Library·Bhrgu-Samhita·35

Bhrgu-Samhita 35

प्रकृतेर्मूलभूता च स्वामिनी जगतां सताम् । लक्ष्मीप्रतिकृतिं कृत्वा मणिमुक्तादिभिर्मुना

prakṛtermūlabhūtā ca svāminī jagatāṃ satām / lakṣmīpratikṛtiṃ kṛtvā maṇimuktādibhirmunā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आबध्य मालिकायां यो देवेशाय समर्पयेत् । तस्य प्रसन्नौ जायेते दंपती जगतः पती

ābadhya mālikāyāṃ yo deveśāya samarpayet / tasya prasannau jāyete daṃpatī jagataḥ patī

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मात्रां च देवदेस्य दत्वा हस्ते विशेषतः । सर्वान् कामानवाप्नोति चरांशस्तर्पितो हरेः

mātrāṃ ca devadesya datvā haste viśeṣataḥ / sarvān kāmānavāpnoti carāṃśastarpito hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मधुपर्कं हरेर्दद्याद्भक्त्या प्रीतिकरं हरेः । विरजांऽ बरसंवीतश्शशाङ्कधवलो मुदा

madhuparkaṃ harerdadyādbhaktyā prītikaraṃ hareḥ / virajāṃ' barasaṃvītaśśaśāṅkadhavalo mudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चन्द्रलोकाधिपो भूत्वा यायाद्विष्णुपदं महत् । हविर्नि वेद्य देवस्य प्रतिष्ठाफलमश्नुते

candralokādhipo bhūtvā yāyādviṣṇupadaṃ mahat / havirni vedya devasya pratiṣṭhāphalamaśnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रभूतं विनिवेद्यैव जीर्णोद्धारफलं तथा । पायसं विनिदेद्यैव हरेर्भक्त्या विशेषतः

prabhūtaṃ vinivedyaiva jīrṇoddhāraphalaṃ tathā / pāyasaṃ vinidedyaiva harerbhaktyā viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पयोह्रदैश्च पितरस्तृप्तिमायान्ति तस्यतु । कृसरं विनिवेद्यैव देवस्य मुदितो नरः

payohradaiśca pitarastṛptimāyānti tasyatu / kṛsaraṃ vinivedyaiva devasya mudito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अक्षयं प्रतिपद्येत स्वगृहे ऽन्नं चिरं चिरम् । गौल्यं निवेद्य देवस्य प्राप्नोति गुडपर्वतान्

akṣayaṃ pratipadyeta svagṛhe 'nnaṃ ciraṃ ciram / gaulyaṃ nivedya devasya prāpnoti guḍaparvatān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मुद्गान्नस्य प्रदानेन मुद्गराशिं समाप्नुयात् । यवोदनस्य दोनेन नीरोगो भवति ध्रुवम्

mudgānnasya pradānena mudgarāśiṃ samāpnuyāt / yavodanasya donena nīrogo bhavati dhruvam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शुद्धान्नस्य प्रदानेन त्रिशुद्धा भवति प्रजा । अपूपादिप्रदानेन मनस्वी जायते नरः

śuddhānnasya pradānena triśuddhā bhavati prajā / apūpādipradānena manasvī jāyate naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपदंशादिदानेन नोपदंशो भविष्यति? । सुगन्धि स्वादु शुद्धं च पानीयं यो हरेर्ददेत्

upadaṃśādidānena nopadaṃśo bhaviṣyati? / sugandhi svādu śuddhaṃ ca pānīyaṃ yo harerdadet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

हविर्दानफलस्यार्धं फलं सम्यक् समश्नुते । कदल्या नारिकेलस्य चूतस्य पनसस्य च

havirdānaphalasyārdhaṃ phalaṃ samyak samaśnute / kadalyā nārikelasya cūtasya panasasya ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

फलानि च नुपक्वानि भक्त्या शुद्धानि यो ददेत् । हविर्दानाच्चतुर्भागं फलं सो ऽपि समाप्नुयात्

phalāni ca nupakvāni bhaktyā śuddhāni yo dadet / havirdānāccaturbhāgaṃ phalaṃ so 'pi samāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्पूरैलालवङ्गैश्च तथा जातीफलादिभिः । मातुलुङ्गफलैश्शुद्धैस्सुपक्वैश्च युतं तथा

karpūrailālavaṅgaiśca tathā jātīphalādibhiḥ / mātuluṅgaphalaiśśuddhaissupakvaiśca yutaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तांबूलं क्रमुकैर्युक्तं मुखवासं च यो ददेत् । सर्वैश्वर्यमवाप्नोति विष्णुलोकं च गच्छति

tāṃbūlaṃ kramukairyuktaṃ mukhavāsaṃ ca yo dadet / sarvaiśvaryamavāpnoti viṣṇulokaṃ ca gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विधिना बलिमाराध्य कारयेद्यः प्रदक्षिणम् । बलं बलवतां लब्ध्वा विष्णुलोकं स गच्छति

vidhinā balimārādhya kārayedyaḥ pradakṣiṇam / balaṃ balavatāṃ labdhvā viṣṇulokaṃ sa gacchati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

