जीवकर्षभकौ मेदे काकोल्यौ ऋद्धिवृद्धिके । अष्टवर्गो ऽष्टभिर् द्रव्यैः कथितश्चरकादिभिः
jīvakarṣabhakau mede kākolyau ṛddhivṛddhike / aṣṭavargo 'ṣṭabhir dravyaiḥ kathitaścarakādibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
Bhāvaprakāśa 1
अष्टवर्गो हिमः स्वादुर् बृंहणः शुक्रलो गुरुः । भग्नसंधानकृत् कामबलासबलवर्धनः । वातपित्तास्रतृड्दाहज्वरमेहक्षयप्रणुत्
aṣṭavargo himaḥ svādur bṛṃhaṇaḥ śukralo guruḥ / bhagnasaṃdhānakṛt kāmabalāsabalavardhanaḥ / vātapittāsratṛḍdāhajvaramehakṣayapraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवकर्षभकौ ज्ञेयौ हिमाद्रिशिखरोद्भवौ । रसोनकन्दवत्कन्दौ निःसारौ सूक्ष्मपत्त्रकौ
jīvakarṣabhakau jñeyau himādriśikharodbhavau / rasonakandavatkandau niḥsārau sūkṣmapattrakau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जीवकः कूर्चकाकार ऋषभो वृषशृङ्गवत् । जीवको मधुरः शृङ्गो ह्रस्वाङ्गः कूर्चशीर्षकः
jīvakaḥ kūrcakākāra ṛṣabho vṛṣaśṛṅgavat / jīvako madhuraḥ śṛṅgo hrasvāṅgaḥ kūrcaśīrṣakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋषभो वृषभो धीरो विषाणी द्राक्ष इत्यपि । जीवकर्षभकौ बल्यौ शीतौ शुक्रकफप्रदौ
ṛṣabho vṛṣabho dhīro viṣāṇī drākṣa ityapi / jīvakarṣabhakau balyau śītau śukrakaphapradau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मधुरौ पित्तदाहास्रकार्श्यवातक्षयापहौ
madhurau pittadāhāsrakārśyavātakṣayāpahau
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
महामेदाभिधः कन्दो मोरङ्गादौ प्रजायते । महामेदा खनीमेदा स्याद् इत्युक्तं मुनीश्वरैः
mahāmedābhidhaḥ kando moraṅgādau prajāyate / mahāmedā khanīmedā syād ityuktaṃ munīśvaraiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लार्द्रकनिभः कन्दो लताजातः सुपाण्डुरः । महामेदाभिधो ज्ञेयो मेदालक्षणमुच्यते
śuklārdrakanibhaḥ kando latājātaḥ supāṇḍuraḥ / mahāmedābhidho jñeyo medālakṣaṇamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शुक्लकन्दो नखच्छेद्यो मेदोधातुमिव स्रवेत् । यः स मेदेति विज्ञेयो जिज्ञासातत्परैर्जनैः
śuklakando nakhacchedyo medodhātumiva sravet / yaḥ sa medeti vijñeyo jijñāsātatparairjanaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शल्यपर्णी मणिच्छिद्रा मेदा मेदोभवाध्वरा । महामेदा वसुच्छिद्रा त्रिदन्ती देवतामणिः
śalyaparṇī maṇicchidrā medā medobhavādhvarā / mahāmedā vasucchidrā tridantī devatāmaṇiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदायुगं गुरु स्वादु वृष्यं स्तन्यकफावहम् । बृंहणं शीतलं पित्तरक्तवातज्वरप्रणुत्
medāyugaṃ guru svādu vṛṣyaṃ stanyakaphāvaham / bṛṃhaṇaṃ śītalaṃ pittaraktavātajvarapraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
जायते क्षीरकाकोली महामेदोद्भवस्थले
jāyate kṣīrakākolī mahāmedodbhavasthale
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यत्र स्यात् क्षीरकाकोली काकोली अत्र जायते । पीवरीसदृशः कन्दः सक्षीरः प्रियगन्धवान्
yatra syāt kṣīrakākolī kākolī atra jāyate / pīvarīsadṛśaḥ kandaḥ sakṣīraḥ priyagandhavān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स प्रोक्तः क्षीरकाकोली काकोलीलिङ्गमुच्यते । यथा स्यात् क्षीरकाकोली काकोल्यपि तथा भवेत्
sa proktaḥ kṣīrakākolī kākolīliṅgamucyate / yathā syāt kṣīrakākolī kākolyapi tathā bhavet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
एषा किंचिद् भवेत् कृष्णा भेदो ऽयम् उभयोर् अपि । काकोली वायसोली च वीरा कायस्थिका तथा
eṣā kiṃcid bhavet kṛṣṇā bhedo 'yam ubhayor api / kākolī vāyasolī ca vīrā kāyasthikā tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सा शुक्ला क्षीरकाकोली वयःस्था क्षीरवल्लिका । कथिता क्षीरिणी धीरा क्षीरशुक्ला पयस्विनी
