Bhrgu-Samhita 36

कुलविद्यातपस्सम्पत्प्रमुखैर्गर्विते नरः । न सुखं न च सौभाग्यं येनात्मान्तूयते स्वयम्

kulavidyātapassampatpramukhairgarvite naraḥ / na sukhaṃ na ca saubhāgyaṃ yenātmāntūyate svayam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादात्मस्तुतिं कृत्वा नरः पतति निश्चयम् । ततो जन्मशतं प्राप्य मृगयोनौ विशेषतः

tasmādātmastutiṃ kṛtvā naraḥ patati niścayam / tato janmaśataṃ prāpya mṛgayonau viśeṣataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

जायते म्रियते ऽभीक्ष्णं तस्य पापं महद्भवेत् । यस्देवगृहं गत्वा वाञ्छत्यपचितिं जनः

jāyate mriyate 'bhīkṣṇaṃ tasya pāpaṃ mahadbhavet / yasdevagṛhaṃ gatvā vāñchatyapacitiṃ janaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स तु तित् तिरितां याति नवजन्मानि पञ्च च । देवेशस्यतु सेवार्थं वर्णानामानुपूर्व्यशः

sa tu tit tiritāṃ yāti navajanmāni pañca ca / deveśasyatu sevārthaṃ varṇānāmānupūrvyaśaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अधिकारः समाख्यातस्तत्क्रमं न विमानयेत् । विशन्ति गर्भगेहेतु ये वैखानससूत्रिणः

adhikāraḥ samākhyātastatkramaṃ na vimānayet / viśanti garbhagehetu ye vaikhānasasūtriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गर्भागारे प्रवेष्टव्यो न ह्यवैखानसः क्वचित् । अन्तराले तथा येषां स्थानं तत्तु प्रवक्ष्यते

garbhāgāre praveṣṭavyo na hyavaikhānasaḥ kvacit / antarāle tathā yeṣāṃ sthānaṃ tattu pravakṣyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्ये द्विजाश्च तिष्ठन्ति यथा स्यादाश्रमक्रमः । ते द्विजास्तत् स्त्रीयश्चापि सेवन्ते तत्र संगताः

anye dvijāśca tiṣṭhanti yathā syādāśramakramaḥ / te dvijāstat strīyaścāpi sevante tatra saṃgatāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षत्रजाता विशेषण स्थित्वा चैवार्ऽधमण्डपे । देवेशमभिसेवन्ते तदीया याश्च योषितः

kṣatrajātā viśeṣaṇa sthitvā caivār'dhamaṇḍape / deveśamabhisevante tadīyā yāśca yoṣitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संगताश्शूद्रजाताश्च प्रतिलोमभवाश्चये । महामण्डपमास्थाय सेवन्ते पुरुषोत्तमम्

saṃgatāśśūdrajātāśca pratilomabhavāścaye / mahāmaṇḍapamāsthāya sevante puruṣottamam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अनुलोमभुवश्चैवये चान्ये म्लेच्छजातयः । गोपुराद्बाह्यतः स्थित्वा सेवन्ते मन्दिरं हरेः

anulomabhuvaścaivaye cānye mlecchajātayaḥ / gopurādbāhyataḥ sthitvā sevante mandiraṃ hareḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तारतम्यमिदं ज्ञात्वा सेवेत सततं हरिम् । देवतानिन्दनं कुर्याद्यस्स पापीन मुच्यते

tāratamyamidaṃ jñātvā seveta satataṃ harim / devatānindanaṃ kuryādyassa pāpīna mucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्यदेवसमं यस्तु मन्यते पुरुषोत्तमम् । चण्डालयोनितामेति नव जन्मानि पञ्च च

anyadevasamaṃ yastu manyate puruṣottamam / caṇḍālayonitāmeti nava janmāni pañca ca

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपह्नुत्य पुनर्देवां स्तद्द्रव्यादि हरेत्तु यः । स भवेद्देवहा सत्यं जायते श्वादियोनिषु,

apahnutya punardevāṃ staddravyādi harettu yaḥ / sa bhaveddevahā satyaṃ jāyate śvādiyoniṣu,