बलिं सेवेत यो भक्त्या सो ऽपि यज्ञफलं लभेत् । देवस्य मण्डपं कुर्याद्गन्धपुष्पैः प्रपान्तुवा

baliṃ seveta yo bhaktyā so 'pi yajñaphalaṃ labhet / devasya maṇḍapaṃ kuryādgandhapuṣpaiḥ prapāntuvā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वैश्वर्यमवाप्यैव नित्यपुष्पफलं व्रजेत् । विष्णोः कथास्तु संकीर्त्यस्तोत्रैः स्तुत्वा च वैष्णवैः

sarvaiśvaryamavāpyaiva nityapuṣpaphalaṃ vrajet / viṣṇoḥ kathāstu saṃkīrtyastotraiḥ stutvā ca vaiṣṇavaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रुत्वाभक्त्या हरिं ध्यायन् विष्णुलोके महीयते । सौम्यान् पुण्यानिमान् विष्णोश्चतुरो ऽप्यर्चनाविधीन्

śrutvābhaktyā hariṃ dhyāyan viṣṇuloke mahīyate / saumyān puṇyānimān viṣṇoścaturo 'pyarcanāvidhīn

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

श्रावयेद्यो बुधो भक्त्या तथा यश्श्रुणुयादपि । सर्वपापविनिर्मुक्ता वैष्णवं पदमाप्नुयुः

śrāvayedyo budho bhaktyā tathā yaśśruṇuyādapi / sarvapāpavinirmuktā vaiṣṇavaṃ padamāpnuyuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथोत्सवादिकरणे फलं वक्ष्ये मधुद्विषः । सकामानां फलं काम्यमकामानां परं पदम्

athotsavādikaraṇe phalaṃ vakṣye madhudviṣaḥ / sakāmānāṃ phalaṃ kāmyamakāmānāṃ paraṃ padam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवं तु प्रवक्ष्यन्ति देवदेवार्चनां सुराः । उत्साह उत्सवः प्रोक्तो मनुष्याणां विशेषेतः

utsavaṃ tu pravakṣyanti devadevārcanāṃ surāḥ / utsāha utsavaḥ prokto manuṣyāṇāṃ viśeṣetaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उदित्युत्कृष्टशब्दो ऽयं सवो यज्ञ उदाहृतः । तस्मादुत्तमयज्ञत्वादुत्सवः परिभाष्यते

udityutkṛṣṭaśabdo 'yaṃ savo yajña udāhṛtaḥ / tasmāduttamayajñatvādutsavaḥ paribhāṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजिमेधास्तयागानां तस्माद्देवोत्सवो वरः । उत्सवं देवदेवस्य यः कुर्यात्स्वकुलं स्वकम्

vājimedhāstayāgānāṃ tasmāddevotsavo varaḥ / utsavaṃ devadevasya yaḥ kuryātsvakulaṃ svakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्तारयन् स्वयं विष्णोस्स याति परमं पदम् । सवादुत्तारणं यस्मादुत्सवः परिकीर्त्यते

uttārayan svayaṃ viṣṇossa yāti paramaṃ padam / savāduttāraṇaṃ yasmādutsavaḥ parikīrtyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स यज्ञो वो नरान् युष्मानुत्तारयति निश्चयम् । इति वेदा वदन्तीति स उत्सव उदीर्य ते

sa yajño vo narān yuṣmānuttārayati niścayam / iti vedā vadantīti sa utsava udīrya te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वाजीमेधसहस्रेण यजतो यत्फलं भवेत् । यश्चोत्सवेन यजते तयोस्तुल्यं फलं न्मृतम्

vājīmedhasahasreṇa yajato yatphalaṃ bhavet / yaścotsavena yajate tayostulyaṃ phalaṃ nmṛtam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यागानामपि सर्वेषां फलमुत्सवकर्मणा । देवस्याश्नुवते सर्वं ये यजन्ते संशयः

yāgānāmapi sarveṣāṃ phalamutsavakarmaṇā / devasyāśnuvate sarvaṃ ye yajante saṃśayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सवानुत्क्रमते यस्मात्तस्मादुत्सव उछ्यते । उपकुर्वन्ति ये मर्त्या देवस्योत्सवकर्मणि

savānutkramate yasmāttasmādutsava uchyate / upakurvanti ye martyā devasyotsavakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्माणा मनसा वाचा ते ऽपि यान्ति फलं बहु । ग्रामे वा रगरे वऽपि पत्तने वा महोत्सवः

karmāṇā manasā vācā te 'pi yānti phalaṃ bahu / grāme vā ragare va'pi pattane vā mahotsavaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यत्र प्रवर्तते विष्णोस्संपदस्सन्ति तत्र वै । यत्र देशे जनपदे राष्ट्रे वा प्युत्सवो हरेः