sā śuklā kṣīrakākolī vayaḥsthā kṣīravallikā / kathitā kṣīriṇī dhīrā kṣīraśuklā payasvinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काकोलीयुगलं शीतं शुक्रलं मधुरं गुरु । बृंहणं वातदाहास्रपित्तशोषज्वरापहम्
kākolīyugalaṃ śītaṃ śukralaṃ madhuraṃ guru / bṛṃhaṇaṃ vātadāhāsrapittaśoṣajvarāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋद्धिर्वृद्धिश्च कन्दौ द्वौ भवतः कोशले ऽचले । श्वेतलोमान्वितः कन्दो लताजातः सरन्ध्रकः
ṛddhirvṛddhiśca kandau dvau bhavataḥ kośale 'cale / śvetalomānvitaḥ kando latājātaḥ sarandhrakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स एव ऋद्धिर्वृद्धिश्च भेदम् अप्येतयोर् ब्रुवे । तूलग्रन्थिसमा ऋद्धिर् वामावर्तफला च सा
sa eva ṛddhirvṛddhiśca bhedam apyetayor bruve / tūlagranthisamā ṛddhir vāmāvartaphalā ca sā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धिस्तु दक्षिणावर्तफला प्रोक्ता महर्षिभिः । ऋद्धिर् योग्यं सिद्धिलक्ष्म्यौ वृद्धेर् अप्याह्वया इमे
vṛddhistu dakṣiṇāvartaphalā proktā maharṣibhiḥ / ṛddhir yogyaṃ siddhilakṣmyau vṛddher apyāhvayā ime
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ऋद्धिर् बल्या त्रिदोषघ्नी शुक्रला मधुरा गुरुः । प्राणैश्वर्यकरी मूर्छारक्तपित्तविनाशिनी
ṛddhir balyā tridoṣaghnī śukralā madhurā guruḥ / prāṇaiśvaryakarī mūrchāraktapittavināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
वृद्धिर् गर्भप्रदा शीता बृंहणी मधुरा स्मृता । वृष्या पित्तास्रशमनी क्षतकासक्षयापहा
vṛddhir garbhapradā śītā bṛṃhaṇī madhurā smṛtā / vṛṣyā pittāsraśamanī kṣatakāsakṣayāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
राज्ञामप्यष्टवर्गस्तु यतोऽयम् अतिदुर्लभः । तस्मादस्य प्रतिनिधिं गृह्णीयात्तद्गुणं भिषक् । मुख्यसदृशः प्रतिनिधिः
rājñāmapyaṣṭavargastu yato'yam atidurlabhaḥ / tasmādasya pratinidhiṃ gṛhṇīyāttadguṇaṃ bhiṣak / mukhyasadṛśaḥ pratinidhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेदाजीवककाकोल्यृद्धिद्वंद्वे ऽपि चासति । वरीविदार्यश्वगन्धावाराहीश् च क्रमात्क्षिपेत् । मेदामहामेदास्थाने शतावरीमूलम् । जीवकर्षभकस्थाने विदारीमूलम् । काकोलीक्षीरकाकोलीस्थाने अश्वगन्धामूलम् । ऋद्धिवृद्धिस्थाने वाराहीकन्दं गुणैस्तत्तुल्यं क्षिपेत्
medājīvakakākolyṛddhidvaṃdve 'pi cāsati / varīvidāryaśvagandhāvārāhīś ca kramātkṣipet / medāmahāmedāsthāne śatāvarīmūlam / jīvakarṣabhakasthāne vidārīmūlam / kākolīkṣīrakākolīsthāne aśvagandhāmūlam / ṛddhivṛddhisthāne vārāhīkandaṃ guṇaistattulyaṃ kṣipet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टीमधु तथा यष्टीमधुकं क्लीतकं तथा । अन्यत् क्लीतनकं तत्तु भवेत्तोये मधूलिका
yaṣṭīmadhu tathā yaṣṭīmadhukaṃ klītakaṃ tathā / anyat klītanakaṃ tattu bhavettoye madhūlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यष्टी हिमा गुरुः स्वाद्वी चक्षुष्या बलवर्णकृत् । सुस्निग्धा शुक्रला केश्या स्वर्या पित्तानिलास्रजित् । व्रणशोथविषच्छर्दितृष्णाग्लानिक्षयापहा
yaṣṭī himā guruḥ svādvī cakṣuṣyā balavarṇakṛt / susnigdhā śukralā keśyā svaryā pittānilāsrajit / vraṇaśothaviṣaccharditṛṣṇāglānikṣayāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काम्पिल्लः कर्कशश् चन्द्रो रक्ताङ्गो रोचनो ऽपि च । काम्पिल्लः कफपित्तास्रकृमिगुल्मोदरव्रणान् । हन्ति रेची कटूष्णश्च मेहानाहविषाश्मनुत्
kāmpillaḥ karkaśaś candro raktāṅgo rocano 'pi ca / kāmpillaḥ kaphapittāsrakṛmigulmodaravraṇān / hanti recī kaṭūṣṇaśca mehānāhaviṣāśmanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आरग्वधो राजवृक्षः शम्याकश्चतुरङ्गुलः । आरेवतो व्याधिघातः कृतमालः सुवर्णकः
āragvadho rājavṛkṣaḥ śamyākaścaturaṅgulaḥ / ārevato vyādhighātaḥ kṛtamālaḥ suvarṇakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कर्णिकारो दीर्घफलः स्वर्णाङ्गः स्वर्णभूषणः । आरग्वधो गुरुः स्वादुः शीतलः स्रंसनोत्तमः
