Bhrgu-Samhita 35

यस्य वै शैशिरे काले तटाके सलिलं भवेत् । तस्याग्निष्टोमयज्ञस्य भलमूहुर्मनीषिणः

yasya vai śaiśire kāle taṭāke salilaṃ bhavet / tasyāgniṣṭomayajñasya bhalamūhurmanīṣiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाकं सुकृतं यस्य वसन्तेतं महाश्रयम् । अतिरात्रस्य यज्ञस्य फलं स समुपाश्नुते

taṭākaṃ sukṛtaṃ yasya vasantetaṃ mahāśrayam / atirātrasya yajñasya phalaṃ sa samupāśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निदाघकाले पानीयं तटाके यस्य तिष्ठति । वाजिमेधपलं तस्य फलं वै मुनयो विदुः

nidāghakāle pānīyaṃ taṭāke yasya tiṣṭhati / vājimedhapalaṃ tasya phalaṃ vai munayo viduḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स कुलं तारयेत्सर्वं यस्य खाते जलाशये । गावः पिबन्ति सलिलं साधवश्च नरास्सदा

sa kulaṃ tārayetsarvaṃ yasya khāte jalāśaye / gāvaḥ pibanti salilaṃ sādhavaśca narāssadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाके यस्य गावस्तु पिबन्ति तृषिता जलम् । मृगपक्षिमनुष्याश्य सो ऽश्वमेधफलं लभेत्

taṭāke yasya gāvastu pibanti tṛṣitā jalam / mṛgapakṣimanuṣyāśya so 'śvamedhaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्पिबन्ति जलं तत्र स्त्यायन्ते विश्रमन्तिच । तटाकदस्य तत्सर्वं प्रेत्यानन्त्याय कल्पते

yatpibanti jalaṃ tatra styāyante viśramantica / taṭākadasya tatsarvaṃ pretyānantyāya kalpate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दुर्लभं सलिलं चेह विशेषेण परत्र वै । पानीयस्य प्रदानेन प्रीतिर्भवति शाश्वती

durlabhaṃ salilaṃ ceha viśeṣeṇa paratra vai / pānīyasya pradānena prītirbhavati śāśvatī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाके यस्य पानीयं पानीयाय जगत्पतेः । तस्य पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहानु गाः

taṭāke yasya pānīyaṃ pānīyāya jagatpateḥ / tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ nālaṃ devāssahānu gāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाके यस्य पानीये सायं प्रातर्द्विजातयः । स्नात्वा कुर्वन्ति कर्माणि तस्य नाकेस्थितिर्भवेत्

taṭāke yasya pānīye sāyaṃ prātardvijātayaḥ / snātvā kurvanti karmāṇi tasya nākesthitirbhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाके यस्य देवस्य स्नापनं चाधिवासनम् । तस्य लोका भवन्त्येव पावनाः क्षतिवर्जिताः

taṭāke yasya devasya snāpanaṃ cādhivāsanam / tasya lokā bhavantyeva pāvanāḥ kṣativarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वदानैर्गुरुतरं सर्वदानैर्विशिष्यते । पानीयावासदानं तु देवस्याग्रे प्रशस्यते

sarvadānairgurutaraṃ sarvadānairviśiṣyate / pānīyāvāsadānaṃ tu devasyāgre praśasyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वक्ष्ये विशेषेण वृक्षाणामवरोपणम् । स्थानराणां च भूतानां जातयष्षट् प्रकीर्तिताः

atha vakṣye viśeṣeṇa vṛkṣāṇāmavaropaṇam / sthānarāṇāṃ ca bhūtānāṃ jātayaṣṣaṭ prakīrtitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षगुल्पल तावल्ल्यस्त्वक्चारास्तृणजातयः । एता जात्यस्तु वृक्षाणां तेषां रोपे गुणास्त्विमे

vṛkṣagulpala tāvallyastvakcārāstṛṇajātayaḥ / etā jātyastu vṛkṣāṇāṃ teṣāṃ rope guṇāstvime

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कीर्तिश्च मानवे लोके प्रेत्य चैव फलं शुभम् । लभते नाम लोके च पितृभिश्च महीयते

kīrtiśca mānave loke pretya caiva phalaṃ śubham / labhate nāma loke ca pitṛbhiśca mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवलोकगतस्यापि नामतस्य न नश्यति । अतीते ऽनागते चोभेपितृवं शे ऽन्यतस्तथा

devalokagatasyāpi nāmatasya na naśyati / atīte 'nāgate cobhepitṛvaṃ śe 'nyatastathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारयेद्वृक्षरूपी च तस्माद्वृक्षांश्च रोपयेत् । तस्य पुत्रा भवन्त्येते पादपा नात्र संशयः

tārayedvṛkṣarūpī ca tasmādvṛkṣāṃśca ropayet / tasya putrā bhavantyete pādapā nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

