सप्तजन्मान्यवाप्नोति क्षीरस्नानकरो हरेः

āhgādaṃ nirvṛtiṃ svāsthyamārogyaṃ cārurūpatā / saptajanmānyavāpnoti kṣīrasnānakaro hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दध्यादीनां विकाराणां क्षीरतस्संभवो यथा । तथैवाशेषकामानां क्षीरस्नापनतो हरेः

dadhyādīnāṃ vikārāṇāṃ kṣīratassaṃbhavo yathā / tathaivāśeṣakāmānāṃ kṣīrasnāpanato hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा च विमलं क्षीरं यथा निर्वृतिकारकम् । तथास्य निर्मलं ज्ञानं भवत्यतिफलप्रदम्

yathā ca vimalaṃ kṣīraṃ yathā nirvṛtikārakam / tathāsya nirmalaṃ jñānaṃ bhavatyatiphalapradam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहानुकूलतां पुष्टिं प्रियं चाप्यखिले जने । करोति भगवान् विष्णुःक्षीरस्नापनतोषितः

grahānukūlatāṃ puṣṭiṃ priyaṃ cāpyakhile jane / karoti bhagavān viṣṇuḥkṣīrasnāpanatoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वो ऽस्यस्निग्धतामेति दृष्टिमात्प्रात्प्रसीदति । यस्स्नापयति देवस्य घृतेन प्रतिमां हरेः

sarvo 'syasnigdhatāmeti dṛṣṭimātprātprasīdati / yassnāpayati devasya ghṛtena pratimāṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इन्द्रप्रस्थे द्विजाग्षाणां स ददाति गवां शतम् । गवां शतस्य विप्राणां न दत्तस्य भवेत्फलम्

indraprasthe dvijāgṣāṇāṃ sa dadāti gavāṃ śatam / gavāṃ śatasya viprāṇāṃ na dattasya bhavetphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृतप्रस्थेन तद्विष्णोर्लभेत्स्नानोपयोगिनाम् । पुरा राजर्षिभिः प्राप्ता सप्तद्वीपा वसुन्धरा

ghṛtaprasthena tadviṣṇorlabhetsnānopayoginām / purā rājarṣibhiḥ prāptā saptadvīpā vasundharā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृताढकेन गोविन्द प्रतिमास्नापनात्किल । प्रतिमासं सिताष्टम्यां घृतेन जगतः पतिम्

ghṛtāḍhakena govinda pratimāsnāpanātkila / pratimāsaṃ sitāṣṭamyāṃ ghṛtena jagataḥ patim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापयित्वा समस्तेभ्यः पापेभ्यो ऽपि प्रमुच्यते । द्वादश्यां पौर्णमास्यां च गव्येन हविषा हरेः

snāpayitvā samastebhyaḥ pāpebhyo 'pi pramucyate / dvādaśyāṃ paurṇamāsyāṃ ca gavyena haviṣā hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापनं देवदेवस्य महापातकनाशनम् । ज्ञानतो ऽज्ञानतो वापि यत्पापं कुरुते नरः

snāpanaṃ devadevasya mahāpātakanāśanam / jñānato 'jñānato vāpi yatpāpaṃ kurute naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्क्षालयति संध्यायां घृतेन स्नापयन् हरिम् । घृतक्षीरेण देवेशे स्नापिते मधुसूदने

tatkṣālayati saṃdhyāyāṃ ghṛtena snāpayan harim / ghṛtakṣīreṇa deveśe snāpite madhusūdane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स गत्वावैष्णवं धाम मोदते सह सूरिभिः । स्रजं बद्ध्वा सुमनसां यः प्रयच्छति विष्णवे

sa gatvāvaiṣṇavaṃ dhāma modate saha sūribhiḥ / srajaṃ baddhvā sumanasāṃ yaḥ prayacchati viṣṇave

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स भुक्त्वा विपुलान् भोगान्नाकपृष्ठे विराजते । चामरव्यजन छत्रदानात्स्वाराज्यमश्नु ते

sa bhuktvā vipulān bhogānnākapṛṣṭhe virājate / cāmaravyajana chatradānātsvārājyamaśnu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानादाभरणादीनां तेजस्वी दिविमोदते । दानाच्च नवरत्नावां देवसालोक्यमश्नुते

dānādābharaṇādīnāṃ tejasvī divimodate / dānācca navaratnāvāṃ devasālokyamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदर्शनप्रदानेन दृश्यस्सर्वैर्भविष्यति । गन्धद्रव्य प्रदानेन सुगन्धिर्दायते भृवेत्