karṇikāro dīrghaphalaḥ svarṇāṅgaḥ svarṇabhūṣaṇaḥ / āragvadho guruḥ svāduḥ śītalaḥ sraṃsanottamaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वरहृद्रोगपित्तास्रवातोदावर्तशूलनुत् । तत्फलं स्रंसनं रुच्यं कुष्ठपित्तकफापहम्
jvarahṛdrogapittāsravātodāvartaśūlanut / tatphalaṃ sraṃsanaṃ rucyaṃ kuṣṭhapittakaphāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वरे तु सततं पथ्यं कोष्ठशुद्धिकरं परम्
jvare tu satataṃ pathyaṃ koṣṭhaśuddhikaraṃ param
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्वी तु कटुका तिक्ता कृष्णभेदा कटंभरा । अशोका मत्स्यशकला चक्राङ्गी शकुलादनी
kaṭvī tu kaṭukā tiktā kṛṣṇabhedā kaṭaṃbharā / aśokā matsyaśakalā cakrāṅgī śakulādanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मत्स्यपित्ता काण्डरुहा रोहिणी कटुरोहिणी । कट्वी तु कटुका पाके तिक्ता रूक्षा हिमा लघुः
matsyapittā kāṇḍaruhā rohiṇī kaṭurohiṇī / kaṭvī tu kaṭukā pāke tiktā rūkṣā himā laghuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदिनी दीपनी हृद्या कफपित्तज्वरापहा । प्रमेहश्वासकासास्रदाहकुष्ठक्रिमिप्रणुत्
bhedinī dīpanī hṛdyā kaphapittajvarāpahā / pramehaśvāsakāsāsradāhakuṣṭhakrimipraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किराततिक्तः कैरातः कटुतिक्तः किरातकः
kirātatiktaḥ kairātaḥ kaṭutiktaḥ kirātakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
काण्डतिक्तो ऽनार्यतिक्तो भूनिम्बो रामसेनकः । किरातकोऽन्यो नैपालः सो ऽर्धतिक्तो ज्वरान्तकः
kāṇḍatikto 'nāryatikto bhūnimbo rāmasenakaḥ / kirātako'nyo naipālaḥ so 'rdhatikto jvarāntakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
किरातः सारको रूक्षः शीतलस् तिक्तको लघुः । संनिपातज्वरश्वासकफपित्तास्रदाहनुत् । कासशोथतृषाकुष्ठज्वरव्रणकृमिप्रणुत्
kirātaḥ sārako rūkṣaḥ śītalas tiktako laghuḥ / saṃnipātajvaraśvāsakaphapittāsradāhanut / kāsaśothatṛṣākuṣṭhajvaravraṇakṛmipraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तं कुटजबीजं तु यवमिन्द्रयवं तथा । कलिङ्गं चापि कालिङ्गं तथा भद्रयवा अपि
uktaṃ kuṭajabījaṃ tu yavamindrayavaṃ tathā / kaliṅgaṃ cāpi kāliṅgaṃ tathā bhadrayavā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
क्वचिदिन्द्रस्य नामैव भवेत्तदभिधायकम् । फलानीन्द्रयवास् तस्य तथा भद्रयवा अपि
kvacidindrasya nāmaiva bhavettadabhidhāyakam / phalānīndrayavās tasya tathā bhadrayavā api
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
इन्द्रयवं त्रिदोषघ्नं संग्राहि कटु शीतलम्
indrayavaṃ tridoṣaghnaṃ saṃgrāhi kaṭu śītalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्वरातीसाररक्तार्शोवमिवीसर्पकुष्ठनुत् । दीपनं गुदकीलास्रवातास्रश्लेष्मशूलजित्
jvarātīsāraraktārśovamivīsarpakuṣṭhanut / dīpanaṃ gudakīlāsravātāsraśleṣmaśūlajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनश्छर्दनः पिण्डो नटः पिण्डीतकस्तथा । करहाटो मरुवकः शल्यको विषपुष्पकः
madanaśchardanaḥ piṇḍo naṭaḥ piṇḍītakastathā / karahāṭo maruvakaḥ śalyako viṣapuṣpakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मदनो मधुरस्तिक्तो वीर्योष्णो लेखनो लघुः । वान्तिकृद्विद्रधिहरः प्रतिश्यायव्रणान्तकः । रूक्षः कुष्ठकफानाहशोथगुल्मव्रणापहः
madano madhurastikto vīryoṣṇo lekhano laghuḥ / vāntikṛdvidradhiharaḥ pratiśyāyavraṇāntakaḥ / rūkṣaḥ kuṣṭhakaphānāhaśothagulmavraṇāpahaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास्ना युक्तरसा रस्या सुवहा रसना रसा । एलापर्णी च सुरसा सुगन्धा श्रेयसी तथा