yatra pravartate viṣṇossaṃpadassanti tatra vai / yatra deśe janapade rāṣṭre vā pyutsavo hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नापमृत्युभयं तत्र नैनावग्रहसंभवः । नैव चोराद्युपहतिर्न तापत्रयसंगतिः

nāpamṛtyubhayaṃ tatra naināvagrahasaṃbhavaḥ / naiva corādyupahatirna tāpatrayasaṃgatiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धर्मश्चतुष्पाद्वर्तेत कलौ तत्रादिमो युगः । धार्मिकश्च भवेद्राजा प्रजा धर्मपरायणाः

dharmaścatuṣpādvarteta kalau tatrādimo yugaḥ / dhārmikaśca bhavedrājā prajā dharmaparāyaṇāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भवन्ति सुखिनस्सर्वे सर्वदुःखविवर्जिताः । महोत्सवे वर्तमाने यदर्थिभ्यः प्रदीयते

bhavanti sukhinassarve sarvaduḥkhavivarjitāḥ / mahotsave vartamāne yadarthibhyaḥ pradīyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पानीयमन्नं वस्त्रं वा तत्सहस्रगुणं भवेत् । पुष्पमुलफलैरिज्या देवस्याभरणादिकैः

pānīyamannaṃ vastraṃ vā tatsahasraguṇaṃ bhavet / puṣpamulaphalairijyā devasyābharaṇādikaiḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्रियमाणा यथाशक्ति नित्यानन्त्याय कल्पते । सेवन्ते तत्र ये देवमहर्निशमतन्द्रिताः

kriyamāṇā yathāśakti nityānantyāya kalpate / sevante tatra ye devamaharniśamatandritāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तेषां पुण्यफलं वक्तुं नालं देवास्सहासुराः । आलेपनं मार्जनं च रजः प्रशमनं तथा

teṣāṃ puṇyaphalaṃ vaktuṃ nālaṃ devāssahāsurāḥ / ālepanaṃ mārjanaṃ ca rajaḥ praśamanaṃ tathā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वारिभीर्दीपिकारोपं क्ष्वेलनास्फोटनादिकम् । कुर्वन्तिये ब्राह्मलोकं प्रयान्त्यमरदुर्लभम्

vāribhīrdīpikāropaṃ kṣvelanāsphoṭanādikam / kurvantiye brāhmalokaṃ prayāntyamaradurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यानं वहन्ति ये विप्रास्ते यान्ति ब्रह्मणः पदम् । रथं वहन्ति ये चाश्वास्ते ऽपि यान्तिसुरालयम्

yānaṃ vahanti ye viprāste yānti brahmaṇaḥ padam / rathaṃ vahanti ye cāśvāste 'pi yāntisurālayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

छत्रादिधारिणश्चापि मोदन्ते दिवि मानवाः । आचार्याश्चार्चकाश्चैव तथैव परिचारकाः

chatrādidhāriṇaścāpi modante divi mānavāḥ / ācāryāścārcakāścaiva tathaiva paricārakāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उत्सवे ऽधिकृता विष्णोः प्राप्नुवन्ति यथेप्सितम् । ऋचो यजूंषि सामानि ये तत्राधीयते जनाः

utsave 'dhikṛtā viṣṇoḥ prāpnuvanti yathepsitam / ṛco yajūṃṣi sāmāni ye tatrādhīyate janāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ते परे व्योम्नि देवस्य पार्श्वे वर्तन्ति निस्स्पृहाः । सर्वशान्तिकरं सर्वदुःखोत्सादनमुत्तमम्

te pare vyomni devasya pārśve vartanti nisspṛhāḥ / sarvaśāntikaraṃ sarvaduḥkhotsādanamuttamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञो राष्ट्रस्य सुखदमायुरारोग्य वर्धनम् । प्रजानां वासुदेवस्य कल्याणाराधनं महत्

rājño rāṣṭrasya sukhadamāyurārogya vardhanam / prajānāṃ vāsudevasya kalyāṇārādhanaṃ mahat

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इमं देवादयस्सर्वे विष्णोरुत्सवमुत्तमम् । कृत्वा शाश्वतिकं स्थानं प्राप्नुवन्त्यतिदुर्लभम्

imaṃ devādayassarve viṣṇorutsavamuttamam / kṛtvā śāśvatikaṃ sthānaṃ prāpnuvantyatidurlabham