परलोकगतस्स्वर्गं लोकांश्चाप्नोति सो ऽव्ययान् । पुष्पैस्सुरगणान् वृक्षाः फलैश्चापि तथा पितृन्

paralokagatassvargaṃ lokāṃścāpnoti so 'vyayān / puṣpaissuragaṇān vṛkṣāḥ phalaiścāpi tathā pitṛn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चायया चातिथींश्चापि पूजयन्ति महीरुहाः । किन्नरोरगरक्षांसि देवगन्धर्वमानवाः

cāyayā cātithīṃścāpi pūjayanti mahīruhāḥ / kinnaroragarakṣāṃsi devagandharvamānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथा ऋषिगणाश्चैव संश्रयन्ति महीरुहान् । पुष्पिताः फलवन्तश्च तर्पयन्तीह मानवान्

tathā ṛṣigaṇāścaiva saṃśrayanti mahīruhān / puṣpitāḥ phalavantaśca tarpayantīha mānavān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वृक्षदं पुत्रवद्वृक्षास्तारयन्ति परत्र तु । पत्रं फलं वा पुष्पं वा यस्यारामे ऽवरोपिते

vṛkṣadaṃ putravadvṛkṣāstārayanti paratra tu / patraṃ phalaṃ vā puṣpaṃ vā yasyārāme 'varopite

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अच्युतस्य पदं प्राप्तं लोकास्तस्याच्युता ध्रुवम् । पत्रैःफलैर् वापुष्पैर्वा प्रीयते भगवान् हरिः

acyutasya padaṃ prāptaṃ lokāstasyācyutā dhruvam / patraiḥphalair vāpuṣpairvā prīyate bhagavān hariḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तटारे तद्वृक्षा रोप्याश्श्रेयोर्थिना सदा । पुत्रवत्परिपाल्याश्च पुत्रास्तेधर्मतस्स्मृताः

tasmāttaṭāre tadvṛkṣā ropyāśśreyorthinā sadā / putravatparipālyāśca putrāstedharmatassmṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तटाककृद्वृक्षरोपी इष्टयज्ञश्च यो नरः । एते स्वर्गे महीयन्ते ये चान्ये सत्यवादिनः

taṭākakṛdvṛkṣaropī iṣṭayajñaśca yo naraḥ / ete svarge mahīyante ye cānye satyavādinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्तटाकान् कुर्वीत आरामांश्चैव रोपयेत् । यजेच्च विविधैर्यज्ञैस्सत्यं च सततं वदेत्

tasmāttaṭākān kurvīta ārāmāṃścaiva ropayet / yajecca vividhairyajñaissatyaṃ ca satataṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोभूहिरण्यदानानि कृत्वाचार्याय विष्णवे । अर्चकाय विशेषेण स्वर्गतस्सुखमेधते

gobhūhiraṇyadānāni kṛtvācāryāya viṣṇave / arcakāya viśeṣeṇa svargatassukhamedhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अतिदानं तु सर्वेषां भूमिदानमिहोच्यते । अचला ह्यक्षयो भूमिस्सर्वान् कामान् प्रयच्छति

atidānaṃ tu sarveṣāṃ bhūmidānamihocyate / acalā hyakṣayo bhūmissarvān kāmān prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तुदद्याद्भूमिदानं देवनाम्नार्चकायहि । तस्यैहिकं भवेत्पुण्यं तथा पारत्रिकं बहु

yastudadyādbhūmidānaṃ devanāmnārcakāyahi / tasyaihikaṃ bhavetpuṇyaṃ tathā pāratrikaṃ bahu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु दद्यात्स्वनाम्नैव पूजकाय वसुंधराम् । तस्य कामाः प्ररोहन्ति सर्वमैहिकमश्नुते

yastu dadyātsvanāmnaiva pūjakāya vasuṃdharām / tasya kāmāḥ prarohanti sarvamaihikamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवकार्याय वैदद्याद्यो देवाय वसुन्धराम् । देवनाम्नैव तस्य स्यात्केवलामुष्मिकं फलम्

devakāryāya vaidadyādyo devāya vasundharām / devanāmnaiva tasya syātkevalāmuṣmikaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्मार्पणधिया यस्तु गुप्तं दास्यति किं चन । देवाय देवकार्याय ब्राह्मणायाधिकारिणे

brahmārpaṇadhiyā yastu guptaṃ dāsyati kiṃ cana / devāya devakāryāya brāhmaṇāyādhikāriṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यावज्जीवति तद्दानं स्वर्गेतस्य स्थितिर्भवेत् । यं यं कामं तु मनसि कृत्वा यद्यच्च योर्ऽपयेत्

yāvajjīvati taddānaṃ svargetasya sthitirbhavet / yaṃ yaṃ kāmaṃ tu manasi kṛtvā yadyacca yor'payet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तं तमेव फलं लब्ध्वाकर्तासम्मोदते चिरम् । किमलभ्यं भगवति प्रसन्ने श्रीनिकेतने

taṃ tameva phalaṃ labdhvākartāsammodate ciram / kimalabhyaṃ bhagavati prasanne śrīniketane