rāsnā yuktarasā rasyā suvahā rasanā rasā / elāparṇī ca surasā sugandhā śreyasī tathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रास्नामपाचिनी तिक्ता गुरूष्णा कफवातजित्
rāsnāmapācinī tiktā gurūṣṇā kaphavātajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शोथश्वाससमीरास्रवातशूलोदरापहा । कासज्वरविषाशीतिवातिकामयसिध्महृत्
śothaśvāsasamīrāsravātaśūlodarāpahā / kāsajvaraviṣāśītivātikāmayasidhmahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकुली सुरसा नागसुगन्धा गन्धनाकुली । नकुलेष्टा भुजंगाक्षी सर्पाङ्गी विषनाशिनी
nākulī surasā nāgasugandhā gandhanākulī / nakuleṣṭā bhujaṃgākṣī sarpāṅgī viṣanāśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
नाकुली तुवरा तिक्ता कटुकोष्णा विनाशयेत् । भोगिलूतावृश्चिकाखुविषज्वरकृमिव्रणान्
nākulī tuvarā tiktā kaṭukoṣṇā vināśayet / bhogilūtāvṛścikākhuviṣajvarakṛmivraṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माचिका प्रस्थिकाम्बष्ठा तथा चाम्बालिकाम्बिका । मयूरविदला केशी सहस्रा बालमूलिका
mācikā prasthikāmbaṣṭhā tathā cāmbālikāmbikā / mayūravidalā keśī sahasrā bālamūlikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
माचिकाम्ला रसे पाके कषाया शीतला लघुः । पक्वातिसारपित्तास्रकफकण्ठामयापहा
mācikāmlā rase pāke kaṣāyā śītalā laghuḥ / pakvātisārapittāsrakaphakaṇṭhāmayāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तेजस्विनी तेजवती तेजोह्वा तेजनी तथा । तेजस्विनी कफश्वासकासास्यामयवातहृत् । पाचन्युष्णा कटुस्तिक्ता रुचिवह्निप्रदीपिनी
tejasvinī tejavatī tejohvā tejanī tathā / tejasvinī kaphaśvāsakāsāsyāmayavātahṛt / pācanyuṣṇā kaṭustiktā rucivahnipradīpinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मती स्यात्कटभी ज्योतिष्का कङ्गुनीति च । पारावतपदी पिण्या लता प्रोक्ता ककुन्दनी
jyotiṣmatī syātkaṭabhī jyotiṣkā kaṅgunīti ca / pārāvatapadī piṇyā latā proktā kakundanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ज्योतिष्मती कटुस् तिक्ता सरा कफसमीरजित् । अत्युष्णा वामनी तीक्ष्णा वह्निबुद्धिस्मृतिप्रदा
jyotiṣmatī kaṭus tiktā sarā kaphasamīrajit / atyuṣṇā vāmanī tīkṣṇā vahnibuddhismṛtipradā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुष्ठं रोगाह्वयं वाप्यं पारिभव्यं तथोत्पलम्
kuṣṭhaṃ rogāhvayaṃ vāpyaṃ pāribhavyaṃ tathotpalam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कुष्ठमुष्णं कटु स्वादु शुक्रलं तिक्तकं लघु । हन्ति वातास्रवीसर्पकासकुष्ठमरुत्कफान्
kuṣṭhamuṣṇaṃ kaṭu svādu śukralaṃ tiktakaṃ laghu / hanti vātāsravīsarpakāsakuṣṭhamarutkaphān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तं पुष्करमूलं तु पौष्करं पुष्करं च तत् । पद्मपत्त्रं च काश्मीरं कुष्ठभेदमिमं जगुः
uktaṃ puṣkaramūlaṃ tu pauṣkaraṃ puṣkaraṃ ca tat / padmapattraṃ ca kāśmīraṃ kuṣṭhabhedamimaṃ jaguḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पौष्करं कटुकं तिक्तम् उष्णं वातकफज्वरान् । हन्ति शोथारुचिश्वासान् विशेषात् पार्श्वशूलनुत्
pauṣkaraṃ kaṭukaṃ tiktam uṣṇaṃ vātakaphajvarān / hanti śothāruciśvāsān viśeṣāt pārśvaśūlanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कटुपर्णी हैमवती हेमक्षीरी हिमावती । हेमाह्वा पीतदुग्धा च तन्मूलं चोकमुच्यते
kaṭuparṇī haimavatī hemakṣīrī himāvatī / hemāhvā pītadugdhā ca tanmūlaṃ cokamucyate
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हेमाह्वा रेचनी तिक्ता भेदिन्युत्क्लेशकारिणी । कृमिकण्डूविषानाहकफपित्तास्रकुष्ठनुत्
hemāhvā recanī tiktā bhedinyutkleśakāriṇī / kṛmikaṇḍūviṣānāhakaphapittāsrakuṣṭhanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गी कर्कटशृङ्गी च स्यात्कुलीरविषाणिका । अजशृङ्गी तु चक्रा च कर्कटाख्या च कीर्तिता