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वक्ष्ये विशेषेण महास्नपनजं फलम् । येन द्रव्येण देवेशं स्नापयेद्यस्तुभक्तितः

atha vakṣye viśeṣeṇa mahāsnapanajaṃ phalam / yena dravyeṇa deveśaṃ snāpayedyastubhaktitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तद्द्रव्यं वर्थते तस्य नश्यं त्येवाशुभानि तु । राज्ञो राष्ट्रस्य तद्द्रव्यं समृद्ध्यैव भविष्यति

taddravyaṃ varthate tasya naśyaṃ tyevāśubhāni tu / rājño rāṣṭrasya taddravyaṃ samṛddhyaiva bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अशुभानि विनश्यन्ति शूभानि प्रभवन्ति च । निर्माति यःप्रपां विष्णोर्देवस्य न्नपनाय वै

aśubhāni vinaśyanti śūbhāni prabhavanti ca / nirmāti yaḥprapāṃ viṣṇordevasya nnapanāya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य निर्मीयते गेहस्स्वर्गे स्वर्गनिवासिभिः । मृद्भिस्संस्नापनाद्भूमिस्सर्वसस्यान्विता भवेत्

tasya nirmīyate gehassvarge svarganivāsibhiḥ / mṛdbhissaṃsnāpanādbhūmissarvasasyānvitā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नगैः प्रदक्षिणादेव गोत्रस्य स्थितिराप्यते । धान्यैस्संस्नापनाद्विष्णोर्धान्यानां वृद्धिराप्यते

nagaiḥ pradakṣiṇādeva gotrasya sthitirāpyate / dhānyaissaṃsnāpanādviṣṇordhānyānāṃ vṛddhirāpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अङ्कुरैरर्चनाद्विष्णोः प्रजावृद्धिर्भविष्यति । मङ्गलैः पूजनात्सर्वमङ्गलानि भवन्ति वै

aṅkurairarcanādviṣṇoḥ prajāvṛddhirbhaviṣyati / maṅgalaiḥ pūjanātsarvamaṅgalāni bhavanti vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापनात्पञ्चभिर्गव्यैः पापं सश्यति सर्वधा । घृतेन स्नापनाद्भुयात्सामाध्ययनजं फलम्

snāpanātpañcabhirgavyaiḥ pāpaṃ saśyati sarvadhā / ghṛtena snāpanādbhuyātsāmādhyayanajaṃ phalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षीरेण स्नापयेद्विष्णुं गाश्च क्षीरवतीरियात् । मधुना स्नापयेद्विष्णुं मधुस्यन्दि भवेद्वचः

kṣīreṇa snāpayedviṣṇuṃ gāśca kṣīravatīriyāt / madhunā snāpayedviṣṇuṃ madhusyandi bhavedvacaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दध्ना संस्नापयेद्देवमच्छं तस्य भवेद्यशः । गन्धोदस्नापनाद्विष्णोस्सर्वसंपद्वृतोभवेत्

dadhnā saṃsnāpayeddevamacchaṃ tasya bhavedyaśaḥ / gandhodasnāpanādviṣṇossarvasaṃpadvṛtobhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापयेदक्षतोदैस्तु प्रजा तस्याक्षता भवेत् । फलोदकस्नापनेन शुभानीयात्फलानि तु

snāpayedakṣatodaistu prajā tasyākṣatā bhavet / phalodakasnāpanena śubhānīyātphalāni tu

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापनात्तु कुशोदेन ब्रह्मवर्चसमाप्नुयात् । रत्नोदकस्नापनेन मणिरत्नादि वर्धयेत्

snāpanāttu kuśodena brahmavarcasamāpnuyāt / ratnodakasnāpanena maṇiratnādi vardhayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जप्योदकस्य स्नानेन सर्वजापफलं लभेत् । भवन्त्योषधयस्सर्वास्सर्वौषध्युदकाप्लवात्

japyodakasya snānena sarvajāpaphalaṃ labhet / bhavantyoṣadhayassarvāssarvauṣadhyudakāplavāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पुण्यपुष्पार्चनेनैव पुण्यवान् जायते नरः । चूर्णैश्श्रीवेष्टकादीनीमर्पणाद्वृद्धिरायुषः

puṇyapuṣpārcanenaiva puṇyavān jāyate naraḥ / cūrṇaiśśrīveṣṭakādīnīmarpaṇādvṛddhirāyuṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्वर्तनात्कषायेण चूर्णेनावाप्यते रुचिः । तीर्थोदस्नापनेनैव तीर्थयात्राफलं भवेत्

udvartanātkaṣāyeṇa cūrṇenāvāpyate ruciḥ / tīrthodasnāpanenaiva tīrthayātrāphalaṃ bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वनौषधीभिस्संस्पर्शाद्भवेन्नित्यमरोगता । हारिद्रचूर्णस्नानेन प्रीतो भवति चाच्युतः

vanauṣadhībhissaṃsparśādbhavennityamarogatā / hāridracūrṇasnānena prīto bhavati cācyutaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मार्जनात्सर्वगन्धैश्च श्रीर्भवत्यचला चला । मार्जनान्मूलगन्धैश्च कुलमेधेत नित्यशः

mārjanātsarvagandhaiśca śrīrbhavatyacalā calā / mārjanānmūlagandhaiśca kulamedheta nityaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