ādarśanapradānena dṛśyassarvairbhaviṣyati / gandhadravya pradānena sugandhirdāyate bhṛvet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धूपद्रव्यप्रदानेन स्वस्थानं स्वर्गिणां भवेत् । उपानहौ पादुके च वाहनं यानमेव च

dhūpadravyapradānena svasthānaṃ svargiṇāṃ bhavet / upānahau pāduke ca vāhanaṃ yānameva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददाति यो संदयित्वा? मणिकाञ्चनचित्रितम् । स विमानं तु दुत्प्रापं प्राप्नो त्येव न संशयः

dadāti yo saṃdayitvā? maṇikāñcanacitritam / sa vimānaṃ tu dutprāpaṃ prāpno tyeva na saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अलङ्कृतं भद्रपीठं प्रयच्छन् सर्वकामभाक् । विनतानन्दनस्थानं ध्वजमुत्पाद्य दर्शयन्

alaṅkṛtaṃ bhadrapīṭhaṃ prayacchan sarvakāmabhāk / vinatānandanasthānaṃ dhvajamutpādya darśayan

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सामीप्यं सहसा विष्णोर्याति सद्यो स संशयः । ध्वजं च वाद्यमुत्पाद्य विष्णुसात्कुरुते तु यः

sāmīpyaṃ sahasā viṣṇoryāti sadyo sa saṃśayaḥ / dhvajaṃ ca vādyamutpādya viṣṇusātkurute tu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स दिव्यदुन्दुभि प्रायंस्थानं प्राप्य विराजते । दासीदासं तथात्मान मात्मीयं च प्रयच्छलि

sa divyadundubhi prāyaṃsthānaṃ prāpya virājate / dāsīdāsaṃ tathātmāna mātmīyaṃ ca prayacchali

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वासुदेवाय दास्येन मुक्तिः करतलेस्थिता । नृत्तभेदैर्गीतभेदैस् तथा वाद्यैरनेकथा

vāsudevāya dāsyena muktiḥ karatalesthitā / nṛttabhedairgītabhedais tathā vādyairanekathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रोतव्यैरपि दृश्यैश्च देवदेवस्य सन्निधौ । आसीनमुपचारैस्तैर्ये समाराधयन्तिते

śrotavyairapi dṛśyaiśca devadevasya sannidhau / āsīnamupacāraistairye samārādhayantite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रेत्य दिव्येषु लोकेषु पूज्यन्तेतैर्न संशयः । दीपं प्रयच्छति नरो विष्णोरायतने हि यः

pretya divyeṣu lokeṣu pūjyantetairna saṃśayaḥ / dīpaṃ prayacchati naro viṣṇorāyatane hi yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सदक्षिणस्य यज्ञस्य फलं प्राप्नोत्यसंशयः । आहोरात्रमनिर्वाणं दीपमारोपयेन्नरः

sadakṣiṇasya yajñasya phalaṃ prāpnotyasaṃśayaḥ / āhorātramanirvāṇaṃ dīpamāropayennaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वपाप विशुद्धात्मा विष्णुलोके महीयते । दिनेदिने जपन्नाम केशवेति समाहितः

sarvapāpa viśuddhātmā viṣṇuloke mahīyate / dinedine japannāma keśaveti samāhitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सकृद्ददातियोविप्रःप्रदीपं केशवालये । जातिस्मरत्वं प्रज्ञां च प्राकाश्यं सर्ववन्तुषु

sakṛddadātiyovipraḥpradīpaṃ keśavālaye / jātismaratvaṃ prajñāṃ ca prākāśyaṃ sarvavantuṣu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अव्याहतेन्द्रियत्वं च समाप्नोति न संशयः । सर्वकालं च चक्षुष्मान् मेधावी दीपदो नरः

avyāhatendriyatvaṃ ca samāpnoti na saṃśayaḥ / sarvakālaṃ ca cakṣuṣmān medhāvī dīpado naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते नरकं चापि तमस्संज्ञं न पश्यति । सुवर्णमणिमुक्ताढ्यं मनोज्ञमतिशोभनम्

jāyate narakaṃ cāpi tamassaṃjñaṃ na paśyati / suvarṇamaṇimuktāḍhyaṃ manojñamatiśobhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दीपमालाकुलं दिव्यं विमानमधिरोहति । तस्मादायतने विष्णोर्दद्याद्दीपं प्रयत्नतः

dīpamālākulaṃ divyaṃ vimānamadhirohati / tasmādāyatane viṣṇordadyāddīpaṃ prayatnataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांश् चदत्वान्नहीनस्ते? न च तैलवियोजनम् । कुर्वीत दीपहर्ताच मूकूऽन्धो जायते जडः