śṛṅgī karkaṭaśṛṅgī ca syātkulīraviṣāṇikā / ajaśṛṅgī tu cakrā ca karkaṭākhyā ca kīrtitā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
शृङ्गी कषाया तिक्तोष्णा कफवातक्षयज्वरान् । श्वासोर्ध्ववाततृट्कासहिक्कारुचिवमीन्हरेत्
śṛṅgī kaṣāyā tiktoṣṇā kaphavātakṣayajvarān / śvāsordhvavātatṛṭkāsahikkārucivamīnharet
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलः सोमवल्कश् च कैटर्यः कुम्भिकापि च । श्रीपर्णिका कुमुदिका भद्रा भद्रवतीति च
kaṭphalaḥ somavalkaś ca kaiṭaryaḥ kumbhikāpi ca / śrīparṇikā kumudikā bhadrā bhadravatīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कट्फलस्तुवरस्तिक्तः कटुर्वातकफज्वरान् । हन्ति श्वासप्रमेहार्शःकासकण्ठामयारुचीः
kaṭphalastuvarastiktaḥ kaṭurvātakaphajvarān / hanti śvāsapramehārśaḥkāsakaṇṭhāmayārucīḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्गी भृगुभवा पद्मा फञ्जी ब्राह्मणयष्टिका । ब्राह्मण्यङ्गारवल्ली च खरशाकश्च हञ्जिका
bhārgī bhṛgubhavā padmā phañjī brāhmaṇayaṣṭikā / brāhmaṇyaṅgāravallī ca kharaśākaśca hañjikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भार्गी रूक्षा कटुस्तिक्ता रुच्योष्णा पाचनी लघुः । दीपनी तुवरा गुल्मरक्तनुन्नाशयेद् ध्रुवम् । शोथकासकफश्वासपीनसज्वरमारुतान्
bhārgī rūkṣā kaṭustiktā rucyoṣṇā pācanī laghuḥ / dīpanī tuvarā gulmaraktanunnāśayed dhruvam / śothakāsakaphaśvāsapīnasajvaramārutān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पाषाणभेदकोऽश्मघ्नो गिरिभिद्भिन्नयोजिनी । अश्मभेदो हिमस् तिक्तः कषायो वस्तिशोधनः
pāṣāṇabhedako'śmaghno giribhidbhinnayojinī / aśmabhedo himas tiktaḥ kaṣāyo vastiśodhanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भेदनो हन्ति दोषार्शोगुल्मकृच्छ्राश्महृद्रुजः । योनिरोगान्प्रमेहांश्च प्लीहशूलव्रणानि च
bhedano hanti doṣārśogulmakṛcchrāśmahṛdrujaḥ / yonirogānpramehāṃśca plīhaśūlavraṇāni ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातकी धातुपुष्पी च ताम्रपुष्पी च कुञ्जरा । सुभिक्षा बहुपुष्पी च वह्निज्वाला च सा स्मृता
dhātakī dhātupuṣpī ca tāmrapuṣpī ca kuñjarā / subhikṣā bahupuṣpī ca vahnijvālā ca sā smṛtā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातकी कटुका शीता मृदुकृत्तुवरा लघुः । तृष्णातीसारपित्तास्रविषक्रिमिविसर्पजित्
dhātakī kaṭukā śītā mṛdukṛttuvarā laghuḥ / tṛṣṇātīsārapittāsraviṣakrimivisarpajit
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मञ्जिष्ठा विकसा जिङ्गी समङ्गा कालमेषिका
mañjiṣṭhā vikasā jiṅgī samaṅgā kālameṣikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मण्डूकपर्णी भण्डीरी भण्डी योजनवल्ल्यपि । रसायन्यरुणा काला रक्ताङ्गी रक्तयष्टिका
maṇḍūkaparṇī bhaṇḍīrī bhaṇḍī yojanavallyapi / rasāyanyaruṇā kālā raktāṅgī raktayaṣṭikā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भण्डीतकी च गम्भीरी मञ्जूषा वस्त्ररञ्जिनी । मञ्जिष्ठा मधुरा तिक्ता कषाया स्वरवर्णकृत्
bhaṇḍītakī ca gambhīrī mañjūṣā vastrarañjinī / mañjiṣṭhā madhurā tiktā kaṣāyā svaravarṇakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
गुरुरुष्णा विषश्लेष्मशोथयोन्यक्षिकर्णरुक् । रक्तातीसारकुष्ठास्रविसर्पव्रणमेहनुत्
gururuṣṇā viṣaśleṣmaśothayonyakṣikarṇaruk / raktātīsārakuṣṭhāsravisarpavraṇamehanut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्यात् कुसुम्भं वह्निशिखं वस्त्ररञ्जकमित्यपि । कुसुम्भं वातलं कृच्छ्ररक्तपित्तकफापहम्
syāt kusumbhaṃ vahniśikhaṃ vastrarañjakamityapi / kusumbhaṃ vātalaṃ kṛcchraraktapittakaphāpaham
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लाक्षा पलंकषालक्तो यावो वृक्षामयो जतुः । लाक्षा वर्ण्या हिमा बल्या स्निग्धा च तुवरा लघुः