धातुभिश्चाप्यलङ्काराद्धातुवृद्धिर्भविष्यति । अन्यैरनुक्तैर्वा यस्तुद्रव्यैः स्नापनकर्मणि

dhātubhiścāpyalaṅkārāddhātuvṛddhirbhaviṣyati / anyairanuktairvā yastudravyaiḥ snāpanakarmaṇi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उपतिष्ठेज्जगद्योनिं फलं प्राप्नोति विस्तृतम् । यस्तु कुर्याज्जलद्रोणीं स्नानपीठं च शार्ङ्गिणः

upatiṣṭhejjagadyoniṃ phalaṃ prāpnoti vistṛtam / yastu kuryājjaladroṇīṃ snānapīṭhaṃ ca śārṅgiṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स सर्वैः पूज्ययानन्तु पीठे चात्युन्न ते वसेत् । एवं यस्स्नपनं विष्णोः कारयेच्छक्तितो नरः

sa sarvaiḥ pūjyayānantu pīṭhe cātyunna te vaset / evaṃ yassnapanaṃ viṣṇoḥ kārayecchaktito naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यथोक्तानीह लब्ध्वैवफलानि सुचिरं भुवि । अन्ते विमासमारुह्य हैमं देवैः परीवृतः

yathoktānīha labdhvaivaphalāni suciraṃ bhuvi / ante vimāsamāruhya haimaṃ devaiḥ parīvṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

किन्नरैरप्सरोभिश्च नृत्तैर्गेयैश्च तर्पितः । यक्षैर्वृतो ऽथ गन्धर्वैस्त्सूयामानो मुदान्वितः

kinnarairapsarobhiśca nṛttairgeyaiśca tarpitaḥ / yakṣairvṛto 'tha gandharvaistsūyāmāno mudānvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वलोकात्परं पुण्यं वैकुण्ठं लोकमाप्नुयात् । देवदेवस्य विष्णोस्तु स्नपनं भक्तिमांस्तु यः

sarvalokātparaṃ puṇyaṃ vaikuṇṭhaṃ lokamāpnuyāt / devadevasya viṣṇostu snapanaṃ bhaktimāṃstu yaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सेवेत सो ऽपि पाप्मभ्यो मुच्यते नात्र संशयः । स्नापनान्तेतु देवेशस्योत्सवं यश्च कारयेत्

seveta so 'pi pāpmabhyo mucyate nātra saṃśayaḥ / snāpanāntetu deveśasyotsavaṃ yaśca kārayet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रजावृद्धिं श्रियं स्फारां समाप्नोति विशेषतः । उत्सवं सेवतेयस्तु सो ऽपि यज्ञफलं लभेत्

prajāvṛddhiṃ śriyaṃ sphārāṃ samāpnoti viśeṣataḥ / utsavaṃ sevateyastu so 'pi yajñaphalaṃ labhet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

विष्णुपञ्चदिने यस्तु देवेशं स्नापयेत्प्रभुम् । तस्य स्यान्महती संपत्पशुपुत्रादि सम्मिता

viṣṇupañcadine yastu deveśaṃ snāpayetprabhum / tasya syānmahatī saṃpatpaśuputrādi sammitā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ग्रहणे विषुवे तद्वत्संक्रमादिषु चैवहि । अन्येष्वपि च पुण्येषु कार्येषु जगतः प्रभुम्

grahaṇe viṣuve tadvatsaṃkramādiṣu caivahi / anyeṣvapi ca puṇyeṣu kāryeṣu jagataḥ prabhum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नापयेद्यश्च सेवेत फलमाप्नोति सो ऽपि सः । यः कुर्याद्वैष्णवं धाम भक्तिश्रद्धासमन्वितः

snāpayedyaśca seveta phalamāpnoti so 'pi saḥ / yaḥ kuryādvaiṣṇavaṃ dhāma bhaktiśraddhāsamanvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

खण्डिते स्फटिते धाम्नि दूषिते च सूधादिभिः । समादध्यात्पुनर्धाम स लोकं याति वैष्णवं

khaṇḍite sphaṭite dhāmni dūṣite ca sūdhādibhiḥ / samādadhyātpunardhāma sa lokaṃ yāti vaiṣṇavaṃ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

चोरैरपहृते बिंबेयः कुर्यात्प्रतिमां पुनः । स्थापयेद्भक्ति युक्तश्च स याति परमां गतिम्

corairapahṛte biṃbeyaḥ kuryātpratimāṃ punaḥ / sthāpayedbhakti yuktaśca sa yāti paramāṃ gatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रमादात्पतिते बिंबे स्फुटते दूषिते ऽथ वा । यः सन्धाय पुनः कुर्यात्प्रितिष्ठां पूर्ववन्मुदा

pramādātpatite biṃbe sphuṭate dūṣite 'tha vā / yaḥ sandhāya punaḥ kuryātpritiṣṭhāṃ pūrvavanmudā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तष्यति देवेशो वरमिष्टं प्रदास्यति । शीर्णे जीर्णे तथा भिन्ने भूषणादौ विशेषतः

tasya taṣyati deveśo varamiṣṭaṃ pradāsyati / śīrṇe jīrṇe tathā bhinne bhūṣaṇādau viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नवीकृत्यार्ऽपयेद्यस्तु तस्य पापं प्रणश्यति । यानानि रथङ्गादीन्यालोक्य शिथिलानि वै

navīkṛtyār'payedyastu tasya pāpaṃ praṇaśyati / yānāni rathaṅgādīnyālokya śithilāni vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

