प्रदद्यात्तु क्रमेणैव वर्णाश्रमविधानतः । अश्नन्तिभक्तास्सर्वे ऽपिगृहीत्वैवांजलौ पुनः
pradadyāttu krameṇaiva varṇāśramavidhānataḥ / aśnantibhaktāssarve 'pigṛhītvaivāṃjalau punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Bhrgu-Samhita 36
ब्रह्मण्यदेवमुद्दिश्य पुरुषं ब्राह्मणप्रियम् । नारायणमनाद्यन्तं विष्णुं सर्वेश्वरेश्वरम्
brahmaṇyadevamuddiśya puruṣaṃ brāhmaṇapriyam / nārāyaṇamanādyantaṃ viṣṇuṃ sarveśvareśvaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ब्राह्मणान् भोजयेद्यस्तु कर्मसाद्गुण्यसिद्धये । तथा निष्कृतिनिष्पत्त्यैशास्त्रोक्तेन विधानतः
brāhmaṇān bhojayedyastu karmasādguṇyasiddhaye / tathā niṣkṛtiniṣpattyaiśāstroktena vidhānataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कारयेन्नोक्तदेशेषु कदापि द्विजभोजनम् । यस्त्वन्नं दापयेद्विप्रो द्विजेभ्यो भक्तिसंयुतः
kārayennoktadeśeṣu kadāpi dvijabhojanam / yastvannaṃ dāpayedvipro dvijebhyo bhaktisaṃyutaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निवेदितं तु देवस्य संतुष्ट्यैस्वस्य तस्य च । तस्य तुष्यति देवेश आदाता तु विपद्यते
niveditaṃ tu devasya saṃtuṣṭyaisvasya tasya ca / tasya tuṣyati deveśa ādātā tu vipadyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दातुस्तु सकलं पापं मनोवाक्कायकर्मभिः । बहुशस्संचितं पूर्वमादाता समवाप्नुयात्
dātustu sakalaṃ pāpaṃ manovākkāyakarmabhiḥ / bahuśassaṃcitaṃ pūrvamādātā samavāpnuyāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्रसादो ऽपिहि देवस्य परपाकरुचिं नरम् । न जातु पावयेन्नैव पावयेत्पावयेन्न तु
prasādo 'pihi devasya parapākaruciṃ naram / na jātu pāvayennaiva pāvayetpāvayenna tu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदृच्छालाभसंतुष्टं यथा भक्तवरं तथा । महिमानं प्रसादस्य यो ऽवजानाति मूढधीः
yadṛcchālābhasaṃtuṣṭaṃ yathā bhaktavaraṃ tathā / mahimānaṃ prasādasya yo 'vajānāti mūḍhadhīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेन भुक्तं भवेत्पापं दातुरेव न संशयः । अयुतं ब्राह्मणानान्तु तर्पयित्वातु यत्फलम्
tena bhuktaṃ bhavetpāpaṃ dātureva na saṃśayaḥ / ayutaṃ brāhmaṇānāntu tarpayitvātu yatphalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं नश्यति क्षिप्रमुच्छिष्टस्य कणेन तु । अथान्नविक्रयेदोषः कथ्यते विधिवित्तमैः
tatphalaṃ naśyati kṣipramucchiṣṭasya kaṇena tu / athānnavikrayedoṣaḥ kathyate vidhivittamaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नविक्रयिणः पापा व्रजन्ति यमयातनाः । प्रेत्य सृगालतां यान्ति नव जन्मानि पञ्च च
annavikrayiṇaḥ pāpā vrajanti yamayātanāḥ / pretya sṛgālatāṃ yānti nava janmāni pañca ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्त्वन्नं भगवद्गेहे विक्रीणाति विशेषतः । चण्डालो जायते प्रेत्य क्षुधितश्च चरेन्मुहुः
yastvannaṃ bhagavadgehe vikrīṇāti viśeṣataḥ / caṇḍālo jāyate pretya kṣudhitaśca carenmuhuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विक्रीणते तु ये विप्रा वाणिज्ये दत्तचक्षुषः । ये ऽप्यन्नमुपहारादि चेतरद्देवमन्दिरे
vikrīṇate tu ye viprā vāṇijye dattacakṣuṣaḥ / ye 'pyannamupahārādi cetaraddevamandire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ते ऽपि यान्ति महाघोरं नरकं भृशदारुणम् । यत्र नैवभवेष्यन्ति पालीयायोदबिन्दवः
te 'pi yānti mahāghoraṃ narakaṃ bhṛśadāruṇam / yatra naivabhaveṣyanti pālīyāyodabindavaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कणमन्नस्य वान स्यात्तप्यन्ते तत्र ते जनाः । ये गृहीत्वा तदन्नादि भुञ्जते क्षुधिता जनाः
kaṇamannasya vāna syāttapyante tatra te janāḥ / ye gṛhītvā tadannādi bhuñjate kṣudhitā janāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपकुर्वन्तिये वा तानुच्यन्ते ऽभक्ष्यभोजनाः । अन्नं प्राणा मनुष्याणां सर्वमन्ने प्रतिष्ठितम्