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यायार्पिता भूमिरत्यन्तफलदायिनी । ततोर्ऽचकार्पिता दद्यादनन्तं फलमुच्यते

ācāryāyārpitā bhūmiratyantaphaladāyinī / tator'cakārpitā dadyādanantaṃ phalamucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पदार्थिनामथान्वेषां तथान्यविभवस्य च । सर्वमेव भवेद्दत्तं वसुधां यः प्रयच्छति

padārthināmathānveṣāṃ tathānyavibhavasya ca / sarvameva bhaveddattaṃ vasudhāṃ yaḥ prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फालकृष्टां महीं दद्यात्सबीजां सस्यमालिनीम् । यावत्सूर्यकरा लोके तावत्स्वर्गे महीयते

phālakṛṣṭāṃ mahīṃ dadyātsabījāṃ sasyamālinīm / yāvatsūryakarā loke tāvatsvarge mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फालकृष्टां महीं दद्यात्सबीजां सस्यमालिनीम् । यावत्सूर्यकरा लोके तावत्स्वर्गे महीयते

phālakṛṣṭāṃ mahīṃ dadyātsabījāṃ sasyamālinīm / yāvatsūryakarā loke tāvatsvarge mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चापि कुरुते पापं पुरुषोवृत्तिकर्शितः । अपि गोकर्णमात्रेण भूमिदानेन शुद्ध्यति

yaścāpi kurute pāpaṃ puruṣovṛttikarśitaḥ / api gokarṇamātreṇa bhūmidānena śuddhyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सप्तहस्तेन वा सम्यक्त्रिंशद्दण्डेन वर्धनम् । स शतान्येव गोकर्णमिति वेदविदो विदः

saptahastena vā samyaktriṃśaddaṇḍena vardhanam / sa śatānyeva gokarṇamiti vedavido vidaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जितेन्द्रयाय गुणिने पूजकाय तपस्विने । दद्यान्महीं भदेत्तस्य फलमक्षयमच्युतम्

jitendrayāya guṇine pūjakāya tapasvine / dadyānmahīṃ bhadettasya phalamakṣayamacyutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथाप्सु पतितस्सद्यस्तैलबिन्दुः प्ररोहति । एवं भूमिकृतं दानं सस्ये सस्ये प्ररोहति

yathāpsu patitassadyastailabinduḥ prarohati / evaṃ bhūmikṛtaṃ dānaṃ sasye sasye prarohati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा बीजानि रोहन्ति प्रकीर्णानि महीतले । एवं कामाःप्ररोहन्ति भूमिदानसमार्जिताः

yathā bījāni rohanti prakīrṇāni mahītale / evaṃ kāmāḥprarohanti bhūmidānasamārjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा गौर्भरते वत्सं क्षीरिणी क्षीरमुत्सृजेत् । एवं दत्ताचिरं कालं भूमिर्भरति भूमिदम्

yathā gaurbharate vatsaṃ kṣīriṇī kṣīramutsṛjet / evaṃ dattāciraṃ kālaṃ bhūmirbharati bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इक्षुभिस्सततां भूमिं यवगोधूमशाद्वलैः । यो ददाति नरश्रेष्ठस्स न प्रच्यवते दिवः

ikṣubhissatatāṃ bhūmiṃ yavagodhūmaśādvalaiḥ / yo dadāti naraśreṣṭhassa na pracyavate divaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुभं भद्रासनं छत्रं वराश्च वरयोषितः । भूमिदानस्य चिह्नानि फलमेतन्न संशयः

śubhaṃ bhadrāsanaṃ chatraṃ varāśca varayoṣitaḥ / bhūmidānasya cihnāni phalametanna saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्य वसवो विष्णुर्ब्रह्मा सोमो हुताशनः । शूलपाणिश्च भगवानभिनन्दन्ति भूमिदम्