lākṣā palaṃkaṣālakto yāvo vṛkṣāmayo jatuḥ / lākṣā varṇyā himā balyā snigdhā ca tuvarā laghuḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अनुष्णा कफपित्तास्रहिक्काकासज्वरप्रणुत् । व्रणोरःक्षतवीसर्पकृमिकुष्ठगदापहा
anuṣṇā kaphapittāsrahikkākāsajvarapraṇut / vraṇoraḥkṣatavīsarpakṛmikuṣṭhagadāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अलक्तको गुणैस् तद्वद् विशेषाद् व्यङ्गनाशनः
alaktako guṇais tadvad viśeṣād vyaṅganāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिद्रा काञ्चनी पीता निशाख्या वरवर्णिनी । कृमिघ्नी हलदी योषित्प्रिया हट्टविलासिनी
haridrā kāñcanī pītā niśākhyā varavarṇinī / kṛmighnī haladī yoṣitpriyā haṭṭavilāsinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हरिद्रा कटुका तिक्ता रूक्षोष्णा कफपित्तनुत् । वर्ण्या त्वग्दोषमेहास्रशोथपाण्डुव्रणापहा
haridrā kaṭukā tiktā rūkṣoṣṇā kaphapittanut / varṇyā tvagdoṣamehāsraśothapāṇḍuvraṇāpahā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दार्वीभेदाम्रगन्धा च सुरभीदारु दारु च । कर्पूरा पद्मपत्त्रा स्यात् सुरीमत् सुरतारका
dārvībhedāmragandhā ca surabhīdāru dāru ca / karpūrā padmapattrā syāt surīmat suratārakā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
आम्रगन्धिर् हरिद्रा या सा शीता वातला मता । पित्तहृन्मधुरा तिक्ता सर्वकण्डूविनाशिनी
āmragandhir haridrā yā sā śītā vātalā matā / pittahṛnmadhurā tiktā sarvakaṇḍūvināśinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अरण्यहलदीकन्दः कुष्ठवातास्रनाशनः
araṇyahaladīkandaḥ kuṣṭhavātāsranāśanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दार्वी दारुहरिद्रा च पर्जन्या पर्जनीति च । कटंकटेरी पीता च भवेत्सैव पचम्पचा । सैव कालीयकः प्रोक्तस्तथा कालेयकोऽपि च
dārvī dāruharidrā ca parjanyā parjanīti ca / kaṭaṃkaṭerī pītā ca bhavetsaiva pacampacā / saiva kālīyakaḥ proktastathā kāleyako'pi ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पीतद्रुश्च हरिद्रश्च पीतदारु च पीतकम् । दार्वी निशागुणा किंतु नेत्रकर्णास्यरोगनुत्
pītadruśca haridraśca pītadāru ca pītakam / dārvī niśāguṇā kiṃtu netrakarṇāsyaroganut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
दार्वीक्वाथसमं क्षीरं पादं पक्त्वा यदा घनम् । तदा रसाञ्जनाख्यं तन्नेत्रयोः परमं हितम्
dārvīkvāthasamaṃ kṣīraṃ pādaṃ paktvā yadā ghanam / tadā rasāñjanākhyaṃ tannetrayoḥ paramaṃ hitam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसाञ्जनं तार्क्ष्यशैलं रसगर्भं च तार्क्ष्यजम् । रसाञ्जनं कटु श्लेष्मविषनेत्रविकारनुत्
rasāñjanaṃ tārkṣyaśailaṃ rasagarbhaṃ ca tārkṣyajam / rasāñjanaṃ kaṭu śleṣmaviṣanetravikāranut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उष्णं रसायनं तिक्तं छेदनं व्रणदोषहृत्
uṣṇaṃ rasāyanaṃ tiktaṃ chedanaṃ vraṇadoṣahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
अवल्गुजो वाकुची स्यात् सोमराजी सुपर्णिका । शशिलेखा कृष्णफला सोमा पूतिफलीति च
avalgujo vākucī syāt somarājī suparṇikā / śaśilekhā kṛṣṇaphalā somā pūtiphalīti ca
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
सोमवल्ली कालमेषी कुष्ठघ्नी च प्रकीर्तिता । वाकुची मधुरा तिक्ता कटुपाका रसायनी
somavallī kālameṣī kuṣṭhaghnī ca prakīrtitā / vākucī madhurā tiktā kaṭupākā rasāyanī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विष्टम्भहृद्धिमा रुच्या सरा श्लेष्मास्रपित्तनुत् । रूक्षा हृद्या श्वासकुष्ठमेहज्वरकृमिप्रणुत्
viṣṭambhahṛddhimā rucyā sarā śleṣmāsrapittanut / rūkṣā hṛdyā śvāsakuṣṭhamehajvarakṛmipraṇut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तत्फलं पित्तलं कुष्ठकफानिलहरं कटु । केश्यं त्वच्यं कृमिश्वासकासशोथामपाण्डुनुत्
tatphalaṃ pittalaṃ kuṣṭhakaphānilaharaṃ kaṭu / keśyaṃ tvacyaṃ kṛmiśvāsakāsaśothāmapāṇḍunut