upakurvantiye vā tānucyante 'bhakṣyabhojanāḥ / annaṃ prāṇā manuṣyāṇāṃ sarvamanne pratiṣṭhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अन्नं ब्रह्मात्मकं विन्द्याद्विन्द्यादन्नमयीं तनुम् । अन्नं विक्रीणते ये तु प्राणविक्रयिणः स्मृताः
annaṃ brahmātmakaṃ vindyādvindyādannamayīṃ tanum / annaṃ vikrīṇate ye tu prāṇavikrayiṇaḥ smṛtāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मात्सर्वप्रयत्नेन त्यजेत्तत्क्रय विक्रयौ । न कुर्याद्देवता गेहे ऽभ्युदयं श्राद्धभोजनम्
tasmātsarvaprayatnena tyajettatkraya vikrayau / na kuryāddevatā gehe 'bhyudayaṃ śrāddhabhojanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुर्यान्न चापि श्राद्धादीन्विहायापि द्विजाशनम् । तस्मात्सर्वप्रयत्नेन नाश्नीयाद्धरिमन्दिरे
kuryānna cāpi śrāddhādīnvihāyāpi dvijāśanam / tasmātsarvaprayatnena nāśnīyāddharimandire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुधा संभाषते यस्तु प्रविश्य हरिमन्दिरम् । स निधिं पुरतस्सिद्धं त्यक्त्वा भिक्षति काकिणीम्
mudhā saṃbhāṣate yastu praviśya harimandiram / sa nidhiṃ puratassiddhaṃ tyaktvā bhikṣati kākiṇīm
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्तु संभाषते व्यर्थं देवालयमुपाश्रितः । सिद्धमन्नं परित्यज्य भिक्षामटति दुर्जनः
yastu saṃbhāṣate vyarthaṃ devālayamupāśritaḥ / siddhamannaṃ parityajya bhikṣāmaṭati durjanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यन्मुहूर्तं क्षणं वापि परमात्मान चिन्त्यते । सा हानिस्तन्ममहच्छिद्रं सा भ्रान्तिस्सा तु विक्रिया
yanmuhūrtaṃ kṣaṇaṃ vāpi paramātmāna cintyate / sā hānistanmamahacchidraṃ sā bhrāntissā tu vikriyā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दस्युभिर्मुषितेनेव दग्धेनेव दवाग्निना । व्याधिभिःपीडितेनेव चाकृष्टेनेव मृत्युना
dasyubhirmuṣiteneva dagdheneva davāgninā / vyādhibhiḥpīḍiteneva cākṛṣṭeneva mṛtyunā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भीतेनेवोत्तमर्णेन धर्षितेनेव राजभिः । मग्नेनेव महासिंधौ हतेनेव च वात्यया
bhītenevottamarṇena dharṣiteneva rājabhiḥ / magneneva mahāsiṃdhau hateneva ca vātyayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
संपिष्टेनेव पाषाणैराक्रन्देद्यस्स मुच्यते । सन्त्यनेका प्रदेशाश्च समयाश्च विशेषतः
saṃpiṣṭeneva pāṣāṇairākrandedyassa mucyate / santyanekā pradeśāśca samayāśca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोकयात्राविनिष्पत्त्यै देहयात्रोपयोगिनः । तस्माद्देवगृहं गत्वा नरो नान्यपरो भवेत्
lokayātrāviniṣpattyai dehayātropayoginaḥ / tasmāddevagṛhaṃ gatvā naro nānyaparo bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्प्रसंगे हरेर्नाम तन्ममहत्त्वं च नाप्यते । स सर्वो ऽपि मुधा प्रोक्तोमिथ्येत्येके वदन्तितम्
yatprasaṃge harernāma tanmamahattvaṃ ca nāpyate / sa sarvo 'pi mudhā proktomithyetyeke vadantitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि देवस्य पुरतः क्वचिदप्यनृतं वदेत् । सत्यस्वरूपी भगवान् सत्यं तस्मैन गूहयेत्
na hi devasya purataḥ kvacidapyanṛtaṃ vadet / satyasvarūpī bhagavān satyaṃ tasmaina gūhayet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमेव परं ब्रह्म सत्यमेव परं तपः । सत्यमेव परो यज्ञस्सत्यमेव परं श्रुतम्
satyameva paraṃ brahma satyameva paraṃ tapaḥ / satyameva paro yajñassatyameva paraṃ śrutam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यं देवेषु जागर्ति सत्यं धर्मतरोः फलम् । तपोयज्ञश्च पुण्यं च देवर्षिपितृपूजनम्