āditya vasavo viṣṇurbrahmā somo hutāśanaḥ / śūlapāṇiśca bhagavānabhinandanti bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सौवर्णछत्रहक्म्याणि वसोर्धाराश्च कामदाः । गन्धर्वाप्सरसो यत्र तत्र तिष्ठन्ति भूमिदाः

sauvarṇachatrahakmyāṇi vasordhārāśca kāmadāḥ / gandharvāpsaraso yatra tatra tiṣṭhanti bhūmidāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इयमेव पुरा भूमिः पालिता बहुभिग्नृपैः । अन्यैश्च बहुभिर्दत्ता राजभिस्सत्यसंगरैः

iyameva purā bhūmiḥ pālitā bahubhignṛpaiḥ / anyaiśca bahubhirdattā rājabhissatyasaṃgaraiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्य यस्य यदा भूमि स्तस्य तस्य तदा फलम् । भूमिं यः प्रतिगृह्णाति यश्च भूमिं प्रयच्छति

yasya yasya yadā bhūmi stasya tasya tadā phalam / bhūmiṃ yaḥ pratigṛhṇāti yaśca bhūmiṃ prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावुभौ पुण्यकर्माणौ नियतौ स्वर्गगामिनौ । दानपालनयोर्मध्ये दानाच्छ्रेयो ऽनुपालनम्

tāvubhau puṇyakarmāṇau niyatau svargagāminau / dānapālanayormadhye dānācchreyo 'nupālanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानात्स्वर्गमवाप्नोति पालनादच्युतं पदम् । स्वदत्ताद्द्विगुणं पुण्यं परदत्तानुपालनम्

dānātsvargamavāpnoti pālanādacyutaṃ padam / svadattāddviguṇaṃ puṇyaṃ paradattānupālanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भूमिदस्स्वर्गमारुह्य शास्वतीरेधते समाः । पुनश्च जन्म संपाप्य भवेद्भूमि पतिर्ध्रुवम्

bhūmidassvargamāruhya śāsvatīredhate samāḥ / punaśca janma saṃpāpya bhavedbhūmi patirdhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा भूमिस्सदा देवी दातारं कुरुते पतिम् । एवं सदक्षिणा दत्ताकुरुते गौर्जनाधिपम्

yathā bhūmissadā devī dātāraṃ kurute patim / evaṃ sadakṣiṇā dattākurute gaurjanādhipam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपि पापकृतं प्राप्य प्रतिगृह्णाति भूमिदम् । महीं ददत्पवित्रस्स्यात्पुण्या च जगती यतः

api pāpakṛtaṃ prāpya pratigṛhṇāti bhūmidam / mahīṃ dadatpavitrassyātpuṇyā ca jagatī yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नामैव प्रियदत्तेति गुह्यामेतत्सनातनम् । तदस्यास्सततं प्रीत्यैकीर्तनीया प्रयच्छता

nāmaiva priyadatteti guhyāmetatsanātanam / tadasyāssatataṃ prītyaikīrtanīyā prayacchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तपोयज्ञाश्रितं शीलमलोभस्सत्यवादिता । गुरुदैवतपूजा च नातिक्रामति भूमिदम्

tapoyajñāśritaṃ śīlamalobhassatyavāditā / gurudaivatapūjā ca nātikrāmati bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भर्तुर्निश्श्रेयसे युक्ता स्त्यक्तात्मादोरणे हताः । ब्रह्मलोकगतास्सन्तो नातिक्रामन्तिभूमिदम्

bharturniśśreyase yuktā styaktātmādoraṇe hatāḥ / brahmalokagatāssanto nātikrāmantibhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथा जनित्री क्षीरेण पुष्णाति स्वसुतं मुदा । एवं सर्वगुणैर्भूमिर्दातारमनुपुष्यति

yathā janitrī kṣīreṇa puṣṇāti svasutaṃ mudā / evaṃ sarvaguṇairbhūmirdātāramanupuṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैरिष्ट्वा विपुलदक्षिणैः । न तत्फलमवाप्नोति यद्दत्वा वसुधां पुनः

agniṣṭomādibhiryajñairiṣṭvā vipuladakṣiṇaiḥ / na tatphalamavāpnoti yaddatvā vasudhāṃ punaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मृत्योर्हि किङ्करा दण्डा ह्यग्नितापास्सुदारुणाः । घोराश्च वारुणाः पाशा नोपसर्पन्ति भूमिदम्

mṛtyorhi kiṅkarā daṇḍā hyagnitāpāssudāruṇāḥ / ghorāśca vāruṇāḥ pāśā nopasarpanti bhūmidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पीतरः पितृलोकस्था देवलोके दिवौकसः । सन्तर्पयन्ति दातारं भूमेः प्रभवतांनरः

pītaraḥ pitṛlokasthā devaloke divaukasaḥ / santarpayanti dātāraṃ bhūmeḥ prabhavatāṃnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आदित्या इव दीप्यन्ते तेजसा दि मानवाः । ये प्रयच्छन्ति वसुधां हरये लोकसाक्षिणे