समीकृत्य तु योदद्यात्तानि भक्त्या हरेन्नरः । तस्य कायकृतं पापं तत्क्षणादेव नश्यति

samīkṛtya tu yodadyāttāni bhaktyā harennaraḥ / tasya kāyakṛtaṃ pāpaṃ tatkṣaṇādeva naśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु वीक्ष्य हरेरर्चां पतमानामनादरात् । नर्धयेद्धनदानेन तस्य लोका मधुद्विषः

yastu vīkṣya harerarcāṃ patamānāmanādarāt / nardhayeddhanadānena tasya lokā madhudviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सीदतां वृत्तिहीनानां देवस्याघ्रे पदार्थिनाम् । यो दद्यादुचितां वृत्तिं स यमं नोपसर्पति

sīdatāṃ vṛttihīnānāṃ devasyāghre padārthinām / yo dadyāducitāṃ vṛttiṃ sa yamaṃ nopasarpati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्तु देवोत्सवादीनि कारयेद्भक्तिसंयुतः । लुप्तप्रायाणि तस्या ऽऽपि भवेत्फलमन न्तकम्

yastu devotsavādīni kārayedbhaktisaṃyutaḥ / luptaprāyāṇi tasyā ''pi bhavetphalamana ntakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यः कुर्याद्देवतागारे लुप्तकार्याणि सत्तमः । न तस्य कृतकृत्यत्वादमात्या यमकिङ्कराः

yaḥ kuryāddevatāgāre luptakāryāṇi sattamaḥ / na tasya kṛtakṛtyatvādamātyā yamakiṅkarāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवार्धे ब्राह्मणस्यार्ऽथे यस्त्यजेत्तनुमुत्तमाम् । तस्य वासो भवेत्स्वर्गे चावदिद्राश्च तुर्धश

devārdhe brāhmaṇasyār'the yastyajettanumuttamām / tasya vāso bhavetsvarge cāvadidrāśca turdhaśa

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवार्थे ब्राह्मणस्यार्ऽधे सर्वस्वं स्वन्त्यजेत्तु यः । तस्य तुष्यति देवेशस्स तु स्वाराज्यमश्नु ते

devārthe brāhmaṇasyār'dhe sarvasvaṃ svantyajettu yaḥ / tasya tuṣyati deveśassa tu svārājyamaśnu te

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तनिमित्तानि संभूतानितु धामनि । दृष्ट्वा च श्रद्धया युक्तोयो देवमुपतिष्ठते

prāyaścittanimittāni saṃbhūtānitu dhāmani / dṛṣṭvā ca śraddhayā yuktoyo devamupatiṣṭhate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य तुष्यति देवेशः प्र हृष्टस्संप्रसीदति । प्रायश्चित्तान्यशेषाणि पापौघध्वंसनाय वै

tasya tuṣyati deveśaḥ pra hṛṣṭassaṃprasīdati / prāyaścittānyaśeṣāṇi pāpaughadhvaṃsanāya vai

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्दिष्टानि पुराकल्पे ब्रह्मणा परमेष्ठिना । लोकानुग्रहलेतोर्वै पवृत्तो गुरुरत्वरः

nirdiṣṭāni purākalpe brahmaṇā parameṣṭhinā / lokānugrahaletorvai pavṛtto gururatvaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

नराणां सीदतां दृष्ट्वा चित्तवृत्तीस्सुदुर्मलाः । प्रायश्चित्तविधानं तु प्रोवाच जगतां हितः

narāṇāṃ sīdatāṃ dṛṣṭvā cittavṛttīssudurmalāḥ / prāyaścittavidhānaṃ tu provāca jagatāṃ hitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

न कश्चिन्नाचरेत्कर्म शास्त्रोक्तं सकलं क्रमात् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन प्रायश्चित्तं समाचरेत्

na kaścinnācaretkarma śāstroktaṃ sakalaṃ kramāt / tasmātsarvaprayatnena prāyaścittaṃ samācaret