satyaṃ deveṣu jāgarti satyaṃ dharmataroḥ phalam / tapoyajñaśca puṇyaṃ ca devarṣipitṛpūjanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आद्यो विधिश्च विद्या च सर्वं सत्ये प्रतिष्ठितम् । सत्यं यज्ञन्तथा वेदास्सत्या देवी सरस्वती
ādyo vidhiśca vidyā ca sarvaṃ satye pratiṣṭhitam / satyaṃ yajñantathā vedāssatyā devī sarasvatī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्रतचर्या तथा सत्यमोङ्कारस्सत्यमेव च । सत्येन वायुरावाति सत्येनार्ऽकः प्रकाशते
vratacaryā tathā satyamoṅkārassatyameva ca / satyena vāyurāvāti satyenār'kaḥ prakāśate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहत्यग्निश्च सत्येन यायात्सत्येन सद्गतिम् । पर्जन्यो धरणीभागे सत्येनापः प्रवर्षति
dahatyagniśca satyena yāyātsatyena sadgatim / parjanyo dharaṇībhāge satyenāpaḥ pravarṣati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वाध्यायस्सर्ववेदानां सर्वतीर्थावगाहनम् । सत्यं तु वदतो लोके तुलितं स्यान्न संशयः
svādhyāyassarvavedānāṃ sarvatīrthāvagāhanam / satyaṃ tu vadato loke tulitaṃ syānna saṃśayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अश्वमेधसहस्रं च सत्यं च तुलया कृतम् । अश्वमेधसहस्रात्तु भारस्सत्ये विशिष्यते
aśvamedhasahasraṃ ca satyaṃ ca tulayā kṛtam / aśvamedhasahasrāttu bhārassatye viśiṣyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्येन देवाः प्रीणन्ति पितरो ब्राह्मणास्तथा । सत्यमाहुःपरं धर्मं सत्यमाहुः परं पदम्
satyena devāḥ prīṇanti pitaro brāhmaṇāstathā / satyamāhuḥparaṃ dharmaṃ satyamāhuḥ paraṃ padam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सत्यमाहुः परं ब्रह्म तस्मात्सत्यं न लोभयेत् । ये सत्यनिरतास्सत्यशपथास्सत्यविक्रमाः
satyamāhuḥ paraṃ brahma tasmātsatyaṃ na lobhayet / ye satyaniratāssatyaśapathāssatyavikramāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महत्मानो मुनिश्रेष्ठास्ते परां सिद्धिमाप्नुवन् । दैवतैस्सह मोदन्ते स्वर्गे सत्यपरायणाः
mahatmāno muniśreṣṭhāste parāṃ siddhimāpnuvan / daivataissaha modante svarge satyaparāyaṇāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अप्चरोगणसंकीर्णैर्विमानैस्संचरन्ति च । वक्तव्यं च सदा सत्यं न सत्याद्विद्यते परम्
apcarogaṇasaṃkīrṇairvimānaissaṃcaranti ca / vaktavyaṃ ca sadā satyaṃ na satyādvidyate param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अगोधे विमले शुद्धे सत्यतीर्थे शुचिह्रदे । स्नातव्यं मनसा युक्तैस्तत्स्नानं परमं स्मृतम्
agodhe vimale śuddhe satyatīrthe śucihrade / snātavyaṃ manasā yuktaistatsnānaṃ paramaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवार्थे वा परार्थे वा पुत्रार्थे वा ऽऽत्मने तथा । ये ऽनृतं नाभिभाषन्ते ते स्वर्गं यान्तिमानवाः
devārthe vā parārthe vā putrārthe vā ''tmane tathā / ye 'nṛtaṃ nābhibhāṣante te svargaṃ yāntimānavāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यस्सत्यवादी पुरुषो नानृतं परिभाषते । संप्राप्य विरजान् लोकानुषित्वा शाश्वतीस्समाः
yassatyavādī puruṣo nānṛtaṃ paribhāṣate / saṃprāpya virajān lokānuṣitvā śāśvatīssamāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भगवद्भक्तिमुक्तानां जायते श्रीमतां कुले । साक्षिणस्सन्तिसर्वेते देवता भास्करादयः
bhagavadbhaktimuktānāṃ jāyate śrīmatāṃ kule / sākṣiṇassantisarvete devatā bhāskarādayaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
परीक्षन्ते च सर्वासु दशासु पुरुषं सदा । न वाच्यमनृतं तस्मात्प्राणैः कण्ठगतैरपि
parīkṣante ca sarvāsu daśāsu puruṣaṃ sadā / na vācyamanṛtaṃ tasmātprāṇaiḥ kaṇṭhagatairapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ये ऽनृतं ब्रुवते मूढाश्शपथानि च कुर्वते । देवागारे विशेषेण ते प्रणश्यन्ति सान्वयम्