ādityā iva dīpyante tejasā di mānavāḥ / ye prayacchanti vasudhāṃ haraye lokasākṣiṇe

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृशाय कृशभृत्याय वृत्तिं क्षीणाय सीदते । देवाग्रेर्ऽप्यतु विप्राय सुश्रीर्भवति मानवः

kṛśāya kṛśabhṛtyāya vṛttiṃ kṣīṇāya sīdate / devāgrer'pyatu viprāya suśrīrbhavati mānavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आस्फोटयन्ति पितरः प्रनृत्य नि पितामहाः । भूमिदो नः कुले जातस्सवस्सन्तारयिष्यति

āsphoṭayanti pitaraḥ pranṛtya ni pitāmahāḥ / bhūmido naḥ kule jātassavassantārayiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स नः कुलस्य पुरुषस्सनो बन्धुस्सनो गुरुः । स दाता स च विक्रान्तो यो ददाति वसुंधराम्

sa naḥ kulasya puruṣassano bandhussano guruḥ / sa dātā sa ca vikrānto yo dadāti vasuṃdharām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

लोकांस्तु सृजता पूर्वं गावस्सृष्टास्स्वयंभुवा । वृद्ध्यर्थं सर्वभूतानां तस्मात्ता मातरस्स्मृताः

lokāṃstu sṛjatā pūrvaṃ gāvassṛṣṭāssvayaṃbhuvā / vṛddhyarthaṃ sarvabhūtānāṃ tasmāttā mātarassmṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तास्तुदत्वा सौरभेयीस्स्वर्गेलोके महीयते । धेनुं दत्वा सुव्रतां च सोपधानां पयस्विनीम्

tāstudatvā saurabheyīssvargeloke mahīyate / dhenuṃ datvā suvratāṃ ca sopadhānāṃ payasvinīm

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवत्सां कपिलां दिव्यामाचार्यायार्चकाय च । देवदेवस्य तुष्ट्यर्थं देवाय ब्राह्मणाय वा

savatsāṃ kapilāṃ divyāmācāryāyārcakāya ca / devadevasya tuṣṭyarthaṃ devāya brāhmaṇāya vā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न तस्य शक्यते वक्तुं फलं वर्षशतैरपि । यावन्ति धेन्वालोमानि वत्सायाश्च विशेषतः

na tasya śakyate vaktuṃ phalaṃ varṣaśatairapi / yāvanti dhenvālomāni vatsāyāśca viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावद्वर्ष सहस्राणि कामान् दुह्येत सा वरा । प्रयच्छते यःकपिलां सवत्सां कांस्यजोहनाम्

tāvadvarṣa sahasrāṇi kāmān duhyeta sā varā / prayacchate yaḥkapilāṃ savatsāṃ kāṃsyajohanām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वर्णश्रुङ्गीं रौप्यखुरां तैस्तैर्द्रव्यगुणैः पुनः । सा गौः कामदुघा भूत्वा दातारमुपसर्पति

svarṇaśruṅgīṃ raupyakhurāṃ taistairdravyaguṇaiḥ punaḥ / sā gauḥ kāmadughā bhūtvā dātāramupasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोसहस्रं तु यो दद्यात्सर्वरत्नैरलङ्कृतम् । परां वृद्धिंश्रियं प्राप्य स्वर्गलोके महीयते

gosahasraṃ tu yo dadyātsarvaratnairalaṅkṛtam / parāṃ vṛddhiṃśriyaṃ prāpya svargaloke mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दश चोभयतःप्रेत्य माता महपितामहाः । गच्छेत्सुकृतिनां लोकान् गावो दत्वा यथाविधि

daśa cobhayataḥpretya mātā mahapitāmahāḥ / gacchetsukṛtināṃ lokān gāvo datvā yathāvidhi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायाद्यलब्धैर्योगाद्यैर्गावस्सम्पाद्य योददेत् । तस्यापि चाक्षया लोका भवन्तीह परत्र च

dāyādyalabdhairyogādyairgāvassampādya yodadet / tasyāpi cākṣayā lokā bhavantīha paratra ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो वा द्यूते धनं जित्वागावःक्रीत्वा प्रयच्छति । स गच्छेद्विरजान् लोकान् गोप्रदानफलार्जितान्

yo vā dyūte dhanaṃ jitvāgāvaḥkrītvā prayacchati / sa gacchedvirajān lokān gopradānaphalārjitān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रतिगृह्यतु यो दद्याद्गावश्शुद्धेन चेतसा । स गत्वा दुर्लभं स्थानममरैस्सह मोदते

pratigṛhyatu yo dadyādgāvaśśuddhena cetasā / sa gatvā durlabhaṃ sthānamamaraissaha modate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यश्चात्मविक्रयं कृत्वा गावो दद्याद्यधाविधि । स गत्वा विरजान् लोकान् सुखं वसति देववत्