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिरस्कृत्य तथा देवान् भगवच्छास्त्रमेव च । कर्माणि स्वेच्छया कुर्यात्सो ऽपि स्याद्देवहा नरः

tiraskṛtya tathā devān bhagavacchāstrameva ca / karmāṇi svecchayā kuryātso 'pi syāddevahā naraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कथायां कथ्यमानायां देवस्य मधुविद्विषः । अनादृत्य च ये यान्ति ते नराः पापकारिणः

kathāyāṃ kathyamānāyāṃ devasya madhuvidviṣaḥ / anādṛtya ca ye yānti te narāḥ pāpakāriṇaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तोयहीने ऽतिरौद्रे च वने वै शून्यवृक्षताम् । जायन्ते सप्तजन्मानि ततश्चण्डालतां ययुः

toyahīne 'tiraudre ca vane vai śūnyavṛkṣatām / jāyante saptajanmāni tataścaṇḍālatāṃ yayuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवेषु गोषु विप्रेषु देवागारेषु चैव हि । वहेन्नैवाधिपत्यं यन्नासावृद्धिमवाप्नुयात्

deveṣu goṣu vipreṣu devāgāreṣu caiva hi / vahennaivādhipatyaṃ yannāsāvṛddhimavāpnuyāt

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

दोषाश्च बहुला स्तस्मिन्नाधिपत्ये स्मृता बुधैः । कामतो ऽकामतश्चापि सर्वं तस्य विचेष्टितम्

doṣāśca bahulā stasminnādhipatye smṛtā budhaiḥ / kāmato 'kāmataścāpi sarvaṃ tasya viceṣṭitam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पापायैव भवेत्तस्माद्भूतिकामस्तु तं त्यजेत् । सेवार्थिनां सकाशात्तु बलात्कारेण यः प्रभुः

pāpāyaiva bhavettasmādbhūtikāmastu taṃ tyajet / sevārthināṃ sakāśāttu balātkāreṇa yaḥ prabhuḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गृह्णीयात्तुकरं सद्यः पतेत्स सह तेन च । देवस्य सन्निधौ भक्तैर्भक्त्यायत्तु समर्प्यते

gṛhṇīyāttukaraṃ sadyaḥ patetsa saha tena ca / devasya sannidhau bhaktairbhaktyāyattu samarpyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

पत्रं फलं वा मूलं वा स्वर्णं वासांसि चेतरत् । दायाद्यमर्चकानां तु यो मोहादपनिह्नुते

patraṃ phalaṃ vā mūlaṃ vā svarṇaṃ vāsāṃsi cetarat / dāyādyamarcakānāṃ tu yo mohādapanihnute

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वयं वाप्युपयुञ्जीत स पापी नरकं व्रजेत् । विश्राणयन्ति हरये यद्भक्ता भक्तिभाविताः

svayaṃ vāpyupayuñjīta sa pāpī narakaṃ vrajet / viśrāṇayanti haraye yadbhaktā bhaktibhāvitāḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तन्नाम्ना पूजकानेव जानन्ति फलभागिनः । स्थिरजङ्गमयोः पूजा यतस्सम्पादिता भवेत्

tannāmnā pūjakāneva jānanti phalabhāginaḥ / sthirajaṅgamayoḥ pūjā yatassampāditā bhavet

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्माद्भगवतो नाम्ना दत्तं यद्देवमन्दिरे । विहायाभरणादीनि वासांस्यन्यत्परिच्छदम्

tasmādbhagavato nāmnā dattaṃ yaddevamandire / vihāyābharaṇādīni vāsāṃsyanyatparicchadam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

देवालङ्कारयोग्यानि मूल्यवन्ति विशेषतः । अर्चका एव गृह्णीयुः प्रतिबध्नीत नेतरः

devālaṅkārayogyāni mūlyavanti viśeṣataḥ / arcakā eva gṛhṇīyuḥ pratibadhnīta netaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

यस्त्वधीकारगर्वेण देवागारमुपाश्रितः । अकाले सेवितुं चेच्छेत्सो ऽपि यास्यति दुर्गतिम्

yastvadhīkāragarveṇa devāgāramupāśritaḥ / akāle sevituṃ cecchetso 'pi yāsyati durgatim