ye 'nṛtaṃ bruvate mūḍhāśśapathāni ca kurvate / devāgāre viśeṣeṇa te praṇaśyanti sānvayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पुनर्जन्मशतं यान्ति कीटडयोनिष्वनेकशः । गीतवादित्रनृत्तादीन् पुण्याख्यानकथाश्च ये
punarjanmaśataṃ yānti kīṭaḍayoniṣvanekaśaḥ / gītavāditranṛttādīn puṇyākhyānakathāśca ye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोपयन्त्यथ पारुष्यैर्मन्दिरे मधुविद्विषः । ते यान्ति नरकं पापा जायन्ते नीचयोनिषु
lopayantyatha pāruṣyairmandire madhuvidviṣaḥ / te yānti narakaṃ pāpā jāyante nīcayoniṣu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथा ते ऽपि दुरात्मानो गार्दभीं योनिमाप्नुयुः । तथान्ते क्रूरा नव जन्मानि पञ्च च
tathā te 'pi durātmāno gārdabhīṃ yonimāpnuyuḥ / tathānte krūrā nava janmāni pañca ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिबद्धप्रलापान् ये कुर्वते देवमन्दिरे । ते ऽपि तित्तिरितां भूत्वा जायन्ते जन्मपञ्चकम्
anibaddhapralāpān ye kurvate devamandire / te 'pi tittiritāṃ bhūtvā jāyante janmapañcakam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
देवभाषां परित्यज्य देशभाषासु यो नरः । स्तुवीत देवतागेहे देवस्याग्रे विशेषतः
devabhāṣāṃ parityajya deśabhāṣāsu yo naraḥ / stuvīta devatāgehe devasyāgre viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्य दोषोमहानाशु नैव पूजाफलं भवेत् । असाराणि तु शास्त्राणि भूयांसि पृथिवीतले
tasya doṣomahānāśu naiva pūjāphalaṃ bhavet / asārāṇi tu śāstrāṇi bhūyāṃsi pṛthivītale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र देवस्य महात्म्यकथनं न प्रपञ्च्यते । तेषु शास्त्रेषु ये जाताश्शास्त्रार्थाश्च विशेषतः
yatra devasya mahātmyakathanaṃ na prapañcyate / teṣu śāstreṣu ye jātāśśāstrārthāśca viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वादाश्च प्रतिवादाश्च संस्कारास्सर्व एव हि । चित्रशिल्पा न संदेहो नरस्तेन न मुच्यते
vādāśca prativādāśca saṃskārāssarva eva hi / citraśilpā na saṃdeho narastena na mucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा विद्या या हरिं स्तौति सा क्रिया यत्तदर्चनम् । या न्या यदन्यदखिलं दुष्टोदर्का हि जीविका
sā vidyā yā hariṃ stauti sā kriyā yattadarcanam / yā nyā yadanyadakhilaṃ duṣṭodarkā hi jīvikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि देवगृहं गत्वा शास्त्रार्थैर्नी रसैर्नरः । मुहूर्तं क्षपयेत्कालं तद्देवस्य विमानना
na hi devagṛhaṃ gatvā śāstrārthairnī rasairnaraḥ / muhūrtaṃ kṣapayetkālaṃ taddevasya vimānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विशालं वाङ्मयं सर्वं सृष्ट्वा स्रष्टा हरिः प्रभुः । तदन्तस्संप्रविश्यैव वाच्यवाचकभेदतः
viśālaṃ vāṅmayaṃ sarvaṃ sṛṣṭvā sraṣṭā hariḥ prabhuḥ / tadantassaṃpraviśyaiva vācyavācakabhedataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विज्ञानाय मनुष्याणां विज्ञानघनविग्रहः । सदोपकुरुते यस्मात्सर्वे भक्तवराः सदा
vijñānāya manuṣyāṇāṃ vijñānaghanavigrahaḥ / sadopakurute yasmātsarve bhaktavarāḥ sadā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वा वाचो विमुच्यान्याश्चिन्तयानाश्च सादरम् । तन्महत्त्वकथागन्धदरिद्रं वाचनं तथा
sarvā vāco vimucyānyāścintayānāśca sādaram / tanmahattvakathāgandhadaridraṃ vācanaṃ tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाठनं लेखनाद्यं च नैव कुर्याद्गृहे हरेः । स भवेदक्षरद्रोङी यस्तु कुर्याद्व्यतिक्रमम्
pāṭhanaṃ lekhanādyaṃ ca naiva kuryādgṛhe hareḥ / sa bhavedakṣaradroṅī yastu kuryādvyatikramam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्रुह्येत्स वाङ्मयायापि तस्माद्युक्ततरो भवेत् । यस्तु देवगृहं गत्वा रोदिति प्रणयाद्यथा