yaścātmavikrayaṃ kṛtvā gāvo dadyādyadhāvidhi / sa gatvā virajān lokān sukhaṃ vasati devavat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संग्रामे यस्तनुं त्यक्त्वा त्वक्त्वा गावःप्रयच्छति । देहविक्रय मूल्यास्ता श्शाश्वताः कामदोहनाः

saṃgrāme yastanuṃ tyaktvā tvaktvā gāvaḥprayacchati / dehavikraya mūlyāstā śśāśvatāḥ kāmadohanāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जीर्णां चैवोपभुक्राञ्च जरद्गां शीलवर्जिताम्, । तमः प्रविशते दत्वा द्विजं क्लेशेन योजयेत्

jīrṇāṃ caivopabhukrāñca jaradgāṃ śīlavarjitām, / tamaḥ praviśate datvā dvijaṃ kleśena yojayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दानयोग्या भवेस्नैव कृशा दुष्टा पलायिनी । युञ्ज्यात्ल्केशैस्तु यो विप्रं दत्वैनां तद्वृधा भवेत्

dānayogyā bhavesnaiva kṛśā duṣṭā palāyinī / yuñjyātlkeśaistu yo vipraṃ datvaināṃ tadvṛdhā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

युवानं बलिनं श्यामं हलेन सह यूथपम् । गोपतिं हरये दद्याद्भूरिश्रुङ्गमलङ्कृतम्

yuvānaṃ balinaṃ śyāmaṃ halena saha yūthapam / gopatiṃ haraye dadyādbhūriśruṅgamalaṅkṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणानां गवां चैव कुलमेकं द्विधा कृतम् । एकत्र मन्त्रा स्तिष्ठन्ति हविरेकत्र तिष्ठति

brāhmaṇānāṃ gavāṃ caiva kulamekaṃ dvidhā kṛtam / ekatra mantrā stiṣṭhanti havirekatra tiṣṭhati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपगम्य तु यो दद्याद्गावश्शुद्धेन चेतसा । यावन्तितासां रोमाणि तावत्स्वर्गे महीयते

upagamya tu yo dadyādgāvaśśuddhena cetasā / yāvantitāsāṃ romāṇi tāvatsvarge mahīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवक्ष्यामि गवांलोका यादृशायत्र संस्थिताः । मनोज्ञा रमणीयाश्च सर्वकामदुहास्सदा

pravakṣyāmi gavāṃlokā yādṛśāyatra saṃsthitāḥ / manojñā ramaṇīyāśca sarvakāmaduhāssadā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्याःपापहराश्चेव गवां लोका न संशयः । अत्यन्तसुखिनस्तत्र सर्वपापविवर्जिताः

puṇyāḥpāpaharāśceva gavāṃ lokā na saṃśayaḥ / atyantasukhinastatra sarvapāpavivarjitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमोदन्ते महास्थ्साने नरा विगतकल्मषाः । तुल्यप्रभावा देवैस्ते मोदन्ते प्सरसां गणैः

pramodante mahāsthsāne narā vigatakalmaṣāḥ / tulyaprabhāvā devaiste modante psarasāṃ gaṇaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गन्धर्वैरुपगीयन्ते गोशरण्या न संशयः । ब्राह्मणास्साधुवृत्ताश्च दयावन्तो ऽनुकंपकाः

gandharvairupagīyante gośaraṇyā na saṃśayaḥ / brāhmaṇāssādhuvṛttāśca dayāvanto 'nukaṃpakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

घृणिनश्शुभकर्तारो मोदन्तेदैवतैस्सह । यथैव सलिले मत्स्यस्सलिलेन सहोष्य ते

ghṛṇinaśśubhakartāro modantedaivataissaha / yathaiva salile matsyassalilena sahoṣya te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गोभिः पापकृतं कर्म दृढमेव व्यपोह्यते । मातरस्सर्वभूतानां प्रजानां रक्षणे कृताः

gobhiḥ pāpakṛtaṃ karma dṛḍhameva vyapohyate / mātarassarvabhūtānāṃ prajānāṃ rakṣaṇe kṛtāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्माणा लोकसारेण गावःपापभयापहाः । तानु दत्तासु लोके ऽस्मिन् किं न दत्तं भवेदिह

brahmāṇā lokasāreṇa gāvaḥpāpabhayāpahāḥ / tānu dattāsu loke 'smin kiṃ na dattaṃ bhavediha