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथ वा सेवितुं चेच्छेत्कारणेनापि केन चित् । उक्तेष्वेव तु कालेषु सेवेत मतिमान्नरः

atha vā sevituṃ cecchetkāraṇenāpi kena cit / ukteṣveva tu kāleṣu seveta matimānnaraḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अन्त्यार्चनावसाने यत् कवाटो बध्यते ततः । पुनरुद्घाटनं यावत्प्रत्यूषे च भविष्यति

antyārcanāvasāne yat kavāṭo badhyate tataḥ / punarudghāṭanaṃ yāvatpratyūṣe ca bhaviṣyati

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तावन्नैव हरिं सेवेदकालस्स विशेषतः । प्रत्यूषाद्यन्त्यकालान्तपूजने ऽपि तु मन्त्रतः

tāvannaiva hariṃ sevedakālassa viśeṣataḥ / pratyūṣādyantyakālāntapūjane 'pi tu mantrataḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तत्तत्काले कवाटस्य बन्धने विहिते ऽपि च । न तदा तावती हानिरवबद्धे ऽप्यमन्त्रकम्

tattatkāle kavāṭasya bandhane vihite 'pi ca / na tadā tāvatī hāniravabaddhe 'pyamantrakam

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अथार्ऽचनार्हकालेपि भक्तानां सेवनाय तु । अकाला बहवः प्रोक्तास्तथा यवसिकोदिता

athār'canārhakālepi bhaktānāṃ sevanāya tu / akālā bahavaḥ proktāstathā yavasikoditā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तस्मादकालसेवां तु विधिना परिवर्जयेत् । विषयाक्रान्तचित्तानां विष्ण्वर्चनमकुर्वताम्

tasmādakālasevāṃ tu vidhinā parivarjayet / viṣayākrāntacittānāṃ viṣṇvarcanamakurvatām

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कर्मभूमौ नृणां जन्म कर्मापि विभलं ध्रुवम् । यो गुरौ मानुषं भावं शिलाभावं च दैवते

karmabhūmau nṛṇāṃ janma karmāpi vibhalaṃ dhruvam / yo gurau mānuṣaṃ bhāvaṃ śilābhāvaṃ ca daivate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मन्त्रेषु जीविकाभावं हिंसाभावं मखेषु च । पूजकेषु च पूजायां नीरसं भावमेति सः

mantreṣu jīvikābhāvaṃ hiṃsābhāvaṃ makheṣu ca / pūjakeṣu ca pūjāyāṃ nīrasaṃ bhāvameti saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

सर्वधा निन्दितव्यो हि जीवितं तस्य निष्फलम् । क्षमामन्त्रः अथ वक्ष्ये विशेषण क्षमामन्त्रविधिं परम्

sarvadhā ninditavyo hi jīvitaṃ tasya niṣphalam / kṣamāmantraḥ atha vakṣye viśeṣaṇa kṣamāmantravidhiṃ param

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपचारेषु सर्वेषु यं जप्त्वा मुच्यते नरः । अपराधः कृतो येन जानता स्ववशेन सः

apacāreṣu sarveṣu yaṃ japtvā mucyate naraḥ / aparādhaḥ kṛto yena jānatā svavaśena saḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

क्षमामन्त्रसहस्रस्य जापेनापि न मुच्यते । क्षमामन्त्रस्त्वशेषाघध्वंसनक्षम उच्यते

kṣamāmantrasahasrasya jāpenāpi na mucyate / kṣamāmantrastvaśeṣāghadhvaṃsanakṣama ucyate

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

"नारायण नमस्ते ऽस्तु नमो भक्तपरायण । नमो नमो नमस्ते ऽस्तु नमस्ते ऽस्तु नमो नमः

"nārāyaṇa namaste 'stu namo bhaktaparāyaṇa / namo namo namaste 'stu namaste 'stu namo namaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अज्ञानादर्थलोभाद्वा रागाद्द्वेषात्प्रमादतः । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

ajñānādarthalobhādvā rāgāddveṣātpramādataḥ / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