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रमर्दः प्रपुन्नाटी दद्रुघ्नो मेषलोचनः । पद्माटः स्यादेडगजश्चक्री पुंनाट इत्यपि
cakramardaḥ prapunnāṭī dadrughno meṣalocanaḥ / padmāṭaḥ syādeḍagajaścakrī puṃnāṭa ityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
चक्रमर्दो लघुः स्वादू रूक्षः पित्तानिलापहः । हृद्यो हिमः कफश्वासकुष्ठदद्रुक्रिमीन् हरेत्
cakramardo laghuḥ svādū rūkṣaḥ pittānilāpahaḥ / hṛdyo himaḥ kaphaśvāsakuṣṭhadadrukrimīn haret
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हन्त्युष्णं तत्फलं कुष्ठकण्डूदद्रुविषानिलान् । गुल्मकासकृमिश्वासनाशनं कटुकं स्मृतम्
hantyuṣṇaṃ tatphalaṃ kuṣṭhakaṇḍūdadruviṣānilān / gulmakāsakṛmiśvāsanāśanaṃ kaṭukaṃ smṛtam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषा त्व् अतिविषा विश्वा शृङ्गी प्रतिविषारुणा । शुक्लकन्दा चोपविषा भङ्गुरा घुणवल्लभा
viṣā tv ativiṣā viśvā śṛṅgī prativiṣāruṇā / śuklakandā copaviṣā bhaṅgurā ghuṇavallabhā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
विषा सोष्णा कटुस्तिक्ता पाचनी दीपनी हरेत् । कफपित्तातिसारामविषकासवमिक्रिमीन्
viṣā soṣṇā kaṭustiktā pācanī dīpanī haret / kaphapittātisārāmaviṣakāsavamikrimīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रस् तिल्वस् तिरीटश्च शावरो गालवस्तथा
lodhras tilvas tirīṭaśca śāvaro gālavastathā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
द्वितीयः पट्टिकालोध्रः क्रमुकः स्थूलवल्कलः । जीर्णपत्त्रो बृहत्पत्त्रः पट्टी लाक्षाप्रसादनः
dvitīyaḥ paṭṭikālodhraḥ kramukaḥ sthūlavalkalaḥ / jīrṇapattro bṛhatpattraḥ paṭṭī lākṣāprasādanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लोध्रो ग्राही लघुः शीतश्चक्षुष्यः कफपित्तनुत् । कषायो रक्तपित्तासृग्ज्वरातीसारशोथहृत्
lodhro grāhī laghuḥ śītaścakṣuṣyaḥ kaphapittanut / kaṣāyo raktapittāsṛgjvarātīsāraśothahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
लशुनस्तु रसोनः स्यादुग्रगन्धो महौषधम् । अरिष्टो म्लेच्छकन्दश्च यवनेष्टो रसोनकः
laśunastu rasonaḥ syādugragandho mahauṣadham / ariṣṭo mlecchakandaśca yavaneṣṭo rasonakaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
यदामृतं वैनतेयो जहार सुरसत्तमात् । तदा ततोऽपतद् बिन्दुः स रसोनोऽभवद्भुवि
yadāmṛtaṃ vainateyo jahāra surasattamāt / tadā tato'patad binduḥ sa rasono'bhavadbhuvi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पञ्चभिश् च रसैर् युक्तो रसेनाम्लेन वर्जितः । तस्माद्रसोन इत्युक्तो द्रव्याणां गुणवेदिभिः
pañcabhiś ca rasair yukto rasenāmlena varjitaḥ / tasmādrasona ityukto dravyāṇāṃ guṇavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
कश्चापि मूलेषु तिक्तः पत्त्रेषु संस्थितः । नाले कषाय उद्दिष्टो नालाग्रे लवणः स्मृतः । बीजे तु मधुरः प्रोक्तो रसस् तद्गुणवेदिभिः
kaścāpi mūleṣu tiktaḥ pattreṣu saṃsthitaḥ / nāle kaṣāya uddiṣṭo nālāgre lavaṇaḥ smṛtaḥ / bīje tu madhuraḥ prokto rasas tadguṇavedibhiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
रसोनो बृंहणो वृष्यः स्निग्धोष्णः पाचनः सरः । रसे पाके च कटुकस्तीक्ष्णो मधुरको मतः
rasono bṛṃhaṇo vṛṣyaḥ snigdhoṣṇaḥ pācanaḥ saraḥ / rase pāke ca kaṭukastīkṣṇo madhurako mataḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भग्नसंधानकृत् कण्ठ्यो गुरुः पित्तास्रवृद्धिदः । बलवर्णकरो मेधाहितो नेत्र्यो रसायनः
bhagnasaṃdhānakṛt kaṇṭhyo guruḥ pittāsravṛddhidaḥ / balavarṇakaro medhāhito netryo rasāyanaḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
हृद्रोगजीर्णज्वरकुक्षिशूलविबन्धगुल्मारुचिकासशोफान् । दुर्नामकुष्ठानलसादजन्तुसमीरणश्वासकफांश्च हन्ति
hṛdrogajīrṇajvarakukṣiśūlavibandhagulmārucikāsaśophān / durnāmakuṣṭhānalasādajantusamīraṇaśvāsakaphāṃśca hanti