tāṃś cadatvānnahīnaste? na ca tailaviyojanam / kurvīta dīpahartāca mūkū'ndho jāyate jaḍaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्धेतमसि दुष्पारे नरके पतितान् किल । विक्रोशमानान्मनुजान् वक्ष्यन्ति यमकिङ्कराः

andhetamasi duṣpāre narake patitān kila / vikrośamānānmanujān vakṣyanti yamakiṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विलापैरल मत्रेवं किंवो विलपिते फलम् । तथा प्रमादिभिः पूर्वमात्मात्यन्तमुपेक्षितः

vilāpairala matrevaṃ kiṃvo vilapite phalam / tathā pramādibhiḥ pūrvamātmātyantamupekṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुर्वमालोचितं नैतत्कथमन्ते भविष्यति । इदानीं यातना भौगाःकिं विलापः करिष्यति

purvamālocitaṃ naitatkathamante bhaviṣyati / idānīṃ yātanā bhaugāḥkiṃ vilāpaḥ kariṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहोदितानि स्वल्पानि विषयाश्चातिकर्षकाः । एतत्कोन विजानाति येन यूयं प्रमादिनः

dehoditāni svalpāni viṣayāścātikarṣakāḥ / etatkona vijānāti yena yūyaṃ pramādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जन्तुर्जन्मसहस्रेभ्यो ह्येकस्मिन् मानुषो यदि । तत्राप्यतिविमाढत्वात्किंभोगानभिधावति

janturjanmasahasrebhyo hyekasmin mānuṣo yadi / tatrāpyativimāḍhatvātkiṃbhogānabhidhāvati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

को ऽतिभारो हरेर्नाम्नि जिह्वया परिकीर्तिते । वर्णिते तुल्यमूलेतु यदग्निर्लभ्यते सुखम्

ko 'tibhāro harernāmni jihvayā parikīrtite / varṇite tulyamūletu yadagnirlabhyate sukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतो ऽधिकरोलाभः कोवश्चितैऽभवत्तथा । येनायतेषु हस्तेषु स्वातन्त्षेसति दीपकः

ato 'dhikarolābhaḥ kovaścitai'bhavattathā / yenāyateṣu hasteṣu svātantṣesati dīpakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

महाफलो विष्णुगृहे न दत्तो नरकापहाः । न वो विलपिते किं चिदिदानीं दृश्यते फलम्

mahāphalo viṣṇugṛhe na datto narakāpahāḥ / na vo vilapite kiṃ cididānīṃ dṛśyate phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अस्वातन्त्षे विलपतां स्वातन्त्षे तु प्रमादिनाम् । अवश्यंपातिनः प्राणा भोक्ताजीवोप्यहर्निशम्

asvātantṣe vilapatāṃ svātantṣe tu pramādinām / avaśyaṃpātinaḥ prāṇā bhoktājīvopyaharniśam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दत्तं चलभते भोक्तुं कामयन्विषयांस्तदा । एतत्स्वातन्त्षवद्भिर्वो युक्तमासीत्परीक्षितुम्

dattaṃ calabhate bhoktuṃ kāmayanviṣayāṃstadā / etatsvātantṣavadbhirvo yuktamāsītparīkṣitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इदानीं किं विलापेन सहध्वं यदुपागतम् । यद्येतदनभीष्टं वो यद्दुःखं समुपस्थितम्

idānīṃ kiṃ vilāpena sahadhvaṃ yadupāgatam / yadyetadanabhīṣṭaṃ vo yadduḥkhaṃ samupasthitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यद्भूयो ऽपि मतिः पापे न कर्तव्या कथं च न । पापकर्मणिनिर्वृत्ते ऽप्यज्ञानादघनाशनम्

yadbhūyo 'pi matiḥ pāpe na kartavyā kathaṃ ca na / pāpakarmaṇinirvṛtte 'pyajñānādaghanāśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्तव्यमप्यविच्छिन्नं स्मरद्भिर्मधुसूदनम् । विमानमतिविद्योति सर्वरत्नमयं दिवि

kartavyamapyavicchinnaṃ smaradbhirmadhusūdanam / vimānamatividyoti sarvaratnamayaṃ divi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समाप्नोति नरो दत्वा प्रदीपं केशवालये । हविषां पायसादीनां हरये च निवेदनात्

samāpnoti naro datvā pradīpaṃ keśavālaye / haviṣāṃ pāyasādīnāṃ haraye ca nivedanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुखैकरसपूर्णत्मा राजते विष्णुसन्निधौ । भक्ष्यपानीयभोज्यानामन्येषामपि दानतः

sukhaikarasapūrṇatmā rājate viṣṇusannidhau / bhakṣyapānīyabhojyānāmanyeṣāmapi dānataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्वेतद्वीपे तत्समीपे वसन्ति सुखिनस्सदा । बहुनात्र किमुक्तेन वासुदेवार्थमादरात्