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रायश्चित्तं तु कृत्वैव य उक्तामाचरेत्क्रियाम् । तस्य स्याद्द्विगुणं पुण्यं मतस्स्यादनुपालनम्

prāyaścittaṃ tu kṛtvaiva ya uktāmācaretkriyām / tasya syāddviguṇaṃ puṇyaṃ matassyādanupālanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भक्तिश्रद्धान्वितो यस्तु कुर्याद्वा कारयेत्क्रमात् । देवेशस्य प्रतिष्ठादि प्रायश्चित्तान्त सत्क्रियाः

bhaktiśraddhānvito yastu kuryādvā kārayetkramāt / deveśasya pratiṣṭhādi prāyaścittānta satkriyāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्य पुण्यफलं वक्तुं न शक्यं त्रिदशैरपि । इह लोके ऽखिलान् कामाननुभूय सुखं चिरात्

tasya puṇyaphalaṃ vaktuṃ na śakyaṃ tridaśairapi / iha loke 'khilān kāmānanubhūya sukhaṃ cirāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देहन्तेजायते सद्यश्शङ्खचक्रगदाधरः । श्रीवत्सांकश्चतुर्बाहुश्श्यामलाङ्गस्सु सुन्दरः

dehantejāyate sadyaśśaṅkhacakragadādharaḥ / śrīvatsāṃkaścaturbāhuśśyāmalāṅgassu sundaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गगने गरुडारूढस्सर्व देवनमस्कृतः । अदित्यमण्डलं भित्वा गत्वा शुभ्रांशुमण्डलम्

gagane garuḍārūḍhassarva devanamaskṛtaḥ / adityamaṇḍalaṃ bhitvā gatvā śubhrāṃśumaṇḍalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ततो ऽवतीर्य निखिलान् लोकानपि यथाक्रमम् । सत्यस्थं सत्यरोकस्थं जगतः प्रभवाप्ययम्

tato 'vatīrya nikhilān lokānapi yathākramam / satyasthaṃ satyarokasthaṃ jagataḥ prabhavāpyayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तथाशेषविशेषं च नित्यानन्दं निरञ्जनम् । सुधारससमास्वादतुलितं नित्यतृप्तिदम्

tathāśeṣaviśeṣaṃ ca nityānandaṃ nirañjanam / sudhārasasamāsvādatulitaṃ nityatṛptidam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शाश्वतं तत्परञ्ज्योतिः प्रविशेन्नात्र संशयः । अथ वक्ष्ये विशेषेण क्रियालोपे च यत्फलम्

śāśvataṃ tatparañjyotiḥ praviśennātra saṃśayaḥ / atha vakṣye viśeṣeṇa kriyālope ca yatphalam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

निर्मातुमालयं यस्तु संकल्प्य मतिमान्नरः । परेणेद्बोधितो भूयस्तस्मा दर्थान्नि वर्तते

nirmātumālayaṃ yastu saṃkalpya matimānnaraḥ / pareṇedbodhito bhūyastasmā darthānni vartate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावुभौ नरकं प्रेत्य भवेतां दुःखभागिनौ । कर्ता कारयिता चैव प्रेरकश्चानुमोदकः

tāvubhau narakaṃ pretya bhavetāṃ duḥkhabhāginau / kartā kārayitā caiva prerakaścānumodakaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सुकृते दुष्कृते चैव वदन्ति समभागिनः । निर्मातुमिच्छया धाम देवस्य मधुविद्विषः

sukṛte duṣkṛte caiva vadanti samabhāginaḥ / nirmātumicchayā dhāma devasya madhuvidviṣaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं निवर्तते यस्तु तस्य स्यान्महती विपत् । संकल्प्य देवतागारं निर्मातुं यो विशेषतः

svayaṃ nivartate yastu tasya syānmahatī vipat / saṃkalpya devatāgāraṃ nirmātuṃ yo viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यं वृणुयान्नो चेत्तस्य कार्यं प्रणश्यति । आचार्यस्सततं गोप्ता आचार्यस्तु पिता स्मृतः

ācāryaṃ vṛṇuyānno cettasya kāryaṃ praṇaśyati / ācāryassatataṃ goptā ācāryastu pitā smṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यस्सर्वमेवेति यो मन्येत स मन्यते । आरभ्य गेहनिर्माणं देवस्य जगतः पतेः

ācāryassarvameveti yo manyeta sa manyate / ārabhya gehanirmāṇaṃ devasya jagataḥ pateḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

असमाप्य तु यो मूढो निवर्ते प्रविलोभतः । तस्य संपद्विनाशस्स्यात् क्रुद्धो भवति चाव्ययः

asamāpya tu yo mūḍho nivarte pravilobhataḥ / tasya saṃpadvināśassyāt kruddho bhavati cāvyayaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रवृत्तायां प्रतिष्ठायां येन केनापि हेतुना । यः कुर्यादन्तरायं तु तस्य पुण्यं विनश्यति

pravṛttāyāṃ pratiṣṭhāyāṃ yena kenāpi hetunā / yaḥ kuryādantarāyaṃ tu tasya puṇyaṃ vinaśyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

येन विघ्नस्तदा भूयात्तं हत्वापि न दोषभाक् । यस्तु शास्त्रोदितं कर्म कुर्वन्तं च पदार्थिनम्

yena vighnastadā bhūyāttaṃ hatvāpi na doṣabhāk / yastu śāstroditaṃ karma kurvantaṃ ca padārthinam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