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मद्यं मांसं तथाम्लं च हितं लशुनसेविनाम् । व्यायाममातपं रोषम् अतिनीरं पयो गुडम् । रसोनमश्नन्पुरुषस्त्यजेदेतान्निरन्तरम्
madyaṃ māṃsaṃ tathāmlaṃ ca hitaṃ laśunasevinām / vyāyāmamātapaṃ roṣam atinīraṃ payo guḍam / rasonamaśnanpuruṣastyajedetānnirantaram
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
पलाण्डुर् यवनेष्टश्च दुर्गन्धो मुखदूषकः । पलाण्डुस्तु बुधैर्ज्ञेयो रसोनसदृशो गुणैः
palāṇḍur yavaneṣṭaśca durgandho mukhadūṣakaḥ / palāṇḍustu budhairjñeyo rasonasadṛśo guṇaiḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
स्वादुः पाके रसेऽनुष्णः कफकृन्नातिपित्तलः । हरते केवलं वातं बलवीर्यकरो गुरुः
svāduḥ pāke rase'nuṣṇaḥ kaphakṛnnātipittalaḥ / harate kevalaṃ vātaṃ balavīryakaro guruḥ
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भल्लातकं त्रिषु प्रोक्तम् अरुष्को ऽरुष्करो ऽग्निकः । तथैवाग्निमुखी भल्ली वीरवृक्षश्च शोफकृत्
bhallātakaṃ triṣu proktam aruṣko 'ruṣkaro 'gnikaḥ / tathaivāgnimukhī bhallī vīravṛkṣaśca śophakṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भल्लातकफलं पक्वं स्वादुपाकरसं लघु । कषायं पाचनं स्निग्धं तीक्ष्णोष्णं छेदि भेदनम्
bhallātakaphalaṃ pakvaṃ svādupākarasaṃ laghu / kaṣāyaṃ pācanaṃ snigdhaṃ tīkṣṇoṣṇaṃ chedi bhedanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
मेध्यं वह्निकरं हन्ति कफवातव्रणोदरम् । कुष्ठार्शोग्रहणीगुल्मशोफानाहज्वरक्रिमीन्
medhyaṃ vahnikaraṃ hanti kaphavātavraṇodaram / kuṣṭhārśograhaṇīgulmaśophānāhajvarakrimīn
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तन्मज्जा मधुरो वृष्यो बृंहणो वातपित्तहा । वृन्तमारुष्करं स्वादु पित्तघ्नं केश्यमग्निकृत्
tanmajjā madhuro vṛṣyo bṛṃhaṇo vātapittahā / vṛntamāruṣkaraṃ svādu pittaghnaṃ keśyamagnikṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भल्लातकः कषायोष्णः शुक्रलो मधुरो लघुः । वातश्लेष्मोदरानाहकुष्ठार्शोग्रहणीगदान् । हन्ति गुल्मज्वरश्वित्रवह्निमान्द्यकृमिव्रणान्
bhallātakaḥ kaṣāyoṣṇaḥ śukralo madhuro laghuḥ / vātaśleṣmodarānāhakuṣṭhārśograhaṇīgadān / hanti gulmajvaraśvitravahnimāndyakṛmivraṇān
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भङ्गा गञ्जामातुलानी मादिनी विजया जया
bhaṅgā gañjāmātulānī mādinī vijayā jayā
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
भङ्गा कफहरी तिक्ता ग्राहिणी पाचनी लघुः । तीक्ष्णोष्णा पित्तला मोहमन्दवाग्वह्निवर्धिनी
bhaṅgā kaphaharī tiktā grāhiṇī pācanī laghuḥ / tīkṣṇoṣṇā pittalā mohamandavāgvahnivardhinī
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
तिलभेदः खसतिलः खाखसश्चापि स स्मृतः । स्यात् खाखसफलाद्भूतं वल्कलं शीतलं लघु
tilabhedaḥ khasatilaḥ khākhasaścāpi sa smṛtaḥ / syāt khākhasaphalādbhūtaṃ valkalaṃ śītalaṃ laghu
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
ग्राहि तिक्तं कषायं च वातकृत् कफकासहृत्
grāhi tiktaṃ kaṣāyaṃ ca vātakṛt kaphakāsahṛt
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
धातूनां शोषकं रूक्षं मदकृद्वाग्विवर्धनम् । मुहुर्मोहकरं रुच्यं सेवनात् पुंस्त्वनाशनम्
dhātūnāṃ śoṣakaṃ rūkṣaṃ madakṛdvāgvivardhanam / muhurmohakaraṃ rucyaṃ sevanāt puṃstvanāśanam
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.
उक्तं खसफलक्षीरमाफूकमहिफेनकम् । आफूकं शोषणं ग्राहि श्लेष्मघ्नं वातपित्तलम् । तथा खसफलोद्भूतवल्कलप्रायमित्यपि
uktaṃ khasaphalakṣīramāphūkamahiphenakam / āphūkaṃ śoṣaṇaṃ grāhi śleṣmaghnaṃ vātapittalam / tathā khasaphalodbhūtavalkalaprāyamityapi
Sanskrit only: no published translation is held for this verse.