śvetadvīpe tatsamīpe vasanti sukhinassadā / bahunātra kimuktena vāsudevārthamādarāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ददाति वस्तुदानं? यस्थ्सानं प्राप्नोति चेप्सितम् । कर्मणां मार्जनादीनां फलभोगादनन्तरम्

dadāti vastudānaṃ? yasthsānaṃ prāpnoti cepsitam / karmaṇāṃ mārjanādīnāṃ phalabhogādanantaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मशेषैः पुनर्जन्म कर्मानुगुणयोनिषु । उत्कृष्टास्वेन भोक्तारो लभन्ते सुखिनस्सदा

karmaśeṣaiḥ punarjanma karmānuguṇayoniṣu / utkṛṣṭāsvena bhoktāro labhante sukhinassadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आरामाणां तटाकानां प्रपाणां च प्रवर्तनात् । विष्णोरालयसामीप्ये तत्फलं केन वर्ण्यते

ārāmāṇāṃ taṭākānāṃ prapāṇāṃ ca pravartanāt / viṣṇorālayasāmīpye tatphalaṃ kena varṇyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुप्रदर्शा बलवती चित्रा धातुविभूषिता । उपेता सर्वभूतैश्च श्रेष्ठा भूमिरिहोच्यते

supradarśā balavatī citrā dhātuvibhūṣitā / upetā sarvabhūtaiśca śreṣṭhā bhūmirihocyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याः क्षेत्रविशेषाश्च तटाकानां च बन्धनम् । औदकानि च सर्वाणि प्रवक्ष्याम्यनुपूर्वशः

tasyāḥ kṣetraviśeṣāśca taṭākānāṃ ca bandhanam / audakāni ca sarvāṇi pravakṣyāmyanupūrvaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाकानां च वक्ष्यामि कृतानां चापि ये गुणाः । त्रिषु लोकेषु सर्वत्र पूजनीयः प्रतापवान्

taṭākānāṃ ca vakṣyāmi kṛtānāṃ cāpi ye guṇāḥ / triṣu lokeṣu sarvatra pūjanīyaḥ pratāpavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा मित्रसदनं मैत्रं मित्रविवर्धनम् । कीर्तिसंजननं श्रेष्ठं तटाकानां निवेशनम्

atha vā mitrasadanaṃ maitraṃ mitravivardhanam / kīrtisaṃjananaṃ śreṣṭhaṃ taṭākānāṃ niveśanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मस्यार्थस्य कामस्य फलमाहुर्मनीषिणः । तटाकं सुकृतं देशेक्षेत्रमेकं महाश्रयम्

dharmasyārthasya kāmasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ / taṭākaṃ sukṛtaṃ deśekṣetramekaṃ mahāśrayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चतुर्विधानां भूतानां तटाकमुपलक्षयेत् । तटाकानि च सर्वाणि दिशन्ति श्रियमुत्तमाम्

caturvidhānāṃ bhūtānāṃ taṭākamupalakṣayet / taṭākāni ca sarvāṇi diśanti śriyamuttamām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवा मनुष्या गन्धर्वाः पितरो यक्षराक्षसाः । स्थावराणि च भूतानि संश्रयन्ति जलाशयम्

devā manuṣyā gandharvāḥ pitaro yakṣarākṣasāḥ / sthāvarāṇi ca bhūtāni saṃśrayanti jalāśayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तांस्तु प्रवक्ष्यामि तटाके ये गुणास्स्मृताः । या च तत्र फलावाप्तिरृषिभिस्समुदाहृता

tasmāttāṃstu pravakṣyāmi taṭāke ye guṇāssmṛtāḥ / yā ca tatra phalāvāptirṛṣibhissamudāhṛtā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वर्षाकाले तटाके तु सलिलं यस्य तिष्ठति । अग्निहोत्रफलं तस्य फलमाहुर्मनीषिणः

varṣākāle taṭāke tu salilaṃ yasya tiṣṭhati / agnihotraphalaṃ tasya phalamāhurmanīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शरत्का ले तु सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति । गोसहस्रस्य संप्रेत्य लभते फलमुत्तमम्

śaratkā le tu salilaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati / gosahasrasya saṃpretya labhate phalamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हेमन्तकाले सलिलं तटाके यस्य तिष्ठति । स वै बहुसुवर्णस्य यज्ञस्य लभते फलम्

hemantakāle salilaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati / sa vai bahusuvarṇasya yajñasya labhate phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.