druhyetsa vāṅmayāyāpi tasmādyuktataro bhavet / yastu devagṛhaṃ gatvā roditi praṇayādyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दुःखितः स्तौति वा देवं तत्स्यान्मानसिकं मलम् । निर्वाणपरमं स्थानं म्लानेन मनसा तु यः
duḥkhitaḥ stauti vā devaṃ tatsyānmānasikaṃ malam / nirvāṇaparamaṃ sthānaṃ mlānena manasā tu yaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सेवते स न जानाति तद्विष्णोः परमं पदम् । नारी वा पुरुषो वापि गत्वा देवगृहं क्वचित्
sevate sa na jānāti tadviṣṇoḥ paramaṃ padam / nārī vā puruṣo vāpi gatvā devagṛhaṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न रोदेत्पातयेन्नाश्रु नैवान्यं रोदयेदपि । यावन्त्यश्रूणि रुदतां पतेयुर्देवमन्दिरे
na rodetpātayennāśru naivānyaṃ rodayedapi / yāvantyaśrūṇi rudatāṃ pateyurdevamandire
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तावन्त्यब्दसहस्राणि ते वसन्ति यमालये । अनुभूय पुनस्तत्र यातनास्तीव्रचोदनाः
tāvantyabdasahasrāṇi te vasanti yamālaye / anubhūya punastatra yātanāstīvracodanāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राप्य तित् तिरितां कालं वसिष्यन्ति चिरं भुवि । नैवात्र हिंसां कुर्वीत प्राणिनां दुःखदां क्वचित्
prāpya tit tiritāṃ kālaṃ vasiṣyanti ciraṃ bhuvi / naivātra hiṃsāṃ kurvīta prāṇināṃ duḥkhadāṃ kvacit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा वैदिकं कर्म ध्यानमिन्द्रियनिग्रहः । तपो ऽथ गुरुशुश्रूषा धर्मद्वाराष्षडीरिताः
ahiṃsā vaidikaṃ karma dhyānamindriyanigrahaḥ / tapo 'tha guruśuśrūṣā dharmadvārāṣṣaḍīritāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसापाश्रयं धर्मं दान्तो विद्वान् समाचरेत् । त्रीदण्डं सर्वभूतेषु निधाय पुरुषश्शुचिः
ahiṃsāpāśrayaṃ dharmaṃ dānto vidvān samācaret / trīdaṇḍaṃ sarvabhūteṣu nidhāya puruṣaśśuciḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामक्रोधौ च संयम्य ततः सिद्धिमवाप्नु ते । अहिंसकानि भूतानि दण्डेन विनिहन्तियः
kāmakrodhau ca saṃyamya tataḥ siddhimavāpnu te / ahiṃsakāni bhūtāni daṇḍena vinihantiyaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मनस्सुखमन्विच्छन् स प्रेत्य न सुखी भवेत् । आत्मोपमस्तु भूतेषु यो वैभवति पूरुषः
ātmanassukhamanvicchan sa pretya na sukhī bhavet / ātmopamastu bhūteṣu yo vaibhavati pūruṣaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्यक्तदण्डो जितक्रोधस्स प्रेत्य सुखमेधते । सर्वभूतात्मभूतस्य सर्वभूतानि पश्यतः
tyaktadaṇḍo jitakrodhassa pretya sukhamedhate / sarvabhūtātmabhūtasya sarvabhūtāni paśyataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मुह्यन्ति मार्गे देवाश्च ह्यपदस्य पदैषिणः । न तत्परस्य संदध्यात्प्रतिकूलं यदात्मनः
muhyanti mārge devāśca hyapadasya padaiṣiṇaḥ / na tatparasya saṃdadhyātpratikūlaṃ yadātmanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एष सांग्राहिको धर्मःकामादन्यः प्रवर्तते । प्रख्यापने च दाने च सुखदुःखे प्रियाप्रिये
eṣa sāṃgrāhiko dharmaḥkāmādanyaḥ pravartate / prakhyāpane ca dāne ca sukhaduḥkhe priyāpriye
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आत्मौवम्येन पुरुषः प्रमाणमधिगच्छति । ऋषयो ब्राह्मणा देवाः प्रशंसन्ति विशेषतः
ātmauvamyena puruṣaḥ pramāṇamadhigacchati / ṛṣayo brāhmaṇā devāḥ praśaṃsanti viśeṣataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसालक्षणं धर्मं वेदप्रामाण्यदर्णनात् । कर्मणा न नरः कुर्वन् हिंसां जातु विचक्षणः,
ahiṃsālakṣaṇaṃ dharmaṃ vedaprāmāṇyadarṇanāt / karmaṇā na naraḥ kurvan hiṃsāṃ jātu vicakṣaṇaḥ,
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वाचा च मनसा चैव ततो दुःखात्प्रमुच्यते । चतुर्विधेयं निर्दिष्टा ह्यहिंसा ब्रह्मवादिभिः