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेशाय विशेषेण तत्क्रियाय तथा पुनः । प्रतिपाद्यास्सदा गानो भूतिं स्भारामभीप्सुभिः

deveśāya viśeṣeṇa tatkriyāya tathā punaḥ / pratipādyāssadā gāno bhūtiṃ sbhārāmabhīpsubhiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णं परमं दानं सुवर्णं दक्षिणा परा । एतत्पवित्रं परममेतत्स्वस्त्ययनं महत्

suvarṇaṃ paramaṃ dānaṃ suvarṇaṃ dakṣiṇā parā / etatpavitraṃ paramametatsvastyayanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दशपूर्वान् परान् वंश्यानात्मानं च विशेषतः । अपिपापशतं कृत्वा दत्तं विप्रिषु तारयेत्

daśapūrvān parān vaṃśyānātmānaṃ ca viśeṣataḥ / apipāpaśataṃ kṛtvā dattaṃ vipriṣu tārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णं ये प्रयच्छन्ति नराश्शुद्धेव चेतसा । देवतास्ते प्रयच्छन्ति समस्तमिति नश्श्रुतम्

suvarṇaṃ ye prayacchanti narāśśuddheva cetasā / devatāste prayacchanti samastamiti naśśrutam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्निर्हि देवतास्सर्वास्सुवर्णं च हुताशनः । तस्मात्सुवर्णं ददता दत्तास्सर्वाश्च देवताः

agnirhi devatāssarvāssuvarṇaṃ ca hutāśanaḥ / tasmātsuvarṇaṃ dadatā dattāssarvāśca devatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अग्न्यभावे च कुर्वन्ति वह्निस्थाने च काञ्चनम् । सर्वदेवप्रमाणज्ञा वेदश्रुतिनिदर्शनात्

agnyabhāve ca kurvanti vahnisthāne ca kāñcanam / sarvadevapramāṇajñā vedaśrutinidarśanāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्वेनं ज्वलयेदग्निमादित्योदयनं प्रति । दद्याद्वै देवमुद्दिश्य सर्वान्कामानवाप्नुयात्

yastvenaṃ jvalayedagnimādityodayanaṃ prati / dadyādvai devamuddiśya sarvānkāmānavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुवर्णदस्सर्वलोके कामानिष्टानवाप्नुते । विरजांबरसंवीतः परियाति ततस्ततः

suvarṇadassarvaloke kāmāniṣṭānavāpnute / virajāṃbarasaṃvītaḥ pariyāti tatastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विमानेनार्कवर्णेन भास्वरेण विराजता । अप्सरोगणसंकीर्णो भास्वरस्तेन तेजसा

vimānenārkavarṇena bhāsvareṇa virājatā / apsarogaṇasaṃkīrṇo bhāsvarastena tejasā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हंसबर्हिणयुक्तेन कामगेन नरोत्तमः । दिव्यगन्धवहस्स्वर्गे परिगच्छन्नितस्ततः

haṃsabarhiṇayuktena kāmagena narottamaḥ / divyagandhavahassvarge parigacchannitastataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मात्स्वशक्त्या दातव्यं काञ्चनं मानवैर्भुवि । विमानेनार्कवर्णेन स याति स्वर्गमुत्तमम्

tasmātsvaśaktyā dātavyaṃ kāñcanaṃ mānavairbhuvi / vimānenārkavarṇena sa yāti svargamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न ह्यतः परमं लोके सद्यः पापविनाशनम् । ब्रह्मकोशस्य शुद्धस्य सुवर्णं यः प्रयच्छति

na hyataḥ paramaṃ loke sadyaḥ pāpavināśanam / brahmakośasya śuddhasya suvarṇaṃ yaḥ prayacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बहून्यब्दसहस्राणि स्वर्गेलोके महीयते । इति संक्षेपतः प्रोक्तं स्वर्णदानफलं मया

bahūnyabdasahasrāṇi svargeloke mahīyate / iti saṃkṣepataḥ proktaṃ svarṇadānaphalaṃ mayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वक्ष्ये विशेषेण फलमन्नस्य दापनात् । विष्णवे च श्रियै भूम्यै सर्वदेवेभ्य एव च

atha vakṣye viśeṣeṇa phalamannasya dāpanāt / viṣṇave ca śriyai bhūmyai sarvadevebhya eva ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्नि वेदित शेषस्य दानाच्चार्थिभ्य आदरात् । न शक्यते फलं तस्य वक्तुं वर्षशतैरपि

tanni vedita śeṣasya dānāccārthibhya ādarāt / na śakyate phalaṃ tasya vaktuṃ varṣaśatairapi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथापि गीयते यत्तु विस्तारात् परमर्षिभिः । संक्षेपतः प्रवक्ष्यामि अन्नदानार्जितं फलम्

tathāpi gīyate yattu vistārāt paramarṣibhiḥ / saṃkṣepataḥ pravakṣyāmi annadānārjitaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रसादममृतं ब्रूयादन्नं देवनिवेदितम् । तीर्थं चामृतमित्येव देवपादोदकं वदेत्