संध्ययोश्च दिवा रात्रौ जाग्रत्स्वप्नसुषुप्तिषु । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

saṃdhyayośca divā rātrau jāgratsvapnasuṣuptiṣu / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कायेन मनसा वाचा सर्वैर्वापि समुच्चितैः । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

kāyena manasā vācā sarvairvāpi samuccitaiḥ / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तिष्ठता प्रजता चैव शय्यासनगतेन च । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

tiṣṭhatā prajatā caiva śayyāsanagatena ca / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्नास्यता जपता वापि यजता जुह्वता मया । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

snāsyatā japatā vāpi yajatā juhvatā mayā / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

भुजता ध्यायता नूनं विषयानुपसेवता । अपराधाः कृता ये तान् क्षमस्व पुरुषोत्तम

bhujatā dhyāyatā nūnaṃ viṣayānupasevatā / aparādhāḥ kṛtā ye tān kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

मया वा मज्जनैर्वापि मम बन्धुभिरेववा । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

mayā vā majjanairvāpi mama bandhubhirevavā / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

राज्ञा वा तदमात्यैर्वा राजभृत्यैरथापिवा । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

rājñā vā tadamātyairvā rājabhṛtyairathāpivā / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

आचार्येणार्ऽचकेनापि भक्तैर्वापरिचारकैः । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

ācāryeṇār'cakenāpi bhaktairvāparicārakaiḥ / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

गायकैर्नर्तकैर्वाथ वादित्राणां च वादकैः । अपराधः कृतो यस्तं क्षमस्व पुरुषोत्तम

gāyakairnartakairvātha vāditrāṇāṃ ca vādakaiḥ / aparādhaḥ kṛto yastaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रणवादिविसर्गान्तं क्रियासु विधिपूर्वकम् । अमन्त्रमर्चने दोषं क्षमस्व पुरुषोत्तम

praṇavādivisargāntaṃ kriyāsu vidhipūrvakam / amantramarcane doṣaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

उद्धानाच्छयना न्तन्तु क्रियासु विविधासु च । श्रद्धालोपकृतं दोषं क्षमस्व पुरुषोत्तम

uddhānācchayanā ntantu kriyāsu vividhāsu ca / śraddhālopakṛtaṃ doṣaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

कश्शक्नोत्यर्चितुं देवं त्वामनाद्यन्तमव्ययम् । तस्मादज्ञानचरितं क्षमस्व पुरुषोत्तम

kaśśaknotyarcituṃ devaṃ tvāmanādyantamavyayam / tasmādajñānacaritaṃ kṣamasva puruṣottama

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

प्रार्थये देवदेवं त्वां प्रसीद भगवन्मयि । प्रसीदतु रम् मह्यं तव वक्षःस्थलालया

prārthaye devadevaṃ tvāṃ prasīda bhagavanmayi / prasīdatu ram mahyaṃ tava vakṣaḥsthalālayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

इशाना जगतो देवी माता नित्यानपायिनी । प्रसीदन्तु सुराः सर्वे प्रसादाद्युवयोर्मयि

iśānā jagato devī mātā nityānapāyinī / prasīdantu surāḥ sarve prasādādyuvayormayi

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

स्वस्त्यस्तु कृपयास्माकं युवयोः सुप्रसन्नयोः । उपचारापदेशेन कृतानहरहर्मया

svastyastu kṛpayāsmākaṃ yuvayoḥ suprasannayoḥ / upacārāpadeśena kṛtānaharaharmayā

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

अपचारानिमान् त्सर्वान् क्षमस्व पुरुषोत्तम । इति विज्ञापयेद्भूयो भक्तिसाध्वसभावितः

apacārānimān tsarvān kṣamasva puruṣottama / iti vijñāpayedbhūyo bhaktisādhvasabhāvitaḥ

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.

तदर्थनात्परं प्रीतः प्रसीदति खगध्वजः । क्षमामन्त्रमिमं देयान्न चाशुश्रूषवे क्वचित्

tadarthanātparaṃ prītaḥ prasīdati khagadhvajaḥ / kṣamāmantramimaṃ deyānna cāśuśrūṣave kvacit

Sanskrit only: no published translation is held for this verse.