vācā ca manasā caiva tato duḥkhātpramucyate / caturvidheyaṃ nirdiṣṭā hyahiṃsā brahmavādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एकैकतो ऽपि विभ्रष्टा न भवेन्नात्र संशयः । यथा सर्वश्चतुष्पाद्वै त्रिभिः पादैर्न तिष्ठति
ekaikato 'pi vibhraṣṭā na bhavennātra saṃśayaḥ / yathā sarvaścatuṣpādvai tribhiḥ pādairna tiṣṭhati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तथैवेयं विशेषेण कारणैः प्रोच्यते त्रिभिः । यथा नागपदे ऽन्यानि पदानि पदगामिनाम्
tathaiveyaṃ viśeṣeṇa kāraṇaiḥ procyate tribhiḥ / yathā nāgapade 'nyāni padāni padagāminām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वाण्येवापिधीयन्ते पदजातानि कैञ्जरे । एवं लोकेष्वहिंसा तु निर्दिष्टाधर्मतः पुरा
sarvāṇyevāpidhīyante padajātāni kaiñjare / evaṃ lokeṣvahiṃsā tu nirdiṣṭādharmataḥ purā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न ह्यतस्सदृशं किञ्चिदिहलोके परत्र च । यत्सर्वेष्विह भूतेषु दयाहिंसात्मिका तु या
na hyatassadṛśaṃ kiñcidihaloke paratra ca / yatsarveṣviha bhūteṣu dayāhiṃsātmikā tu yā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न भयं विद्यते जातु नरस्येह दयावतः । दयावतामिमे लोकाः परत्रापि तपस्विनाम्
na bhayaṃ vidyate jātu narasyeha dayāvataḥ / dayāvatāmime lokāḥ paratrāpi tapasvinām
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अभयं सर्वभूतेभ्यो यो ददाति दयापरः । अभयं सर्वभूतानि ददतीति जगौ श्रुतिः
abhayaṃ sarvabhūtebhyo yo dadāti dayāparaḥ / abhayaṃ sarvabhūtāni dadatīti jagau śrutiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्षतं च पतितं चैव स्खलितं क्लिन्नमाहतम् । सर्वभूतानि रक्षन्ति समेषु विषमेषु च
kṣataṃ ca patitaṃ caiva skhalitaṃ klinnamāhatam / sarvabhūtāni rakṣanti sameṣu viṣameṣu ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नैनं व्यालमृगा घ्नन्ति न पिशाचा न राक्षसाः । मुच्यते भयकालेषु मोक्षयेद्यो भये परान्
nainaṃ vyālamṛgā ghnanti na piśācā na rākṣasāḥ / mucyate bhayakāleṣu mokṣayedyo bhaye parān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
प्राणदानात्परं दानं न भूतं न भविष्यति । न ह्यात्मनः प्रियकरं किं चिदस्तीह निश्चितम्
prāṇadānātparaṃ dānaṃ na bhūtaṃ na bhaviṣyati / na hyātmanaḥ priyakaraṃ kiṃ cidastīha niścitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनिष्टं सर्वभूतानां मरणं नाम कथ्यते । मृत्युकाले हि भूतानां सद्यो जायेत वेपथुः
aniṣṭaṃ sarvabhūtānāṃ maraṇaṃ nāma kathyate / mṛtyukāle hi bhūtānāṃ sadyo jāyeta vepathuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
व्याधिजन्मजरादुःखैर्नित्यं संसारसागरे । जन्तवः परिवर्तन्ते मरणादुद्विजन्ति च
vyādhijanmajarāduḥkhairnityaṃ saṃsārasāgare / jantavaḥ parivartante maraṇādudvijanti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गर्भवासेषु पच्यन्ते क्षाराम्लकटुकै रसैः । मूत्रस्वेदपुरीषाणां परुषैर्भृशदारुणैः
garbhavāseṣu pacyante kṣārāmlakaṭukai rasaiḥ / mūtrasvedapurīṣāṇāṃ paruṣairbhṛśadāruṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जाताश्चाप्यवशास्तत्र छिद्यमानाः पुनः पुनः । हन्यमानाश्च दृश्यन्ते विवशा घातुका नराः
jātāścāpyavaśāstatra chidyamānāḥ punaḥ punaḥ / hanyamānāśca dṛśyante vivaśā ghātukā narāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुंभीपाकेच पच्यन्तेतां तां योनिमुपागताः । आक्रम्य मार्यमाणाश्च त्रास्यन्त्यन्ये पुनः पुनः
kuṃbhīpākeca pacyantetāṃ tāṃ yonimupāgatāḥ / ākramya māryamāṇāśca trāsyantyanye punaḥ punaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नात्मनो ऽस्ति प्रियतमः पृथिवीमनुसृत्य ह । तस्मात्राणेषु सर्वेषु दयावानात्मवान् भवेत्