शिल्पिनं विवदेन्मूढस्तस्य नास्तिफलं क्वचित् । विवदेत य उच्छास्त्रमाचार्येण पदार्थिना

śilpinaṃ vivadenmūḍhastasya nāstiphalaṃ kvacit / vivadeta ya ucchāstramācāryeṇa padārthinā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्याशुभानि भूयांसि भवेयुर्नात्र संशयः । अध्वरे वर्तमाने तु संभारान् शास्त्रचोदितान्

tasyāśubhāni bhūyāṃsi bhaveyurnātra saṃśayaḥ / adhvare vartamāne tu saṃbhārān śāstracoditān

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यो न दद्यात्स पापीयान् नाप्नुयात् कर्मजं फलम् । प्रतिष्ठाप्य हरेर्बिंबं यो न सत्कुरुते गुरुम्

yo na dadyātsa pāpīyān nāpnuyāt karmajaṃ phalam / pratiṣṭhāpya harerbiṃbaṃ yo na satkurute gurum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यान्पदार्थिनश्चापि स किञ्चिन्नाप्नुयात्फलम् । प्रतिष्ठान्ते तथा नित्यमविच्छिन्नं तु पूजितुम्

anyānpadārthinaścāpi sa kiñcinnāpnuyātphalam / pratiṣṭhānte tathā nityamavicchinnaṃ tu pūjitum

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अर्चकं वृणुयान्नो चेद्यजमानो विनश्यति । अर्चकं च तथाचार्यमन्यांश्चापि पदार्थिनः

arcakaṃ vṛṇuyānno cedyajamāno vinaśyati / arcakaṃ ca tathācāryamanyāṃścāpi padārthinaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कालावधिं विनिश्चित्य यः कर्मसु नियोजयेत् । स भवेद्ब्रह्महा चैव धनं तस्य विलुप्यति

kālāvadhiṃ viniścitya yaḥ karmasu niyojayet / sa bhavedbrahmahā caiva dhanaṃ tasya vilupyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दायर्हां कायेद्व्रत्तिमर्चकस्य न चेद्यदि । यजमानो विपद्येत देवावासो नशिष्यति

dāyarhāṃ kāyedvrattimarcakasya na cedyadi / yajamāno vipadyeta devāvāso naśiṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्यमर्चकं कुर्यात् स्वस्थानाद्यो ऽवरोपितम् । अन्यं वा योजयेत्तत्र तावुभौ विनशिष्यतः

ācāryamarcakaṃ kuryāt svasthānādyo 'varopitam / anyaṃ vā yojayettatra tāvubhau vinaśiṣyataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आपद्यपि च कष्ठायां न कदाप्यन्यमर्चकम् । पूर्वावरोपणादेव नियुञ्ज्यात्तु कथं चन

āpadyapi ca kaṣṭhāyāṃ na kadāpyanyamarcakam / pūrvāvaropaṇādeva niyuñjyāttu kathaṃ cana

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आद्यार्चकस्य वंशेतु जायन्ते ये महाशयाः । सर्वे च क्रमशः पूजां कर्तुमर्हन्ति ते यतः

ādyārcakasya vaṃśetu jāyante ye mahāśayāḥ / sarve ca kramaśaḥ pūjāṃ kartumarhanti te yataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पित्र्यं भवति देवस्य दायाद्यं पूजनं स्वतः । तस्मात्तद्वंशजान् हित्वा यद्यन्यैः कारितार्ऽचना

pitryaṃ bhavati devasya dāyādyaṃ pūjanaṃ svataḥ / tasmāttadvaṃśajān hitvā yadyanyaiḥ kāritār'canā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

ब्रह्महत्याभवेत्तस्य तत्बूजा निष्फला भवेत् । यस्तुदद्यादर्चकाय भृत्यर्थं के वलं धनम्

brahmahatyābhavettasya tatbūjā niṣphalā bhavet / yastudadyādarcakāya bhṛtyarthaṃ ke valaṃ dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यद्वाप्यस्थिरं वस्तु न हरिस्तेन तुष्यति । लोभान्मोहादथाज्ञानाद्य आदत्तेर्ऽचको धनम्

anyadvāpyasthiraṃ vastu na haristena tuṣyati / lobhānmohādathājñānādya ādatter'cako dhanam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वेतनार्धं तथा दद्याद्यजमानो विमूढधीः । उभौतौनरकं यातो यादच्चन्द्र दिवाकरम्

vetanārdhaṃ tathā dadyādyajamāno vimūḍhadhīḥ / ubhautaunarakaṃ yāto yādaccandra divākaram

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

वित्तार्थं पूजयेद्यस्तु नियम्याप्यवधिं हरिम् । सवैदेवलको नाम सर्वकर्म बहिर्कृतः

vittārthaṃ pūjayedyastu niyamyāpyavadhiṃ harim / savaidevalako nāma sarvakarma bahirkṛtaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.