prasādamamṛtaṃ brūyādannaṃ devaniveditam / tīrthaṃ cāmṛtamityeva devapādodakaṃ vadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नमेव प्रशंसन्ति देवा ऋषिगणास्तथा । लोकतन्त्रं हि संज्ञाश्च सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम्

annameva praśaṃsanti devā ṛṣigaṇāstathā / lokatantraṃ hi saṃjñāśca sarvamanne pratiṣṭhitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नेन सदृशं दानं न भूतो न भविष्यति । तस्मादन्नं विशेषेण दातुमिच्छन्ति मानवाः

annena sadṛśaṃ dānaṃ na bhūto na bhaviṣyati / tasmādannaṃ viśeṣeṇa dātumicchanti mānavāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नमूर्जस्करं लोके प्राणाश्चान्ने प्रतिष्ठिताः । अन्नेन धार्यते सर्वं विश्वं जगदिदं महत्

annamūrjaskaraṃ loke prāṇāścānne pratiṣṭhitāḥ / annena dhāryate sarvaṃ viśvaṃ jagadidaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्नाद्गृहस्था लोकेस्मिन् भिक्षवस्तापसास्तथा । अन्नाद्भवन्ति वै प्राणाः प्रत्यक्षं नात्र संशयः

annādgṛhasthā lokesmin bhikṣavastāpasāstathā / annādbhavanti vai prāṇāḥ pratyakṣaṃ nātra saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कुटुंबं पीडयित्वा तु ब्राह्मणाय महात्मने । दातव्यं भिक्षवे चान्नमात्मनो भूतिमिच्छता

kuṭuṃbaṃ pīḍayitvā tu brāhmaṇāya mahātmane / dātavyaṃ bhikṣave cānnamātmano bhūtimicchatā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणायाभिरूपाय यो दद्यादन्नमर्थिने । विदधाति निधिं श्रेष्ठं पारलौकिकमात्मनः

brāhmaṇāyābhirūpāya yo dadyādannamarthine / vidadhāti nidhiṃ śreṣṭhaṃ pāralaukikamātmanaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रान्तमध्वनि वर्तन्तं वृद्धमर्हमुपस्थितम् । अर्चयेद्भूतिमन्विच्छन् गृहस्थो गृहमागतम्

śrāntamadhvani vartantaṃ vṛddhamarhamupasthitam / arcayedbhūtimanvicchan gṛhastho gṛhamāgatam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रोधमुत्पतितं हित्वा सुशीलो वीतमत्सरः । अन्नदः प्राप्नुते भू यो भुवि चेह च यत्सुखम्

krodhamutpatitaṃ hitvā suśīlo vītamatsaraḥ / annadaḥ prāpnute bhū yo bhuvi ceha ca yatsukham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नावमन्येदभिगतं न प्रणुद्यात्कथं चन । अपि श्वपाके शुनि वा न दानं विप्रणश्यति

nāvamanyedabhigataṃ na praṇudyātkathaṃ cana / api śvapāke śuni vā na dānaṃ vipraṇaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो दद्यादपरिक्लिष्टमन्न मध्वनि वर्तते । शान्तायादृष्टपूर्वाय समहद्धर्ममाप्नुयात्

yo dadyādaparikliṣṭamanna madhvani vartate / śāntāyādṛṣṭapūrvāya samahaddharmamāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पितॄन् देवानृषीन्विप्रानतिथींश्च विशेषतः । यो नरःप्रीणयत्यन्नैस्तस्य पुण्यफलं महत्

pitṝn devānṛṣīnviprānatithīṃśca viśeṣataḥ / yo naraḥprīṇayatyannaistasya puṇyaphalaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कृत्वातिपातकं कर्मयो दद्यादन्न मर्थिने । ब्राह्मणाय विशेषेण न स पापेन मुह्यते

kṛtvātipātakaṃ karmayo dadyādanna marthine / brāhmaṇāya viśeṣeṇa na sa pāpena muhyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्राह्मणेष्वक्षयं नाम्नां शूद्रे महत्भलम् । अन्नदामपि शूद्रे च ब्राह्मणस्य विशिष्यते

brāhmaṇeṣvakṣayaṃ nāmnāṃ śūdre mahatbhalam / annadāmapi śūdre ca brāhmaṇasya viśiṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न पृच्छेद्गोत्रचरणं स्वाध्यायं देशमेन च । भिक्षितो ब्राह्मणेनेह दद्यादन्नं प्रयाचितः

na pṛcchedgotracaraṇaṃ svādhyāyaṃ deśamena ca / bhikṣito brāhmaṇeneha dadyādannaṃ prayācitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.