nātmano 'sti priyatamaḥ pṛthivīmanusṛtya ha / tasmātrāṇeṣu sarveṣu dayāvānātmavān bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
येन येन शरीरण यद्यत्कर्मकरोति यः । तेन तेन शरीरण तत्तत्फलमुपाश्नुते
yena yena śarīraṇa yadyatkarmakaroti yaḥ / tena tena śarīraṇa tattatphalamupāśnute
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा परमो धर्मस्तथाहिंसा परो दमः । अहिंसा परमं दानमहिंसा परमं तपः
ahiṃsā paramo dharmastathāhiṃsā paro damaḥ / ahiṃsā paramaṃ dānamahiṃsā paramaṃ tapaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंसा परमो यज्ञस्तथाहिंसा परं फलम् । अहिंसा परमं मित्रमहिंसा परमं सुखम्
ahiṃsā paramo yajñastathāhiṃsā paraṃ phalam / ahiṃsā paramaṃ mitramahiṃsā paramaṃ sukham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सर्वयज्ञेषु वा दानं सर्वतीर्थेषु वा प्लुतम् । सर्वदानफलं वापि नैतत्तुल्यमहिंसया
sarvayajñeṣu vā dānaṃ sarvatīrtheṣu vā plutam / sarvadānaphalaṃ vāpi naitattulyamahiṃsayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अहिंस्रस्य तपो ऽक्षय्यमहिंस्रो जयते सदा । अहिंस्रस्सर्वभूतानां यथा माता यथा पिता
ahiṃsrasya tapo 'kṣayyamahiṃsro jayate sadā / ahiṃsrassarvabhūtānāṃ yathā mātā yathā pitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तस्मादहिंस्रस्सततमुपवास व्रतं चरेत् । फलमङ्गिरसाप्रोक्तमुपवासस्य विस्तरात्
tasmādahiṃsrassatatamupavāsa vrataṃ caret / phalamaṅgirasāproktamupavāsasya vistarāt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
त्रिरात्रं पञ्चरात्रं वा सप्तरात्रमथापि वा । धान्यान्यपि न हिंसेत यस्स भूयादहिंसकः
trirātraṃ pañcarātraṃ vā saptarātramathāpi vā / dhānyānyapi na hiṃseta yassa bhūyādahiṃsakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाश्नाति यावतो जीवस्तावत्पुण्येन यज्यते । आहारस्य वियोगेन शरीरं परितप्यते
nāśnāti yāvato jīvastāvatpuṇyena yajyate / āhārasya viyogena śarīraṃ paritapyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तप्यमाने शरीरे तु शरीरे चेन्द्रियाणि तु । तिष्ठन्ति स्ववशे तस्य नृपाणामिव किङ्कराः
tapyamāne śarīre tu śarīre cendriyāṇi tu / tiṣṭhanti svavaśe tasya nṛpāṇāmiva kiṅkarāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
निरुणद्धीन्द्रियाण्येव स सुखी स विचक्षणः । इन्द्रियाणां निरोधेन दानेन च दमेन च
niruṇaddhīndriyāṇyeva sa sukhī sa vicakṣaṇaḥ / indriyāṇāṃ nirodhena dānena ca damena ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नरस्सर्वमवाप्नोति मनसा यद्यदिच्छति । एवं मूलमहिंसाया उपवासः प्रकीर्तितः
narassarvamavāpnoti manasā yadyadicchati / evaṃ mūlamahiṃsāyā upavāsaḥ prakīrtitaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कामान्यान्यान्नरो भक्त्या मनसेच्छति माधवात् । व्रतोपवासनात्प्रीतस्तान् प्रयच्छत्यसौ हरिः
kāmānyānyānnaro bhaktyā manasecchati mādhavāt / vratopavāsanātprītastān prayacchatyasau hariḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मासे मासे तथैकस्मिन्नेकस्मिन्नियतं चरेत्
māse māse tathaikasminnekasminniyataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासव्रतमिदं तस्यानन्तं फलं भवेत् । एकादश्यां निराहारस्संपूज्य हरिमव्ययम्
upavāsavratamidaṃ tasyānantaṃ phalaṃ bhavet / ekādaśyāṃ nirāhārassaṃpūjya harimavyayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्पादसलिलं तद्वत्तुलसीं च तदर्पितामा । पीत्वा च भक्षयित्वा च उपवासव्रतं चरेत्
tatpādasalilaṃ tadvattulasīṃ ca tadarpitāmā / pītvā ca bhakṣayitvā ca upavāsavrataṃ caret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उपवासदिने यस्तु तीर्धं श्रीतुलसीयुतम् । न प्राश्नीयाद्विमूढात्मा रौरवं नरकं व्रजेत्
upavāsadine yastu tīrdhaṃ śrītulasīyutam / na prāśnīyādvimūḍhātmā rauravaṃ narakaṃ vrajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न हि देवगृहं गत्वा विवदेत नरः क्वचित् । न तत् स्थानं विवादस्य तस्मात्तं दूरत स्त्यजेत्
na hi devagṛhaṃ gatvā vivadeta naraḥ kvacit / na tat sthānaṃ vivādasya tasmāttaṃ dūrata styajet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनो ऽनवस्थितं यस्य स नालं पूजितं हरिम् । यस्यैव निर्मलं चित्तं सोर्ऽहस्सर्वेषु कर्मसु
mano 'navasthitaṃ yasya sa nālaṃ pūjitaṃ harim / yasyaiva nirmalaṃ cittaṃ sor'hassarveṣu karmasu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागाद्यपेतं हृदयं वागदुष्टानृतादिना । हिंसादिरहितः कायः केशवाराधने त्रयम्
rāgādyapetaṃ hṛdayaṃ vāgaduṣṭānṛtādinā / hiṃsādirahitaḥ kāyaḥ keśavārādhane trayam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रागादिदूषिते चित्तं नास्पदं कुरुते हरिः । न बध्नाति पदं हंसः कदाचित्कर्दमांभसि
rāgādidūṣite cittaṃ nāspadaṃ kurute hariḥ / na badhnāti padaṃ haṃsaḥ kadācitkardamāṃbhasi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
न योग्या माधवं स्तोतुं वाग्दुष्टा चानृतादिना । तमसो नाशनायालं मेघच्छन्नोन चन्द्रयाः
na yogyā mādhavaṃ stotuṃ vāgduṣṭā cānṛtādinā / tamaso nāśanāyālaṃ meghacchannona candrayāḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हिंसादिदूषितः कायः प्रभवेन्नार्चने हरेः । जनचित्तप्रसादाय यथा काशस्तमोवृतः
hiṃsādidūṣitaḥ kāyaḥ prabhavennārcane hareḥ / janacittaprasādāya yathā kāśastamovṛtaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मनोदोषविहीनानां न दोषस्स्यात्कथं च न । अन्यथालिङ्ग्यते कान्ता स्नेहेन दुहितान्यथा
manodoṣavihīnānāṃ na doṣassyātkathaṃ ca na / anyathāliṅgyate kāntā snehena duhitānyathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यतेश्च कामुकानां च योषिद्रूबे ऽन्यथा मतिः । अशिक्षयैव मनसः प्रायो लोकश्च वञ्च्यते
yateśca kāmukānāṃ ca yoṣidrūbe 'nyathā matiḥ / aśikṣayaiva manasaḥ prāyo lokaśca vañcyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लालेत्युद्विजते लोको वक्त्रासव इति स्पृहा । विशुद्धैः करणैस्तस्माद्व्रजेद्देवगृहं नरः
lāletyudvijate loko vaktrāsava iti spṛhā / viśuddhaiḥ karaṇaistasmādvrajeddevagṛhaṃ naraḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विवादः क्रोधजो यस्मात्तस्मात्तं परिवर्जयेत् । क्रुद्धः पापं न कुर्यात्कः क्रुद्धो हन्याद्गुरूनपि
vivādaḥ krodhajo yasmāttasmāttaṃ parivarjayet / kruddhaḥ pāpaṃ na kuryātkaḥ kruddho hanyādgurūnapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्रुद्धः परुषया वाचा नरस्साधूनधिक्षिपेत् । साधुसज्जनसन्तापः साधूनां च विमानना
kruddhaḥ paruṣayā vācā narassādhūnadhikṣipet / sādhusajjanasantāpaḥ sādhūnāṃ ca vimānanā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दहत्यासप्तमं तस्य कुलं नात्र विचारणा । वाच्यावाच्यं प्रकुपितो न विचानाति कर्हि चित्
dahatyāsaptamaṃ tasya kulaṃ nātra vicāraṇā / vācyāvācyaṃ prakupito na vicānāti karhi cit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकार्यमस्ते क्रुद्धस्य नावाच्यं विद्यते क्वचित् । यस्समुत्पतितं क्रोधं क्षमया तु निरस्यति
nākāryamaste kruddhasya nāvācyaṃ vidyate kvacit / yassamutpatitaṃ krodhaṃ kṣamayā tu nirasyati
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यथोरगस्त्वचं जीर्णां स वै पुरुष उच्यते । ते मान्याःपुरुषश्रेष्ठाः क्षमया क्रोधमुद्धितम्
yathoragastvacaṃ jīrṇāṃ sa vai puruṣa ucyate / te mānyāḥpuruṣaśreṣṭhāḥ kṣamayā krodhamuddhitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.